Ngày 29/12/2015
Tiết 37. TỪ TRƯỜNG
I. MỤC TIÊU
1. Về kiến thức
+ Biết được từ trường là gì và nêu lên được những vật nào gây ra từ trường.
+ Biết cách phát hiện sự tồn tại của từ trường trong những trường hợp thông thường.
+ Nêu được cách xác định phương và chiều của từ trường tại một điểm.
+ Phát biểu được định nghĩa và nêu được bốn tính chất cơ bản của đường sức từ.
2. Về kĩ năng
+ Biết cách xác định chiều các đường sức từ của: dòng điện chạy trong dây dẫn thẳng dài, dòng điện chạy trong dây dẫn uốn thành vòng tròn.
+ Biết cách xác định mặt Nam hay mạt Bắc của một dòng điện chạy trong mạch kín.
3. Về thái độ
+ Tự tin khi đưa ra các ý kiến cá nhân khi thực hiện nhiệm vụ ở lớp và ở nhà.
+ Chủ động trao đổi thông tin với các học sinh khác và với giáo viên.
+ Hợp tác chặp chẽ với các bạn khi thực hiện nghiên cứu.
4. Các năng lực cần hình thành
Phát đề nghiên ; ra , ; án thí , ; phân tích; giá và pháp đề.
II. CHUẨN BỊ
1. Giáo viên: + Chuẩn bị thí nghiệm về tương tác từ.
+ Chuẫn bị một thí nghiệm tạo từ phổ
+ Hộp kim nam châm nhỏ
2. Học sinh: ôn tập các kiến thức quan trọng chính:
+ Nam châm các loại nam châm.
+ Vài Khái niệm từ trường, cách nhận biết từ trường.
+ Khái niệm đường sức từ, hình ảnh đường sức từ.

III. TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC
NỘI DUNG GHI BẢNG
Từ trường
Nam châm
Mỗi nam châm bao giờ cũng có hai cực phân biệt
Lực tương tác giữa các nam châm gọi là lực từ
Từ tính của dây dẫn có dòng điện
Thí nghiệm cho thấy
Dòng điện cũng có từ tính như nam châm
Giữa hai dòng điện, giữa hai nam châm, giữa một dòng điện và một nam châm đều có lực từ tương tác. Tương tác này gọi là tương tác từ.
Từ trường
Định nghĩa ( SGK)
Hướng của từ trường
Để phát hiện ra sự tồn tại của từ trường trong một miền không gian nào đó có thể dùng một kim nam châm nào nhỏ đặt tại vị trí bất kì trong miền không gian ấy.
Quy ước: Hướng của từ trường tại một điểm là hướng Nam – Bắc của kim nam châm nhỏ nằm cân bằng tại điểm đó.
Đường sức từ
Định nghĩa (SGK)
Các tính chất của đường sức từ (SGK)
Các ví dụ về đường sức từ
Ví dụ 1: Từ trường của dòng điện thẳng dài.
Ví dụ 2: Từ trường của dòng điện tròn.
Cách xác đinh chiều đường sức từ
Quy tắc năm tay phải.
Quy tắc vào nam ra bắc.
Từ trường của Trái đất



Hoạt động 1 (15 phút) : Ôn tập về nam châm.
Hoạt động của giáo viên
Hoạt động của học sinh

Đề nghị HS trả lời các câu hỏi
Nam châm là gì? Kể tên các vật liệu có thể dùng làm nam châm mà em biết.
Từ tính của nam châm được thể hiện như thế nào?
Giữa các nam châm có lực tương tác như thế nào?
Câu C2 SGK.
Hướng dẫn HS thảo luận lần lượt từng câu trả lời của HS. Xác nhận ý kiến đúng. Kết luận.

Dựa vào các kiến thức đã học ở lớp 9 HS trả lời các câu hỏi mà GV đã đưa ra





Chú ý theo dõi, thảo luận và ghi nội dung cần thiết.


Hoạt động 2 (15 phút) : Tìm hiểu từ tính của dây dẫn có dòng điện.
Hoạt động của giáo viên
Hoạt động của học sinh

Hỏi: Nam châm có tác dụng lên dòng điện không? Mô tả một thí nghiệm chứng minh.

Xác nhận ý kiến đúng. Kết luận

GV làm TN chứng minh

Giới thiệ thí nghiệm hình 19.3 SGK. Hỏi hiện tượng gì sẽ xảy ra khi dòng điện chạy trong dây dẫn?

Xác nhận ý kiến đúng, đưa ra nhận xét: Dòng điện cũng có từ tính như nam châm.

Hỏi: Hai dòng điện có thể tương tác với nhau hay không?

Làm thí nghiệm. Đề nghị HS quan sát trạng thái của hai dây dẫn trong hai trường hợp: Hai dòng điện cùng chiều và hai dòng điện ngược chiều. Rút ra nhận xét.

Kết luận


Trả lời:
Nam châm có