ỦY BAN NHÂN DÂN QUẬN 5
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐỀ CHÍNH THỨC

ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ I NĂM HỌC 2022 - 2023
MÔN THI: NGỮ VĂN 9
Thời gian làm bài: 90 phút (không kể thời gian phát đề)
(Đề thi gồm có 02 trang)

PHẦN I: Đọc và thực hiện yêu cầu. (4 điểm)
Văn bản A:

Văn bản B:

“Tây hóa” hay sự nghèo nàn vốn từ?
Cùng với tiếng lóng, chuyện pha trộn giữa các loại ngôn
ngữ cũng không còn xa lạ trong giới trẻ. Ở những lĩnh
vực chuyên biệt, khi tiếng Việt quá dài dòng hoặc không
đủ sát nghĩa, người nói thường có xu hướng sử dụng một
từ tiếng Anh chuyên ngành thay thế, giúp tăng hiệu quả
giao tiếp giữa những người cùng lĩnh vực.
Tuy nhiên, không ít người trẻ thường xuyên pha tiếng
mẹ đẻ cùng các ngôn ngữ khác trong lúc giao tiếp. Việc
sử dụng quá đà ấy tạo ra thứ ngôn ngữ nửa tây nửa ta,
gây khó chịu cho người nghe.
Cách đây ít lâu, câu nói “people make it complicated,
nên là mình cứ enjoy cái moment này” (mọi người cứ
phức tạp hóa lên, nên là mình cứ tận hưởng cái khoảnh
khắc này) của Chi Pu gây tranh cãi trên mạng xã hội và
được nhiều bạn trẻ sử dụng như một xu hướng mới. Hay
như câu “như vậy có healthy, có balance không” của một
cô gái trên chương trình hẹn hò cũng nhanh chóng “gây
bão”.
[…]
Việc lạm dụng tiếng lóng, tiếng pha không giúp câu nói
hay hơn mà chỉ góp phần làm mất đi vẻ đẹp tiếng Việt
vốn là giá trị trong mỗi người Việt, trong giao tiếp của
người Việt với nhau và trong mắt bạn bè thế giới.

Công cụ để giao tiếp là ngôn ngữ. Nhìn vào tiếng Việt,
có thể thấy nó phản ánh rõ hơn đâu hết linh hồn, tính
cách của con người Việt Nam và những đặc trưng cơ
bản của nền văn hóa Việt Nam.
Trước hết, nghệ thuật ngôn từ Việt Nam có tính biểu
trưng cao. Tính biểu trưng thể hiện ở xu hướng khái
quát hóa, ước lệ hóa với những cấu trúc cân đối, hài
hòa.
[…]
Đặc điểm thứ hai của ngôn từ Việt Nam là nó rất giàu
chất biểu – sản phẩm tất yếu của một nền văn hóa
trọng tình.
Về mặt từ ngữ, chất biểu cảm này thể hiện ở chỗ các
từ, bên cạnh yếu tố gốc mang sắc thái nghĩa trung hòa,
thường có rất nhiều biến thể với những sắc thái nghĩa
biểu cảm: bên cạnh màu xanh trung tính, có đủ thứ
xanh rì, xanh rờn, xanh rợn, xanh ngắt, xanh um, xanh
lè…
Về ngữ pháp, tiếng Việt dùng nhiều hư từ biểu cảm:
à, ư, nhỉ, nhé, chăng, chớ, hả, hở, phỏng, sao, chứ…
cũng góp phần làm tăng cường hệ thống phương tiện
biểu cảm cho tiếng Việt.

(Trần Ngọc Thêm, Cơ sở văn hóa Việt Nam,
Nhà xuất bản Giáo Dục, trích lược từ trang 160 - 164)

(Theo Trần Mặc, Hộ chiếu văn hóa Việt Nam: Tiếng
Việt trong giới trẻ có nghèo?, Báo Tuổi Trẻ Online, số
ra 19/11/2022)
Câu 1: (1.0 điểm) Dựa vào Văn bản B, hãy cho biết những đặc trưng của ngôn từ Việt Nam.
Câu 2: (1.0 điểm) Xác định một lời dẫn trực tiếp trong Văn bản A, và cho biết đó là lời nói hay ý nghĩ?
Câu 3: (1.0 điểm) Chỉ ra điểm khác nhau về nội dung của hai văn bản trên.
Câu 4: (1.0 điểm) Em có đồng ý với quan điểm này không (trình bày từ 4 - 6 câu)?
“Sử dụng tiếng pha không giúp câu nói hay hơn mà chỉ góp phần mất đi vẻ đẹp tiếng Việt.”

Thí sinh lật sang trang tiếp theo
Trang 1 / 2

PHẦN II: Làm văn. (6 điểm)
Học sinh chọn một trong hai đề sau:
Đề 1: Ở mỗi chuyến đi, chúng ta đều có cơ hội để học hỏi, học từ văn hóa bản địa, con người, ẩm thực, đến việc
đúc kết những giá trị sâu sắc, hay đơn giản là có thể kết giao nhiều bạn mới... Và chúng ta sẽ trưởng thành
hơn sau mỗi chuyến đi.
Vậy đâu là chuyến đi giúp em hiểu biết hơn về cuộc sống? Em hãy kể về chuyến đi ấy.

Đề 2: Có những cuộc gặp gỡ bất ngờ nhưng là bước ngoặt thay đổi nhận thức. Và, việc trò chuyện cùng anh thanh
niên nơi đỉnh núi Yên Sơn là cuộc gặp gỡ như thế với cô kĩ sư trẻ. Vỏn vẹn ba mươi phút trò chuyện, cô đã
cảm nhận được bó hoa của những háo hức và mơ mộng sẽ theo cô trong chuyến đi thứ nhất ra đời.
Hãy hóa thân là cô kĩ sư trẻ trong tác phẩm “Lặng lẽ Sa Pa” (Nguyễn Thành Long) để kể lại cuộc gặp gỡ
đầy thú vị với chàng trai làm công tác khí tượng kiêm vật lí địa cầu.
Chú ý: Bài viết có lồng ghép các yếu tố tả, đối thoại, độc thoại và nghị luận.

- HẾT Học sinh không được sử dụng tài liệu. Giám thị không giải thích gì thêm.

Họ và tên thí sinh:
Lớp:
Số báo danh:

Trang 2 / 2