GV: §oµn Thuý Hoµ
HuyÖn Gia l©m

Mét sè bµi tËp ®Þnh tÝnh
NhiÖt häc
Bµi1: NhiÖt ®é b×nh thêng cña th©n thÓ ngêi lµ 36,60C. Tuy nhiªn ta
kh«ng thÊy l¹nh khi nhiÖt ®é cña kh«ng khÝ lµ 25 0C vµ c¶m thÊy rÊt nãng khi
nhiÖt ®é kh«ng khÝ lµ 360C. Cßn trong níc th× ngîc l¹i, khi ë nhiÖt ®é 360C con
ngêi c¶m thÊy b×nh thêng, cßn khi ë 250C ngêi ta c¶m thÊy l¹nh. Gi¶i thÝch
nghÞch lÝ nµy nh thÕ nµo?
Bµi 2: Sù truyÒn nhiÖt chØ thùc hiÖn ®îc tõ mét vËt nãng h¬n sang mét
vËt l¹nh h¬n. Nhng mét chËu níc ®Ó trong phßng cã nhiÖt ®é b»ng nhiÖt ®é cña
kh«ng khÝ xung quanh, lÏ ra nã kh«ng thÓ bay h¬i ®îc v× kh«ng nhËn ®îc sù
truyÒn nhiÖt tõ kh«ng khÝ vµo níc. Tuy vËy, trªn thùc tÕ , níc vÉn cø bay h¬i.
H·y gi¶i thÝch ®iÒu nh lµ v« lÝ ®ã.
Bµi 3: Ai còng biÕt r»ng giÊy rÊt dÔ ch¸y.Nhnng cã thÓ ®un s«i níc
trong mét c¸i cèc b»ng giÊy, nÕu ®a cèc nµy vµo ngän löa cña bÕp ®Ìn dÇu ®ang
ch¸y. H·y gi¶i thÝch nghÞch lÝ ®ã.
Bµi 4: VÒ mïa hÌ, ë nhiÒu xø nãng ngêi ta thêng mÆc quÇn ¸o dµi hoÆc
quÊn quanh ngêi b»ng nh÷ng tÊm v¶i lín. Cßn ë níc ta l¹i thêng mÆc quÇn ¸o
máng, ng¾n. V× sao vËy?
Bµi 5: T¹i sao trong tñ l¹nh, ng¨n lµm ®¸ ®îc ®Æt trªn cïng, cßn trong
c¸c Êm ®iÖn, d©y ®un l¹i ®îc ®Æt gÇn s¸t ®¸y?
Bµi 6: Mét qu¶ cÇu kim lo¹i ®îc treo vµo mét lùc kÕ nh¹y vµ nhóng
trong mét cèc níc. NÕu ®un nãng ®Òu cèc níc vµ qu¶ cÇu th× sè chØ lùc kÕ t¨ng
hay gi¶m? BiÕt r»ng khi nhiÖt ®é t¨ng nh nhau th× níc në nhiÒu h¬n kim lo¹i.

Bµi tËp vÒ trao ®æi nhiÖt
Bai 1: Ngêi ta th¶ vµo 0,2kg níc ë nhiÖt ®é 200C mét côc s¾t cã khèi lîng 300g ë nhiÖt ®é 100C vµ mét miÕng ®ång cã khèi lîng 400g ë 250C. TÝnh
nhiÖt ®é cuèi cïng cña hçn hîp vµ nªu râ qu¸ tr×nh trao ®æi nhiÖt gi÷a c¸c thµnh
phÇn trong hçn hîp ®ã.
Bµi 2: §Ó cã M = 500g níc ë nhiÖt ®é t = 180C ®Ó pha thuèc röa ¶nh,
ngêi ta ®½ lÊy níc cÊt ë t1= 600C trén víi níc cÊt ®ang ë nhiÖt ®é t2= 40C. HoØ ®½
GV: Đoàn Thúy Hòa

1

GV: §oµn Thuý Hoµ
HuyÖn Gia l©m

dïng bao nhiªu níc nãng vµ bao nhiªu níc l¹nh? Bá qua sù trao ®æi nhiÖt víi vá
b×nh.
Bµi 3: §Ó x¸c ®Þnh nhiÖt ®é cña mét chiÕc lß, ngêi ta ®èt trong nã mét
côc s¾t cã khèi lîng m = 0,3kg råi th¶ nhanh vµotrong b×nh chøa m1 = 4kg níc
cã nhiÖy ®é ban ®Çu lµ t 1 = 80C. NhiÖt ®é cuèi cïng trong b×nh lµ t 2 = 160C. H·y
x¸c ®Þnh nhiÖt ®é cña lß. Bá qua trao ®æi nhiÖt víi vá b×nh. NhiÖt dung riªng cña
s¾t lµ c = 460J/kg.K.
Bµi 4: Mét côc ®ång khèi lîng m1 = 0,5kg ®îc nung nãng ®Õn nhiÖt ®é
t1 = 917 C råi th¶ vµo mét chËu chøa m2 = 27,5kg níc ®ang ë nhiÖt ®é t2 =
15,50C. Khi c©n b»ng nhiÖt ®é th× nhiÖt ®é cña c¶ chËu lµ t = 17 0C. H·y x¸c ®Þnh
nhiÖt dung riªng cña ®ång. NhiÖt dung riªng cña níc c2 = 4200J/kg.K. Bá qua
trao ®æi nhiÖt víi chËu níc.
0

Bµi 5: §Ó cã thÓ lµm s«i m = 2kg níc cã nhiÖt ®é ban ®Çu t1 = 100C
chøa trong mét chiÕc nåi b»ng nh«m cã khèi lîng m1 cha biÕt, ngêi ta ®½ cÊp
mét nhiÖt lîng Q = 779 760J. H·y x¸c ®Þnh khèi lîng cña nåi. BiÕt nhiÖt dung
riªng cña nh«m lµ c1 = 880J/Kg.K. Xem nh kh«ng cã nhiÖt lîng hao phÝ.
Bµi 6: Mét nhiÖt lîng kÕ khèi lîng m1 = 100g, chøa m2 = 500g níc cïng ë
nhiÖt ®é t1= 150C. Ngêi ta th¶ vµo ®ã m = 150g hçn hîp bét nh«m vµ thiÕc ®îc nung
nãng tíi t2 = 1000C. NhiÖt ®é khi c©n b»ng nhiÖt lµ t = 17 0C. TÝnh khèi lîng nh«m vµ
thiÕc cã trong hçn hîp. NhiÖt dung riªng cña chÊt lµm nhiÖt lîng kÕ, cña níc, nh«m,
thiÕc lÇn lît lµ : c1 = 460J/kg.K ; c2 = 4200J/kg.K ; c3 = 900J/kg.K ; c4 =230J/kg.K.
Bµi 7 : Cã hai b×nh c¸ch nhiÖt. B×nh 1 chøa m 1 = 2kg níc ë t1 = 400C. B×nh 2 chøa m2
= 1kg níc ë t2 = 200C. Ngêi ta trót mét lîng níc m, tõ b×nh 1 sang b×nh 2. Sau khi ë
b×nh 2 nhiÖt ®é ®½ æn ®Þnh, l¹i trót lîng níc m, tõ b×nh 2 trë l¹i b×nh 1. nhiÖt ®é c©n
b»ng ë b×nh 1 lóc nµy lµ t,1 = 380C. TÝnh khèi lîng níc m, trót trong mçi lÇn vµ nhiÖt
®é c©n b»ng t,2 ë b×nh 2.
Bµi 8 : Cã hai b×nh, mçi b×nh ®ùng mét chÊt láng nµo ®ã. Mét HS lÇn lît móc tõng ca
chÊt láng ë b×nh 2 trót vµo b×nh 1 vµ ghi l¹i nhiÖt ®é khi c©n b»ng ë b×nh 1 sau mçi lÇn
trót : 200C, 350C, råi bá sãt mÊt 1 lÇn kh«ng ghi, råi 50 0C. H·y tÝnh nhiÖt ®é khi cã c©n
b»ng nhiÖt ë lÇn bÞ bá sãt kh«ng ghi, vµ nhiÖt ®é cña mçi ca chÊt láng lÊy tõ b×nh 2
trót vµo. Coi nhiÖt ®é vµ khèi lîng cña mçi ca chÊt láng lÊy tõ b×nh 2 ®Òu nh nhau. Bá
qua sù trao ®æi nhiÖt víi m«i trêng.
Bµi 9 : a) Mét hÖ gåm cã n vËt cã khèi lîng m1, m2,…..mn ë nhiÖt ®é ban ®Çu t 1, t2,
….tn, lµm b»ng c¸c chÊt cã nhiÖt dung riªng c 1, c2, …… cn, trao ®æi nhiÖt víi
nhau.TÝnh nhiÖt ®é chung cña hÖ khi cã c©n b»ng nhiÖt.
b) Ap dông : Th¶ 300g s¾t ë nhiÖt ®é 100C vµ 400g ®ång ë 250C vµo 200g níc ë
200C. TÝnh nhiÖt ®é khi c©n b»ng nhiÖt. Cho nhiÖt dung riªng cña s¾t, ®ång, níc lÇn lît
lµ 460, 400 vµ 4200J/kg.K.
GV: Đoàn Thúy Hòa

