ÔN THI TỐT NGHIỆP THTP MÔN NGỮ VĂN NĂM 2023
- GIAI ĐOẠN NƯỚC RÚT
GV: KIM THI
ST
T
1

2

Tên bài

Vấn đề cần học

Vợ
chồng
A Phủ Tô Hoài
(5 đề
phân
tích
đoạn
trích, 3
đề so
sánh)

+ Mở bài
+ Khái quát
+ Kết bài
Đề 1: Hoàn cảnh, số phận khi làm “dâu gạt nợ” nhà
thống lí Pá Tra Ai ở xa về… đến bao giờ chết thì thôi.
Đề 2: Diễn biến tâm trạng và hành động của Mị trong
đêm tình mùa xuân ở Hồng Ngài thể hiện sức sống tìm
tàng khát vọng hạnh phúc, tự do Trên đầu núi, các nương
ngô…những đêm tình mùa xuân đã tới.
Đề 3: Diễn biến tâm trạng và hành động của Mị trong
đêm tình mùa xuân ở Hồng Ngài nhưng bị a Sử trói đứng
Ngày Tết, Mị cũng uống rượu … A Sử tắt đèn, đi ra, khép cửa
buồng lại.
Đề 4: Cảnh ngộ, diễn biến tâm trạng và hành động khi bị
a Sử trói đứng trong đêm tình mùa xuân ở Hồng Ngài
Trong bóng tối, Mị đứng im lặng, như không biết mình đang bị
trói...bắp chân bị dây trói siết lại, đau dứt từng mảnh thịt.
Đề 5: Diễn biến tâm trạng và hành động của Mị trong
đêm mùa đông ở Hồng Ngài khi “cắt dây mây” cởi trói
cho A Phủ “Những đêm mùa đông trên núi cao dài và buồn,
…. quật sức vùng lên, chạy.”
 Mị trong hai lần được miêu tả: Mở đầu truyện ngắn và kết
thúc truyện
 Trong truyện ngắn Vợ chồng A Phủ, nhà văn Tô Hoài đã 2
thể hiện suy tư ám ảnh của Mị khi nghĩ về kiếp sống trâu
ngựa của chính mình.
 Trong truyện ngắn Vợ chồng A Phủ - Tô Hoài có hai lần
nhắc đến hình ảnh sợi dây trói
PHẦN NHẬN XÉT NÂNG CAO (đoạn cuối thân bài 1đ):
 Giá trị hiện thực, giá trị nhân đạo
 Nhận xét về sư thay đổi của nhân vật Mị
 Nhận xét sự tinh tế khi diễn tả sự hồi sinh trong tâm hồn nhân vật Mị
của nhà văn Tô Hoài.
 Nhận xét cái nhìn về người nông dân
 Nhận xét tư tưởng nhân đạo của nhà văn

Vợ nhặt
– Kim
Lân
(5 đề
phân
tích, 3

+ Mở bài
+ Khái quát
+ Kết bài
Đề 1: Bức tranh xóm ngụ cư trong nạn đói, tâm trạng và
thái độ của Tràng cũng như người dân xóm ngụ cư khi
Tràng đưa “vợ nhặt” về nhà Cái đói đã tràn đến xóm này tự

đề so
sánh)

3

Hồn
Trương
Ba, da
hàng
thịt –
Lưu
Quang
Vũ
(2 đề)

