BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI CHUYÊN SÂU

MÔN: NGỮ VĂN 7

CHUYÊN ĐỀ 6: THAM KHẢO MỘT SỐ ĐỀ - ĐÁP ÁN TRONG KỲ THI HSG
ĐỀ SỐ 1:
I. ĐỌC HIỂU(4,0 điểm) Lh Fb, Zalo, sđt 0383902079.
Đọc văn bản sau:
MẸ QUÊ
Mẹ quê mãi mãi mẹ quê
Con đường nho nhỏ đi về thân quen
Cả đời nào biết bon chen
Hiền như cục đất nhuộm đen màu phèn
Miếng ăn dành để luân phiên
Sợ mùa thất bát lại phiền cháu con
Quanh năm lam lũ héo hon
Quên thời con gái môi son áo hồng
Kể từ cất bước theo chồng
Mùi bùn đã ngấm, nâu sồng đã thân
Thế mà đã mấy chục năm
Tóc giờ bạc trắng lưng còng còng hơn
Gió chiều thổi nhẹ từng cơn
Long lanh ánh mắt mẹ buồn xa xăm
Lắng nghe giọng hát xa gần
Mẹ già chuối chín… vạn lần nhớ thương!
(Theo Nguyễn Minh Quang, Mẹ quê, in trong Hạnh ngộ 5, NXB Văn nghệ TP.HCM, 2008)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1. Xác định thể thơ của văn bản.
Câu 2. Trong văn bản trên, ngoại hình và phẩm chất của mẹ quê được khắc họa qua những
chi tiết nào?
Câu 3. Phân tích hiệu quả của việc sử dụng biện pháp tu từ so sánh trong câu thơ: “Hiền như
cục đất nhuộm đen màu phèn”.
Câu 4. Trình bày chủ đề của văn bản trên.
Câu 5. Nhận xét về cách quan sát, cảm nhận con người và cuộc sống cũng như vẻ đẹp tài
năng – tâm hồn của tác giả Nguyễn Minh Quang được thể hiện trong văn bản trên.
II. PHẦN VIẾT (16,0 điểm)
Câu 1 (6,0 điểm). Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của em
về ý kiến: Tình yêu thương của mẹ chính là thứ tình cảm vô giá giúp con trưởng thành.
Câu 2 (10,0 điểm). Phân tích nhân vật Tú trong văn bản sau
NGƯỜI BẠN MỚI
Buổi học hôm nay có chuyện hay quá! Vừa về đến nhà Tú khoe ngay với mẹ:
- Mẹ ơi! Lớp con có một thằng…
Mẹ ngẩng lên:
- Sao lại thằng?
Tú vẫn hớn hở:
- Vâng! Một thằng mới vào học mẹ ạ! Buồn cười lắm!
Mẹ nhìn em:
TRỊNH THỊ TÚ - LÊ MINH - NGUYỄN PHƯƠNG ANH - 0383902079