2

GV: §oµn Thuý Hoµ
HuyÖn Gia l©m
Bµi 5: Mét thau nh«m cã khèi lîng 0,5kg ®ùng 2kg níc ë 200C.
a) Th¶ vµo thau níc mét thái ®ång cã khèi lîng 200g lÊy ë lß ra. Níc nãng ®Õn
0
21,2 C. t×m nhiÖt ®é cña bÕp lß? BiÕt NDR cña nh«m, níc, ®ång lÇn lît lµ: c1 =
880J/kg.K; c2 = 4200J/kg.K; c3 = 380J/kg.K. Bá qua sù táa nhiÖt ra m«i trêng
b) Thùc ra trong trêng hîp nµy, nhiÖt lîng táa ra m«I trêng lµ 10% nhiÖt lîng cung cÊp cho thau níc. T×m nhiÖt ®é thùc sù cña bÕp lß.
c) nÕu tiÕp tôc bá vµo thau níc mét thái níc ®¸ cã khèi lîng 100g ë 00C níc
®¸ cã tan hÕt kh«ng? T×m nhiÖt ®é cuèi cïng cña hÖ thèng hoÆc lîng níc ®¸ cßn sãt l¹i
nÕu kh«ng tan hÕt. BiÕt NNC cña níc ®¸ lµ = 3,4.105J/kg.

Bµi tËp vÒ NSTN cña nhiªn liÖu vµ hiÖu suÊt
cña ®éng c¬ nhiÖt
Bµi 1: Dïng bÕp dÇu ®un s«i 2,2 lÝt níc ë 250C dùng trong mét Êm nh«m cã
khèi lîng 0,5kg. BiÕt chØ cã 30% nhiÖt lîng do dÇu táa ra khi bÞ ®èt ch¸y lµm nãng Êm
vµ níc trong Êm, NDR cña níc vµ nh«m theo thø tù lÇn lît lµ 4200J/kg.K vµ
880J/kg.K, NSTN cña dÇu háa lµ 44.106J/kg. H·y tÝnh lîng dÇu cÇn dïng?
Bµi 2: §Ó cã níc s«i c¸c nhµ th¸m hiÓm ®½ ph¶i ®un nãng ch¶y 1kg b¨ng cã
nhiÖt ®é ban ®Çu t1 = - 100C vµ ®½ dïng hÕt 4kg cñi kh«. H·y tÝnh hiÖu suÊt cña bÕp,
biÕt r»ng NSTN cña cñi lµ q = 107J/kg.
Bµi 3:Mét «t« ch¹y víi vËn tèc v = 54km/h th× c«ng suÊt m¸y ph¶i sinh ra lµ
P = 45kW. HiÖu suÊt cña m¸y lµ H = 30%. Hái cø ®i 100km th× xe tiªu thô hÕt bao
nhiªu lÝt x¨ng?
X¨ng cã khèi lîng riªng D = 700kg/m3 vµ NSTN q = 4,6.107J/kg.
Bµi 4: Mét ®éng c¬ nhiÖt hiÖu suÊt H = 16%, c«ng suÊt trung b×nh P =15kW,
mçi ngµy lµm viÖc 6 h. Hái víi sè x¨ng dù tr÷ lµ 3500lÝt, ®éng c¬ lµm viÖc ®îc bao
nhiªu ngµy? Cho biÕt khèi lîng riªng vµ NSTN cña x¨ng ë bµi trªn.
Bµi 5: Mét «t« ®îc trang bÞ mét ®éng c¬ tuabin h¬i cã c«ng suÊt 125 søc
ngùa vµ hiÖu suÊt 0,18. Hái cÇn bao nhiªu cñi ®Ó «t« ®i ®îc qu·ng ®êng 1km víi vËn
tèc 18km/h, vµ víi c«ng suÊt tèi ®a cña ®éng c¬. NSTN cña cñi lµ 3.10 6cal/kg. 1 søc
ngùa b»ng 736W, cßn 1cal = 4,186J.
Bµi 6: a) TÝnh lîng dÇu cÇn ®Ó ®un s«i 2 lÝt níc ®ùng trong mét Êm b»ng
nh«mcã khèi lîng 200g. BiÕt NDR cña níc vµ Êm nh«m lµ c1=4200J/kg.K; c2 =
880J/kg.K, NSTN cña dÇu lµ q = 44.106J/kg vµ hiÖu suÊt cña bÕp lµ 30%.
GV: Đoàn Thúy Hòa

3

GV: §oµn Thuý Hoµ
HuyÖn Gia l©m
b) CÇn ®un thªm bao l©u n÷a th× níc hãa h¬i hoµn toµn. BiÕt bÕp dÇu
cung cÊp nhiÖt mét c¸ch ®Òu ®Æn vµ kÓ tõ lóc ®un cho ®Õn lóc s«i mÊt thêi gian 15
phót. BiÕt nhiÖt hãa h¬i cña níc L = 2,3.106J/kg.

