KẾ HOẠCH BÀI DẠY MÔN LỊCH SỬ &ĐỊA LÍ 5

----------  ----------

Bài 3. BIỂN, ĐẢO VIỆT NAM (tiết 1+2)
(Bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống trang 16-19).

I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT
- Xác định được vị trí địa lí của vùng biển, một số đảo, quần đảo lớn của Việt Nam
trên bản đồ hoặc lược đồ.
- Trình bày được công cuộc bảo vệ chủ quyền, các quyền và lợi ích hợp pháp của Việt
Nam ở Biển Đông trong lịch sử, có sử dụng một số tư liệu, tranh ảnh, câu chuyện liên
quan (đội Hoàng Sa, Lễ Khao lề thế lính Hoàng Sa, ...).
- Sưu tầm, đọc và kể lại được một số câu chuyện, bài thơ về biển, đảo Việt Nam.
- Góp phần hình thành và phát triển:
 Năng lực đặc thù:
+ Năng lực nhận thức khoa học địa lí: Thông qua đọc sơ đồ, lược đồ để xác định vị
trí địa lí của vùng biển, một số đảo lớn của Việt Nam.
+ Năng lực nhận thức và tư duy lịch sử và địa lí: Thông qua việc trình bày được
công cuộc bảo vệ chủ quyền, các quyền và lợi ích hợp pháp của Việt Nam ở Biển
Đông trong lịch sử, có sử dụng một số tư liệu, tranh ảnh, câu chuyện liên quan (đội
Hoàng Sa, Lễ Khao lề thế lính Hoàng Sa, ...).
+ Năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học
thông qua việc sưu tầm tư liệu và sử dụng tư liệu, tranh ảnh, câu chuyện lịch sử để giới
thiệu về biển, đảo và công cuộc bảo vệ chủ quyền biển đảo của Việt Nam trong lịch sử
và hiện tại.
 Phẩm chất:
+ Yêu nước: Thông qua việc bày tỏ sự trân trọng những việc làm của các thế hệ trong
việc bảo vệ chủ quyền, các quyền và lợi ích hợp pháp của Việt Nam ở Biển Đông.
+ Trách nhiệm: Nâng cao ý thức cá nhân trong việc bảo vệ chủ quyền, các quyền và
lợi ích hợp pháp ở Biển Đông và tuyên truyền để mọi người cùng thực hiện.
+ Chăm chỉ: Có tinh thần chăm chỉ, ham học hỏi trong tìm hiểu về Lịch sử và Địa lí.
* Giáo dục quyền con người: Trẻ em có quyền được thể hiện tình yêu biển đảo Việt
Nam bằng những việc làm phù hợp với khả năng của mình, có quyền tiếp cận các giá
trị văn hoá của đất nước.
*Giáo dục Quốc phòng&An ninh: Giới thiệu chủ quyền, quyền chủ quyền biển, đảo
của Việt Nam, khẳng định chủ quyền đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa là

