MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN
I. MỤC TIÊU MÔN HỌC
1. Mục tiêu chung
Chương trình môn Giáo dục công dân góp phần hình thành, phát triển ở học viên các phẩm chất chủ yếu: yêu nước,
nhân ái, chăm chỉ, trung thực và trách nhiệm;các năng lực của người công dân Việt Nam, đặc biệt là năng lực điều chỉnh
hành vi, năng lực phát triển bản thân, năng lực tìm hiểu và tham gia hoạt động kinh tế – xã hội,nhằm đáp ứng nhu
cầu phát triển của cá nhânvà yêu cầu của sự nghiệp xây dựng nhà nước pháp quyền và nền kinh tế thị trường định
hướng xã hội chủ nghĩa trong bối cảnh toàn cầu hoá và cách mạng công nghiệp mới.
2. Mục tiêu cụ thể cấp THCS
- Giúp học viên có hiểu biết về những chuẩn mực đạo đức, pháp luật cơ bản và giá trị, ý nghĩa của các chuẩn mực
đó; tự hào về truyền thống gia đình, quê hương, dân tộc; tôn trọng, khoan dung, quan tâm, giúp đỡ người khác; tự giác,
tích cực học tập và lao động; có thái độ đúng đắn, rõ ràng trước các hiện tượng, sự kiện trong đời sống; có trách nhiệm
với bản thân, gia đình, nhà trường, xã hội, công việc và môi trường sống.
- Giúp học viên có tri thức phổ thông, cơ bản về đạo đức, kĩ năng sống, kinh tế, pháp luật; đánh giá được thái độ,
hành vi của bản thân và người khác; tự điều chỉnh và nhắc nhở, giúp đỡ bạn bè, người thân điều chỉnh thái độ, hành vi
theo chuẩn mực đạo đức, pháp luật; thực hiện được các công việc để đạt mục tiêu, kế hoạch hoàn thiện, phát triển bản
thân; biết cách thiết lập, duy trì mối quan hệ hoà hợp với những người xung quanh, thích ứng với xã hội biến đổi và giải
quyết các vấn đề đơn giản trong đời sống của cá nhân, cộng đồng phù hợp với giá trị văn hoá, chuẩn mực đạo đức, quy
tắc của cộng đồng, quy định của pháp luật và lứa tuổi.
II. YÊU CẦU CẦN ĐẠT
1. Yêu cầu cần đạt về năng lực
Môn Giáo dục công dân góp phần hình thành và phát triển của học viên các phẩm chất chủ yếu và năng lực chung
theo các mức độ phù hợp với môn học, cấp học đã được quy định tại Phần thứ nhất. Những vấn đề chung của Chương
trình GDTX cấp THCS.

121

2. Yêu cầu về năng lực đặc thù
- Các năng lực được hình thành, phát triển trong môn Giáo dục công dân (năng lực điều chỉnh hành vi, năng lực phát
triển bản thân, năng lực tìm hiểu và tham gia hoạt động kinh tế - xã hội) là biểu hiện đặc thù của các năng lực chung và
năng lực khoa học đã nêu trong phần chung. Yêu cầu cần đạt về các năng lực này như sau:
Năng lực

Yêu cầu cần đạt

Năng lực điều chỉnh hành vi
Nhận thức chuẩn mực
hành vi

– Nhận biết được những chuẩn mực đạo đức, pháp luật phổ thông, cơ bản, phù hợp với lứa
tuổi và giá trị, ý nghĩa của các chuẩn mực hành vi đó.
–Có kiến thức cơ bản để nhận thức, quản lí, tự bảo vệ bản thân và thích ứng với những thay
đổi trong cuộc sống.
– Nhận biết được mục đích, nội dung, phương thức giao tiếp và hợp tác trong việc đáp ứng
các nhu cầu của bản thân và giải quyết các vấn đề học tập, sinh hoạt hằng ngày.
– Nhận biết được sự cần thiết phải tiết kiệm tiền; nguyên tắc quản lí tiền; cách lập kế hoạch
chi tiêu và tiêu dùng thông minh.

Đánh giá hành vi của bản – Đánh giá được tác dụng và tác hại của thái độ, hành vi đạo đức và pháp luật của bản thân
thân và người khác
và người khác trong học tập và sinh hoạt.
– Đồng tình, ủng hộ những thái độ, hành vi tích cực; phê phán, đấu tranh với những thái
độ, hành vi tiêu cực về đạo đức và pháp luật.
– Đánh giá được bối cảnh giao tiếp, đặc điểm và thái độ của đối tượng giao tiếp; khả năng của
bản thân và nguyện vọng, khả năng của các thành viên trong nhóm hợp tác.
Điều chỉnh hành vi

– Tự thực hiện những công việc của bản thân trong học tập và cuộc sống; phê phán những
hành vi, thói quen sống dựa dẫm, ỷ lại.