Page 1

BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI CHUYÊN SÂU

MÔN: NGỮ VĂN 7

- Buồn cười làm sao?
- Hí hí! Nó mặc áo con gái, mẹ ạ!
Mẹ hỏi:
- Áo con gái thế nào?
Tú vừa cười vừa kể rằng: Cái “thằng ấy” mới xin chuyển về, vào lớp 5C của con, nó mặc
cái quần ngắn ơi là ngắn và cái áo sơ mi ở trong chiếc áo len thì lại cổ lá sen. Kiểu cổ áo
của con gái. Thế có buồn cười không?
- Cái thằng ấy, mẹ ạ…
Mẹ lắc đầu:
- Sao con cứ gọi bạn là thằng thế nhỉ? Nói chuyện với mẹ, với bố, con không được gọi bạn
là thằng nọ thằng kia. Bạn ấy tốt hay xấu mà con lại gọi thế?
Tú lúng túng:
- Con… con cũng chưa biết ạ!
- Không biết một tí gì hết?
Tú ngần ngừ, rồi thưa:
- Nó dát lắm mẹ ạ. Chúng con chê là mặc áo con gái, nó chỉ im lặng rồi đứng một mình
thôi.
Nghe Tú nói, vẻ mặt mẹ vẫn không vui. Mẹ nhìn em có ý trách:
- Hết gọi bạn là thằng, rồi lại gọi là nó. Sao con không gọi hẳn tên bạn ra hoặc là: bạn ấy,
bạn con được nhỉ? Tên bạn ấy là gì?
- Là Nam. Phó Văn Nam mẹ ạ. Buồn cười quá cơ!
- Thế thì đến mai, con hãy chơi với Nam và hỏi sao Nam lại mặc áo con gái nhé!
Cậu Nam ấy, hóa ra là một học sinh giỏi. Ngay bài toán tập đầu tiên làm ở lớp mới,
không cần phải hỏi bạn ngồi bên cạnh, không xem bài của ai, cậu ấy đã được hẳn mười
điểm. Mà chữ viết nữa chứ, rất đẹp.
Tú làm quen và biết được rằng nhà Nam nghèo thôi. Đến cái ti vi, bố mẹ cậu ấy cũng
không có tiền để mua. Nam phải chuyển trường đi theo bố mẹ, vì mãi đến bây giờ cơ quan
mới chia nhà cho. Trước đây là đi ở nhờ. Bố mẹ Nam có hai con. Chị Nam là con gái, áo
quần mặc chật từ lúc bé, có cái nào mẹ lại mặc cho Nam. Mặc ở nhà và mặc ở trong cũng
được. Mẹ Nam bảo Nam là: Bộ mặc ở ngoài thì cần phải đúng là của con trai. Lớn hơn
nữa, thì thôi. Giờ còn bé thì mặc tạm. Mẹ sẽ dành tiền may cho Nam. Thương mẹ vất vả, nên
Nam đã vâng lời. Tú nghe bạn kể mà thương bạn. Mặc áo thừa của chị, mà vẫn học giỏi, lại
biết thương mẹ, chứ không đua đòi, thấy ai có cái gì cũng muốn có theo.
Ngay hôm đó, về nhà Tú khoe:
- Mẹ ơi! Bạn Nam ấy, hay lắm mẹ ạ!
Mẹ hỏi:
- Hay làm sao?
- Bạn ấy là học sinh giỏi và ngoan, mẹ ạ!
Mẹ nhìn em. Ánh mắt mẹ cười vui…
(Phong Thu - Những truyện hay viết cho thiếu nhi, NXB Kim Đồng)
------------------------ Hết----------------------TRỊNH THỊ TÚ - LÊ MINH - NGUYỄN PHƯƠNG ANH - 0383902079