của Việt Nam; làm rõ tầm quan trọng của vùng biển nước ta trong phát triển kinh tế và
quốc phòng, an ninh.
* GDKNS:
- Kĩ năng xác định giá trị (yêu mến và tự hào biển, đảo Việt Nam).
- Kĩ năng tìm kiếm và xử lí thông tin về biển, đảo Việt Nam trên bản đồ hoặc lược đồ.
- Kĩ năng hợp tác nhóm và kĩ năng trình bày những hiểu biết về biển, đảo Việt Nam.
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
1. Giáo viên:
- Video bài hát “Yêu lắm Trường Sa” (Sáng tác: Đinh Hoàng Vũ).
https://youtu.be/C0iPc4XiMJo
- Video Lễ Khao lề thế lính Hoàng Sa https://vnews.gov.vn/video/quang-ngai-tochuc-le-khao-le-the-linh-hoang-sa-118542.htm
- Video tư liệu Hải quân Việt Nam bảo vệ Hoàng Sa, Trường Sa chủ quyền biển
đảo Tổ quốc https://youtu.be/WhwTDwjov1g
- Lược đồ hoặc bản đồ Việt Nam trong khu vực Đông Nam Á.
- Tranh, ảnh, tư liệu về biển, đảo và công cuộc bảo vệ chủ quyền, các quyền và lợi ích
hợp pháp của Việt Nam ở Biển Đông.
- Câu chuyện, bài thơ, bài hát, ... về biển, đảo Việt Nam.
- Phiếu học tập (Bài 1 phần Luyện tập SGK trang 19).
2. Học sinh: Sưu tầm tranh, ảnh, câu chuyện, bài thơ, ... về biển, đảo Việt Nam.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1. Khởi động (Làm việc chung cả lớp):
- GV cho cả lớp múa theo bài hát “Yêu lắm Trường Sa” (Sáng tác: Đinh Hoàng Vũ).
https://youtu.be/C0iPc4XiMJo
+ Nội dung bài hát này muốn nói điều gì?
- GV dẫn dắt và giới thiệu bài mới.
2. Khám phá:
a. Hoạt động 1. Tìm hiểu về vị trí địa lí của vùng biển, một số quần đảo và đảo
(Làm việc chung cả lớp)
- GV cho HS quan sát bản đồ (hoặc lược đồ) Việt Nam hoặc bản đồ khu vực Đông
Nam Á.
- HS tự quan sát bản đồ (hoặc lược đồ) kết hợp với đọc thông tin trong SGK để thực
hiện nhiệm vụ: Xác định vị trí địa lí của vùng biển, một số đảo, quần đảo lớn của Việt
Nam.
- GV yêu cầu một số HS lên chỉ trên bản đồ (hoặc lược đồ) vị trí địa lí của vùng biển,
một số đảo, quần đảo lớn. HS khác theo dõi, nhận xét, bổ sung cho phần trình bày của
bạn (nếu có).
- GV nhận xét, đánh giá, xác định lại vị trí địa lí vùng biển, một số đảo, quần đảo trên
bản đồ (hoặc lược đồ) kết hợp trình chiếu và giới thiệu hình 2, 3, 4 SGK trang 17.
- GV chốt lại nội dung: Vùng biển Việt Nam là một phần của Biển Đông. Đường bờ
biển của Việt Nam kéo dài từ Móng Cái (tỉnh Quảng Ninh) đến Mũi Cà Mau (tỉnh Cà
Mau). Trong vùng biển có hàng nghìn đảo, nhiều đảo tập hợp thành quần đảo, trong
đó lớn nhất là quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa.

 Giáo dục Quốc phòng&An ninh
+ Qua bài học hôm nay, em cần phải làm gì?
b. Hoạt động 2. Tìm hiểu về công cuộc bảo vệ chủ quyền, các quyền và lợi ích hợp
pháp của Việt Nam ở Biển Đông (Làm việc nhóm 6)
- Giáo viên yêu cầu HS làm việc nhóm 6, giao nhiệm vụ cho các nhóm: Vẽ sơ đồ về
công cuộc bảo vệ chủ quyền, các quyền và lợi ích hợp pháp của Việt Nam ở Biển Đông
qua các thời kì: Chúa Nguyễn, Triều Nguyễn, Pháp thuộc và Nhà nước Cộng hoà xã
hội chủ nghĩa Việt Nam hiện nay.
- HS tự đọc yêu cầu, đọc kĩ thông tin trong SGK, suy nghĩ, trao đổi, thảo luận trong
nhóm để thống nhất nội dung trình bày. (GV theo dõi quá trình làm việc của các nhóm
và hỗ trợ khi cần thiết, khuyến khích các nhóm có thể tự sáng tạo hình thức phù hợp
miễn là đảm bảo yêu cầu cần đạt).
- Đại diện các nhóm báo cáo kết quả, các nhóm khác lắng nghe, nhận xét và bổ sung
cho câu trả lời của bạn (nếu có).
- GV nhận xét, đánh giá và chốt lại kiến thức cho HS:
Lập đơn vị hành chính
ở quần đảo Hoàng Sa
và quần đảo Trường Sa.

Lập đội Hoàng Sa,
đội Bắc Hải để thu
lượm sản vật, đánh
bắt hải sản.
Thời Pháp
thuộc

Các chúa
Nguyễn

Dựng bia chủ quyền ở
quần đảo Hoàng Sa và
quần đảo Trường Sa.

Thực thi chủ quyền
trên quần đảo
Hoàng Sa, quần đảo
Trường Sa.
Công cuộc bảo vệ
chủ quyền, các quyền
và lợi ích hợp pháp
của Việt Nam ở Biển
Đông qua các thời kì

Thành lập các đơn vị
hành chính ở quần đảo
Trường Sa và quần đảo
Hoàng Sa.

Cắm cờ trên quần
đảo Hoàng Sa.

Ban hành các văn bản
pháp luật khẳng định
chủ quyền biển đảo.

Dựng cột mốc trên
quần đảo.
Nhà nước
Cộng hoà
xã hội chủ
nghĩa Việt
Nam

Tham gia Công ước của
Liên hợp quốc về Luật
Biển năm 1982.
Thực hiện phát triển
kinh tế biển gắn với
tăng cường tiềm lực
quốc phòng, góp phần
bảo vệ biển, đảo quê

Triều
Nguyễn

Vẽ Đại Nam nhất
thống toàn đồ.

hương.