122

Năng lực

Yêu cầu cần đạt
– Tự điều chỉnh và nhắc nhở, giúp đỡ bạn bè, người thân điều chỉnh được cảm xúc, thái
độ, hành vi phù hợp với chuẩn mực đạo đức, pháp luật và lứa tuổi; sống tự chủ, không đua
đòi, ăn diện lãng phí, nghịch ngợm, càn quấy, không làm những việc xấu (bạo lực học
đường, mắc tệ nạn xã hội...); biết rèn luyện, phát huy ưu điểm, khắc phục hạn chế của bản
thân, hướng đến các giá trị xã hội.
– Tự thực hiện và giúp đỡ bạn bè thực hiện được một số hoạt động cơ bản, cần thiết để
nhận thức, phát triển, tự bảo vệ bản thân và thích ứng với những thay đổi trong cuộc sống.
– Tiết kiệm tiền bạc, đồ dùng, thời gian, điện nước; bước đầu biết quản lí tiền, tạo nguồn
thu nhập cá nhân và chi tiêu hợp lí.

Năng lực phát triển bản thân
Tự nhận thức bản thân

- Tự nhận biết được sở thích, điểm mạnh, điểm yếu, giá trị, vị trí và các quan hệ xã hội của
bản thân.

Lập kế hoạch phát triển – Xác định được lí tưởng sống của bản thân; lập được mục tiêu, kế hoạch học tập và rèn
bản thân
luyện, kế hoạch chi tiêu cá nhân phù hợp theo hướng dẫn.
– Xác định được hướng phát triển phù hợp của bản thân sau trung học cơ sở với sự tư vấn
của thầy giáo, cô giáo và người thân.
Thực hiện kế hoạch phát – Kiên trì mục tiêu, kế hoạch học tập và rèn luyện; tự thực hiện được các công việc, nhiệm
triển bản thân
vụ của bản thân trong học tập và sinh hoạt hằng ngày.
– Thực hiện được việc quản lí và chi tiêu tiền hợp lí theo kế hoạch đã đề ra.

123

Năng lực

Yêu cầu cần đạt

Năng lực tìm hiểu và tham gia hoạt động kinh tế - xã hội
Tìm hiểu các hiện tượng
kinh tế – xã hội

– Hiểu được một số kiến thức phổ thông, cơ bản về đạo đức, kĩ năng sống, kinh tế, pháp
luật.
– Nhận biết được một số hiện tượng, sự kiện, vấn đề của đời sống xã hội liên quan đến đạo
đức, pháp luật, kĩ năng sống và kinh tế phù hợp với lứa tuổi.
– Bước đầu biết cách thu thập, xử lí thông tin để tìm hiểu một số hiện tượng, sự kiện, vấn
đề đạo đức, kĩ năng sống, pháp luật, kinh tế phù hợp với lứa tuổi.

Tham gia hoạt động kinh –Lựa chọn, đề xuất được cách giải quyết và tham gia giải quyết được các vấn đề thường gặp hoặc
tế – xã hội
một số vấn đề về đạo đức, kĩ năng sống, pháp luật, kinh tế phù hợp với lứa tuổi trong những tình
huống mới của cá nhân, gia đình, cộng đồng.
– Hình thành, duy trì được mối quan hệ hoà hợp với những người xung quanh và thích ứng
được với xã hội biến đổi.
– Nêu được tình huống có vấn đề; hình thành được ý tưởng mới trong học tập và cuộc sống;
có khả năng tham gia thảo luận, tranh luận về một số vấn đề đạo đức, kĩ năng sống, pháp
luật, kinh tế phù hợp với lứa tuổi phù hợp với lứa tuổi.
– Biết lắng nghe và phản hồi tích cực trong giao tiếp; đề xuất được phương án tổ chức, chủ
động hoàn thành nhiệm vụ được giao; khiêm tốn học hỏi và giúp đỡ các thành viên khác
cùng hoàn thành nhiệm vụ của nhóm trong hợp tác giải quyết các vấn đề học tập, lao động
và hoạt động cộng đồng.

124

III. NỘI DUNG GIÁO DỤC
1. Nội dung giáo dục khái quát
Nội dung

Lớp 6

Lớp 7

Lớp 8

Lớp 9

Tự hào về truyền
thống gia đình,
dòng họ

Tự hào về truyền
thống quê hương

Tự hào về truyền
thống dân tộc
Việt Nam

Sống có lí tưởng

Nhân ái

Yêu thương
con người

Quan tâm, cảm
thông và chia sẻ

Tôn trọng sự đa
dạng của các dân tộc

Khoan dung

Chăm chỉ

Siêng năng,
kiên trì

Học tập tự giác, tích
cực

Lao động cần cù,
sáng tạo

Tích cực tham gia các
hoạt động cộng đồng

Tôn trọng sự thật

Giữ chữ tín

Bảo vệ lẽ phải

Khách quan và
công bằng

Tự lập

Bảo tồn di sản
văn hoá

Bảo vệ môi trường và
tài nguyên thiên nhiên

Bảo vệ hoà bình

Tự nhận thức bản
thân

Ứng phó với
tâm lí căng thẳng

Xác định mục tiêu
cá nhân

Quản lí thời gian
hiệu quả

Ứng phó với tình
huống nguy hiểm

Phòng, chống bạo
lực học đường

Phòng, chống bạo
lực gia đình

Thích ứng với thay
đổi

Yêu nước

GIÁO DỤC
ĐẠO ĐỨC

Trung thực

Trách nhiệm
Kĩ năng nhận
GIÁO DỤC thức, quản lí
KĨ NĂNG bản thân
SỐNG
Kĩ năng tự bảo
vệ