Page 2

BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI CHUYÊN SÂU

MÔN: NGỮ VĂN 7

HƯỚNG DẪN LÀM BÀI
NỘI DUNG
I. ĐỌC – HIỂU

Điểm
4,0

1. Thể thơ lục bát.
2 Trong văn bản trên, hình tượng mẹ quê được khắc họa qua những chi tiết sau:
- Ngoại hình: “nhuộm đen màu phèn”, “Tóc giờ bạc trắng lưng còng còng hơn”,
“quanh năm lam lũ héo hon”, “long lanh ánh mắt”.
- Phẩm chất: “hiền như cục đất”, “miếng ăn dành để luân phiên”, “mùi bùn đã ngấm,
nâu sồng đã thân”.
3 Hiệu quả của việc sử dụng biện pháp tu từ so sánh (ví Mẹ quê “hiền” như “cục
đất”) trong câu thơ “Hiền như cục đất nhuộm đen màu phèn”:
- Khiến cho lời thơ sinh động, tăng sức gợi hình – gợi cảm, làm giàu giá trị biểu đạt biểu cảm cho sự diễn đạt.
- Giúp người đọc hình dung cụ thể, cảm nhận rõ nét về nỗi vất vả, nhọc nhằn của công
việc đồng áng được khắc họa trong văn bản; cũng như khắc họa sinh động tính cách
hiền lành, giản dị, cam chịu của người mẹ thân thương ở quê nhà
- Từ đó thể hiện tấm lòng hiếu thảo, tình yêu thương tha thiết, thái độ trân trọng cùng
nỗi xót xa, trăn trở của chủ thể trữ tình về sự hi sinh vĩ đại của mẹ, ý thức sâu sắc về
trách nhiệm của người con trong việc đền đáp công ơn sinh dưỡng của mẹ.
4 Ghi lại những cảm nhận chân thực, sinh động về sự hi sinh thầm lặng nhưng vĩ
đại của người mẹ trong gia đình thôn quê, bài thơ Mẹ quê (Nguyễn Minh Quang)
đã thể hiện rõ nét tình yêu thương, thái độ trân trọng, tấm lòng biết ơn của người
con dành cho mẹ; qua đó tác giả trực tiếp bày tỏ thái độ ca ngợi, tri ân đức hi
sinh của mẹ, đề cao tình mẫu tử thiêng liêng, cao đẹp.
5. Hs có thể trình bày suy nghĩ của bản thân về cách quan sát, cảm nhận con
người và cuộc sống cũng như vẻ đẹp tài năng – tâm hồn của tác giả Nguyễn Minh
Quang được thể hiện trong văn bản trên. GỢI Ý:
- Nguyễn Minh Quang có cách quan sát, cảm nhận con người và cuộc sống chân thực,
sinh động, tỉ mỉ.
- Nguyễn Minh Quang cũng là nhà thơ có khả năng sử dụng tiếng Việt nhuần nhuyễn,
khéo léo khai thác chất liệu văn học dân gian Việt Nam và có thái độ trân trọng, tôn
quý đối
II. VIẾT(Trịnh Thị Tú – Lê Minh – Nguyễn Phương Anh- 0383902079)
16,0
Câu 1. Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của em về ý 6,0
kiến: Tình yêu thương của mẹ chính là thứ tình cảm vô giá giúp con trưởng thành.
THAM KHẢO
Trong bài thơ “ Con cò” ( Chế Lan Viên), có câu:
“ Con dù lớn vẫn là con của mẹ
Đi hết đời lòng mẹ vẫn theo con”.
Thật vậy, tình yêu thương bao la của mẹ luôn là một thứ tình cảm vô giá, không gì
sánh bằng. Tình mẹ có vai trò quan trọng trong việc hình thành và phát triển nhân cách
của mỗi con người, “ chính là thứ tình cảm vô giá giúp con trưởng thành”. Có thể
thấy, mẹ không chỉ là người sinh ra, nuôi dưỡng mà còn là người truyền đạt những giá
trị sống, định hướng và hỗ trợ trong suốt cuộc đời, để ta trưởng thành, thành công.
TRỊNH THỊ TÚ - LÊ MINH - NGUYỄN PHƯƠNG ANH - 0383902079

