CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
BẢN MÔ TẢ SÁNG KIẾN

Kính gửi: Hội đồng sáng kiến…………..
1. Tên sáng kiến: “Giúp học sinh học tốt nội dung Đọc nhạc môn Âm
nhạc lớp 3”.
2. Quyết định công nhận:
3. Tác giả sáng kiến:
TT

Họ và tên

01

Trần Thị Thúy Vị

Ngày tháng
năm sinh

Chức vụ, đơn vị
công tác

Trình độ
chuyên môn

Cử nhân Sư
phạm Âm nhạc

4. Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Không có
5. Thời điểm sáng kiến được áp dụng: Năm học 2022-2023
6. Nội dung sáng kiến:
6.1. Lý do chọn đề tài:
Đọc nhạc là một trong những nội dung quan trọng và vô cùng cần thiết đối
với học sinh Tiểu học nói chung và học sinh lớp 3 nói riêng. Dạy Đọc nhạc để giáo
dục Âm nhạc. Dạy cho các em tập đọc đúng tên nốt, bước đầu thể hiện đúng cao
độ và trường độ các mẫu âm. Cảm nhận và phân biệt được âm thanh cao - thấp, dài
- ngắn, to - nhỏ với những bài đọc nhạc phù hợp với lứa tuổi, để tập cho các em
quen đọc nhạc tập thể, đọc nhạc đồng đều và hòa giọng. Thông qua các bài Đọc
nhạc cụ thể, giáo dục các em những tình cảm trong sáng, lành mạnh, phát triển
năng lực, trí tuệ làm cho đời sống tinh thần của các em thêm phong phú.
Đầu tháng 9 năm học 2022-2023 tôi được thuyên chuyển về công tác tại
…………………..và được phân công giảng dạy bộ môn Nghệ thuật - Âm nhạc lớp
3.

2

Qua thực tế giảng dạy và kết quả khảo sát ý kiến các giáo viên dạy cùng tổ
tôi đã rút ra được những thuận lợi và khó khăn trong quá trình dạy nội dung Đọc
nhạc môn Âm nhạc ở lớp 3 như sau:
6.1.1. Thuận lợi:………………………………………….., có khuôn viên thoáng
mát nên được phụ huynh luôn quan tâm, ủng hộ tới hoạt động nghệ thuật Âm
nhạc; Giáo viên xác định đúng bản chất của nội dung Đọc nhạc, có chú ý khai thác
tốt khả năng đọc nhạc ở các em giúp các em nhận thấy nội dung dạy học gần gũi
và dễ tiếp nhận hơn; Giáo viên đã vận dụng những điều kiện dạy học sẵn có để áp
dụng dạy những nội dung phù hợp trong việc dạy Đọc nhạc; Đa số các em học
sinh đều thích vận động, thích biểu diễn và thích học môn Âm nhạc.
6.1.2. Khó khăn: Trường chưa có đồ dùng đặc thù cho nội dung Đọc nhạc;
Đa số các em học sinh không chú ý khi học nội dung này, chưa tự tin mạnh dạn
khi trình bày Bài đọc nhạc. Các em đọc đúng tên nốt còn quá ít, chưa thể hiện
đúng cao độ và trường độ các mẫu âm và chỉ mới bước đầu biết cảm nhận và phân
biệt được âm thanh cao – thấp, dài – ngắn, to – nhỏ. Từ đó dẫn đến việc giảng dạy
và học tập nội dung Đọc nhạc còn khó khăn và chưa đạt chất lượng.
Trước tình trạng đó đã thúc đẩy tôi mạnh dạn nghiên cứu và áp dụng các
giải pháp sau đây để “Giúp học sinh học tốt nội dung Đọc nhạc môn Âm nhạc lớp
3” Trường ………………………….
6.2. Các giải pháp đã thực hiện:
6.2.1. Giải pháp 1: Nắm rõ và vận dụng linh hoạt các bước dạy học Đọc
nhạc ở lớp 3.
Bản thân tôi đã vận dụng linh hoạt và sáng tạo các bước dạy học nội dung
Đọc nhạc ở lớp 3 một cách nhuần nhuyễn. Ban đầu khi dạy nội dung Đọc nhạc tôi
hướng dẫn cho các em nắm rõ cách thực hiện các bước ngắn gọn, dễ hiểu nhưng ở
những tiết học sau, với bài đọc nhạc khác thì tôi cho các em có thể kết hợp thực
hiện 1, 2 bước cùng một lúc, hoặc có thể thay đổi các bước theo thứ tự, kết hợp với
trò chơi để tạo cho các em luôn luôn được khám phá, luôn tập trung chú ý và cùng
nhau thực hiện nhiệm vụ khi học.