Bµi tËp vÒ sù chuyÓn thÓ cña c¸c chÊt trong qu¸
tr×nh trao ®æi nhiÖt

Bµi 1: Mét bÕp dÇu dïng ®Ó ®un níc. Khi ®un 1kg níc ë 200C th× sau 10 phót níc s«i. Cho bÕp dÇu cung cÊp nhiÖt mét c¸ch ®Òu ®Æn.
a) T×m thêi gian cÇn thiÕt ®Ó ®un lîng níc trªn bay h¬ihoµn toµn. Cho NDR vµ
NHH cña níc lµ c = 4200J/kg.K; L = 2,3.106J/kg. Bá qua sù thu nhiÖt cña Êm níc.
b) Gi¶i l¹i c©u a nÕu tÝnh ®Õn Êm nh«m cã khèi lîng 200g cã NDR 880J/kg.K.
§S: a. 1h 18ph 27s
b. 1h 15ph 42s
0
0
Bµi 2: §Ó cã 50 lÝt níc ë t = 25 C, ngêi ta ®æ m1kg níc ë t1 = 60 C vµo m2 kg níc
®¸ ë t2 = - 50C. TÝnh m1 vµ m2. NhiÖt dung riªng cña níc vµ níc ®¸ lÇn lît lµ c1 =
4200J/kg.K ; c2 = 2100J/kg.K, NhiÖt nãng ch¶y cña níc ®¸ lµ = 3,4.105J/kg.
§S: 12,2kg vµ 37,8kg
Bµi 3: Trong mét b×nh ®ång khèi lîng m1 = 400g cã chøa m2 = 500g níc cïng ë
nhiÖt ®é t1 = 400C. Th¶ vµo ®ã mét mÈu níc ®¸ ë t3 = -100C. Khi cã c©n b»ng
nhiÖt ta thÊy cßn sãt l¹i m, = 75g níc ®¸ cha tan. X¸c ®Þnh khèi lîng ban ®Çu m3
cña níc ®¸. Cho NDR cña ®ång lµ 400J/kg.K.
§S: 0,32kg
Bµi 4: DÉn m1 = 0,5kg h¬i níc ë t1 = 1000C vµo mét b×nh b»ng ®ång cã khèi lîng m2 = 0,3kg trong ®ã cã chøa m3 = 2kg níc ®¸ ë t2 = - 150C. TÝnh nhiÖt ®é
chung vµ khèi lîng níc cã trong b×nh khi cã c©n b»ng nhiÖt. Cho NDR cña ®ång
lµ 400J/kg.K.
§S: 580C vµ 2,5kg
Bµi 5: Thùc nghiÖm cho thÊy r»ng nÕu ®un nãng hoÆc lµm l¹nh n íc mµ ¸p dông
mét sè biÖn ph¸p ®Æc biÖt th× cã thÓ ® îc níc trong tr¹ng th¸i láng ë c¸c nhiÖt ®é
trªn 1000C (gäi lµ níc nÊu qu¸) vµ díi 00C (gäi lµ níc cãng)
Trong mét nhiÖt lîng kÕ chøa m1 = 1kg níc cãng cã nhiÖt ®é t1 = -10 0C. Ngêi ta
®æ vµo ®ã m2 = 100g níc ®½ ®îc nÊu qu¸ ®Õn t2 = +1200C. Hái nhiÖt ®é cuèi
cïng trong nhiÖt lîng kÕ b»ng bao nhiªu? Vá nhiÖt lîng kÕ cã khèi lîng M =
425g vµ NDR c = 400J/kg.K.
§S: 40C
Bµi 6: Khi bá mét h¹t níc nhá vµo níc cãng th× níc lËp tøc bÞ ®ãng b¨ng. H·y
x¸c ®Þnh
a)
Cã bao nhiªu níc ®¸ ®îc h×nh thµnh tõ M = 1kg níc cãng ë nhiÖt ®é t1 = 80C.
b)
CÇn ph¶i lµm cãng níc ®Õn nhiÖt ®é b»ng bao nhiªu ®Ó nã hoµn toµn biÕn
thµnh níc ®¸.
Bá qua sù phô thuéc NDR vµ NNC cña níc vµo nhiÖt ®é.
§S: a. 86g
b. -1620C

GV: Đoàn Thúy Hòa

4

GV: §oµn Thuý Hoµ
HuyÖn Gia l©m

Chñ ®Ò 1: VÏ tia tíi vµ tia ph¶n x¹
Bµi 1: Mét ngêi cã chiÒu cao H = 1,8m ®øng soi tríc 1 g¬ng ph¼ng treo th¼ng
®øng.
a) H·y vÏ ®êng ®i cña tia s¸ng ®i tõ ch©n ngêi ®ã tíi g¬ng råi ph¶n x¹ tíi m¾t.
b) Hái chiÒu cao tèi thiÓu cña g¬ng ph¶i b»ng bao nhiªu ®Ó ngêi ®ã khi ®øng
yªn cã thÓ nh×n thÊy hÕt chiÒu cao cña m×nh trong g¬ng? Kho¶ng c¸ch tõ sµn
®Õn mÐp díi cña g¬ng ph¶i lµ bao nhiªu nÕu tÇm cao cña m¾t lµ H1 = 1,68m?
Bµi 2: Hai g¬ng ph¼ng G1, G2 lµm víi nhau
mét gãc nhän  nh h×nh 3.12. S lµ mét ®iÓm
s¸ng, M lµ vÞ trÝ ®Æt m¾t. H·y tr×nh bµy c¸ch
vÏ ®êng ®i tia s¸ng tõ S ph¶n x¹ lÇn lît trªn
G1, råi G2 vµ tíi m¾t.
Bµi 3: C¸c g¬ng ph¼ng AB,BC,CD ®îc s¾p
xÕp nh h×nh vÏ. ABCD lµ mét h×nh ch÷ nhËt
cã AB = a, BC = b; S lµ mét ®iÓm s¸ng n»m
trªn AD vµ biÕt SA = b1.
a) Dùng tia s¸ng ®i tõ S, ph¶n x¹ lÇn lît
trªn mçi g¬ng AB,BC,CD mét lÇn råi
trë l¹i S.
b) TÝnh kho¶ng c¸ch a1 tõ A ®Õn ®iÓm tíi
trªn g¬ng AB.
Bµi 4: Hai g¬ng ph¼ng M1, M2 ®Æt song song
víi mÆt ph¶n x¹ quay vµo nhau, c¸ch nhau
mét ®o¹n d. Trªn ®êng th¼ng song song víi
hai g¬ng cã hai ®iÓm S, O víi c¸c kho¶ng
c¸ch ®îc cho trªn h×nh vÏ
a) H·y tr×nh bµy c¸ch vÏ mét tia s¸ng tõ
S ®Õn g¬ng M1 t¹i I, ph¶n x¹ ®Õn g¬ng
M2 t¹i J råi ph¶n x¹ ®Õn O.
b) TÝnh kho¶ng c¸ch tõ I ®Õn A vµ tõ J
®Õn B.

M
S



A

B

S
D

C

O
h
A

Bµi 5: Hai mÈu g¬ng ph¼ng nhá n»m c¸ch
nhau vµ c¸ch mét nguån ®iÓm nh÷ng kho¶ng
nh nhau. Gãc  gi÷a hai g¬ng ph¶i b»ng bao
nhiªu ®Ó sau hai lÇn ph¶n x¹ th× tia s¸ng
a) híng th¼ng vÒ nguån
b) quay ngîc trë l¹i nguån theo ®êng cò.

a

S

B

.S
G1

G2

Chñ ®Ò 2: VËn tèc chuyÓn ®éng cña ¶nh qua G¬ng.
Bµi 6: Mét ngêi ®øng tríc mét g¬ng ph¼ng. Hái ngêi ®ã thÊy ¶nh cña m×nh
trong g¬ng chuyÓn ®éng víi vËn tèc b»ng bao nhiªu khi:
a)G¬ng lïi ra xa theo ph¬ng vu«ng gãc víi mÆt g¬ng víi vËn tèc v = 0,5m/s.
b)Ngêi ®ã tiÕn l¹i gÇn g¬ng víi vËn tèc v = 0,5m/s.

