TRƯỜNG THPT LIỄN SƠN

Đáp án có 03 trang
ĐÁP ÁN ĐỀ THI KHẢO SÁT KIẾN THỨC CHUẨN BỊ
CHO NĂM HỌC MỚI 2019 - 2020
MÔN: NGỮ VĂN LỚP 10
Thời gian làm bài: 90 phút, không kể thời gian giao đề.

PHẦN TRẮC NGHIỆM (2,0 điểm)
Câu
1
2
3
4
Đáp án
D
B
D
A
Điểm
0,5
0,5
0,5
0,5

PHẦN LÀM VĂN
Câu 1(3,0 điểm)
Ý
Nội dung
Điểm
1
Viết đúng hình thức đoạn văn, đảm bảo tính liên kết và lô gic, không lạc đề.
0,5
2
Đảm bảo những ý cơ bản về nội dung.

0,25

0,5


0,5



0,25


0,25
0,25

- Tha thứ là bỏ qua lỗi lầm, không trách cứ hay trừng phạt những người đã phạm sai lầm với mình. Tha thứ là tài sản quý báu, giá trị của mỗi người.
- Con người không ai hoàn hảo, ai cũng mắc lỗi, mong muốn được bỏ qua, thay đổi để hoàn thiện bản thân. Người được tha thứ sẽ vui mừng, nhận ra lỗi lầm, sửa đổi lỗi lầm.
- Tha thứ làm tâm hồn thanh thản, nhẹ nhõm, tha thứ khỏa lấp nỗi đau, xua tan hận thù; tha thứ khiến con người xích lại gần nhau, cảm thông và thấu hiểu nhau; tha thứ giúp ta biết sống đẹp, sống khoan dung và rộng lượng…Tha thứ làm giàu có hơn đời sống tâm hồn.
- Thực tế còn rất nhiều người sống ích kỉ, sống thiếu độ lượng, bao dung. Những con người sống như thế này cần phải thay đổi. Hãy biết sẻ chia, cảm thông, biết cho đi, sống vì mọi người,…
- Cần nhận thức rõ ràng những trường hợp nào cần được tha thứ.
• - Bài học: Cần học cách tha thứ để cuộc sống nhiều thương, giàu ý nghĩa.
Lưu ý:
- Thí sinh có thể trình bày những suy nghĩ khác nhau, miễn sao hợp lý thì vẫn cho điểm tối đa.

3
Thực hiện đúng những yêu cầu về kiến thức Tiếng Việt của đề bài:

0,5

Sử dụng một phép liên kết câu, gọi tên phép liên kết đó và chỉ ra những từ ngữ có tác dụng liên kết.

Câu 2 (5,0 điểm)
* Yêu cầu về kỹ năng
Thí sinh hiểu đúng yêu cầu của đề bài; biết cách làm bài văn nghị luận văn học; bố cục ba phần rõ ràng; lập luận chặt chẽ, mạch lạc; dẫn chứng chính xác, tiêu biểu; không mắc các lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp; khuyến khích những bài viết sáng tạo, giàu chất văn.
* Yêu cầu về kiến thức
Thí sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau trên cơ sở nắm chắc tác phẩm, nhân vật, không suy diễn tuỳ tiện. Bài viết phải làm rõ về nhân vật bé Thu trong truyện ngắn. Cụ thể cần đảm bảo các ý cơ bản sau:
Ý
Nội dung
Điểm
1
Giới thiệu chung
0,5

Học sinh giới thiệu khái quát về tác giả Nguyễn Quang Sáng, truyện ngắn Chiếc lược ngà và nhân vật bé Thu.

2
Cảm nhận về nhân vật bé Thu

2.1
Cảnh ngộ của bé Thu


- Ba đi chiến đấu khi bé Thu còn nhỏ -> Hình ảnh về ba ít ỏi; Chỉ biết về ba qua tấm hình
- Sau 8 năm trở về, bé Thu không nhận ba
0,5
2.2
Thu là một cô bé giàu cá tính, bướng bỉnh, gan góc nhưng vẫn hồn nhiên, ngây thơ.
1,25