3

Ví dụ: Với Bài đọc nhạc số 1: Tiết học đầu tôi hướng dẫn học sinh tìm hiểu
theo đúng 4 bước ngắn gọn, dễ hiểu, giúp các em học sinh nắm rõ được mục tiêu
cần phải làm được gì khi học bài Đọc nhạc: Bài đọc nhạc viết ở nhịp 2/4, có 2
khuông nhạc, 8 ô nhịp, 18 nốt nhạc, trường độ có tiết tấu hình nốt trắng, đen, móc
đơn. Cao độ từ thấp đến cao: C - D - E - G - A - C. Giống nhau: Tiết tấu lặp lại ở ô
nhịp 1,2,3 và 5,6,7. Khác nhau cuối khuông nhạc 1 là nốt G, cuối khuông nhạc thứ
2 là nốt C,… Tới bài Đọc nhạc số 2, số 3, số 4, số 5, số 6. Tôi cho học sinh làm
việc theo nhóm để thực hiện bước 1, bước 2 cùng một lúc. Sau đó tiếp tục thực
hiện 2 bước còn lại. Trong quá trình học sinh phân công nhiệm vụ cho từng bạn
tìm nốt và phân tích, tôi mở nhạc các Bài đọc nhạc đã được chuẩn bị sẵn bằng file
MP3 từ phần mềm Musescore 3 để học sinh vừa nghe, vừa cảm nhận cao độ, vừa
nghe được trường độ và có thể giúp học sinh ghép nhạc Bài đọc nhạc nhanh hơn.
6.2.2. Giải pháp 2: Sử dụng thành thạo và nhịp nhàng các phương pháp
giáo dục âm nhạc mới theo Chương trình giáo dục phổ thông môn Âm nhạc
năm 2018.
Trong xu thế đổi mới giáo dục trên quan điểm “Lấy học sinh làm trung
tâm” và “Dạy học phát triển năng lực học sinh” của đất nước. Trước khi thực
hiện từng hoạt động dạy nội dung Đọc nhạc thì bản thân tôi đã luôn nghiên cứu
và vận dụng đan xen, nhịp nhàng tất cả các phương pháp từ phương pháp sư
phạm chung đến các phương pháp dạy học tích cực, phương pháp dạy học âm
nhạc tiên tiến của thế giới (phương pháp Kodály - Hungary, phương pháp
Dalcroze - Thụy Sĩ, phương pháp Off-Schulwerk - Đức) cùng với nhiều kĩ thuật
giáo dục hiện đại. Khi dạy hoạt động khởi động thì tôi đã lựa chọn phương pháp
trò chơi, đóng vai, nhưng đến hoạt động khám phá thì tôi sử dụng phương pháp
đặt và giải quyết vấn đề, trực quan, video,… tới hoạt động thực hành tôi cho học
sinh hoạt động theo nhóm, thi đua giữa các tổ, thi đua với quy ước thời gian.
Trong mỗi tiết dạy mà giáo viên sử dụng linh hoạt các phương pháp như thế sẽ
giúp học sinh tích cực hơn, hứng thú hơn, không bị
nhàm chán khi học.
Ví dụ: Với chủ đề 4 Mùa xuân tươi đẹp - Bài đọc nhạc số 3