Page 3

BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI CHUYÊN SÂU

MÔN: NGỮ VĂN 7

Vậy thế nào là tình yêu thương của mẹ? Phải, đó chính là tình cảm yêu thương,
chở che của mẹ dành cho con, là thứ tình cảm thiêng liêng, bản năng của mỗi
người mẹ. Khi con nhỏ, mẹ chăm bẵm con, khi con lớn, mẹ tiếp tục lo lắng cho con
từng miếng ăn, giấc ngủ, dạy dỗ con từ những điều nhỏ nhặt nhất. Tình cảm ấy, suốt
đời mẹ vẫn dành cho con. Tình yêu thương, đức hi sinh, tình cảm vô bờ của mẹ là
tình cảm vô giá, là điểm tựa tinh thần giúp con trưởng thành. Trước hết, tình yêu
thương của mẹ là nguồn động lực lớn lao giúp con vượt qua mọi khó khăn trong
cuộc sống. Ngay từ khi còn nhỏ, mẹ luôn là người dạy con những bài học đầu tiên về
đạo đức, tình cảm và các giá trị sống. Những lời dạy dỗ giản dị nhưng sâu sắc của mẹ
là hành trang vô giá, giúp con biết cách đối diện với thử thách, vấp ngã nhưng không
bỏ cuộc. Mẹ là người luôn bên cạnh con mỗi khi con gặp khó khăn, động viên con
đứng dậy, tiếp tục phấn đấu và kiên cường hơn. Bên cạnh đó, tình yêu thương của
mẹ còn là yếu tố quan trọng giúp con nhận thức và rèn luyện những phẩm chất
cần thiết để trở thành một người có ích cho xã hội. Mẹ luôn là người truyền cảm
hứng, dạy con biết yêu thương, chia sẻ và giúp đỡ người khác. Bằng sự kiên nhẫn
và sự hi sinh thầm lặng, mẹ đã gieo vào lòng con những hạt giống tốt, giúp con trở
thành một người trưởng thành, có trách nhiệm và biết suy nghĩ trước khi hành
động.Tình yêu của mẹ không chỉ thể hiện qua những lời khuyên, sự chăm sóc mà
còn là những hy sinh không kể xiết. Mẹ luôn sẵn sàng hy sinh bản thân để mang lại
cho con những điều tốt đẹp nhất, và chính tình yêu vô điều kiện ấy đã nuôi dưỡng tâm
hồn con, giúp con trở thành một con người có tấm lòng nhân ái, biết sống có ích. Tình
mẹ thật thiêng liêng. Những ai được sống trong tình yêu của mẹ là một niềm hạnh
phúc. Dẫu rằng, ngoài kia vẫn còn có những người mẹ còn ích kỉ, ruồng bỏ con mình,
vẫn còn có những người mẹ vô tâm nhưng những biểu hiện ấy chỉ là số ít. Những
người mẹ bình thường hay vĩ đại, họ vẫn yêu con theo một cách rất riêng của mình.
Tóm lại, “tình yêu thương của mẹ chính là thứ tình cảm vô giá giúp con trưởng
thành”. Mẹ không chỉ là người sinh ra con, mà còn là người bạn đồng hành,
người thầy, người hướng dẫn, giúp con vững vàng bước vào đời. Vì vậy, tình yêu
mẹ là thứ tình cảm vô giá mà mỗi người con cần phải trân trọng và gìn giữ suốt
đời. Hãy nhớ:
 Ai còn mẹ xin đừng làm mẹ khóc
Đừng để buồn lên mắt mẹ nghe không
Câu 2. Phân tích nhân vật Tú trong văn bản “NGƯỜI BẠN MỚI” – PHONG 10,0
THU
a. Mở bài:
Phong Thu là một nhà văn được nhiều bạn đọc biết đến với cái tên “
Người kể chuyên hóm hỉnh của trẻ thơ ”. Nhiều tác phẩm của ông có thể xem là
truyện cổ tích hiện đại với cách viết tung tẩy, hồn nhiên, mang đậm bài học nhân văn
về con người. Một trong những tác phẩm tiêu biểu viết cho thiếu nhi của ông là tác
phẩm “ Người bạn mới”. Nổi bật trong truyện là nhân vật Tú đã để lại ấn tương
trong lòng bạn đọc về một cậu bé, hồn nhiên, vô tư, trong sáng, biết nghe lời mẹ
TRỊNH THỊ TÚ - LÊ MINH - NGUYỄN PHƯƠNG ANH - 0383902079