- GV cho HS quan sát hình 5, 6, 7, 8 SGK trang 18, 19 và giới thiệu cho HS các hình
đó.
- GV cho HS xem đoạn video Lễ Khao lề thế lính Hoàng Sa năm 2024 theo đường
linh:
https://vnews.gov.vn/video/quang-ngai-to-chuc-le-khao-le-the-linh-hoang-sa118542.htm
 GV nhấn mạnh thêm cho HS: Từ xưa đến nay, các thế hệ người Việt Nam đã dành
nhiều công sức khai phá, xác lập và bảo vệ chủ quyền biển, đảo bằng những việc
làm cụ thể, đã từng bước xác lập, thực thi, bảo vệ chủ quyền đối với quần đảo
Hoàng Sa, quần đảo Trường Sa từ khi hai quần đảo còn chưa có người khai thác,
quá trình đó diễn ra liên tục, hoà bình. Trong suốt quá trình đó, Nhà nước Việt
Nam luôn có hành động quyết liệt và tích cực để bảo vệ chủ quyền, các quyền và
lợi ích hợp pháp của quốc gia trên biển và hải đảo.
 Giáo dục quyền con người:
+ Qua bài học hôm nay, em thấy mình có quyền gì?
 GDKNS.
3. Luyện tập
- GV kiểm tra sự chuẩn bị của HS tiết trước GV đã dặn.
Câu 1. (Làm việc cặp đôi)
- Gọi HS đọc yêu cầu.
- HS nhận phiếu học tập, đọc yêu cầu, tự suy nghĩ và thực hiện nhiệm vụ theo gợi ý
trong phiếu.
- HS trao đổi với bạn bên cạnh, thống nhất kết quả.
- Đại diện một số cặp trình bày kết quả, các bạn khác lắng nghe, nhận xét và bổ sung
(nếu có).
- GV nhận xét, đánh giá, chốt kết quả đúng:

Thời kì
Các chúa Nguyễn

Hoạt động
- Lập đội Hoàng Sa, đội Bắc Hải để thu lượm sản vật, đánh bắt
hải sản.
- Thực thi chủ quyền trên quần đảo Hoàng Sa, quần đảo
Trường Sa.
Triều Nguyễn
- Cắm cờ trên quần đảo Hoàng Sa.
- Dựng cột mốc trên quần đảo Hoàng Sa.
- Vẽ Đại Nam nhất thống toàn đồ.
Thời Pháp thuộc
- Lập đơn vị hành chính ở quần đảo Hoàng Sa và quần đảo
Trường Sa.
- Dựng bia chủ quyền ở quần đảo Hoàng Sa và quần đảo
Trường Sa.
Nhà nước Cộng hoà - Thành lập các đơn vị hành chính ở quần đảo Trường Sa và
xã hội chủ nghĩa
quần đảo Hoàng Sa.
Việt Nam
- Ban hành các văn bản pháp luật khẳng định chủ quyền biển
đảo.
- Tham gia Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển năm
1982.

- Thực hiện phát triển kinh tế biển gắn với tăng cường tiềm lực
quốc phòng, góp phần bảo vệ biển, đảo quê hương.
Câu 2. (Làm việc cả lớp)
- HS đọc yêu cầu câu 2 SGK trang 19.
- HS xem lại bài đã chuẩn bị, trình bày trước lớp một số câu chuyện, bài thơ, bài hát, ...
về biển, đảo Việt Nam. Các bạn khác lắng nghe, nhận xét và bổ sung (nếu có).
- GV nhận xét, đánh giá và cho HS xem vi deo tư liệu Hải quân Việt Nam bảo
vệ Hoàng Sa, Trường Sa chủ quyền biển đảo Tổ quốc qua đường link:
https://youtu.be/WhwTDwjov1g
- GV yêu cầu HS có thể về nhà xem tư liệu về Chứng cứ lịch sử và pháp lí khẳng
định chủ quyền Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam trên mạng Internet qua đường
link: https://youtu.be/asmhUIEZAas
4. Vận dụng: Tìm hiểu thông tin từ sách, báo, Internet, … hoặc hỏi người thân để thực
hiện nhiệm vụ trong SGK trang 19.
- GV nhận xét, đánh giá ý thức học tập của HS qua tiết học.
- Dặn HS về nhà học kĩ bài 3 và chuẩn bị Bài 4. Dân cư và dân tộc ở Việt Nam (SGK
trang 20).
IV. ĐIỀU CHỈNH SAU BÀI DẠY (nếu có):
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................

----------  ----------