ĐỀ ÔN KÌ 2
Đọc hiểu
Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:
Trần Thủ Độ là người có công lập nên nhà Trần, lại là chú của vua và đứng đầu trăm quan, nhưng không vì thế mà cho mình vượt qua phép nước.
Có lần Linh Từ Quốc Mẫu, vợ ông, muốn xin cho một người làm chức câu đương. Trần Thủ Độ bảo người ấy:
- Ngươi có phu nhân xin cho làm chức câu đương, không thể ví như những câu đương khác. Vì vậy phải chặt một ngón chân để phân biệt.
Người ấy kêu van mãi, ông mới tha cho.
Một lần khác, Linh Từ Quốc Mẫu ngồi kiệu đi qua chỗ thềm cấm, bị một người quân hiệu ngăn lại. Về nhà, bà khóc:
- Tôi là vợ thái sư mà bị kẻ dưới khinh nhờn.
Ông cho bắt người quân hiệu đến. Người này nghĩ là phải chết. Nhưng khi nghe anh ta kể rõ ngọn ngành, ông bảo:
- Ngươi ở chức thấp mà biết giữ phép nước như thế, ta còn trách gì nữa!
Nói rồi, lấy vàng lụa thưởng cho.
(Thái sư Trần Thủ Độ - Theo Đại Việt sử kí toàn thư-)
Trả lời các câu hỏi:
Xác định phương thức biểu đạt chính?
Nêu những tình tiết liên quan đến Trần Thủ Độ?
Từ đoạn trích trên hãy nhận xét về nhân cách của Trần Thủ Độ?
Hãy trình bày ngắn gọn nội dung đoạn trích?
Nhân vật được xây dựng qua những thủ pháp nghệ thuật gì?
Qua câu chuyện Thái Sư Trần Thủ Độ, anh/chị rút ra cho mình bài học ý nghĩ gì?

Phương thức biểu đạt chính: Tự sự
Những tình tiết liên quan đến Trần Thủ Độ:
- Vợ ông xin cho người nhà làm chức câu đương, Trần Thủ Độ yêu cầu chặt một ngón chân để phân biệt
- Vợ ông ngồi kiệu đi qua chỗ thềm cấm, bị một người quân hiệu ngăn lại, về nhà phàn nàn với Trần Thủ Độ, ông cho gọi anh ta lại và ban thưởng.
Nhân cách của Trần Thủ Độ:
Qua đoạn trích trên có thể thấy, Trần Thủ Độ là người cương trực, liêm khiết, chí công vô tư, luôn đặt lợi ích quốc gia, dân tộc lên lợi ích cá nhân, gia đình. Với tư cách là vị quan lớn trong triều đình, Trần Thủ Độ luôn gương mẫu, tôn trọng pháp luật.



Nội dung đoạn trích:
Đoạn trích kể lại những câu chuyện liên quan đến cách ứng xử của Thái sư Trần Thủ Độ. Đó là sự việc vợ ông xin cho người nhà làm chức câu đương, sự việc vợ ông bị người quân hiệu ngăn lại khi đi qua thềm cấm và cách xử lí sự việc của Trần Thủ Độ. Qua đó bộc lộ những phẩm chất liêm khiết, chính trực đáng ngợi ca ở Trần Thủ Độ.

Nhân vật Trần Thủ Độ được xây dựng thông qua các thủ pháp nghệ thuật đặc sắc của nhà viết sử Ngô Sĩ Liên. Đó là nhân vật được đặt trong những tình huống bất ngờ, giàu kịch tính. Mỗi câu chuyện đều có kết cấu thắt nút - cao trào - mở nút, qua đó tính cách nhân vật được bộc lộ. Lời kể khách quan, sinh động, trung thành với sự thật, tạo nên tính chân thực, khách quan cho một câu chuyện lịch sử.

Câu chuyện về Thái sư Trần Thủ Độ mang đến nhiều bài học có ý nghĩa.
- Cần tôn trọng và thực hiện nghiêm túc những quy định của pháp luật
- Không vì người thân của mình làm chức vụ lớn mà tỏ thái độ kênh kiệu, phách lối với người khác
- Cần cố gắng học tập để có kiến thức, kĩ năng, tự mình xin việc chứ không cần dựa vào quan hệ thân quen mà nhờ vả người khác.
- Biết đặt lợi ích của cộng đồng, tập thể lên lợi ích cá nhân
II.Làm văn
Cảm nhận của anh/chị về tâm trạng của người chinh phụ trong đoạn trích sau:
        “Lòng này gửi gió Đông có tiện ?
                                    Nghìn vàng xin gửi đến non Yên
                                    Non Yên dù chẳng tới miền
                                 Nhớ chàng thăm thẳm đường lên bằng trời
                                    Trời thăm thẳm xa vời khôn thấu
                                    Nỗi nhớ chàng đau đáu nào xong
                                    Cảnh buồn người thiết tha lòng
                                 Cành cây sương đượm tiếng trùng mưa phun”
(Trích Chinh phụ ngâm - Những khúc ngâm chọn lọc)



Hệ thống luận điểm
– Luận điểm 1: Ước muốn của người chinh phụ
– Luận điểm 2: Nỗi nhớ của người chinh phụ
– Luận điểm 3: Mối quan hệ giữa ngoại cảnh và tâm cảnh.
* Lập dàn ý chi tiết
I) Mở bài
– Giới thiệu tác giả Đặng Trần Côn:
Đặng Trần