125

Nội dung

Lớp 6

Lớp 7

Lớp 8

Lớp 9

GIÁO DỤC Hoạt
động
tiêu dùng
KINH TẾ

Tiết kiệm

Quản lí tiền

Lập kế hoạch
chi tiêu

Tiêu dùng thông
minh

Công dân nước
Cộng hoà Xã hội
Chủ nghĩa Việt
Nam

Phòng, chống tệ nạn
xã hội

Phòng ngừa tai nạn
vũ khí, cháy, nổ và
các chất độc hại

Vi phạm pháp luật
và trách nhiệm
pháp lí

Quyền trẻ em

Quyền và nghĩa vụ
của công dân trong
gia đình

Quyền và nghĩa vụ
lao động của công
dân

Quyền tự do kinh
doanh và nghĩa vụ
đóng thuế

GIÁO DỤC Quyền
và
PHÁP
nghĩa vụ của
LUẬT
công dân

2. Nội dung và yêu cầu cần đạt cụ thể của từng lớp
LỚP 6
Nội dung

Yêu cầu cần đạt

Ghi chú

Tự hào về truyền thống – Nêu được một số truyền thống của gia đình, dòng họ.
Hướng dẫn HV giới thiệu
gia đình, dòng họ
– Giải thích được một cách đơn giản được ý nghĩa của truyền một số truyền thống gia đình
và cách giữ gìn, phát huy
thống gia đình, dòng họ.
– Biết giữ gìn, phát huy truyền thống gia đình, dòng họ bằng truyền thống gia đình
những việc làm cụ thể, phù hợp.
Yêu thương con người

– Nêu được các biểu hiện của tình yêu thương con người.
– Trình bày được giá trị của tình yêu thương con người.

Hướng dẫn HV nên các biểu
hiện của yêu thương con

126

Nội dung

Yêu cầu cần đạt

Ghi chú

- Thực hiện được những việc làm thể hiện tình yêu thương con người; nhận xét, đánh giá
người.
những hành động, việc làm
– Nhận xét, đánh giá được hành động, việc làm trong việc thể thể hiện tình yêu thương con
người và cách thể hiện tình
hiện tình yêu thương con người.
- Đồng tình, ủng hộ những hành động, việc làm thể hiện tình yêu thương con người
yêu thương con người; không đồng tình với những biểu hiện
trái với tình yêu thương con người.
Siêng năng, kiên trì

– Trình bày được biểu hiện của siêng năng, kiên trì

Ý nghĩa của siêng năng, kiên
trì: Giúp con người có thể
– Giải thích được ý nghĩa của siêng năng, kiên trì.
– Đánh giá được sự siêng năng, kiên trì của bản thân và người vượt qua khó khăn, đạt được
thành công trong học tập và
khác trong học tập, lao động.
trong cuộc sống.
- Siêng năng, kiên trì trong lao động, học tập và cuộc sống hằng
ngày.
– Quý trọng những người siêng năng, kiên trì; góp ý cho những
bạn có biểu hiện lười biếng, hay nản lòng để khắc phục hạn chế
này.

Tôn trọng sự thật

– Nêu được một số biểu hiện của tôn trọng sự thật.
– Trình bày được ý nghĩa của tôn trọng sự thật.
– Thực hiện tôn trọng sự thật trong cuộc sống hàng ngày
– Không đồng tình với việc nói dối hoặc che giấu sự thật.

Một số biểu hiện của tôn
trọng sự thật: nói đúng sự
thật; lời nói đi đôi với việc
làm; ủng hộ, bảo vệ những lời
nói thật; không bao che cho

127

Yêu cầu cần đạt

Nội dung

Ghi chú
những lời nói, việc làm giả
dối, xuyên tạc sự thật…

– Nêu được khái niệm tự lập.

Tự lập

– Liệt kê được các biểu hiện của người có tính tự lập.
– Trình bày được ý nghĩa của tự lập.
– Đánh giá được khả năng tự lập của bản thân và người khác.
– Tự thực hiện được nhiệm vụ của bản thân trong học tập, sinh
hoạt hằng ngày, hoạt động tập thể ở trường và trong cuộc sống
cộng đồng; không dựa dẫm, ỷ lại và phụ thuộc vào người khác.
Tự nhận thức bản thân

– Trình bày được thế nào là tự nhận thức bản thân.

