CHUYÊN ĐỀ

NHỮNG VẤN ĐỀ TÂM SINH LÝ LỨA TUỔI TRONG TUYỂN CHỌN VÀ ĐÀO TẠO VĐV THỂ THAO

TS. Lê Thiết Can

YÊU CẦU:

MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ TÂM LÝ.
PHÁT TRIỂN TÂM SINH LÝ LỨA TUỔI LÀ NHÂN TỐ QUAN TRỌNGVÀ QUYẾT ĐỊNH ĐẾN CÁC MẶT TUYỂN CHỌN VÀ ĐÀO TẠO VĐV THỂ THAO THÀNH TÍCH CAO.
MỐI QUAN HỆ QUA LẠI CỦA CÁC YẾU TỐ TÂM LÝ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN NGHỀ NGHIỆP.














MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ TÂM LÝ.
Nói về phạm trù tâm lý học rất đa dạng và phong phú. Có thể khái quát về vấn đề tâm lý như sau:
Tâm lý là quá trình điều khiển của hệ thần kinh trung ương về tinh thần và thể chất thông qua những hành vi vận động của con người trên các lĩnh vực trong đời sống xã hội.
Tâm lý trong huấn luyện thể thao là quá trình điều khiển các hành vi vận động nhằm hoàn thiện các biểu hiện đặc thù trong trong các hoạt động thể thao. Yù chí là năng lực Tâm lý thể hiện qua sự nổ lực của bản thân vượt qua những khó khăn để đạt được mục đích đề ra.
Đối tượng Tâm lý học TDTT; là nghiên cứu các hiện tượng Tâm lý của con người ( quá trình và thuộc tính) được nảy sinh trong các điều kiện và hoàn cảnh khác nhau trong các hoạt động Thể thao.
Nhiệm vụ của Tâm lý học TDTT: Nghiên cứu để xác định được những quy luật, đặc điểm, các hiện tượng nảy sinh của tâm lý trong hoạt động TT.
Phương pháp nghiên cứu Tâm lý.
Phương pháp phân tích.
Phương pháp so sánh.
Phương pháp tiếp xúc phỏng vấn ( toạ đàm).
Phương pháp thăm dò.
Phương pháp quan sát.
Phương pháp phân loại.
Phương pháp thực nghiệm ( test).
Phương pháp thông tin……
Phân loại tâm lý.
Tâm lý lứa tuổi.
Tâm lý nghề nghiệp.
Tâm lý giới tính.
Tâm lý quản lý…
Các dạng tâm lý ( hệ thần kinh).
Dạng thần kinh nóng nảy.
Dạng thần kinh linh hoạt.
Dạng thần kinh trầm tĩnh.
Dạng thần kinh yếu.
II. PHÁT TRIỂN TÂM SINH LÝ LỨA TUỔI LÀ NHÂN TỐ QUAN TRỌNGVÀ QUYẾT ĐỊNH CÁC MẶT TUYỂN CHỌN VÀ ĐÀO TẠO VĐV THỂ THAO THÀNH TÍCH CAO.

Đặc điểm:
Việc phát triển tâm sinh lý lứa tuổi là căn cứ quan trong để tiến hành Giáo dục thể chất – Định hướng tuyển chọn tài năng thể thao.
Diễn biến tâm sinh lý lứa tuổi theo từng giai đoạn lứa tuổi không bình thường.
Hệ thần kinh: phát triển mạnh, trọng lượng não bộ có thể đạt 90 – 95% của người lớn, song hệ thống thần kinh mới hình thành còn non trẻ. Trạng thái tâm lý diễn biến phức tạm và rất dễ vỡ, sự ổn định không vững chắc, mau quên, hưng phấn cao, khả năng kiềm chế kém, quá trình hưng phấn chiếm ưu thế, ức chế đang phát triển dần.
Hệ cơ: Phát triển mạnh (đặc biệt nhóm cơ lớn, cơ tứ chi) năng lực vận động cao. Hiếu động, thích hoạt động chân tay hơn hoạt động chí tuệ, rất linh hoạt, trí tưởng tượng phong phú, thích những công việc nhanh mạnh, không thích các công việc khó và tỉ mĩ.
Hệ xương: Phát triển mạnh, thích nghi tốt lượng vận động, đặc biệt là cường độ vận động hơn là khối lượng, chú ý khi tác động lượng vận động phải hợp lý để giúp xương phát triển đồng bộ vì xương yếu dễ bị biến dạng.
Quả tim: Tăng trưởng mạnh, to dần theo lứa tuổi. Khi 9 tuổi quả tim tăng gấp 6 lần khi mới sinh, qua tuổi thiếu niên tăng gấp 12 -14 lần. Ơû giai đoạn cuối tuổi thiếu niên khả năng thích nghi lượng vận động lớn.
Chiều cao – cân nặng: Từ lúc sinh đến lúc trưởng thành quá trình phát triển chia thành 2 giai đoạn.
Giai đoạn tăng đột ngột – giai đoạn tăng từ từ.
Ơû mỗi giai đoạn lại chia thành 2 thời kỳ.
Giai đoạn tăng đột ngột
Thời kỳ thứ nhất: Thời kỳ bào thai (từ tháng 4 – 6) trong 3 tháng chiều cao tăng đến 27cm chiếm ½ chiều cao thai nhi. Cân nặng tăng nhanh từ tháng thứ 7 – 9, trong 3 tháng có thể tăng đến 2300 gram chiếm 2/3 cân nặng của cả thời kỳ.
Thời kỳ thứ hai: từ 10 – 14 tuổi. Chiều cao trong giai đoạn tuổi dậy thì tăng từ 5 – 7 cm/năm, Trung bình là 6cm. Cân nặng mỗi năm tăng 3 – 6kg, trung bình là 4,6kg.
Giai đoạn tăng từ từ.
Thời