4

+ Hoạt động khởi động: Tôi sử dụng phương pháp đóng vai: Tôi cho học
sinh đóng vai một em là một nốt nhạc có trong bài đọc nhạc để tạo thành Ban
nhạc tí hon; Phương pháp trò chơi: Nhạc trưởng của lớp; Nốt nhạc biết múa;
Tiết tấu vui nhộn; Nghe nốt nhạc tìm tên sự vật,… Phương pháp sử dụng ngôn
ngữ: tôi cho học sinh lên dẫn chương trình điều khiển hoạt động.
+ Hoạt động khám phá tôi sử dụng phương pháp Kodály (Hungary),
phương pháp đặt và giải quyết vấn đề; Phương pháp trực quan; Phương pháp trò
chơi với kỷ thuật thảo luận nhóm, mảnh ghép.
+ Hoạt động thực hành tôi sử dụng phương pháp hoạt động theo nhóm cho
học sinh thi đua giữa các tổ đối đáp với nhau; Đọc nhạc kết hợp với kí hiệu bàn
tay; Phương pháp trò chơi: Nhạc sĩ nhí, đấu trường âm nhạc mini, Ca sĩ nhí,…
để cho học sinh luyện tập nhẹ nhàng.
+ Hoạt động vận dụng sáng tạo tôi sử dụng phương pháp Dalcroze (Thụy
Sĩ): đọc nhạc kết hợp một số vận động đơn giản; Phương pháp trò chơi: hát đặt
lời mới cho bài đọc nhạc dưới hình thức trò chơi vận động. Đồng thời tôi luôn
thường xuyên động viên, khích lệ, khen ngợi để học sinh vận dụng sáng tạo theo
ý thích của mình khi trình bày bài đọc nhạc.
6.2.3. Giải pháp 3: Sáng tạo, linh hoạt làm đồ dùng dạy học phong phú,
đa dạng cho nội dung Đọc nhạc.
Hiện nay ở các Trường Tiểu học nói chung thì đồ dùng cho môn Âm nhạc
rất nhiều tuy nhiên đồ dùng để sử dụng cho nội dung Đọc nhạc như nốt nhạc rời
khóa Son, bảng phụ,… thì chưa có. Bản thân tôi đã tận dụng rất nhiều nguyên liệu
có sẵn như: mút xốp, chai nước, ống hút, vải nỉ, giấy A4,…để làm nhiều đồ dùng
sử dụng trong quá trình dạy nội dung Đọc nhạc như: mũ nón có gắn nốt nhạc, nốt
nhạc theo kí hiệu bàn tay rời, nốt nhạc rời, khóa Son, số chỉ nhịp rời, bảng nhóm,
… điều này đã giúp tôi vừa tiết kiệm thời gian lúc trình bày bảng lại vừa đẹp, vừa
tiết kiệm chi phí khi mua đồ dùng ở tiệm, vừa tiện cho học sinh quan sát và chơi
trò chơi.
Ví dụ: Sử dụng nốt nhạc có khuông nhạc, các âm hình tiết tấu (đen, đơn,
móc đơn, móc kép, trắng,…) rời khi dạy Bài đọc nhạc Số 3, số 4, số 5, số 6.

5

Trong hoạt động Khám phá tôi cho học sinh quan sát từng nốt nhạc và gắn
vào bảng phụ sau đó tôi sửa cho phù hợp rùi sử dụng nó để giảng dạy bài mới. Bên
cạnh đó, để tập cho học sinh nhận biết từ từ, ghi nhớ từ từ vị trí nốt nhạc trên
khuông nhạc thì tôi kết hợp sử dụng đồ dùng này trong nội dung dạy Hát, dạy
Nhạc cụ,…Khi dạy nội dung Hát trong hoạt động luyện tập thì tôi đưa vị trí một số
nốt cơ bản có trong bài hát cho học sinh quan sát và nhận biết xem đó là nốt gì? Có
bao nhiêu nốt? Khi dạy nội dung Nhạc cụ tôi đã đưa nốt nhạc kết hợp âm hình tiết
tấu rời để cho học sinh nhận biết về trường độ. Cứ thế mỗi tuần tôi cho học sinh
nhận biết từ một đến 2 nốt từ nốt dễ đến nốt khó. Từ đó hình thành từ từ cho học
sinh nhận biết được vị trí cũng như gọi đúng tên các nốt nhạc trên khuông nhạc và
gõ đúng tiết tấu. Đồng thời, tôi luôn sử dụng linh hoạt các đồ dùng khác: Nón có
gắn nốt nhạc, bảng phụ, khóa Son, Số chỉ nhịp rời… để tổ chức cho học sinh chơi
trò chơi trong quá trình học.
6.2.4. Giải pháp 4: Sử dụng thành thạo hơn phần mềm soạn nhạc
MUSESCORE 3.
Đây là một phần mềm mới và có hiệu quả rất cao khi giáo viên biết sử dụng
thành thạo và đưa vào giảng dạy những bài đọc nhạc. Tôi đã sử dụng phần mềm để
tạo ra các mẫu âm, tạo ra tiết tấu, tạo ra gam luyện giọng, tạo ra mẫu thực hành
trong quá trình học. Đặc biệt khi sử sụng phần mềm sẽ có kèm theo cả file MP3,
file ảnh, file kèm theo bộ gõ cơ thể, file có tiếng trống sẽ giúp học sinh học và tiếp
thu bài, nhớ bài nhanh hơn, không nhàm chán và vui thích học hơn.
Ví dụ: Với bài Đọc nhạc số 1.
- Gam luyện giọng bằng file ảnh PNG, file MP3.