Ý nghĩa của tự nhận thức bản
thân đối với hiệu quả khi giao
– Phân tích được ý nghĩa của tự nhận thức bản thân.
– Tự nhận thức được điểm mạnh, điểm yếu, giá trị, vị trí, tình tiếp, với việc ra quyết định và
giải quyết vấn đề và với việc
cảm, các mối quan hệ của bản thân.
tự hoàn thiện bản thân
– Biết tôn trọng bản thân.
– Xây dựng được kế hoạch phát huy điểm mạnh và hạn chế
điểm yếu để tự hoàn thiện bản thân

Ứng phó
huống
nguy hiểm

với

tình – Nhận biết được các tình huống nguy hiểm và hậu quả của Một số tình huống nguy hiểm
những tình huống nguy hiểm đối với trẻ em.
đối với trẻ em: hỏa hoạn, đuối
– Nêu được cách ứng phó với một số tình huống nguy hiểm để nước, cháy nổ, điện giật, ngộ
độc, thiên tai, kẹt thang máy
đảm bảo an toàn.
…

128

Nội dung

Yêu cầu cần đạt

Ghi chú

– Thực hiện được cách ứng phó trước một số tình huống nguy
hiểm để đảm bảo an toàn.
Tiết kiệm

– Biết được khái niệm tiết kiệm và biểu hiện của tiết kiệm (tiền Hướng dẫn HV liên hệ, đánh
bạc, đồ dùng, thời gian, điện, nước...).
giá một số biểu hiện tiêu xài
lãng phí của một số thanh
– Phân tích được ý nghĩa của tiết kiệm.
thiếu niên HV hiện nay.
– Thực hành tiết kiệm trong cuộc sống, học tập.
– Nhận xét, đánh giá được việc thực hành tiết kiệm của bản thân
và những người xung quanh.
– Ủng hộ những biểu hiện tiết kiệm; Phê phán những biểu hiện
lãng phí.

Công dân nước Cộng – Nêu được khái niệm công dân; căn cứ xác định công dân nước Tập trung hướng dẫn HV các
hoà
Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
căn cứ xác định công dân
xã hội chủ nghĩa Việt – Nêu được quy định của Hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nước cộng hòa xã hội chủ
nghĩa Việt Nam; Quyền và
Nam
nghĩa Việt Nam về quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân.
– Bước đầu thực hiện được một số quyền và nghĩa vụ cơ bản nghĩa vụ cơ bản cử công dân
được nêu trong Hiến pháp.
của công dân.
- Tự hào là công dân nước CH XHCN Việt Nam
Quyền trẻ em

– Nêu được các quyền cơ bản của trẻ em; ý nghĩa của quyền trẻ Hướng dẫn HV liên hệ với
em và việc thực hiện quyền trẻ em; trách nhiệm của gia đình, nhà việc thực hiện quyền trẻ em ở
trường, xã hội trong việc thực hiện quyền trẻ em.
địa phương.

129

Nội dung

Yêu cầu cần đạt

Ghi chú

– Phân biệt được hành vi thực hiện quyền trẻ em và hành vi vi
phạm quyền trẻ em.
– Thực hiện tốt quyền và bổn phận của trẻ em.
– Nhận xét, đánh giá được việc thực hiện quyền trẻ em của bản
thân, gia đình, nhà trường, cộng đồng.
– Đồng tình, ủng hộ các hành vi thực hiện quyền trẻ em; phản
đối những hành vi vi phạm quyền trẻ em.

LỚP 7
Nội dung

Yêu cầu cần đạt

Tự hào về truyền thống – Nêu được một số truyền thống văn hoá, truyền thống yêu nước,
chống giặc ngoại xâm của quê hương.
quê hương
– Thực hiện được những việc làm phù hợp để giữ gìn, phát huy
truyền thống của quê hương.
– Phê phán những việc làm trái ngược với truyền thống tốt đẹp
của quê hương.
Quan tâm, cảm thông
và chia sẻ

– Biết được những biểu hiện của sự quan tâm, cảm thông và chia
sẻ với người khác.
– Hiểu được ý nghĩa của sự quan tâm, cảm thông và chia sẻ với
nhau.

Ghi chú

130

Nội dung

Yêu cầu cần đạt

Ghi chú

–Thường xuyên có những lời nói, việc làm thể hiện sự quan tâm,
cảm thông và chia sẻ với mọi người.
- Phê phán thói ích kỉ, thờ ơ trước khó khăn, mất mát của người
khác.
Học tập tự giác, tích – Trình bày được các biểu hiện của học tập tự giác, tích cực.
cực
– Phân tích được ý nghĩa của học tập tự giác, tích cực.
– Thực hiện được việc học tập tự giác, tích cực.
– Góp ý, nhắc nhở những bạn chưa tự giác, tích cực trong học tập.
Giữ chữ tín

– Trình bày được khái niệu giữ chữ tín, biểu hiện của giữ chữ tín
và không giữ chữ tín
- Hiểu được ý nghĩa của giữ chữ tín.
– Luôn giữ lời hứa với người thân, thầy cô, bạn bè và người có
trách nhiệm.
– Phê phán những người không biết giữ chữ tín.