Page 4

BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI CHUYÊN SÂU

MÔN: NGỮ VĂN 7

và giàu lòng nhân ái.
b. Thân bài:
* Khái quát chung:
- Tóm tắt cốt truyện: Truyện kể về một người bạn mới xuất hiện trong cuộc sống
của nhân vật chính - Tú. Người bạn này mang đến cho nhân vật chính những trải
nghiệm mới mẻ, những bài học quý giá về cuộc sống và con người. Qua “ người bạn
mới”, Tú đã thay đổi, trưởng thành và hiểu rõ hơn về bản thân và thế giới xung
quanh.
* Phân tích đặc điểm nhân vặt Tú:
- Trước hết, Tú là một cậu học sinh hồn nhiên, vô tư và trong sáng.
+ Đi học về, Tú kể cho mẹ rất vui vẻ, say sưa về người bạn mới của lớp mìnhNam.Điều đáng nói ở đây là Tú gọi Nam bằng “thằng”, bằng “nó”. Và cái từ xưng hô
ấy được nhắc đi nhắc lại nhiều lần “Mẹ ơi! Lớp con có một thằng…dù cho mẹ nhắc
nhở “ Sao lại thằng”, “Sao con cứ gọi bạn là thằng thế nhỉ? Nói chuyện với mẹ, với
bố, con không được gọi bạn là thằng nọ thằng kia”.
+ Không những thế, Tú còn thấy cách ăn mặc của Nam rất buồn cười: “ nó mặc cái
quần ngắn ơi là ngắn và cái áo sơ mi ở trong chiếc áo len thì lại cổ lá sen. Kiểu cổ áo
của con gái. Thế có buồn cười không?”
-> Những nhận xét ấy của Tú khiến nhiều người cho rằng Tú là một đứa trẻ vô
tâm. Nhưng không hoàn toàn là vậy. Có lẽ từ bé, Tú đã lớn lên trong sự đủ đầy.
Tú được gia đình yêu thương và che chở nên cậu bé có thể chưa hiểu hết hoàn
cảnh khó khăn của những bạn cùng trang lứa.
+ Cử chỉ ấp úng của Tú khi nghe mẹ hỏi “Bạn ấy tốt hay xấu mà con lại gọi thế” thật
đáng yêu, đáng mến. “Con… con cũng chưa biết ạ”, “Không biết một tí gì hết”. Như
vậy, những điều Tú kể cho mẹ nghe là hết sức hồn nhiên, vô tư thấy gì nói đấy và
không hề có ý bêu xấu người bạn mới của mình.
- Không chỉ vậy, Tú còn là một đứa trẻ biết nghe lời và giàu lòng nhân ái:
+ Khi thấy mẹ nghiêm khắc nhắc nhở: “Hết gọi bạn là thằng, rồi lại gọi là nó. Sao con
không gọi hẳn tên bạn ra hoặc là: bạn ấy, bạn con được nhỉ? Tên bạn ấy là gì” có lẽ,
Tú đã nhận ra cái sai của mình.
+ Nghe lời mẹ dặn: “Thế thì đến mai, con hãy chơi với Nam và hỏi sao Nam lại mặc
áo con gái nhé” ngày hôm sau đi học về, Tú vẫn về kể Nam nhưng với thái độ hoàn
toàn thay đổi
+ Tú cảm phục vì Nam học rất giỏi: Cậu Nam ấy, hóa ra là một học sinh giỏi. Ngay
bài toán tập đầu tiên làm ở lớp mới, không cần phải hỏi bạn ngồi bên cạnh, không
xem bài của ai, cậu ấy đã được hẳn mười điểm. Mà chữ viết nữa chứ, rất đẹp.
+ Tú còn tìm hiểu và biết về gia cảnh của bạn để yêu thương, quý mến bạn nhiều
hơn. Tú biết nhà Nam nghèo, nên Nam phải mặc lại quần áo của chị gái.
-> Những suy nghĩ của Tú về Nam cho thấy sự trưởng thành về nhận thức và
tấm lòng nhân ái của cậu bé. Lòng thương bạn của Tú gợi ta nhớ đến hai chị em
Sơn trong “ Gió lạnh đầu mùa” của Thạch Lam. Chúng là những đứa trẻ nhà khá
TRỊNH THỊ TÚ - LÊ MINH - NGUYỄN PHƯƠNG ANH - 0383902079