GV: Đoàn Thúy Hòa

5

GV: §oµn Thuý Hoµ
HuyÖn Gia l©m

Bµi 7:
§iÓm s¸ng S ®Æt c¸ch g¬ng ph¼ng G mét
®o¹n SI = d (h×nh vÏ). Anh cña S qua g¬ng sÏ
dÞch chuyÓn thÕ nµo khi:
a)G¬ng quay quanh mét trôc vu«ng gãc víi
mÆt ph¼ng h×nh vÏ t¹i S.
b)G¬ng quay ®i mét gãc  quanh mét trôc
vu«ng gãc víi mÆt ph¼ng h×nh vÏ t¹i I

S

G

I

Chñ ®Ò 3: T×m ¶nh cña nguån qua hÖ g¬ng
Bµi 8: Hai g¬ng ph¼ng ®Æt vu«ng gãc víi nhau. ë kho¶ng tríc hai g¬ng cã mét
nguån s¸ng S. Hái nÕu cã mét ngêi còng ®Æt m¾t tríc hai g¬ng th× cã thÓ thÊy ®îc mÊy ¶nh cña nguån trong hai g¬ng?
Bµi 9: Hai chiÕc g¬ng ph¼ng quay mÆt ph¶n x¹ vµo nhau. Mét nguån s¸ng ®iÓm
n»m ë kho¶ng gi÷a hai g¬ng. H·y x¸c ®Þnh gãc gi÷a hai g¬ng ®Ó nguån s¸ng vµ
c¸c ¶nh S1 cña nã trong g¬ng G1 , ¶nh S2 cña nã trong g¬ng G2 n»m trªn ba ®Ønh
cña mét tam gi¸c ®Òu.
Bµi 10: Hai g¬ng ph¼ng hîp víi nhau mét gãc . Gi÷a chóng cã mét nguån
s¸ng ®iÓm. Anh cña nguån trong g¬ng thø nhÊt c¸ch nguån mét kho¶ng a =
6cm, ¶nh trong g¬ng thø hai c¸ch nguån mét kho¶ng b = 8cm, kho¶ng c¸ch gi÷a
hai ¶nh lµ c = 10 cm. T×m gãc  gi÷a hai g¬ng.
Bµi tËp øng dông §L truyÒn th¼ng cña ¸nh s¸ng.

Bµi 11: Mét ngêi cã chiÒu cao AB ®øng gÇn
mét cét ®iÖn CD. Trªn ®Ønh cét cã mét
bãng ®Ìn nhá. Bãng ngêi cã chiÒu dµi A' B'.
a) NÕu ngêi ®ã bíc ra xa cét thªm c =
1,5m, th× bãng dµi thªm d = 0,5m.
Hái nÕu lóc ban ®Çu ngêi ®ã ®i vµo
gÇn thªm c = 1m th× bãng ng¾n ®i
bao nhiªu?
b) ChiÒu cao cét ®iÖn lµ 6,4m.H·y tÝnh
chiÒu cao cña ngêi?

D

B

B'

A

C

Bµi tËp vÒ m¹ch ®iÖn nèi tiÕp song song vµ hçn hîp
Bµi 1: Cã hai ®iÖn trë, BiÕt R 1 =4R2. LÇn lît ®Æt vµo hai ®Çu ®iÖn trë R 1 vµ R2
mét hiÖu ®iÖn thÕ U =16V th× cêng ®é dßng ®iÖn qua c¸c ®iÖn trë lÇn lît lµ I1 vµ
I2 =I1 +6. TÝnh R1,R2 vµ c¸c dßng ®iÖn I1,I2.
Bµi 2: §Æt vµo hai ®Çu ®iÖn trë R hiÖu ®iÖn thÕ U 1 th× cêng ®é dßng ®iÖn qua
®iÖn trë lµ I1, nÕu hiÖu ®iÖn thÕ dÆt vµo hai ®Çu ®iÖn trë R t¨ng 3 lÇn th× cêng ®é
dßng ®iÖn lóc nµy lµ I2 =I1 +12 (A). H·y tÝnh cêng ®é dßng ®iÖn I1.
Bµi 3: Tõ hai lo¹i ®iÖn trë R 1 = 1 Ω vµ R2 = 4 Ω. CÇn chän mçi lo¹i mÊy chiÕc
®Ó m¾c thµnh mét m¹ch ®iÖn nèi tiÕp mµ ®iÖn trë t¬ng ®¬ng cña ®o¹n m¹ch lµ 9
. Cã bao nhiªu c¸ch m¾c nh thÕ?
GV: Đoàn Thúy Hòa

6

GV: §oµn Thuý Hoµ
HuyÖn Gia l©m

Bµi 4: M¾c hai ®iÖn trë R 1,R2 vµo hai ®iÓm A,B cã hiÖu ®iÖn thÕ 90V. NÕu m¾c
R1 vµ R2 nèi tiÕp th× dßng ®iÖn m¹ch chÝnh lµ 1A. NÕu m¾c R 1,R2 song song th×
dßng ®iÖn m¹ch chÝnh lµ 4,5A. H·y x¸c ®Þnh R1 vµ R2.
Bµi 5:
R2
Cho m¹ch ®iÖn nh h×nh vÏ.
R1
Trong ®ã R1 = 4 Ω, R2 = 10 Ω ,R3 = 15 Ω hiÖu
C
®iÖn thÕ UCB =5,4V.
R3
a) TÝnh ®iÖn trë t¬ng ®¬ng RAB cña ®o¹n
A
m¹ch.
b) TÝnh cêng ®é dßng ®iÖn qua mçi ®iÖn trë
K
+ vµ sè chØ cña ampe kÕ A.
Bµi 6:
Trªn h×nh vÏ lµ mét m¹ch ®iÖn cã hai c«ng t¾c
K1 vµ K2. C¸c ®iÖn trë R1 = 12,5 Ω,
R2 = 4
Ω ,R3 = 6 Ω. HiÖu ®iÖn thÕ dÆt hai ®Çu ®o¹n
m¹ch UMN = 48,5V.
a) K1 ®ãng,K2 ng¾t. TÝnh cêng ®é dßng ®iÖn
qua mçi ®iÖn trë.
b) K1 ng¾t,K2 ®ãng. Cêng ®é dßng ®iÖn qua
R4 lµ 1A. TÝnh R4.
c) K1 vµ K2 cïng ®ãng, tÝnh ®iÖn trë t¬ng ®¬ng cña c¶ m¹ch, tõ ®ã suy ra cêng ®é
dßng ®iÖn m¹ch chÝnh.

R1

P

R4

K2

K1
R2
R3

M N

R1

Bµi 7 :
Mét ®o¹n m¹ch ®iÖn gåm 5 ®iÖn trë m¾c
nh trªn s¬ ®å h×nh vÏ.
Cho biÕt R1 = 2,5Ω ; R2 = 6Ω ;R3 = 10Ω ;
A
R4 = 1,25Ω ; R5 = 5 Ω . ë hai ®Çu ®o¹n
m¹ch AB cã hiÖu ®iÖn thÕ 6V. TÝnh cêng
®é dßng ®iÖn ®i qua mçi ®iÖn trë.

R2
R3

R4
C
D

B
R5

E

Bµi tËp vÒ c«ng thøc ®iÖn trë,biÕn trë, khãa k
Bµi 1 : Hai d©y dÉn cã tiÕt diÖn nh nhau. D©y b»ng ®ång ( p® = 1,7.10-8 Ω  m) cã
chiÒu dµi b»ng 15 lÇn d©y b»ng nikªlin( pn = 0,4.10-6 Ω m). D©y ®ång cã ®iÖn trë
25 Ω . TÝnh ®iÖn trë cña d©y nikªlin.
(41 Ω)
Bµi2 : §Æt vµo hai ®Çu ®o¹n d©y lµm b»ng hîp kim cã chiÒu dµi l, tiÕt diÖn S1 =
0,2mm2 mét hiÖu ®iÖn thÕ 32V th× dßng ®iÖn qua d©y lµ I 1 = 1,6A. NÕu còng ®Æt
mét hiÖu ®iÖn thÕ nh vËy vµo hai ®Çu ®o¹n d©y thø hai còng lµm b»ng hîp kim nh
trªn, cïng chiÒu dµi l nhng cã tiÕt diÖn S2 th× dßng ®iÖn qua d©y lµ I2 = 3.04A. TÝnh
tiÕt diÖn S2 cña ®o¹n d©y thø hai.
(0,38mm2)
Bµi 3 : Mét bãng ®Ìn 6V ®îc m¾c vµo
mét nguån ®iÖn qua mét biÕn trë. §iÖn
trë cña bãng ®Ìn b»ng 3 Ω. §iÖn trë lín
nhÊt cña biÕn trë lµ 20 Ω. Ampe kÕ chØ
1,56A khi con ch¹y ë vÞ trÝ M.
a) TÝnh hiÖu ®iÖn thÕ cña nguån

