ĐỀ KIỂM TRA LỚP 9
NĂM HỌC 2024-2025
MÔN: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 120 phút
Đề gồm có 01 trang, 07 câu
I. PHẦN ĐỌC HIỂU ( 4 ĐIỂM)
Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:
TAY TRONG TAY
Một ngày hè, tôi ngồi trên bãi biển và ngắm nhìn hai đứa trẻ đang chơi
trên cát. Chúng say sưa xây một lâu đài có đủ cổng, tháp, hào và có cả khách
tham quan. Khi công trình gần hoàn thành thì một cơn sóng lớn ập đến phá tan
tất cả. Giờ thì chỉ còn một đống cát ướt mà thôi. Tôi tưởng bọn trẻ sẽ khóc vì
sóng đã phá tan những gì chúng kỳ công xây dựng. Nhưng không! Chúng lại
cùng chạy ra xa con nước, cười giòn, tay nắm tay và… xây dựng một lâu đài
mới. Chúng đã dạy tôi một bài học quan trọng. Tất cả mọi thứ trong cuộc sống
dù quý giá đến đâu thì cũng không khác gì những tòa lâu đài trên cát. Chỉ có
tình yêu, tình bạn là vững bền. Trước sau gì thì cơn sóng cũng sẽ đến và mang
đi tất cả những gì chúng ta cố công xây đắp. Nhưng bao giờ thì những cơn sóng
sẽ đến? Không ai biết trước được! Chỉ biết rằng với những ai có được bàn tay
của người khác để nắm chặt, để cùng chia sẻ những thành công, thất bại thì
mới có thể cười vang và vượt qua mọi khó khăn.
(Theo Songdep.xitrum.net – Sống đẹp tập II NXB. Giáo dục Việt Nam, tr. 117)
Câu 1 ( 0,5 điểm)  Xác định các phương thức biểu đạt trong đoạn trích?
Câu 2 ( 0,5 điểm)  Đoạn trích trên được kể theo ngôi thứ mấy?
Câu 3 ( 1,0 điểm)  Chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ liệt kê được sử
dụng trong câu: "Chúng lại cùng chạy ra xa con nước, cười giòn, tay nắm tay
và...xây dựng một lâu đài mới."
Câu 4 ( 1,0 điểm)   Em hiểu như thế nào về ý nghĩa nhan đề văn bản “Tay
trong tay”?
Câu 5 ( 1,0 điểm)   Em hãy đưa ra một thông điệp có ý nghĩa sâu sắc nhất khi
đọc văn bản trên? Vì sao em lại chọn thông điệp đó?
II. PHẦN VIẾT
Câu 1 ( 2 điểm)
Từ đoạn trích của phần đọc hiểu, e hãy viết một đoạn văn ( khoảng 200 chữ)
nêu lên suy nghĩ của mình về ý nghĩa và giá trị của câu chuyện.
Câu 2 (4,0 điểm): Viết bài văn nghị luận về một vấn đề cần giải quyết: Là một
học sinh, em hãy đề xuất những giải pháp phù hợp để khắc phục tình trạng xả
rác bừa bãi ở trường học hiện nay.
----------------Hết--------------Thí sinh không được sử dụng tài liệu. Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm

ĐỀ KIỂM TRA KIỂM TRA
NĂM HỌC 2024-2025
MÔN:NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 120 phút
HDC gồm 04 trang, 07 câu
I. HƯỚNG DẪN CHUNG
- Giám khảo cần nắm vững các yêu cầu của hướng dẫn chấm để đánh giá tổng
quát bài làm của thí sinh, chủ động, linh hoạt trong việc vận dụng đáp án và thang
điểm, tránh cách chấm đếm ý cho điểm.
- Hướng dẫn chấm chỉ nêu những gợi ý có tính chất định hướng, giám khảo có
thể vận dụng linh hoạt, tránh cứng nhắc; đặc biệt khuyến khích những bài làm có sự
sáng tạo, có phong cách riêng.
- Điểm toàn bài là 10,0 điểm, làm tròn đến 0,25 điểm
II. HƯỚNG DẪN CHẤM CỤ THỂ
Câu
Nội dung
Điểm
PHẦN I. ĐỌC HIỂU
4,0
1
0,5
- Phương thức biểu đạt: Tự sự
Hướng dẫn chấm
- Trả lới như đáp án: 0,5 điểm
- Trả lời sai: không cho điểm
2
0,5
- Ngôi kể: Ngôi thứ nhất
Hướng dẫn chấm
- Trả lới như đáp án: 0,5 điểm
- Trả lời sai: không cho điểm
3
- Biện pháp tu từ liệt kê: chạy ra xa con nước, cười giòn, tay nắm tay và...xây dựng
0,5
một lâu đài mới
- Tác dụng:
+ Giúp cho lời văn nhịp nhàng, làm tăng hiệu quả diễn đạt
+ Cho người đọc hình dung được một cách cụ thể những hành động đáng yêu, hồn
nhiên của hai đứa trẻ khi lâu đài cát bị sóng biển cuốn trôi.
+ Đồng thời người viết muốn gửi đến chúng ta một thông điệp: Hãy lạc quan, suy
0,5
nghĩ tích cực trước khó khăn, thử thách, chỉ cần có sự yêu thương, đồng cảm của
mọi người, ta sẽ vượt qua khó khăn…
Hướng dẫn chấm
- Trả lời như đáp án hoặc diễn đạt tương đương: 1,0 điểm
- Trả lời sai: không cho điểm
4
Ý nghĩa nhan đề văn bản:
0,5
+ Thể hiện tinh thần đoàn kết, gắn bó, sẻ chia, đồng cảm giữa người với người để
vượt qua mọi khó khăn trong cuộc sống.
0,5
+ Nhan đề góp phần thể hiện chủ đề, thông điệp của văn bản.
Hướng dẫn chấm
- Trả lời như đáp án hoặc diễn đạt tương đương: 1,0 điểm
- Mỗi ý trả lời đúng đạt :0,5 điểm