4

Tùy bút
Người
lái đò
sông

lúc nào… cuộc sống đói khát, tăm tối ấy của họ.
Đề 2: Hình tượng nhân vật Tràng cùng tâm trạng và thái
độ của người dân xóm ngụ cư khi Tràng đưa “vợ nhặt”
về nhà Giữa cái cảnh tối sầm lại vì đói khát ấy… cái mặt cứ
vênh lên tự đắc với mình.
Đề 3: Vẻ đẹp hình tượng bà cụ Tứ Bà lão phấp phỏng bước
theo con vào trong nhà… Chúng mày lấy nhau lúc này, u
thương quá...
Đề 4: Vẻ đẹp của Tràng, bà cụ Tứ, vợ nhặt trong buổi
sáng hôm sau. Sáng hôm sau, mặt trời lên bằng con sào…
làm ăn có cơ khấm khá hơn.
Đề 5: Hình ảnh nồi cháo cám và vẻ đẹp các nhân vật Bữa
cơm ngày đói trông thật thảm hại…Một nỗi tủi hờn len vào tâm
trí mọi người
CÁC ĐỀ SO SÁNH
 Cảm nhận về hành động nhân vật Mị chạy theo A Phủ (Vợ
chồng A Phủ - Tô Hoài) và hành động theo Tràng của
nhân vật người vợ nhặt (Vợ nhặt - Kim Lân)
 Chi tiết dòng nước mắt của bà cụ Tứ xuất hiện hai lần
trong buổi chiều nhập nhoạng
 Trong truyện ngắn “Vợ nhặt” của nhà văn Kim Lân có
đoạn: “Hai con mắt trũng hoáy của thị tức thì sáng lên,
thị đon đả và “Người con dâu đón lấy cái bát, đưa lên mắt
nhìn, hai con mắt thị tối lại.
PHẦN NHẬN XÉT NÂNG CAO
 Giá trị hiện thực, giá trị nhân đạo
 Vẻ đẹp tình mẫu tử qua hình tượng bà cụ Tứ.
 Nhận xét về chất nông dân trong sáng tác của Kim Lân
 Nhận xét cái nhìn mới mẻ về con người của nhà văn Kim
Lân.
+ Mở bài
+ Khái quát
+ Kết bài
Đề 1: Cuộc đối thoại giữa hồn Trương Ba và Đế Thích
“Mày đã thắng thế rồi đấy...Ông hãy làm cho hồn anh ta được
sống lại với thân xác này” thể hiện thành công cách ứng xử
của nhân vật Trương Ba.
Đề 2: Hồn Trương Ba đối thoại với Đế Thích Ông Trương
Ba... (đắn đo rất lâu rồi quyết định) Vì lòng quí mến ông, tôi sẽ
làm cu Tị sống lại, dù có bị phạt nặng... Đúng, chỉ bọn khốn
kiếp là lợi lộc đã thể hiện vẻ đẹp nhân cách của Trương Ba
PHẦN NHẬN XÉT NÂNG CAO
 Nhận xét về giá trị tư tưởng của vở kịch
 Chiều sâu triết lí về con người
+ Mở bài
+ Khái quát
+ Kết bài
Đề 1: Vẻ đẹp hùng vĩ, hung bạo dữ dội của consông Đà.

Đà –
Nguyễn
Tuân
(3 đề
phân
tích, 2
đề so
sánh)

5

6

“Hùng vĩ của sông Đà không phải chỉ có thác đá… có giỏi thì
tiến gần vào”
Đề 2: Vẻ đẹp sông Đà thơ mộng, trữ tình “Con Sông Đà
tuôn dài tuôn dài như một áng tóc trữ tình.… rồi chốc lại bẳn
tính và gắt gỏng thác lũ ngay đấy.”
Đề 3: Hình tượng ông lái đò: trí dũng, lão luyện, tài hoa
nghệ sĩ trong nghề. Sóng thác đã đánh đến miếng đòn hiểm
độc nhất…... Họ nghĩ thế, lúc ngừng chèo”
CÁC ĐỀ SO SÁNH
 Vẻ đẹp con sông Đà vừa hùng vĩ, hung bạo dữ dằn
vừa thơ mộng trữ tình.
 Vẻ đẹp ông lái đò vừa trí dũng, tài hoa lão luyện
khi vượt thác sông Đà, vừa khiêm tốn, bình dị trong
cuộc sóng đời thường.
PHẦN NHẬN XÉT NÂNG CAO
 Cái tôi trữ tình trong tùy bút của Nguyễn Tuân.
 Quan niệm nghệ thuật về con người của Nguyễn Tuân
 Phong cách nghệ thuật tài hoa, độc đáo của nhà văn Nguyễn Tuân.
 Cái nhìn về vẻ đẹp người lao động của nhà văn Nguyễn Tuân.
Ai đã
+ Mở bài
đặt tên + Khái quát
cho
+ Kết bài
dòng
Đề 1: Dưới góc nhìn địa lí, dòng sông Hương nơi thượng
sông – nguồn từ “trong những dòng sông đẹp… chân núi Kim Phụng”
Hoàng với vẻ đẹp hoang dại đầy cá tính (Ra đề năm 2019)
Phủ
Đề 2: Dưới góc nhìn địa lí, Sông Hương về tới đồng bằng
Ngọc
và ngoại vi thành phố Huế mang nét đẹp dịu dàng, khi
Tường thì kiêu hãnh, trẻ trung, khi thì trầm mặc như triết lí, cổ
(5 đề) thi từ “phải nhiều thế kỉ qua….bát ngát tiếng gà”
Đề 3: Dưới góc nhìn địa lí, vẻ đẹp sông Hương khi về tới
Huế được cảm nhận góc độ: hội họa và âm nhạc “từ đây,
như đã tìm đúng…tứ đại cảnh”
Đề 4: Sông Hương trong mối quan hệ với lịch sử dân tộc
Đề 5: Sông Hương với những vẻ đẹp nhìn từ văn hóa và
thi ca
 PHẦN NHẬN XÉT NÂNG CAO
 Nhận xét nét tài hoa phong cách kí Hoàng Phủ Ngọc
Tường
 Nhận xét vẻ đẹp nữ tính
 Nhận xét cái nhìn độc đáo của Hoàng Phủ Ngọc Tường về vẻ đẹp của
sông Hương
Chiếc
+ Mở bài
+ Khái quát
thuyền
ngoài xa - + Kết bài
Nguyễn Đề 1: Tình huống truyện: Hai phát hiện của nghệ sĩ Phùng (đã ra năm
2022)
Minh
Đề 2: Người đàn bà bị chồng đánh Khi tôi chạy đến nơi thì chiếc thắt lưng da
Châu

