Lý Tiểu Long (chữ Hán: 李小龍, bính âm: Li Xiaolong; tiếng Anh: Bruce Lee; tên thật là Lý Chấn Phiên; 27 tháng 11 năm 1940 tại San Francisco - 20 tháng 7 năm 1973 tại Hồng Kông), là một người Mĩ gốc Hoa, một diễn viên võ thuật nổi tiếng trong nền điện ảnh Mĩvà là người sáng lập võ phái Triệt quyền đạo.


[sửa]Thiếu niên
Lý Tiểu Long sinh tại bệnh viện Jackson và lớn lên ở một khu phố người Hoa thuộc San Francisco, California; cha là Lý Hải Tuyền và mẹ là Hà Ái Du là diễn viên trong đoàn kịch lưu diễn tại Mỹ. Khi mới sinh Lý Tiểu Long hay ốm yếu bệnh tật.
Năm 1941 (1 tuổi) Lý Tiểu Long cùng bố mẹ trở về cố hương của họ tại Hồng Kông và sống trong một căn hộ tại đường 218 Nathan. Tới năm 1946 Lý Tiểu Long đóng vai đầu tiên trong phim The Beginning of a Boy và sau đó, anh tham gia trong các phim The Birth of Mankind, My Son và Ah Cheun v.v. (khoảng 20 phim). Từ các vai trẻ em này, tài năng diễn xuất của anh dần được bộc lộ.
Năm 1952 (12 tuổi) Lý Tiểu Long bắt đầu theo học tại trường trung học La Salle. Một năm sau, (1953) Lý hay giao du với bọn trẻ lêu lổng, thường gây lộn đánh nhau trên đường phố. Sau một lần bị đánh bại anh theo học Vịnh Xuân quyền cùng danh sư Diệp Vấn. Diệp Vấn về sau là trưởng môn hệ pháiVịnh Xuân quyền Hồng Kông.
Năm 1954 (14 tuổi) Lý Tiểu Long theo học khiêu vũ. Với vũ điệu cha-cha-cha, anh giành giải quán quân trong một cuộc thi khiêu vũ vào năm 1958 (18 tuổi). Cũng trong những năm này Lý Tiểu Long có một vai diễn trong The Orphan. Đây là vai trẻ em cuối cùng cũng là phim duy nhất không có cảnh đánh đấm. Cùng năm đó anh tham gia giải quyền Anh và đánh bại người vô địch 3 năm liền là David Kefield.
[sửa]Thành danh trong võ nghiệp
[sửa]Những lớp võ đầu tiên
Vào năm 19 tuổi (1959), do có dính líu đến Hội Tam Hoàng mà Lý Tiểu Long bị cảnh sát Hồng Kôngđiều tra. Vì lo lắng cho con nên bố mẹ anh đã quyết định đưa anh sang Mỹ, quay lại với San Francisco. Với 15$ của bố và 100$ của mẹ, Lý Tiểu Long đã đến Mỹ và sống với một người bạn cũ của bố. Anh làm việc trong cộng đồng người Hoa và về sau chuyển tới Seattle, Washington để làm việc cho Thiệu Như Hải, một người bạn khác của cha. Anh sống trong một căn phòng trên gác của một nhà hàng với vai trò bồi bàn. Cuối cùng Lý Tiểu Long gia nhập trường Trung học Công nghệ Edison. Thời gian này anh bắt đầu dạy võ trong sân sau và ở công viên của thành phố.
Tháng 3 năm 1961, 21 tuổi, Lý Tiểu Long vào học khoa Triết học của Đại học Washington. Cũng vào khoảng thời gian này anh đã mở lớp dạy Kungfu cho sinh viên của trường.
Mùa hè năm 1963, Lý Tiểu Long cầu hôn với Amy Sanbo nhưng bị cô từ chối. Lý Tiểu Long trở lại Hồng Kông với bạn là Doug Palmer. Đây là lần đầu Lý về thăm gia đình kể từ khi sang Mỹ. Trong lần trở lại Hồng Kông Lý Tiểu Long có quay lại với Diệp Vấn xin theo học nốt phần cuối bài Mộc nhân thung[1] mà Lý chưa học hết, nhưng bị Diệp Vấn từ chối. Lý Tiểu Long đã theo học với Thiệu Hán Sinh (sinh năm 1900) một số bài như Tinh võ hội tiết quyền, Thất tinh Đường lang băng bộ quyền v.v. Sau đó anh phải quay lại Seattle để tiếp tục việc học tập của mình, đồng thời bắt đầu nghiên cứu tìm cách dung hợp kỹ thuật của các võ phái để phát triển một đường hướng riêng.
Ngày 25 tháng 10 năm 1963 (23 tuổi), Lý Tiểu Long có buổi hẹn hò đầu tiên với Linda Emery (sau trở thành người vợ tương lai của anh). Họ đã có buổi ăn tối tại Space Needle. Thời gian này Lý Tiểu Long bắt đầu mở Trấn Phan Võ Quán. Anh dời "Trấn Phan Võ Quán" tới đường 4750 University gần khu sân bãi của trường đại học và tại đây, anh dạy một vài đệ tử trong số đó có cả người Mỹ. Tại trường Trung học Garfield Lý Tiểu Long đã biểu diễn thốn quyền, một kĩ thuật đặc thù của nguyên lý "đoản kiều phát lực" trong võ phái Vịnh Xuân quyền. Cú đấm này về sau đã làm lên sự nổi tiếng của anh tại 64` Long Beach Internationals.
Năm 1964 (24 tuổi) Lý Tiểu Long gặp Jhoon Rhee tại cuộc thi karate quốc tế. Cả hai đều đạt kết quả tốt, Về sau Jhoon Rhee đã mời Lý Tiểu Long đến Washington, D.C. tham dự một giải đấu. Anh bàn với