5

- Trả lời sai: không cho điểm
Rút ra thông điệp có ý nghĩa nhất với bản thân và lí giải
HS có thể chọn một trong những thông điệp mà tác giả muốn:
+ Cuộc sống có rất nhiều những khó khăn thử thách, nó có thể sẽ phá tan những
thành quả mà ta đã mất rất nhiều công sức mới đạt được.
+ Mỗi người phải chuẩn bị tâm thế để đón nhận những khó khăn thử thách trong
cuộc sống.
+ Gặp khó khăn chúng ta cần lạc quan, tích cực để vượt qua mọi khó khăn thử
thách.
+ Tình bạn chân chính có ý nghĩa rất lớn với cuộc đời của mỗi con người.
- Lí giải: Học sinh đưa ra những lí lẽ hợp lí, thuyết phục, phù hợp với chuẩn mực đạo
đức và pháp luật.
Hướng dẫn chấm
- Học sinh chỉ ra các thông điệp khác nhưng phù hợp thì vẫn cho điểm tối đa.
- Chỉ ra được thông điệp hợp lí nhưng không lí giải được: 0,5 điểm
- Không đưa ra thông điệp hợp lí: không cho điểm
PHẦN II. VIẾT

1

0.5

0.5

6.0

Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) nêu lên suy nghĩ của mình về ý nghĩa và giá trị

2,0

a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng, cấu trúc của đoạn văn: ở
đoạn giới thiệu tác giả, tên tác phẩm và ấn tượng chung về nội dung và nghệ thuật
của đoạn thơ; thân đoạn nêu cảm nghĩ về nội dung và nghệ thuật của đoạn thơ; kết
đoạn khẳng định lại ý nghĩa đoạn thơ.
b. Xác định đúng vấn đề nghị luận: nêu lên suy nghĩ của mình về ý nghĩa và

0,25

giá trị của đoạn trích truyện

c. Triển khai vấn đề nghị luận: HS có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần
vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ, bằng chứng, tình
cảm, cảm xúc của người viết. Sau đây là một số gợi ý:
1. Tình huống và hành động của hai đứa trẻ
-Mô tả chi tiết hai đứa trẻ say sưa xây lâu đài cát: Sự nhiệt huyết, hồn nhiên và sự sáng tạo
của trẻ con.
-Phản ứng của hai đứa trẻ khi lâu đài bị sóng phá hủy: Không khóc lóc, không thất vọng,
mà vui vẻ nắm tay nhau xây dựng lại từ đầu.
2. Bài học rút ra từ câu chuyện
-Sự tạm bợ của vật chất và thành công
-Hình ảnh lâu đài cát tượng trưng cho những thành tựu và công sức con người: Dễ dàng bị
phá hủy bởi những biến cố bất ngờ.
-Liên hệ với cuộc sống: Những gì chúng ta kỳ công xây dựng cũng có thể bị mất đi trong
phút chốc.
-Giá trị vững bền của tình yêu và tình bạn
-Hành động nắm tay nhau và cười vui của hai đứa trẻ: Tình cảm chân thật và vững bền
hơn mọi thành tựu vật chất.
-Sự đoàn kết, sẻ chia giúp con người vượt qua khó khăn: Quan trọng hơn bất kỳ tài sản
nào.
3. Ý nghĩa sâu sắc của bài học trong cuộc sống
-Sự đối mặt và vượt qua khó khăn

0.25

0.25

0,25
0,5

-Tinh thần lạc quan và kiên cường: Không nản lòng trước thất bại, mà tiếp tục cố gắng
xây dựng lại từ đầu.
-Cảm nhận về việc đối mặt với thử thách và biến cố trong cuộc sống: Sự mạnh mẽ, kiên trì
và khả năng phục hồi.
-Tình yêu và tình bạn như nguồn động lực
-Sự quan trọng của tình cảm trong việc hỗ trợ và động viên nhau: Sức mạnh của sự đoàn
kết và sẻ chia.
-Liên hệ với bản thân: Nhận ra giá trị của những mối quan hệ trong cuộc sống, biết trân
trọng và vun đắp chúng.
III. Kết đoạn:
- Tổng kết lại cảm nhận về câu chuyện "Tay trong tay": Bài học quý giá về sự tạm bợ của
vật chất và giá trị vững bền của tình cảm.
- Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì và phát triển tình yêu, tình bạn trong cuộc
sống: Để vượt qua mọi khó khăn và thử thách.. Khẳng định giá trị của câu chuyện: Mang
lại những bài học ý nghĩa và sâu sắc, góp phần làm giàu tâm hồn và trí tuệ.