Page 5

BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI CHUYÊN SÂU

MÔN: NGỮ VĂN 7

giả. Nhưng thấy Hiên- cô bạn nghèo mong manh trong tấm áo rách, thịt da tím ngắt,
hai chị em đã thương bạn về lấy áo của đứa em đã mất cho Hiên mà không chút suy
nghĩ, không xin phép mẹ. Có lẽ, lòng thương người ở những đứa trẻ ngoan thường
được bộc lộ một cách vô tư, hồn nhiên như thế đấy mà khiến người khác phải cảm
động vô cùng.
* Về nghệ thuật: Nhân vật Tú được nhà văn xây dựng bằng nhiều nét nghệ thuật
đặc sắc.
- Ngôn ngữ kể chuyện gần gũi, nhẹ nhàng, tươi vui , phù hợp với tâm lý lứa tuổi
- Nhân vật Tú được khắc hoạ qua các chi tiết miêu tả lời nói, hành động, cảm xúc.
Những nét nghệ thuật này khiến nhân vât Tú hiện lên thật sinh động, gần gũi với
chúng ta. Phải là một nhà văn gắn bó và am hiểu tâm lý trẻ thơ thì tác giả mới có thể
xây dựng lên một nhân vật Tú đáng yêu, đáng mến như vậy.
* Ý nghĩa của hình tượng nhân vật:
- Qua nhân vật Tú với những nét tính cách trên, phải chăng nhà văn Phong Thu muốn
gửi gắm tới chúng ta những bức thông điệp nhỏ xinh mà ý nghĩa. Đó là trong cuộc
sống, nhất là trong quan hệ bạn bè, phải biết tôn trọng sự đa dang, sự khác biệt
trong mỗi con người, phải tìm hiểu để có sự đồng cảm và sẻ chia, biết học tập
những điều tốt đẹp tư người khác để hoàn thiện bản thân
c. Kết bài:
Có thể thấy, nhân vật Tú đã góp phần làm cho câu chuyện “ Người bạn mới ”
của Phong Thu đến gần hơn với độc giả nhỏ tuổi. Tú khiến cho mỗi người chúng
ta thấy một phần nét tính cách của mình ở trong đó: sự hồn nhiên, vô tư, ngây thơ trẻ
con. Nhưng Tú cũng cho ta học tập được nhiều điều: biết vâng lời, đặc biệt có tấm
lòng trắc ẩn, biết đồng cảm, quan tâm tới người khác. Vì vậy, em mong muốn có
một người bạn tốt như Tú và một tình bạn đẹp như Tú và Nam để có thể chia sẻ,
học hỏi được những điều tốt đẹp từ chính người bạn thân thiết của mình.
ĐỀ SỐ 2:
I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau:
Áp lực mới tạo nên kim cương.
Lò xo phải bị nén thì mới có sức bật.
Con người càng có sức ép càng dễ tạo nên kì tích nếu biết cách kiên cường đến tận cùng.
Hãy yêu lấy hết thảy những áp lực bủa vây, bình tĩnh gấp thuyền giấy thả xuống
dòng nước lũ. Ở trong bóng tối, không có ai dẫn lối thì tự mình mò mẫm, hiên ngang tiến
bước. Đường đời chẳng mấy khi bằng phẳng. Nhưng không ai sướng mãi và cũng chẳng ai
khổ hoài...Gặp hòn sỏi thì nhẹ nhàng bước qua. Gặp tảng đá lớn thì hiên ngang đối diện.
Gặp ngọn núi cao thì vui vẻ chinh phục. Mỉm cười điềm nhiên khi tất cả đang than vãn. Cắn
răng xông lên khi tất cả đã đầu hàng. Ngược dòng đám đông nhưng thuận theo tâm mình.
Đó là lối sống mạnh mẽ nhất.

TRỊNH THỊ TÚ - LÊ MINH - NGUYỄN PHƯƠNG ANH - 0383902079

Page 6

BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI CHUYÊN SÂU

MÔN: NGỮ VĂN 7

Nếu trong lòng bạn có một ước mơ nặng hơn cả sinh mệnh, vậy thì đừng né tránh áp
lực. Đừng sợ hãi độ cao. Cũng đừng chối bỏ những cảm xúc tiêu cực luôn ẩn nấp sau lồng
ngực. Hãy thẳng thắn đối diện và tìm cách giải quyết tất cả mọi khúc mắc. Cuộc sống này là
của bạn. Nếu nó không ổn thì bạn là người duy nhất phải chịu trách nhiệm. Nếu bạn cảm
thấy điều gì đó không ổn, đơn giản chỉ cần tìm cách thay đổi. Thay đổi bằng cách nào tạm
thời chưa cần rạch ròi, nhưng trước hết bắt buộc phải có một ý thức không ngại va chạm,
sẵn sàng hi sinh để thay đổi.
(Trích Mình phải sống như biển rộng sông dài, NXB Thế giới, 2022, tr.74 -75)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1. Theo tác giả, thế nào là lối sống mạnh mẽ nhất?
Câu 2. Chỉ ra và nêu tác dụng của các biện pháp tu từ có trong những câu văn sau:
“Gặp hòn sỏi thì nhẹ nhàng bước qua. Gặp tảng đá lớn thì hiên ngang đối diện. Gặp ngọn
núi cao thì vui vẻ chinh phục”.
Câu 3. Em hiểu như thế nào về ý kiến: “Con người càng có sức ép càng dễ tạo nên kì
tích nếu biết cách kiên cường đến tận cùng”?
Câu 4. Em có đồng ý với nhận định: “Cuộc sống này là của bạn. Nếu nó không ổn
thì bạn là người duy nhất phải chịu trách nhiệm”?
Câu 5: Rút ra thông điệp của văn bản.
II. PHẦN VIẾT (16,0 điểm):
Câu 1 (6,0 điểm). Từ ngữ liệu của phần Đọc – Hiểu, em hãy viết một đoạn bàn về sự
cần thiết phải kiểm soát bản thân trong cuộc sống hiện nay
Câu 2 (10,0 điểm). Có ý kiến cho rằng: “Văn học đem lại cho con người niềm vui trong
sáng trước cái đẹp của sự sống” . Em hiểu ý kiến trên như thế nào? Hãy làm sáng tỏ
qua bài thơ “Hương sắc mùa thu” của Nhà thơ Nguyễn Lãm Thắng.
HƯƠNG SẮC MÙA THU
Thuyền gió chở hương mùa thu
Đi qua dòng sông cổ tích
Trái na mở mắt nằm mơ
Nắng trưa lò cò tinh nghịch
 