Thái độ và hành động của Thu trước khi nhận ra ông Sáu là cha:
- Đáp lại sự vồ vập của người cha sau bao nhiêu năm xa cách, bé Thu tỏ ra ngờ vực, lảng tránh. Khi mới gặp ông Sáu, nó tròn mắt nhìn rồi vụt chạy và kêu thét lên: “Má! Má!”;
- Khi ba muốn gần gũi và vỗ về thì bé Thu xô ra; nó cứ xem ông Sáu như người lạ, không chấp nhận là ba của mình; không chịu gọi một tiếng ba, nó nói trổng với má; nó tỏ ra không thân thiện với ông Sáu; nó không chịu nhờ ông Sáu chắt giùm nước nồi cơm to đang sôi; nó hất cái trứng cá ông Sáu gắp cho; khi ông Sáu giận quá vung tay đánh, nó không thèm khóc, rồi lặng lẽ đứng dậy, ra bến, xuống xuồng, bỏ sang nhà bà ngoại.
-> Bé Thu không nhận ông Sáu là cha bởi gương mặt ông có một vết thẹo dài do chiến tranh gây ra, không giống như gương mặt người cha trong tấm hình chụp chung với má mà nó vẫn hằng yêu mến và tự hào.
-> Những phản ứng bột phát, tự nhiên, ngộ nghĩnh mỗi lúc một khắc đậm cá tính mạnh mẽ, cứng cỏi, hồn nhiên, chân thật, rạch ròi, dứt khoát rất đáng yêu của bé Thu. Sự ương ngạnh của bé không đáng trách mà cho thấy sự hồn nhiên, ngây thơ của trẻ thơ.

2.3
Thu là cô bé giàu tình cảm, thương cha vô bờ bến.
1,25










Thái độ và hành động của Thu khi nhận ra ông Sáu là cha
- Được bà ngoại giải thích vết thẹo trên khuôn mặt ba, bé Thu tỏ ra ân hận, hối tiếc “Nó nằm…như người lớn”. Nó không còn bướng bỉnh, lạnh lùng.
- Khi cha nó chào nó trước khi đi, có cảm giác mọi tình cảm trong lòng bé Thu bỗng trào dâng. Nó không nén nổi tình cảm như trước đây nữa, vì thế, trong phút chia tay người cha, bỗng dưng nó cất tiếng gọi ba…a…a…ba!, tiếng kêu như tiếng xé, vừa kêu nó vừa chạy xô đến nhanh như một con sóc, nó nhảy thót lên và dang hai tay ôm chặt lấy cổ ba nó. Nó hôn ba nó cùng khắp: hôn tóc, hôn cổ, hôn vai, hôn cả vết thẹo dài trên má của ba nó nữa.
-> Biến chuyển tâm lí, hành động bất ngờ đã bộc lộ thật cảm động tình yêu ba mãnh liệt, sâu sắc của bé Thu.

2.4
Nghệ thuật
0,5

Bằng sự am hiểu tâm lí và tấm lòng yêu quý trẻ thơ, bằng tài năng tạo dựng tình huống truyện và miêu tả diễn biến tâm lí nhân vật, ngôn ngữ mang màu sắc Nam Bộ,… Nguyễn Quang Sáng đã khắc họa thật sinh động hình ảnh bé Thu, để lại ấn tượng sâu đậm trong tâm hồn người đọc.

3
Đánh giá
1,0









- Hình ảnh bé Thu gợi cho mọi người suy nghĩ thấm thía về những éo le, đau thương, mất mát do chiến tranh gây ra cho bao đứa trẻ, bao nhiêu gia đình; về giá trị thiêng liêng của tình cha con, gia đình và giá trị nhân bản sâu sắc của tác phẩm; về đóng góp của tác phẩm cho văn học kháng chiến.
- Hình ảnh bé Thu, hình ảnh cha con ông Sáu cùng với toàn bộ truyện ngắn Chiếc lược ngà vẫn đang nhắc nhở chúng ta cần biết trân trọng tình cảm gia đình, biết sống sao cho xứng đáng với những người đã từng chấp nhận mất mát, hi sinh cho nền độc lập, hạnh phúc của dân tộc.


Lưu ý:
- Cho điểm tối đa khi bài thi đảm bảo tốt cả 2 yêu cầu về kĩ năng và kiến thức.
- Điểm của bài thi là tổng điểm các câu cộng lại; cho điểm từ 0 đến 10.
- Điểm lẻ làm tròn tính đến 0,25 điểm .

—Hết—