Bảo tồn di sản văn hoá – Trình bày được khái niệm di sản văn hoá và một số loại di sản - Các loại di sản văn hóa:
văn hoá của Việt Nam.
vật thể và phi vật thể
– Giải thích được ý nghĩa của di sản văn hoá đối với con người và - Một số việc HV cần làm
xã hội.
phù hợp với lứa tuổi để góp
– Biết được một số quy định cơ bản của pháp luật đối với việc bảo phần bảo vệ di sản văn hoá:
Thực hiện đúng quy định
vệ di sản văn hoá.
của Di sản văn hóa khi đến

131

Nội dung

Yêu cầu cần đạt

Ghi chú

– Nêu được trách nhiệm của học viên trong việc bảo tồn di sản tham quan; Nhắc nhở bạn
văn hoá.
bè, người khác khi có hành
– Nhận biết được các hành vi vi phạm pháp luật về bảo tồn di sản vi vi phạm; Tuyên truyền,
vận động mọi người xung
văn hoá và cách đấu tranh, ngăn chặn các hành vi đó.
– Thực hiện được một số việc cần làm phù hợp với lứa tuổi để góp quanh giữ gìn, bảo vệ di
sản…
phần bảo vệ di sản văn hoá.
Ứng phó với tâm lí – Nêu được các tình huống thường gây căng thẳng.
căng thẳng
– Mô tả được biểu hiện của cơ thể khi bị căng thẳng.
– Phân tích được nguyên nhân và ảnh hưởng của căng thẳng
– Trình bày được cách ứng phó tích cực khi căng thẳng.
– Thực hành được một số cách ứng phó tích cực khi căng thẳng.

-Một số tình huống thường
gây căng thẳng cho HV:
Mâu thuẫn với bạn bè, thầy
cô, cha mẹ; Bị hiểu lầm; Bị
bạn bè kì thị; Bị trách phạt
oan; Bị đe dọa; Bị bắt nạt;
Không hoàn thành nhiệm
vụ học tập…
-Một số cách ứng phó tích
cực khi căng thẳng: tâm sự
với người mình tin tưởng,
tập thể thao, đi dạo, hít thở
sâu, ngồi thiền, nghe bản
nhạc yêu thích…

Phòng, chống bạo lực – Trình bày được các biểu hiện của bạo lực học đường; nguyên nhân - Các biểu hiện của bạo lực
học đường
và tác hại của bạo lực học đường.
học đường: bạo lực thể

132

Yêu cầu cần đạt

Nội dung

Ghi chú

– Phân tích được một số quy định cơ bản của pháp luật liên quan đến xác, bạo lực tinh thần, bạo
phòng, chống bạo lực học đường.
lực tình dục.
– Biết cách ứng phó trước, trong và sau khi bị bạo lực học đường. - Cách tìm kiếm sự hỗ trợ,
– Tham gia các hoạt động tuyên truyền phòng, chống bạo lực học giúp đỡ của bạn bè, người
thân, nhà trường và cơ
đường do nhà trường, địa phương tổ chức.
– Phê phán, đấu tranh với những hành vi bạo lực học đường; sống quan có trách nhiệm trước,
trong và sau khi bị bạo lực
tự chủ, không để bị lôi kéo tham gia bạo lực học đường.
học đường.
- Cách ứng xử khi chứng
kiến hành vi bạo lực học
đường.
Quản lí tiền

– Biết được ý nghĩa của việc quản lí tiền hiệu quả.
–Trình bày được một số nguyên tắc quản lí tiền có hiệu quả.
– Bước đầu biết quản lí tiền và tạo nguồn thu nhập của cá nhân
phù hợp với lứa tuổi.

Phòng, chống tệ nạn xã – Trình bày được khái niệm tệ nạn xã hội và các loại tệ nạn xã hội - Các loại tệ nạn xã hội phổ
hội
phổ biến.
biến: Xâm hại, buôn bán,
–Phân tích được nguyên nhân, hậu quả của tệ nạn xã hội đối với bản bắt cóc phụ nữ và trẻ em;
Ma túy; Mại dâm; Cờ bạc;
thân, gia đình và xã hội.
– Biết được một số quy định của pháp luật về phòng, chống tệ nạn nghiện rượu
xã hội.

133

Nội dung

Yêu cầu cần đạt

Ghi chú

– Thực hiện được các quy định của pháp luật về phòng, chống tệ - Quy định của pháp luật về
nạn xã hội.
phòng chống các tệ nạn xã
– Tham gia các hoạt động phòng, chống tệ nạn xã hội do nhà hội trên.
trường, địa phương tổ chức.
– Phê phán, đấu tranh với các tệ nạn xã hội và tuyên truyền, vận
động mọi người tham gia các hoạt động phòng, chống tệ nạn xã
hội.
Tự hào về truyền thống – Nêu được khái niệm và vai trò của gia đình; quy định cơ bản của
dân tộc Việt Nam
pháp luật về quyền và nghĩa vụ của các thành viên trong gia đình.
– Nhận xét được việc thực hiện quyền và nghĩa vụ trong gia đình
của bản thân và của người khác.
– Thực hiện được nghĩa vụ của bản thân đối với ông bà, cha mẹ
và anh chị em trong gia đình bằng những việc làm cụ thể.

LỚP 8
Nội dung

Yêu cầu cần đạt

Tự hào về truyền thống – Biết được một số truyền thống của dân tộc Việt Nam;
dân tộc Việt Nam
- Hiểu được giá trị của các truyền thống của dân tộc Việt Nam.
– Kể được một số biểu hiện của lòng tự hào về truyền thống của
dân tộc Việt Nam.