(3 đề )

7

Đất nước
– Nguyễn
Khoa
Điềm
(7 đề)

đã nằm trong tay thằng bé, … chiếc thuyền lưới vó đã biến mất
Đề 3: người đàn bà ở toà án huyện
Đoạn: đây là lần thứ hai, người đàn bà được Đẩu mời đến… lam lũ khó nhọc
Đoạn: “Người đàn bà bỗng chép miệng, …Vui nhất là lúc ngồi nhìn đàn con tôi
chúng nó được ăn no
Phần Nhận xét nâng cao ( cuối thân bài 1đ )
 Nghệ thuật xây dựng nhân vật người đàn bà hàng chài
 Nhận xét tình huống nhận thức trong tác phẩm
 Nhận xét giá trị nhận đạo
 Quan niệm nghệ thuật của tác giả
+Mở bài
+Khái quát
+Kết bài
Đề 1: (9 câu thơ đầu) Cội nguồn của Đất Nước và sự cảm nhận ĐN ở
phương diện lịch sử, văn hóa. Từ đoạn “Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi”
“Đất Nước có từ ngày đó”
Đề 2. Sự cảm nhận ĐN ở phương diện chiều sâu của không gian. Từ đoạn
“Đất là nơi anh đến trường… móng nước biển khơi” (Ra đề năm 2017)
Đề 3. Đất Nước được cảm nhận dưới chiều dài lịch sử, gắn liền với sự duy
trì nòi giống và bảo vệ truyền thống của người Việt “Thời gian đằng đẵng…
giỗ Tổ” (Ra đề năm 2017)
Đề 4: Đất nước là sự thống nhất giữa cái riêng và cái chung, giữa cá nhân
và cộng đồng, là kết tinh của tinh thần đoàn kết dân tộc và trách nhiệm của
thế hệ trẻ đối với Đất Nước “Trong anh và em hôm nay… muôn đời”
Đề 5. Chính nhân dân đã làm ra Đất Nước, những cuộc đời đã hóa núi sông
ta “Những người vợ… hóa núi sông ta”
Đề 6. Tư tưởng Đất Nước của nhân dân thể hiện trong
cách nhìn của nhà thơ về công lao của người bảo vệ, giữ
gìn và xây dựng đất nước “Em ơi em…làm ra Đất Nước” (Ra
đề năm 2020)
Đề 7: Với tư tưởng Đất Nước của Nhân dân, tác giả đã khẳng định tất cả
những gì do nhân dân làm ra. Nhân dân chính là người – là chủ thể làm
nên đất nước “Họ giữ và truyền cho ta…sông xuôi” (Ra đề thi năm 2020)
Phần Nhận xét nâng cao ( cuối thân bài 1đ )
 Nhận xét về cách sử dụng chất liệu văn hoá dân gian của nhà thơ
 Nhận xét quan niệm về người anh hùng của nhà thơ.
 Nét mới lạ, sâu sắc của nhà thơ trong cảm nhận về đất nước