§

A

GV: Đoàn Thúy Hòa

A
7

GV: §oµn Thuý Hoµ
HuyÖn Gia l©m

®iÖn. (36V)
b) Ph¶i ®iÒu chØnh biÕn trë thÕ nµo
®Ó bãng ®Ìn s¸ng b×nh thêng ?
(Rb = 15 Ω)
Bµi 4 : Mét ®o¹n m¹ch nh trªn s¬ ®å ®îc
m¾c vµo mét nguån ®iÖn 30V. Bèn bãng
®Ìn D nh nhau, mçi bãng cã ®iÖn trë 3
Ω vµ hiÖu ®iÖn thÕ ®Þnh møc 6V. §iÖn A
trë R = 3 Ω. Trªn biÕn trë cã ghi 15 Ω 6A.
a) §Æt con ch¹y ë vÞ trÝ N. C¸c bãng
®Ìn cã s¸ng b×nh thêng kh«ng ?
b) Muèn cho c¸c bãng ®Ìn s¸ng b×nh
thêng, ph¶i ®Æt con ch¹y ë vÞ trÝ
nµo ?
Cã thÓ ®Æt con ch¹y ë vÞ trÝ M kh«ng?
Bµi 5:
Mét ®o¹n m¹ch ®îc m¾c nh trªn s¬ ®å
h×nh vÏ vµ nèi víi mét nguån ®iÖn 12V.
Khi khãa K1 më,K2 ®ãng vµo B, ampe kÕ
chØ 1,2A. Khi khãa K1 ®ãng,K2 ®ãng vµo
A, ampe kÕ chØ 5A. TÝnh R1 vµ R2.
(6 Ω ; 4 Ω)

M

N

§1
R

GV: Đoàn Thúy Hòa

§2

C

E

§3

N
K1
A

B

M

B

N

§4

R1
R2

A

B
K2

8

GV: §oµn Thuý Hoµ

HuyÖn Gia l©m

Bµi to¸n chia dßng
Bµi 1:Cho m¹ch ®iÖn nh s¬ ®å h×nh vÏ:
a) Cho R1 =R3 = 2 Ω ; R2 = 3 Ω ; R4 =
6Ω ; RA = 0 Ω ,UAB = 5V. T×m I1 , I2 A
,I3 ,I4 vµ sè chØ cña Ampe kÕ
b) NÕu R1 = R2 = 1 Ω ;R3 = 3Ω ; R4 =
4Ω ; RA = 0. Ampe kÕ chØ 1A. T×m
I1 , I2  ,I3 ,I4 vµ UAB.
Bµi 2:
Mét ®o¹n m¹ch cã 5 ®iÖn trë ®îc m¾c
nh h×nh vÏ. Cho biÕt R1 =5 Ω ; R2 = 12
A
Ω ; R3 = 20 Ω ; R4 = 2,5Ω ; R5 = 10
Ω ,§Æt vµo hai ®Çu ®o¹n m¹ch hiÖu ®iÖn
thÕ UAB = 12V . T×m cêng ®é dßng ®iÖn
qua mçi ®iÖn trë vµ hiÖu ®iÖn thÕ gi÷a
hai ®Çu mçi ®iÖn trë.
Bµi 3:
A
Cã m¹ch ®iÖn nh h×nh vÏ. Cho R1 =20
Ω ; R2 = 6 Ω ; R3 = 20 Ω ; R4 = 2Ω .
a) TÝnh ®iÖn trë cña m¹ch CD khi khãa
K më vµ khãa K ®ãng.
b) NÕu ®ãng K vµ UCD = 12V. Hái cêng
®é dßng ®iÖn qua R3 lµ bao nhiªu?
Bµi 4:
Cho m¹ch ®iÖn nh h×nh vÏ, trong ®ã hiÖu
®iÖn thÕ U = 12V, c¸c ®iÖn trë cã gi¸
trÞ : R1 =8 Ω ; R2 = 12 Ω ; R3 = 12 Ω ;
R4 lµ mét biÕn trë, hai ampe kÕ A1, A2
cã ®iÖn trë kh«ng ®¸ng kÓ.
a) Cho R4 = 18 Ω . X¸c ®Þnh sè chØ cña
c¸c ampe kÕ.
b) Cho R4 = 8 Ω . X¸c ®Þnh sè chØ cña
c¸c ampe kÕ.
Bµi 5:
Cho m¹ch ®iÖn nh h×nh vÏ, trong ®ã ba
ampe kÕ A1, A2 A3 cã cïng gi¸ trÞ . BiÕt
r»ng ampe kÕ A1 chØ 0,2A; ampe kÕ A2
chØ 0,8A. Hái ampe kÕ A3 chØ bao
nhiªu?

R1

R2
A

R3

R1
R2

B

R4

R4
B

R3

R5

K

R3

B

R2
R1

R4

R1

R3
A1

R2

R1

R2
A1

A2

R4
U

R4

A2

R3
R5

A3

R6

Bµi to¸n vÒ c«ng, c«ng suÊt
Bµi 1: Cã hai bãng ®Ìn lo¹i 110V – 100W vµ 110V – 25W.
a) T×m c¸c ®Þnh møc cña mçi bãng.
Trªn con ®êng dÉn ®Õn thµnh c«ng kh«ng cã dÊu ch©n cña ngêi lêi biÕng


9

GV: §oµn Thuý Hoµ

HuyÖn Gia l©m

b) So s¸nh ®é s¸ng cña mçi bãng khi m¾c chóng nèi tiÕp vµo hai ®iÓm cã hiÖu ®iÖn thÕ
220V vµ khi m¾c chóng song song vµo hai ®iÓm cã hiÖu ®iÖn thÕ 110V.
Bµi 2: Hai bãng 110V – 100W vµ 110V – 25W ®îc m¾c vµo hiÖu ®iÖn thÕ 220V. §Ó c¸c
®Ìn s¸ng b×nh thêng ph¶i dïng 1 hoÆc hai ®iÖn trë phô ghÐp thªm vµo bé bãng. H·y ®Ò suÊt
s¬ ®å vµ tÝnh c¸c ®iÖn trë phô. C¸ch ghÐp nµo cã hiÖu suÊt cao h¬n?
Bµi 3: Mét phßng häc cã 10 bãng ®Ìn lo¹i 220V – 60W ®îc m¾c vµo m¹ng ®iÖn 220V. NÕu
d©y dÉn b»ng ®ång cã tiÕt diÖn 0,5mm 2 th× cã ®¶m b¶o an toµn kh«ng? BiÕt r»ng d©y dÉn cã
tiÕt diÖn 1,5mm2 chÞu ®îc dßng ®iÖn tèi ®a lµ 10A.
Bµi 4: Mét bãng ®Ìn 6V ®îc m¾c vµo mét nguån ®iÖn qua mét biÕn trë nh h×nh vÏ. §iÖn trë
cña bãng ®Ìn lµ 3Ω . §iÖn trë lín nhÊt cña biÕn trë lµ 20 Ω. Ampe kÕ chØ 1,56A khi con ch¹y
ë vÞ trÝ M.
a) TÝnh hiÖu ®iÖn thÕ cña nguån ®iÖn.
b) Ph¶i ®iÒu chØnh biÕn trë nh thÕ nµo
C
®Ó bãng ®Ìn s¸ng b×nh thêng?
A
B
M
N
Bµi 5: Gi÷a hai ®iÓm cña mét m¹ch ®iÖn cã hai ®iÖn trë R1 vµ R2 m¾c song song råi nèi
tiÕp víi ®iÖn trë R3 = 6 Ω . §iÖn trë R1 nhá h¬n R2 vµ cã gi¸ trÞ R1 = 6 Ω . BiÕt c«ng suÊt
tiªu thô trªn R2 lµ 12W. TÝnh R2, biÕt hiÖu ®iÖn thÕ ë hai ®Çu ®o¹n m¹ch lµ 30V.
Bµi 6: Cã 4 bãng ®Ìn lo¹i 110V, c«ng suÊt 25W, 40W, 60W,75W.
a) TÝnh ®iÖn trë cña mçi bãng ®Ìn vµ cêng ®é dßng ®iÖn ®i qua nã khi nã ®îc m¾c ®óng
hiÖu ®iÖn thÕ ®Þnh møc.
b) Cã thÓ m¾c 4 bãng ®Ìn ®ã vµo líi ®iÖn 220V nh thÕ nµo ®Ó chóng vÉn s¸ng bÝnh thêng?
c) C¸c bãng ®Ìn ®îc m¾c nh c©u b, bãng ®Ìn 25W bÞ ch¸y. C¸c bãng ®Ìn kh¸c s¸ng
nh thÕ nµo?
Bµi 7: Phßng lµm viÖc cña mét ban biªn tËp cã 6 m¸y vi tÝnh, mçi m¸y cã c«ng suÊt
150W,12 bãng ®Ìn, mçi bãng 40W vµ mét m¸y ®iÒu hßa nhiÖt ®é cã c«ng suÊt 1200W
ho¹t ®éng liªn tôc trong 8 giê. Hái trong mét th¸ng(30 ngµy) phßng lµm viÖc cña Ban tèn
bao nhiªu tiÒn ®iÖn biÕt r»ng 1kWh cã gi¸ 500 ®ång.
Bµi 8: Trong bé bãng l¾p ë h×nh vÏ, M
A
§2
§4
c¸c bãng cã cïng ®iÖn trë R. Cho
§
§
biÕt c«ng suÊt bãng thø t lµ P4 = 1W.
1
3
§5
T×m c«ng suÊt cña c¸c bãng cßn l¹i.
B
N
Bµi 9: Trong s¬ ®å m¹ch ®iÖn ë bµi 8 nÕu c¸c bãng cã cïng c«ng suÊt. Cho R 4 = 1 Ω .
H·y tÝnh R1 ; R2;R3; R5