Vườn ai nồng nàn chín tới
Lũ chim hái trộm hương mùa
Thị vàng trên cành đang đợi
Tay em với tới hay chưa?
 
Chị nắng hôm nay điệu thế
Áo vàng thơm nức hương hoa
Lá khô nhớ ngày xưa bé
Xạc xào trên những lối qua.
 
TRỊNH THỊ TÚ - LÊ MINH - NGUYỄN PHƯƠNG ANH - 0383902079

Page 7

BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI CHUYÊN SÂU

MÔN: NGỮ VĂN 7

Mùa thu dịu dàng chi lạ!
Đố ai trách móc một câu
Đêm về ánh trăng sáng quá!
Thơm vào giấc ngủ ngọt ngào
Nguyễn  Lãm Thắng
------------------------ Hết----------------------HƯỚNG DẪN LÀM BÀI
ĐỀ SỐ 3:
I. ĐỌC HIỂU ( 4,0 điểm )
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:
Nhà tâm lí học Angela Lee Duckworth đã bỏ ra nhiều năm tìm hiểu về chìa khoá để thành
công. Sau thời gian nghiên cứu, bà chỉ ra rằng: Điều cơ bản làm nên thành công của con
người là sự bền bỉ. Bà nói: “Bền bỉ là sự đam mê, tính kiên trì cho những mục tiêu dài hạn.
Bền bỉ là có khả năng chịu đựng khó khăn. Bền bỉ là tập trung vào tương lai của mình một
cách liên tục, không phải tính theo tuần, theo tháng mà là năm. Bền bỉ là làm việc thật chăm
chỉ để biến tương lai thành hiện thực. Bền bỉ là việc sống một cuộc đời như thể nó là một
cuộc chạy marathon, chứ không phải là một cuộc đua nước rút”. Không phải chỉ số IQ,
không phải ngoại hình, hay sức mạnh thể chất, hay kỹ năng xã hội. Sự bền bỉ là yếu tố quyết
định để thành công.
Sân vườn nhà tôi có bày những cái ghế đá, trên một trong những cái ghế ấy có khắc dòng
chữ: “Cây kiên nhẫn đắng chát nhưng quả nó rất ngọt”. Nếu không có những giờ ngồi kiên
trì từ ngày này qua ngày khác trong phòng suốt nhiều năm liền của những con người bền bỉ
cống hiến như thế, chúng ta đã không có Hesman, One Piece, Sherlock Holmes, Tarzan,
Doraemon. Không có sự bền bỉ, sẽ không có bất cứ thứ gì vĩ đại được sinh ra trên đời. Bóng
đèn điện, định luật bảo toàn năng lượng, thuyết tương đối, máy bay và nhiều phát minh
khác. Nếu không có những giờ kiên tâm hy sinh thầm lặng hay nhẫn nại làm việc của con
người, nhân loại sẽ tổn thất biết bao.
Hôm trước một anh bạn gửi cho tôi câu danh ngôn: “Những người đứng đầu trên thế giới
đều là những người bình thường với ý chí phi thường”. Nên ta làm gì không quan trọng.
Quan trọng là ta có làm cho đến khi ra được kết quả mong muốn hay không. Người ta
thường nhấn mạnh tới việc sống phải có ước mơ, hoài bão nhưng theo tôi cái khó là kiên trì
từng ngày vươn tới nó.
(Trích Tuổi trẻ đáng giá bao nhiêu, Rosie Nguyễn, NXB Hội nhà văn, tr.227, 228)
Câu 1 (0,5 điểm). Câu văn nào chứa luận điểm của văn bản trên ?
Câu 2.( 0,5 điểm ) Hãy chỉ ra những dẫn chứng trong đoạn văn sau : Nếu không có những
giờ ngồi kiên trì từ ngày này qua ngày khác trong phòng suốt nhiều năm liền của những con
người bền bỉ cống hiến như thế, chúng ta đã không có Hesman, One Piece, Sherlock
Holmes, Tarzan, Doraemon. Không có sự bền bỉ, sẽ không có bất cứ thứ gì vĩ đại được sinh
ra trên đời. Bóng đèn điện, định luật bảo toàn năng lượng, thuyết tương đối, máy bay và
TRỊNH THỊ TÚ - LÊ MINH - NGUYỄN PHƯƠNG ANH - 0383902079

