PHƯƠNGPHÁP:ĐỒNG ĐẲNGHOÁ
NỘIDUNG
Cácdạngbàithườnggặp:
Cácdạngbàiliênquantớiđồngđẳng: tách, ghép –CH2
Dãyđôngđẳnghơnkémnhaumộthoặcnhiềunhóm CH2, do đó ta cóthểquyđổihỗnhợpphứctạpvềcácchấtđơngiản ( thườnglàchấtđầudãy) kèmtheomộtlượng CH2 tươngứng
Chú ý:
- CH2 làthànhphầnkhốilượng, vìvậycócómặttrongcácphươngtrìnhliênquantớikhốilượng, phảnứngđốtcháy ( sốmol O2, sốmol CO2, sốmol H2O),…
- Tuynhiên, CH2 khôngphảilàmộtchất (nóchỉlànhómmetylen –CH2-), nókhôngđượctínhvàosốmolhỗnhợp ( hoặccácdữkiệnkhácliênquanđếntớisốmolcácchất)
+ Cácdạngbàiliênquantớieste: Táchghépeste
Ta có: Axit + ancol ⇔ Este + H2O
⇒ Este = Axit + Ancol – H2O
Do đó ta cóthểquyđổihỗnhợpestethànhaxitvàancolvàtrừđimộtlượngnướctươngứng
Tươngtự: Vớipeptit = aminoaxit – H2O
+ Cácdạngbàiliênquantớicộngtáchhiđro: Táchghépliênkết ℼ
Ankan → anken + H2
⇒Anken = Ankan – H2
⇒ Ta cóthểquyđổihỗnhợp X bấtkìthànhdạng hi đrohóahoàntoàncủa X cùngmộtlượng H2 tươngứng

PHÂN DẠNG BÀI TẬP, VÍ DỤ MINH HỌA VÀ BÀI TẬP VẬNDỤNG
Câu 1: Cho các chất hữu cơ mạch hở: X là axit no, hai chức; Y và Z là hai ancol không no, đơn chức (MY>MZ); T là este của X, Y, Z (chỉ chứa chức este). Đốt cháy hoàn toàn a gam hỗn hợp M gồm Z và T, thu được 0,27 mol CO2 và 0,18 mol H2O. Cho 0,06 mol M phản ứng vừa đủ với dung dịch NaOH, cô cạn dung dịch sau phản ứng thu được muối khan E và hỗn hợp ancol G. Đốt cháy hoàn toàn E, thu được CO2, H2O và 0,04 mol Na2CO3. Đốt cháy hoàn toàn G, thu được 0,3 mol CO2. Phần trăm khối lượng của T trong M có giá trị gần nhất với Giá trị nào sauđây?
A. 86,40. B. 64,80. C. 88,89. D. 38,80.
(Đề thi thử THPT Quốc Gia - THPT chuyên Đại học Vinh - năm 2018)
Câu 2: Hỗn hợp X gồm metyl fomat, đimetyl oxalat và este Y đơn chức, có hai liên kết π trong phân tử, mạch hở. Đốt cháy hoàn toàn 0,5 mol X cần dùng 1,25 mol O2 thu được 1,3 mol CO2 và 1,1 mol H2O. Mặt khác, cho 0,3 mol X tác dụng vừa đủ với dung dịch NaOH, thu được dung dịch Z (giả thiết chỉ xảy ra phản ứng xà phòng hóa). Cho toàn bộ Z tác dụng với lượng dư dung dịch AgNO3 trong NH3, đun nóng. Sau khi các phản ứng xảy ra hoàn toàn, khối lượng Ag tối đa thu đượclà
A. 43,2 gam. B. 81,0 gam. C. 64,8 gam. D. 108,0 gam.
(Đề thi thử THPT Quốc Gia - THPT chuyên Đại học Vinh - năm 2018)
Câu 3: Hỗn hợp X chứa một axit đơn chức và một este hai chức (đều no, mạch hở). Đốt cháy hoàn toàn 18,76 gam X bằng lượng O2 vừa đủ, sản phẩm cháy thu được có tổng số mol CO2 và H2O là 1,04 mol. Biết rằng phần trăm khối lượng của oxi có trong X là 58,00%. Phần trăm khối lượng của axit trong X có giá trị gần nhất với giá trị nào sau đây?
A.25. B. 28. C. 45. D.50.
Câu 4: Đốt cháy hoàn toàn m1 gam este hai chức, mạch hở X (được tạo bởi axit cacboxylic no và hai ancol trong đó có một ancol có đồng phân hình học) cần vừa đủ 16,8 lít khí O2 (đktc), thu được 1,2 mol hỗn hợp CO2 và H2O. Cho m1 gam X phản ứng hoàn toàn với 200 ml dung dịch KOH 2M, thu được dung dịch Y. Cô cạn Y, thu được m2 gam chất rắn khan. Giá trị của m2là
A. 13,4. B. 16,6. C. 27,8. D. 21,4.
Câu 5. Cho các chất hữu cơ mạch hở: X là axit không no có hai liên kết π trong phân tử, Y là axit no đơn chức, Z là ancol no hai chức, T là este của X, Y với Z. Đốt cháy hoàn toàn a gam hỗn hợp M gồm X và T, thu được 0,1 mol CO2 và 0,07 mol H2O. Cho 6,9 gam M phản ứng vừa đủ với dung dịch NaOH, cô cạn dung dịch sau phản ứng thu được hỗn hợp muối khan E. Đốt cháy hoàn toàn E, thu được Na2CO3; 0,195 mol CO2 và 0,135 mol H2O. Phần trăm khối lượng của T trong M có giá trị gần nhất với giá trị nào sauđây?A. 68,7. B. 68,1. C. 52,3. D. 51,3.
Câu 6: X là este no, đơn chức; Y là este đơn chức; không no chứa một liên kết đôi C=C (X, Y đều mạch