Bµi 10: Mét bÕp ®iÖn cã ghi 220V – 1000W ®îc dïng ë hiÖu ®iÖn thÕ 220V.
a) VÏ ®å thÞ c«ng suÊt cña bÕp ®iÖn theo thêi gian t = 5 phót
b) Do bÞ sôt thÕ nªn hiÖu ®iÖn thÕ chØ cßn 200V. TÝnh c«ng suÊt cña bÕp ®iÖn khi ®ã.

Trªn con ®êng dÉn ®Õn thµnh c«ng kh«ng cã dÊu ch©n cña ngêi lêi biÕng


10

GV: §oµn Thuý Hoµ

HuyÖn Gia l©m

Bµi 11: Cã m¹ch ®iÖn nh h×nh vÏ. Cho biÕt §1 (220V –
100W) ; §2 (220V – 60W)
§3 (220V – 40W); §4 (220V – 25W); U = 240V.
a) §Ìn nµo s¸ng nhÊt?
b) TÝnh ®iÖn n¨ng tiªu thô trong 1 giê cña c¶ 4
bãng.
c) C¸c ®Ìn cã s¸ng b×nh thêng kh«ng? T¹i sao?

U
§1
§3

§2
§4

Bµi 12: Dïng mét nguån ®iÖn cã hiÖu ®iÖn thÕ kh«ng ®æi U = 5,5V ®Ó th¾p s¸ng b×nh th êng hai
bãng ®Ìn 3V – 3W vµ 2,5V – 0,5W. H·y nªu s¬ ®å, tÝnh ®iÖn trë phô ®Ó c¶ hai bãng s¸ng b×nh
thêng. Chän s¬ ®å nµo cã lîi nhÊt?
Bµi 13: Cã 4 bãng ®Ìn cïng hiÖu ®iÖn thÕ 110V, nhng c«ng suÊt lÇn lît lµ 60W, 50W, 50W vµ
40W. cã c¸ch nµo m¾c chóng vµo m¹ch 220V ®Ó cho c¸c ®Ìn s¸ng b×nh thêng?
a) Dùa vµo lÝ luËn vÒ c«ng suÊt.
b) Thö l¹i b»ng ®Þnh luËt ¤m.
Bµi 14: Trong m¹ch ®iÖn ë h×nh vÏ cho biÕt c¸c ®Ìn § 1
(6V – 6W) ; §2 (12V – 6W). Khi m¾c hai ®iÓm A vµ B
vµo mét hiÖu ®iÖn thÕ U 0 th× c¸c ®Ìn s¸ng b×nh thêng. A
H·y x¸c ®Þnh:
a) HiÖu ®iÖn thÕ ®Þnh møc cña c¸c ®Ìn §3; §4 ;§5
b) C«ng suÊt tiªu thô cña c¶ m¹ch, biÕt c«ng suÊt tiªu
thô cña ®Ìn §3 lµ 1,5W vµ tØ sè c«ng suÊt ®Þnh
møc cña hai ®Ìn cuèi cïng lµ 5/3.

§1
§4

C
D

§2
§3

B

§5

Bµi 15: Cã 3 bãng ®Ìn §1 (6V – 6W) ; §2 (6V – 3,6W) vµ §3 (6V – 2,4W).
a) TÝnh ®iÖn trë vµ cêng ®é dßng ®iÖn ®Þnh møc cña mçi bãng ®Ìn.
b) Ph¶i m¾c ba bãng ®Ìn nãi trªn nh thÕ nµo vµo hiÖu ®iÖn thÕ U = 12V ®Ó c¶ ba bãng ®Ìn
®Òu s¸ng b×nh thêng? Gi¶i thÝch?
Bµi 16: Hai bãng ®Ìn §1 (6V–3W) vµ §2 (6V– W)
cïng biÕn trë Rx ®îc m¾c vµo hiÖu ®iÖn thÕ U nh h×nh vÏ.
a-Khãa K më, ®Ìn §1 s¸ng b×nh thêng. X¸c ®Þnh hiÖu
Rx
®iÖn thÕ U vµ tÝnh c«ng suÊt tiªu thô cña ®Ìn §2.
a- Khãa K ®ãng.
+ §é s¸ng c¸c ®Ìn thay ®æi nh thÕ nµo so víi tríc?
Gi¶i thÝch?
+ Muèn ®Ìn §2 s¸ng b×nh thêng th× biÕn trë ph¶i cã trÞ
sè bao nhiªu?

K

§2
§1

U

T×m ®Þnh møc bé ®Ìn

Bµi 1 : Cho 3 bãng ®Ìn cã ®Þnh mc nh sau :
Bãng 1: 3V – 3W
Bãng 2: 3V – 1W
Bãng 3: 2,5V – 1,25W
1) GhÐp 3 bãng nèi tiÕp.
a) T×m hiÖu ®iÖn thÕ ®Þnh møc cña bé.
b) Khi ®ã c«ng suÊt ®Þnh møc cña mçi bãng lµ bao nhiªu?
2) Hái nh c©u 1 nÕu c¶ 3 bãng trªn ghÐp song song?
Bµi 2: Cho 3 bãng ®Ìn.
Bãng 1: 110V – 100W ; Bãng 2: 110V – 25W; Bãng 3: 220V – 60W. T×m hiÖu ®iÖn
thÕ ®Þnh møc cña bé bãng khi chóng ®îc ghÐp nh sau:
a) GhÐp song song.
b) GhÐp nèi tiÕp.
c) Bãng 1 ghÐp song song víi bé hai bãng kia ghÐp nèi tiÕp nhau.
Trªn con ®êng dÉn ®Õn thµnh c«ng kh«ng cã dÊu ch©n cña ngêi lêi biÕng