Ghi chú

134

Nội dung

Yêu cầu cần đạt
– Nhận xét được hành vi, việc làm của bản thân và những người
xung quanh trong việc thể hiện lòng tự hào về truyền thống của
dân tộc Việt Nam.
– Thực hiện được một số việc làm cụ thể để giữ gìn, phát huy
truyền thống của dân tộc.

Tôn trọng sự đa dạng – Trình bày được một số biểu hiện của sự đa dạng của các dân tộc
của các dân tộc
và các nền văn hoá trên thế giới.
– Phân tích được ý nghĩa của việc tôn trọng sự đa dạng của các
dân tộc và các nền văn hoá trên thế giới.
– Thể hiện được bằng lời nói và việc làm, thái độ tôn trọng sự đa
dạng của các dân tộc và các nền văn hoá trên thế giới.
– Phê phán những hành vi kì thị, phân biệt dân tộc và văn hoá.
Lao động cần cù, sáng – Trình bày được khái niệm cần cù, sáng tạo trong lao động và
tạo
một số biểu hiện của cần cù, sáng tạo trong lao động.
– Hiểu được ý nghĩa của cần cù, sáng tạo trong lao động.
– Thể hiện được sự cần cù, sáng tạo trong lao động của bản thân.
– Trân trọng những thành quả lao động; quý trọng và học hỏi
những tấm gương cần cù, sáng tạo trong lao động; phê phán những
biểu hiện chây lười, thụ động trong lao động.
Bảo vệ lẽ phải

– Nêu được ý nghĩa của việc bảo vệ lẽ phải.

Ghi chú

135

Nội dung

Yêu cầu cần đạt

Ghi chú

– Thực hiện được việc bảo vệ lẽ phải bằng lời nói và hành động cụ
thể, phù hợp với lứa tuổi.
– Khích lệ, động viên bạn bè có thái độ, hành vi bảo vệ lẽ phải; phê
phán những thái độ, hành vi không bảo vệ lẽ phải.
Bảo vệ môi trường và – Biết được ý nghĩa của việc bảo vệ môi trường và tài nguyên
tài nguyên thiên nhiên thiên nhiên.
– Trình bày được một số quy định cơ bản của pháp luật về bảo vệ
môi trường, tài nguyên thiên nhiên; một số biện pháp cần thiết để
bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên.
– Nêu được trách nhiệm của học viên trong việc bảo vệ môi trường
và tài nguyên thiên nhiên.
– Thực hiện được một số việc bảo vệ môi trường và tài nguyên
thiên nhiên.
– Phê phán, đấu tranh với những hành vi gây ô nhiễm môi trường
và phá hoại tài nguyên thiên nhiên.
Xác định mục tiêu cá – Trình bày được thế nào là mục tiêu cá nhân; các loại mục tiêu - Các loại mục tiêu cá
nhân
cá nhân.
nhân: ngắn hạn, trung hạn,
dài hạn.
– Biết được ý nghĩa của việc xác định mục tiêu cá nhân.
– Trình bày được cách xác định mục tiêu và lập kế hoạch thực -Mục tiêu phải được xác
định cụ thể, rõ ràng, thực
hiện mục tiêu cá nhân.

136

Yêu cầu cần đạt

Nội dung

Ghi chú

– Xây dựng được mục tiêu cá nhân của bản thân và kế hoạch hành tế, có thể định lượng, đo
động nhằm đạt mục tiêu đó.
đạc được.
Phòng, chống bạo lực – Kể được một số hình thức bạo lực gia đình phổ biến.
- Một số hình thức bạo lực
gia đình
– Nhận biết được tác hại của hành vi bạo lực gia đình đối với cá gia đình: bạo lực thân thể,
bạo lực tinh thần, bạo lực
nhân, gia đình và xã hội.
– Nêu được một số quy định của pháp luật về phòng, chống bạo lực kinh tế, bạo lực tình dục.
gia đình.
– Biết cách phòng, chống bạo lực gia đình.

- Quy định của pháp luật về
phòng, chống bạo lực gia
đình.

– Phê phán các hành vi bạo lực gia đình trong gia đình và cộng
- Cách phòng, chống bạo
đồng.
lực gia đình
Lập kế hoạch chi tiêu

– Nêu được ý nghĩa của việc lập kế hoạch chi tiêu
- Trình bày được cách lập kế hoạch chi tiêu.
–Lập được kế hoạch chi tiêu và rèn luyện thói quen chi tiêu hợp
lí.
–Giúp đỡ bạn bè, người thân lập kế hoạch chi tiêu hợp lí.

Phòng ngừa tai nạn vũ – Kể được tên một số tai nạn vũ khí, cháy, nổ và chất độc hại; - Nhận diện một số nguy cơ
khí, cháy, nổ và các nhận diện được một số nguy cơ dẫn đến tai nạn vũ khí, cháy, nổ dẫn đến tai nạn, vũ khí
chất độc hại
và chất độc hại.
cháy nổ.
– Biết được hậu quả của tai nạn vũ khí, cháy, nổ và chất độc hại.