- Tạo thực hành đọc nhạc theo mẫu một cách dễ dàng

6

- File MP3 giúp học sinh đọc đúng cao độ cũng như tiết tấu của bài.

6.2.5. Giải pháp 5: Học thông qua chơi
Trong quá trình dạy nội dung Đọc nhạc tôi luôn nghiên cứu và sử dụng đan
xen, phong phú nhiều trò chơi để cho học sinh được học thông qua chơi trong mỗi
hoạt động như: Nốt nhạc vui; Ban nhạc tí hon; Thi gõ tiết tấu; Nối tên nốt nhạc
với hình ảnh phù hợp; Thi đánh nhịp; Nhạc sĩ nhí; Ai giỏi hơn; Vận động nào đẹp
hơn; Khu vườn nốt nhạc; Phân biệt âm thanh cao thấp; Âm ngắn, âm dài; Nhỏ và
to; Tai ai tinh,… Thông qua những trò chơi này giúp học sinh học sinh nhận biết
được 7 nốt nhạc cơ bản, tự tin biểu diễn trước đám đông, phát triển khả năng nghe,
nhận biết và thực hiện chính xác các âm hình tiết tấu, âm thanh cao - thấp, ngắn dài trong âm nhạc. Đồng thời học sinh được tương tác, trải nghiệm, khám phá và
giải quyết vấn đề trong môi trường học tập vui vẻ.
Ví dụ: + Với Chủ đề 7: Giai điệu quê hương - Bài đọc nhạc số 5
+ Khởi động: Trò chơi: Ban
nhạc tí hon; Nhỏ và to; Nhạc trưởng.
+ Khám phá: Cho học sinh vừa
khám phá bài mới vừa chơi trò chơi
Nốt nhạc vui; Âm dài; âm ngắn; Thi
gõ tiết tấu.

7

+ Luyện tập: Cho học sinh luyện tập và biểu diễn theo Ban nhạc tí hon; Ai
giỏi hơn.
+ Vận dụng sáng tạo: Cho học sinh chơi trò chơi Nhạc sĩ nhí; Vận động nào
đẹp hơn,… để học sinh sáng tạo ra những mẫu âm, những nốt nhạc, những động
tác múa theo ý của mình khi trình bày bài Đọc nhạc.
6.2.6. Giải pháp 6: Sáng tạo hát đặt lời mới cho bài đọc nhạc dưới hình
thức trò chơi vận động.
Các bài đọc nhạc ở lớp 3 không có lời và không có kí hiệu nốt nhạc bàn tay.
Để thu hút học sinh yêu thích bài đọc nhạc và nhanh thuộc bài hơn tôi đã nghiên
cứu và sáng tạo hát đặt lời mới cho bài đọc nhạc dưới hình thức trò chơi vận động.
Mỗi bài đọc nhạc là một lời hát và trò chơi vận động mới: Hát lời theo tên và tính
cách của bạn theo cao độ và tiết tấu; Hát lời và vận động chuyền bóng theo tiết
tấu của bài Đọc nhạc; Hát lời và bật nhảy theo tiết tấu; Hát lời và chơi nu na nu
nống; Hát lời và tìm nốt; Hát lời kết hợp với bộ gõ cơ thể. Ngoài ra, trong quá
trình giảng dạy tôi luôn khích lệ, động viên cho học sinh có thể tự sáng tác lời hát
và trò chơi vận động khác cho Bài đọc nhạc theo ý của mình.
Ví dụ: Bài đọc nhạc số 2: Tổ chức cho học sinh thành 2 đội chơi hát và vận
động chuyền bóng theo tiết tấu của bài Đọc nhạc.

8

Đưa

tay

nhanh thật nhanh chuyền cho

bạn

Đư
a

tay

nhanh thật nhanh chuyền cho

.......................................................................

nhanh