11

GV: §oµn Thuý Hoµ

HuyÖn Gia l©m

d) Bãng 1 nèi tiÕp víi bé song song cña bãng 2 vµ bãng 3.
Bµi 3: T×m ®Þnh møc cña bé bãng sau:
1) Bãng 220V–60W ghÐp song song víi bé 2 bãng 110V–100W vµ 110V–25W
nèi tiÕp.
2) Bãng 220V – 60W nèi tiÕp víi bé song song hai bãng trªn.
Bµi 4: Cho c¸c dông cô sau: mét nguån ®iÖn cã hiÖu ®iÖn thÕ kh«ng ®æi U = 12V, hai
bãng ®Ìn §1 (6V – 0,4A) vµ ®Ìn §2 (6V – 0,1A) vµ mét biÕn trë Rx.
a) Cã thÓ m¾c chóng nh thÕ nµo ®Ó hai ®Ìn s¸ng b×nh thêng? VÏ s¬ ®å m¹ch ®iÖn vµ
tÝnh ®iÖn trë cña biÕn trë Rx øng víi mçi c¸ch m¾c.
b) TÝnh c«ng suÊt tiªu thô cña biÕn trë R x øng víi mçi s¬ ®å, tõ ®ã suy ra nªn dïng s¬
®å nµo?
Bµi 5: Cã hai bãng ®Ìn lo¹i 120V – 60W vµ 120V – 45W.
a) TÝnh ®iÖn trë d©y tãc vµ cêng ®é dßng ®iÖn ®Þnh møc cña mçi bãng khi chóng s¸ng
b×nh thêng.
b) M¾c hai bãng vµo hiÖu ®iÖn thÕ U = 240V theo hai c¸ch nh h×nh vÏ. TÝnh R1 vµ R2
®Ó hai bãng s¸ng b×nh thêng.

R1
U

§1

§1

§3

R2

§2
U

Bµi 6: Ba bãng ®Ìn §1; §2; §3 gièng nhau cã ghi (12V – 7,2W) ®îc m¾c theo s¬ ®å nh
h×nh vÏ. UAB = 24V.
a) C¸c ®Ìn cã s¸ng b×nh thêng kh«ng? TÝnh
§2
c«ng suÊt tiªu thô cña mçi bãng ®Ìn.
§1
b) §Ó c¸c ®Ìn s¸ng b×nh thêng ph¶i m¾c thªm A
B
vµo m¹ch mét ®iÖn trë Rx b»ng bao nhiªu vµ
§3
m¾c nh thÕ nµo?

To¸n ®Þnh møc
Bµi 1: Dïng nguån ®iÖn cã hiÖu ®iÖn thÕ kh«ng ®æi U 0 = 32V th¾p s¸ng b×nh thêng mét
bãng ®Ìn cïng lo¹i (2,5V – 1,25W). D©y nèi trong bé bãng kh«ng ®¸ng kÓ. D©y nèi tõ
bé bãng cã ®iÖn trë kh«ng ®¸ng kÓ. D©y nèi tõ bé bãng ®Õn nguån cã ®iÖn trë lµ R = 1
(2,5V – 1,25W). .
a) T×m c«ng suÊt tèi ®a mµ bé bãng cã thÓ tiªu thô.
b) T×m c¸ch ghÐp bãng ®Ó chóng s¸ng b×nh thêng.
M
N
Bµi 2: Trong h×nh vÏ 4.21, nÕu U0 = 15V,
®iÖn trë d©y nèi Rd = 5/3 Ω , bé bãng lo¹i
(2,5V – 1,25W).
Rd
a) C«ng suÊt lín nhÊt mµ nguån hiÖu
®iÖn thÕ nµy cã thÓ cung cÊp cho bé
bãng lµ bao nhiªu?
B
b) NÕu cã 15 bãng th× ghÐp nh thÕ nµo A
®Ó chóng s¸ng b×nh thêng?
Trªn con ®êng dÉn ®Õn thµnh c«ng kh«ng cã dÊu ch©n cña ngêi lêi biÕng


12

GV: §oµn Thuý Hoµ

HuyÖn Gia l©m

c) NÕu cha biÕt sè bãng th× ph¶i dïng

bao nhiªu bãng vµ ghÐp nh thÕ nµo
®Ó chóng s¸ng b×nh thêng vµ cã hiÖu
suÊt cao nhÊt?
Bµi 3: (T×m lo¹i bãng, sè bãng vµ c¸ch ghÐp ®Ó bãng s¸ng b×nh thêng)
Ngêi ta dïng mét nguån hiÖu ®iÖn thÕ kh«ng ®æi U 0 = 12V ®Ó th¾p s¸ng c¸c bãng ®Ìn cã
hiÖu ®iÖn thÕ ®Þnh møc U® = 6V, cã c«ng suÊt ®îc chän trong kho¶ng tõ 1,5W ®Õn 3W.
D·y nèi c¸c ®iÖn trë Rd = 2 Ω . BiÕt r»ng chØ dïng mét lo¹i bãng cã c«ng suÊt x¸c ®Þnh.
Hái ph¶i dïng lo¹i nµo bao nhiªu bãng vµ ghÐp nh thÕ nµo ®Ó chóng s¸ng b×nh thêng?
(Chó ý r»ng bãng ph¶i ghÐp ®èi xøng, ta chØ xÐt bé bãng gåm m d·y song song, mçi d·y
cã n bãng nèi tiÕp)
Bµi 4: Trong h×nh vÏ ë bµi 2 , nÕu U0 = 12V, Rd = 2 Ω , c¸c bãng cã U®m = 3V, c«ng suÊt
®Þnh møc cã thÓ tù chän trong kho¶ng 1,5 ®Õn 3W. H·y t×m sè bãng, lo¹i bãng vµ c¸ch
ghÐp ®Ó c¸c bãng cïng s¸ng b×nh thêng. ( ChØ dïng cïng mét lo¹i c«ng suÊt).
Bµi 5: M¹ch ®iÖn gåm hai lo¹i bãng ®Ìn cã ghi (6V – 3W) vµ (3V – 1W) ®îc m¾c
thµnh 5 d·y song song, råi m¾c nèi tiÕp víi mét ®iÖn trë R. §iÖn trë R lµ mét cuén d©y
gåm 125 vßng quÊn thµnh mét líp trªn lâi h×nh trô b»ng sø, cã ®êng kÝnh tiÕt diÖn lµ 2cm.
D©y lµm b»ng chÊt cã ®iÖn trë suÊt lµ 3.10 -7 Ωm. vµ cã ®êng kÝnh tiÕt diÖn lµ 1mm. HiÖu
®iÖn thÕ gi÷a hai ®Çu m¹ch ®iÖn kh«ng ®æi vµ b»ng 12V.
a) H·y x¸c ®Þnh sè lîng bãng ®Ìn ®½ sö dông theo tõng lo¹i, khi c¸c bãng ®Ìn
®Òu s¸ng b×nh thêng.
b) NÕu kh«ng cã ®iÖn trë R th× ta cã thÓ m¾c c¸c bãng ®Ìn theo nh÷ng c¸ch nµo
®Ó tÊt c¶ c¸c ®Ìn ®Òu s¸ng b×nh thêng, khi hiÖu ®iÖn thÕ hai ®Çu m¹ch vÉn lµ
12V. BiÕt r»ng ®iÖn trë c¸c d©u nèi kh«ng ®¸ng kÓ, ®iÖn trë c¸c bãng ®Ìn
lu«n lu«n kh«ng ®æi.
( §Ò thi TSC VËt lÝ, n¨m häc 1986 – 1987)
T¸c dông nhiÖt cña dßng ®iÖn
Bµi 1: Gi¶i vµ biÖn luËn bµi to¸n sau ®©y:
Ngêi ta cho vµo nhiÖt lîng kÕ mét hçn hîp m1 kg níc ®¸ ë nhiÖt ®é t1 vµ m2 kg níc ë
nhiÖt ®é t2, bá qua sù táa nhiÖt ra m«i trêng vµ nhiÖt dung riªng cña nhiÖt lîng kÕ. H·y
x¸c ®Þnh nhiÖt ®é c©n b»ng cña hçn hîp.
Bµi 2: Ngêi ta dïng mét bÕp ®iÖn lo¹i 800W – 220V ho¹t ®éng díi líi ®iÖn cã hiÖu ®iÖn
thÕ 165V, ®Ó ®un 1kg níc ®¸ tõ nhiÖt ®é ban ®Çu t1 = -200C.
1. TÝnh c«ng suÊt toµn phÇn cña bÕp ®iÖn.
2. TÝnh c«ng suÊt cã Ých cña bÕp nÕu hiÖu suÊt H = 80%.
3. Bá qua sù trao ®æi nhiÖt cña nhiÖt lîng kÕ, sù táa nhiÖt ra m«i trêng xung quanh.
X¸c ®Þnh nhiÖt ®é cuèi cïng cña níc ®¸ nÕu thêi gian ®un lµ :
a. t = 100s
b. t = 200s
c. t = 20 phót
Cho nhiÖt dung riªng cña níc ®¸ lµ 2100J/kg.K, cña níc lµ 4200J/kg.K
Bµi 3 : §Ó ®un s«i mét Êm níc ngêi ta dïng hai d©y dÉn R 1, R2. NÕu chØ dïng R1 th× sau
10 phót níc s«i, chØ dïng R2 th× sau 15 phót níc s«i, Hái thêi gian ®un sÏ lµ bao nhiªu
nÕu:
a) Dïng hai d©y trªn ghÐp song song.
b) Dïng hai d©y trªn ghÐp nèi tiÕp.
BiÕt r»ng hiÖu ®iÖn thÕ cña nguån ®iÖn kh«ng ®æi, bá qua sù táa nhiÖt tõ Êm ra m«i trêng.