- Quy định của pháp luật về
phòng ngừa tai nạn vũ khí,

137

Yêu cầu cần đạt

Nội dung

Ghi chú

– Biết được một số quy định cơ bản của pháp luật về phòng ngừa cháy, nổ và các chất độc
tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại.
hại.
- Trình bày được trách nhiệm của công dân trong việc phòng ngừa - Cách phòng, ngừa tai nạn
tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại.
vũ khí, cháy, nổ và các chất
– Thực hiện được việc phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các độc hại.
chất độc hại.
– Nhắc nhở, tuyên truyền người thân, bạn bè chủ động phòng ngừa
tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại.
Quyền và nghĩa vụ lao – Biết được tầm quan trọng của lao động đối với đời sống con
động của công dân
người.
– Trình bày được một số quy định của pháp luật về quyền, nghĩa
vụ lao động của công dân và lao động chưa thành niên.
– Nêu được một số quyền và nghĩa vụ cơ bản của các bên tham
gia hợp đồng lao động; lập được hợp đồng lao động có nội dung
đơn giản giữa người sử dụng lao động và người lao động.
– Tích cực, chủ động tham gia lao động ở gia đình, trường, lớp và
cộng đồng.

138

LỚP 9
Nội dung
Sống có lí tưởng

Yêu cầu cần đạt
– Trình bày được khái niệm sống có lí tưởng.
– Phân tích được ý nghĩa của việc sống có lí tưởng.
– Nêu được lí tưởng sống của thanh niên Việt Nam.
– Xác định được lí tưởng sống của bản thân và nỗ lực học tập, lao
động, rèn luyện theo lí tưởng.

Khoan dung

– Trình bày được khái niệm khoan dung và một số biểu hiện của
khoan dung.
– Phân tích được giá trị của khoan dung.
– Thực hiện được những việc làm thể hiện sự khoan dung trong
những tình huống cụ thể, phù hợp với lứa tuổi.
– Phê phán các biểu hiện thiếu khoan dung.

Tích cực tham gia các - Nêu được thế nào là hoạt động cộng đồng; Nêu được một số hoạt
hoạt động cộng đồng
động cộng đồng.
– Giải thích được ý nghĩa của việc tham gia các hoạt động cộng
đồng.
– Hiểu được trách nhiệm của học viên trong việc tham gia vào các
hoạt động cộng đồng.
– Tích cực, tự giác tham gia các hoạt động chung của cộng đồng
phù hợp với lứa tuổi do lớp, trường, địa phương tổ chức.

Ghi chú

139

Nội dung

Yêu cầu cần đạt
– Phê phán biểu hiện thờ ơ, thiếu trách nhiệm với các hoạt động cộng
đồng.

Khách quan và công – Nêu được những biểu hiện khách quan, công bằng.
bằng
– Phân tích được ý nghĩa của khách quan, công bằng; tác hại của sự
thiếu khách quan, công bằng.
– Thể hiện được thái độ khách quan, công bằng trong cuộc sống
hằng ngày.
– Phê phán những biểu hiện không khách quan, công bằng.
Bảo vệ hoà bình

– Biết được thế nào là hoà bình và bảo vệ hoà bình; các biểu hiện
của hoà bình.
– Trình bày được ý nghĩa của bảo vệ hoà bình.
– Nêu được những biện pháp để thúc đẩy và bảo vệ hoà bình.
– Biết lựa chọn và tham gia những hoạt động phù hợp để bảo vệ
hoà bình.
– Không đồng tình với xung đột sắc tộc và chiến tranh phi nghĩa.

Quản lí thời gian hiệu – Trình bày được thế nào là quản lí thời gian hiệu quả.
quả
- Phân tích được sự cần thiết phải quản lí thời gian hiệu quả.
- Hiểu được cách quản lí thời gian hiệu quả.
– Thực hiện được kĩ năng quản lí thời gian hiệu quả.

Ghi chú

140

Yêu cầu cần đạt

Nội dung

Ghi chú

Thích ứng với thay đổi – Trình bày được một số thay đổi có khả năng xảy ra trong cuộc Một số thay đổi như:
sống của bản thân, gia đình.
chuyển trường, chuyển
- Phân tích được ý nghĩa của việc thích ứng trước những thay đổi trong lớp; chuyển chỗ ở; mất
người thân; bố mẹ li hôn...
cuộc sống.
- Hiểu được một số biện pháp để thích ứng với thay đổi trong cuộc
sống.
– Thích ứng được với một số thay đổi (nếu có) trong cuộc sống của
bản thân.
Tiêu dùng thông minh

– Nêu được thế nào là tiêu dùng thông minh; lợi ích của tiêu dùng - Phân biệt được các hành
thông minh.
vi tiêu dùng thông minh và
– Phân biệt được các hành vi tiêu dùng thông minh và kém thông kém thông minh.
minh.
– Phân tích được một số cách tiêu dùng thông minh (nắm bắt thông
tin về sản phẩm, sử dụng sản phẩm an toàn, nhận biết những hình
thức quảng cáo khác nhau, xác định phương thức thanh toán,...).
– Thực hiện được hành vi tiêu dùng thông minh trong một số tình
huống cụ thể.
– Khích lệ, giúp đỡ người thân, bạn bè trở thành người tiêu
dùngthông minh.