Page 8

BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI CHUYÊN SÂU

MÔN: NGỮ VĂN 7

nhiều phát minh khác. Nếu không có những giờ kiên tâm hy sinh thầm lặng hay nhẫn nại
làm việc của con người, nhân loại sẽ tổn thất biết bao.
Câu 3 (1,0 điểm). Em hiểu thế nào về câu văn: Cây kiên nhẫn đắng chát nhưng quả nó rất
ngọt.
Câu 4. (1,0 điểm). Hãy cho biết hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ liệt kê được sử dụng
trong câu văn: Không có sự bền bỉ, sẽ không có bất cứ thứ gì vĩ đại được sinh ra trên đời.
Bóng đèn điện, định luật bảo toàn năng lượng, thuyết tương đối, máy bay và nhiều phát
minh khác.
Câu 5 (1,0 điểm). Qua đoạn trích trên, tác giả gửi gắm đến chúng ta những thông điệp gì?
II. PHẦN VIẾT ( 16,0 điểm )
Câu 1 ( 6,0 điểm). “ Tôi của ngày hôm nay là những lựa chọn của tôi ngày hôm qua”.
(Eleanor Roosevelt)
Em hãy viết một đoạn văn nghị luận bàn về sự lựa chọn của con người trong cuộc
sống.
Câu 2 ( 10,0 điểm).
Nhà phê bình Chu Văn Sơn từng nhận định:
“Thơ là phần người được gửi vào ngôn ngữ, là phận người cất thành tiếng, thậm chí, là
mệnh người kí trú trong lời. Thơ đòi người thơ phải chưng cất chất người trong mình mà
tinh luyện thành ngôn từ”.
(Trích “Sống ở thế gian bằng lục bát” – báo Nhân dân, ngày 30/01/2010;
https://nhandan.vn/song-o-the-gian-bang-luc-bat)
Em hiểu nhận định trên như thế nào? Hãy làm sáng tỏ nhận định qua bài thơ “Để con
nhuộm tóc cho nào” của tác giả Trần Kế Hoàn:
ĐỂ CON NHUỘM TÓC CHO NÀO
Ốm rồi…
chẳng thiết nữa đâu,
mặc chân tóc trắng trên đầu trồi ra.
mẹ không nhuộm nữa… thế là…
khói sương ở phía thật thà hiện lên.
Ngày từng ngày
một dài thêm
nỗi niềm chải xuống…
mắc trên nghẹn ngào…
Để con nhuộm tóc cho nào
dẫu là giả dối bọc vào mẹ ơi…
muốn che giông gió của đời
cái cò cái vạc trong lời ru xưa
muốn che đi khoảng nắng mưa
cho xanh mái cũ cho vừa thanh xuân…
Đừng ngập ngừng, đừng phân vân…
TRỊNH THỊ TÚ - LÊ MINH - NGUYỄN PHƯƠNG ANH - 0383902079

Page 9

BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI CHUYÊN SÂU

MÔN: NGỮ VĂN 7

hãy cho con nhuộm một lần khói sương…
Tóc xanh xòa mát trước gương
Mẹ cười…
cả bốn bên tường
run run…
* CHÚ THÍCH:
- Nhà thơ Trần Kế Hoàn sinh năm 1955 là hội viên Hội Văn học Nghệ thuật Nam
Định. Đến nay ông đã xuất bản 6 tập thơ và một tiểu luận phê bình. Thơ ông góp mặt khá
nhiều trên báo chí Trung ương, địa phương và trong các tuyển tập. Ông còn có duyên với rất
nhiều giải thưởng về