Trªn con ®êng dÉn ®Õn thµnh c«ng kh«ng cã dÊu ch©n cña ngêi lêi biÕng


13

GV: §oµn Thuý Hoµ

HuyÖn Gia l©m

Bµi 4 : Trong bµi 3 nÕu khi ta dïng hai ®iÖn trë nèi tiÕp thêi gian ®un lµ 15 phót, khi hai
®iÖn trë ghÐp song song thêi gian ®un lµ 3 phót 20 gi©y. Hái thêi gian ®un lµ bao nhiªu
khi ta chØ dïng mét trong hai ®iÖn trë ?
Bµi 5 : Dïng mét bÕp ®iÖn lo¹i 200V – 1000W ho¹t ®éng ë hiÖu ®iÖn thÕ U = 150V ®Ó
®un s«i Êm níc. BÕp cã hiÖu suÊt lµ 80%. Sù táa nhiÖt tõ Êm ra kh«ng khÝ nh sau : NÕu
thö ng¾t ®iÖn th× sau 1 phót níc h¹ xuèng 0,50C. Êm cã m1 = 100g, c1 = 600J/kg.K, níc cã
m2 = 500g, c2 = 4200J/kg.K, nhiÖt ®é ban ®Çu lµ 200 C. T×m thêi gian cÇn thiÕt ®Ó ®un s«i.
Bµi 6 : Ngêi ta ®un s«i mét Êm níc b»ng mét bÕp ®iÖn. Êm táa nhiÖt ra kh«ng khÝ trong
®ã nhiÖt lîng hao phÝ tØ lÖ víi thêi gian ®un. Khi hiÖu ®iÖn thÕ U 1= 200V th× sau 5 phót níc s«i, khi hiÖu ®iÖn thÕ U2= 100V th× sau 25 phót níc s«i. Hái nÕu khi hiÖu ®iÖn thÕ U3=
150V th× sau bao l©u níc s«i ?
Bµi 7 : Mét Êm ®un níc b»ng ®iÖn cã ghi 220V – 1,1kW vµ cã dung tÝch 1,6l. NhiÖt ®é
®Çu cña níc lµ 200C.
a) Bá qua sù mÊt nhiÖt vµ nhiÖt dung cña Êm, h·y tÝnh thêi gian cÇn thiÕt ®Ó ®un s«i
Êm níc, ®iÖn trë d©y nung vµ gi¸ tiÒn ®Ön ph¶i tr¨ cho 1 lÝt níc s«i.
b) Gi¶ sö ngêi dïng Êm ®Ó quªn, 2 phót sau khhi níc s«i míi c¾t ®iÖn. Hái lóc Êy cßn
®îc bao nhiªu níc ?
Cho biÕt : NhiÖt dung riªng vµ nhiÖt hãa h¬i cña níc lÇn lît lµ 4200J/kg.K vµ
2,3.106J/kg. Gi¸ tiÒn 1kWh ®iÖn lµ 800®.
Bµi tËp vÒ tõ trêng
1. Chøng minh r»ng : Hai dßng ®iÖn th¼ng song song cïng chiÒu th× hót nhau, ngîc chiÒu
th× ®Èy nhau.
2. Hai dßng ®iÖn th¼ng song song ngîc chiÒu
nhau n»m trong mÆt ph¼ng h×nh vÏ. X¸c ®Þnh
chiÒu cña ®êng søc tõ do hai dßng ®iÖn nµy
g©y ra.

▬3.Khung d©y nhá ABCD cã dßng ®iÖn I ®Æt
trong tõ trêng cña dßng ®iÖn I0 nh h×nh vÏ.
a) X¸c ®Þnh chiÒu cña c¶m øng tõ g©y ra bëi
dßng ®iÖn I0 .
b) X¸c ®Þnh lùc tõ t¸c dông lªn c¸c c¹nh cña
khung d©y.
c) khung quay nh thÕ nµo nÕu trôc quay lµ .
O1O2 ;O3O4
4. Cã mét m¹ch ®iÖn nh h×nh vÏ( d©y dÉn
ABCB t¹o thµnh ®êng trßn víi AB lµ ®êng
kÝnh). H·y x¸c ®Þnh tõ trêng t¹i t©m O. Tõ trêng nµy sÏ cã híng nh thÕ nµo nÕu nh¸nh ACB
®îc lµm tõ d©y dÉn b»ng ®ång cßn nh¸nh ADB
®îc lµm tõ d©y nh«m cã cïng tiÕt diÖn.
5. Trªn h×nh vÏ chØ ra s¬ ®å øng dông r¬ - le ®iÖn

tõ ®Ó b¶o vÖ thiÕt bÞ ®iÖn ®èi víi sù qu¸ ®iÖn ¸p.
R¬ le gåm nam ch©m ®iÖn ND, tÊm s¾t P, c¸c

A

B

D

C
B
C

O

D

A
M

N

Trªn con ®êng dÉn ®Õn thµnh c«ng kh«ng cã dÊu ch©n cña ngêi lêi biÕng


.

14

GV: §oµn Thuý Hoµ

HuyÖn Gia l©m

ND

c«ng t¾c K vµ vËt liÖu dÉn ®iÖn cã ®iÖn trë R m¾c
song song víi c¸c c«ng t¾c. Sau khi nghiªn cøu s¬
®å h·y tr¶ lêi c¸c vÊn ®Ò sau:
a) Nam ch©m ®iÖn ®îc m¾c nh thÕ nµo víi thiÕt bÞ
(®Ìn L)
b) hiÖn tîng g× sÏ x¶y ra nÕu hiÖu ®iÖn thÕ trong
m¹ch vît qu¸ gi¸ trÞ qui ®Þnh? T¹i sao thiÕt bÞ L
...