CHƯƠNG 3: MÁY BƠM LI TÂM
3.1 ĐẶC ĐIỂM, PHÂN LOẠI VÀ NGUYÊN LÍ LÀM VIỆC CỦA MÁY BƠM LI TÂM.
3.1.1. Đặc điểm của máy bơm li tâm.
Đặc điểm nổi bật và bao trùm của máy bơm li tâm là phạm vi sử dụng rộng rãi trong tất cả các ngành sản xuất, kinh tế. Vì người ta đã chế tạo ra rất nhiều loại máy bơm li tâm ứng với nhiều cột nước từ 10 – 1000 m, ứng với rất nhiều lưu lượng từ 1.5 – 2000 l/s, thích ứng với nhiều yêu cầu sử dụng khác nhau... Nhưng nếu do cách đặt máy phải mồi ( hh > 0 ), thì trước khi máy làm việc phải có thêm một số phụ tùng khác như van đáy hoặc máy bơm mồi... do đó việc vận hành phức tạp hơn so với loại máy bơm khác. Nhà máy bơm li tâm thường có kết cấu đơn giản.

3.1.3 Nguyên lý làm việc
Máy bơm li tâm làm việc được là nhờ lực li tâm. Khi vỏ bơm và ống hút đầy nước, bánh xe công tác quay sẽ gây ra lực li tâm truyền cho nước trong các khe cánh quạt một năng lượng làm nó văng ra vỏ bơm ( có cấu tạo xoắn ốc ). Lúc này nhờ có sẵn năng lượng nước theo vỏ bơm hình xoắn ốc lên đến cửa đẩy. Cùng lúc này ở cửa vào của bánh xe công tác hình thành vùng có áp suất chân không. Áp suất khí quyển trên mặt nước bể hút ép làm cho nước đi ngược lên theo ống hút để vào lấp đầy vùng chân không tại cửa vào của bánh xe quay, do cấu tạo đặc biệt của vỏ mà động năng chất lỏng giảm dần và áp năng tăng dần, điều kiện ban đầu được lặp lại, hiện tượng như trên diễn ra liên tục và đó chính là nguyên lí làm việc của máy bơm li tâm.
Từ nguyên lí làm việc của máy bơm li tâm ta có các nhận xét sau:
Bánh xe công tác truyền năng lượng cho nước bằng cách gây ra lực li tâm, đó là nguyên nhân cơ bản làm cho nước chuyển động trong máy bơm.
Xét theo thứ tự tác động thì hiện tượng đẩy xẩy ra trước, hiện tượng hút xẩy ra sau. Hiện tượng hút là kết quả của hiện tượng đẩy. Dòng nước đi vào theo hướng song song với trục và đi ra theo hướng vuông góc với trục.
Nước từ bể hút lên thân bơm nhờ áp lực khí quyển tác dụng lên mặt thoáng bể hút. Vậy khoảng cách thẳng đứng từ tâm bánh xe công tác đến mặt nước bể hút phải nhỏ hơn chiều cao cột nước đo áp của khí quyển trên mặt thoáng bể hút thì máy bơm mới hút được nước ( thường cột nước này nhỏ hơn 10 m ).
Các bộ phận chính của máy bơm li tâm.
Giới thiệu các bộ phận chính của máy bơm li tâm một cấp một cửa nước vào( Hình 3-5 ).


Hình 3-5.
1: Bánh xe công tác. 2: Cánh quạt. 3. Vỏ bơm. 4: Lỗ mồi nước. 5: Khoá ống đẩy.
6: ống đẩy. 7: đĩa bánh xe. 8: ống cửa vào. 9: ống hút. 10: Lưới chắn rác

Máy bơm li tâm gồm hai bộ phận chính: bộ phận quay và bộ phận tĩnh.
Bộ phận tĩnh gồm vỏ bơm hình xoắn ốc đúc liền với bệ máy, ở cửa vào và cửa ra được nối với ống hút và ống đẩy.
Bộ phận quay gồm bánh xe cánh quạt được gắn chặt với trục bơm.
Ngoài ra còn một số các chi tiết khác như: ổ trục, vành mòn, lỗ mồi nước, lỗ thoát nước, lỗ cắm chân không kế và áp kế...
3.2. CẤU TẠO VÀ TÁC DỤNG CÁC BỘ PHẬN CHÍNH TRONG MÁY BƠM LI TÂM.
Máy bơm li tâm có nhiều loại khác nhau, nhưng các bộ phận chính của từng loại máy bơm đều giống nhau về cấu tạo và tác dụng.
3.2.1. Vỏ máy bơm .
1. Tác dụng:
Dẫn nước từ ống hút vào bánh xe công tác, đảm bảo dòng chảy đối xứng với trục khi ra khỏi bánh xe công tác, do đó tạo điều kiện cho dòng chảy tương đối ổn định ở vùng bánh xe công tác.
Nhận nước từ bánh xe cánh quạt và biến động năng của dòng chảy khi ra khỏi bánh xe công tác thành áp năng. Sở dĩ như vật vì vỏ bơm bao quanh bánh xe công tác và cấu tạo vỏ bơm có hình dạng mở rộng dần về phía cửa đẩy.
Vỏ máy còn có tác dụng gắn với các bộ phận tĩnh thành một khối cứng chỉnh thể.
2. Cấu tạo.
Vỏ máy gồm hai mảnh ( Hình 3-1 ): mảnh lớn và mảnh nhỏ. Mảnh nhỏ còn được gọi là nắp vỏ máy.
Mảnh lớn chứa bánh xe công tác và buồng xoắn. Mảnh nhỏ tháo lắp được