- Các cách tiêu dùng thông
minh (nắm bắt thông tin về
sản phẩm, sử dụng sản
phẩm an toàn, nhận biết
những hình thức quảng cáo
khác nhau, xác định
phương
thức
thanh
toán,...).

141

Yêu cầu cần đạt

Nội dung

Ghi chú

Vi phạm pháp luật và – Trình bày được khái niệm vi phạm pháp luật và trách nhiệm Cần có ví dụ cụ thể cho
trách nhiệm pháp lí
pháp lí; các loại vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lí.
mỗi loại vi phạm pháp luật
và trách nhiệm pháp lí.
- Phân tích được ý nghĩa của trách nhiệm pháp lí.
– Nhận xét, đánh giá được các hành vi vi phạm pháp luật và trách
nhiệm pháp lí trong một số tình huống cụ thể.
– Nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật; tích cực ngăn ngừa và đấu
tranh với các hành vi vi phạm pháp luật.
Quyền tự do kinh – Trình bày được quy định cơ bản của pháp luật về quyền tự do kinh
doanh và nghĩa vụ doanh và nghĩa vụ đóng thuế.
đóng thuế
– Phân tích được một số hậu quả của hành vi vi phạm pháp luật
về quyền tự do kinh doanh và nghĩa vụ đóng thuế.
– Nhận biết được trách nhiệm công dân trong việc thực hiện quyền
tự do kinh doanh và nghĩa vụ đóng thuế.
– Vận động gia đình, người thân thực hiện tốt quyền tự do kinh
doanh và nghĩa vụ đóng thuế.

IV. PHƯƠNG PHÁP GIÁO DỤC
Môn Giáo dục công dân hình thành, phát triển ở học viên các phẩm chất và năng lực của người công dân thông qua
các bài học về lối sống, đạo đức, pháp luật, kinh tế, nghĩa là chuyển các giá trị văn hoá, đạo đức, các kiến thức pháp luật,
kinh tế thành ý thức và hành vi của người công dân. Do vậy, giáo viên phải có phương pháp giáo dục phù hợp, cụ thể là:

142

- Chú trọng tổ chức, hướng dẫn các hoạt động để học viên khám phá, phân tích, khai thác thông tin, xử lí tình huống
thực tiễn, trường hợp điển hình; tăng cường sử dụng các thông tin, tình huống, trường hợp của thực tế cuộc sống xung
quanh, gần gũi với đời sống học viên trong việc phân tích, đối chiếu, minh hoạ để các bài học vừa có sức hấp dẫn, vừa
nhẹ nhàng, hiệu quả; coi trọng tổ chức các hoạt động trải nghiệm để học viên tự phát hiện và chiếm lĩnh kiến thức mới,
phát triển kĩ năng và thái độ tích cực, trên cơ sơ đó hình thành, phát triển phẩm chất và năng lực của người công dân
tương lai.
- Kết hợp sử dụng các phương pháp dạy học truyền thống với các phương pháp dạy học hiện đại theo hướng tích cực
hoá hoạt động của người học; tăng cường sử dụng các phương pháp dạy học đặc thù của môn học như: giải quyết vấn đề,
phân tích trường hợp điển hình kết hợp nêu những tấm gương công dân tiêu biểu; xử lí tình huống có tính thời sự về đạo
đức, pháp luật và kinh tế trong cuộc sống hằng ngày; thảo luận nhóm; đóng vai; dự án;...
- Kết hợp các hình thức dạy học theo hướng linh hoạt, phù hợp, hiệu quả: dạy học theo lớp, theo nhóm và cá nhân;
dạy học ở trong lớp và ở ngoài lớp, ngoài khuôn viên nhà trường; tăng cường thực hành, rèn luyện kĩ năng trong các tình
huống cụ thể của đời sống; tích cực sử dụng các phương tiện dạy học hiện đại nhằm đa dạng, cập nhật thông tin, tạo hứng
thú cho học viên.
- Phối hợp giáo dục trong nhà trường với giáo dục ở gia đình và xã hội.
V. ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ GIÁO DỤC
Đánh giá kết quả giáo dục là đánh giá mức độ đạt được của học viên về phẩm chất và năng lực so với các yêu cầu
cần đạt của mỗi lớp học, cấp họcnhằm xác định vị trí và ghi nhận sự tiến bộ của mỗi học viên tại thời điểm nhất định
trong quá trình phát triển của bản thân; đồng thời cung cấp thông tin để giáo viên điều chỉnh việc dạy học và cơ quan quản
lí giáo dục thực hiện phát triển chương trình. Đánh giá kết quả giáo dục phải bảo đảm các yêu cầu sau:
- Kết hợp giữa đánh giá bằng nhận xét và đánh giá bằng điểm số: Đánh giá bằng nhận xét sự tiến bộ về thái độ, hành
vi và kết quả thực hiện các nhiệm vụ học tập của học viên trong quá trình học tập môn học, hoạt động giáo dục...