8

+Mở bài
Việt Bắc - +Khái quát
Tố Hữu +Kết bài
(5 đề)
ĐỀ 1: Khung cảnh chia tay và tâm trạng của kẻ ở, người đi trong đoạn thơ
(đoạn 1,2) (Đề dự phòng 2020)
ĐỀ 2: Mười hai câu hỏi - gợi nhớ những kỉ niệm thời kháng chiến gian khổ
nhưng thắm đượm nghĩa tình ở Việt Bắc trong những năm tháng đã qua
(Đoạn 3)
ĐỀ 3: Tâm trạng và tình cảm của người ra đi (Đoạn 4)
ĐỀ 4: Bức tranh tứ bình Đoạn 5 (Đề minh họa 2023)
ĐỀ 5 Những kỉ niệm về chiến khu Việt Bắc anh hùng, về quân đội cách
mạng hào hùng là những kỉ niệm náo nức lòng người. (Đoạn 6)
Phần Nhận xét nâng cao ( cuối thân bài 1đ )
 Nhận xét cách dùng đại từ mình- ta trong đoạn thơ.
 Nhận xét phong cách trữ tình- chính trị trong thơ Tố Hữu
 Nhận xét mối quan hệ giữa thiên nhiên và con người trong cái nhìn của nhà
thơ Tố Hữu
 Nhận xét khúc hùng ca và tình ca của đoạn thơ
9

Tây Tiến
- Quang
Dũng
(4 đề)

+Mở bài
+Khái quát
+Kết bài
Đề 1: Nỗi nhớ về thiên nhiên Tây Tiến và hình ảnh người
lính trên chặng đường hành quân đầy gian nan, nguy
hiểm nhưng vẫn ngang tàng, trẻ trung, lãng mạn. (Đoạn
1)
ĐỀ 2: Kỉ niệm đêm giao lưu văn nghệ và cảnh sông nước
và con người miền Tây thơ mộng trữ tình (Đoạn 2) (Ra thi
dự phòng 2021)
ĐỀ 3. Hình tượng người lính Tây Tiến được xây dựng
bằng bút pháp hiện thực và lãng mạn (Đoạn 3)
ĐỀ 4: Dạng đề so sánh Tây Tiến và Việt Bắc
Phần Nhận xét nâng cao ( cuối thân bài 1đ )
 Nhận xét cảm hứng lãng mạn nổi bật trong hồn thơ
Quang Dũng
 Nhận xét âm hưởng bi tráng về hình tượng người lính
trong thơ Quang Dũng
 Bút pháp lãng mạn và màu sắc bi tráng

10

Sóng Xuân
Quỳnh
(4 đề
phân tích,
2 đề so
sánh)

+Mở bài
+Khái quát
+Kết bài
ĐỀ 1 (Khổ 1, 2): Sóng là đối tượng để nhận thức tình yêu
ĐỀ 2 (Khổ 3,4) Sóng là đối tượng để suy tư về tình yêu đôi lứa (Ra thi năm
2021)
ĐỀ 3 (Khổ 5,6): Hình tượng sóng đã chạm vào chỗ khắc khoải nhất của
tình yêu: nỗi nhớ và phẩm chất chung thủy trong tình yêu (Ra thi năm
2021)
ĐỀ 4. (Khổ 7,8, 9) Suy tư về lòng chung thuỷ và bến bờ hạnh phúc.
ĐỀ 5. So sánh nỗi nhớ trong bài thơ Sóng và Việt Bắc

ĐỀ 6. Sự gặp gỡ và khác biệt trong quan niệm sống của Xuân Quỳnh và
Nguyễn Khoa Điềm qua 2 bài thơ
Phần Nhận xét nâng cao ( cuối thân bài 1đ )
 Quan niệm rất mới mẻ và hiện đại của Xuân Quỳnh về
tình yêu.
 Nhận xét cái tôi trữ tình của nhà thơ Xuân
 Vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ trong tình yêu

Trên đây là bảng thống kê những kiến thức trọng tâm cần ôn
tập cho mùa thi 2023. Ai có nhu cầu mua quyển bộ đề phân
tích đoạn thơ, đoạn văn (gồm đề + đáp án chi tiết) thì liên hệ
zalo Thi Kim sdt 0352838151