2

d. Chính tả, ngữ pháp: đảm bảo các quy tắc về chuẩn chính tả, ngữ pháp, ngữ
nghĩa tiếng Việt (không mắc quả 5 lỗi chính tả, ngữ pháp)
e. Sáng tạo: Thể hiện cảm xúc, suy nghĩ mới mẻ, sâu sắc, chân thành phù hợp với
đặc trưng thể loại văn học. Khuyến khích những bài có có cách cảm nhận tinh tế,
sáng tạo.
Viết bài văn nghị luận xã hội về một vấn đề cần giải quyết: khắc phục tình trạng
xả rác bừa bãi ở trường học hiện nay.
a. Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận: Mở bài nêu được vấn đề; thân bài triển
khai được vấn đề; kết bài khái quát, đánh giá được vấn đề
b. Xác định đúng vấn đề nghị luận: khắc phục tình trạng xả rác bừa bãi ở trường
học hiện nay
c. Triển khai vấn đề nghị luận: HS có thể triển khai theo nhiều cách khác nhau,
nhưng cần vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp giữa lí lẽ và dẫn chứng. Đảm
bảo các yêu cầu sau:
1. Giải thích vấn đề
- Xả rác bừa bãi là hành vi vứt, thải, đổ rác thải không đúng nơi quy định, gây mất
vệ sinh và ô nhiễm môi trường.
2. Phân tích vấn đề
- HS nêu được thực trạng, biểu hiện về việc xả rác bừa bãi trong trường học của
nhiều học sinh hiện nay
- Đưa ra các nguyên nhân, hậu quả của hiện tượng xả rác bừa bãi
- Đưa ra ý kiến trái chiều và phản biện một cách hợp lí
Ví dụ:
* Nguyên nhân
- Do thói quen và ý thức kém của một bộ phận học sinh.
- Nhiều học sinh vẫn chưa nhận thức được tác hại của việc xả rác bừa bãi, cho rằng
đó là chuyện nhỏ, không ảnh hưởng đến ai.
- Do cơ sở vật chất của nhiều trường học chưa đảm bảo: các phương tiện thu gom
rác còn hạn chế, thiếu thốn hoặc chưa được bố trí hợp lý.
- Việc xử phạt chưa nghiêm: Mức xử phạt đối với hành vi xả rác bừa bãi còn nhẹ,
chưa đủ sức răn đe.

0,25
0,25
4,0
0,25
0,5

0,25
1,0

* Hậu quả
- Tạo ra một thói quen xấu trong đời sống văn minh hiện đại.
- Ảnh hưởng đến cảnh quan, thẩm mĩ, mất đi vẻ xanh - sạch - đẹp vốn có của
trường học
- Ô nhiễm môi trường: Rác thải không được thu gom và xử lý đúng cách sẽ gây ô
nhiễm đất, nước, không khí, làm suy thoái môi trường và ảnh hưởng đến sức khỏe
con người.
* Ý kiến trái chiều và phản biện
Có ý kiến cho rằng, việc xả rác bừa bãi là do thiếu thùng rác công cộng, do đó cần
tăng cường đầu tư xây dựng hệ thống thùng rác. Tuy nhiên, quan điểm này chưa
hoàn toàn chính xác. Bởi lẽ, ngay cả khi có đủ thùng rác, vẫn có những người cố
tình xả rác bừa bãi
3. Giải pháp khắc phục tình trạng vứt rác bừa bãi trong trường học
( HS trình bài cụ thể các giải pháp khắc phục lấy dẫn chững chứng minh)
Giải pháp 1: Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường
- Người thực hiện: Toàn thể học sinh, giáo viên, cán bộ công nhân viên nhà trường
và người dân trong khu vực.
- Cách thực hiện:
+ Tổ chức các buổi sinh hoạt, hội thảo, diễn đàn để tuyên truyền, giáo dục về tác
hại của việc xả rác bừa bãi và lợi ích của việc giữ gìn vệ sinh môi trường.
+ Lồng ghép nội dung bảo vệ môi trường vào các môn học, hoạt động ngoại khóa,
hoạt động Đoàn - Đội.
+ Phát động các phong trào thi đua "Xây dựng trường học xanh - sạch - đẹp" bằng
các hình thức như : Tổ chức các cuộc thi vẽ tranh, sáng tác thơ, văn, kịch,... về chủ
đề bảo vệ môi trường.
Giải pháp 2: Xây dựng hệ thống thùng rác hợp lý
- Người thực hiện: Ban giám hiệu nhà trường, các tổ chức đoàn thể
- Cách thực hiện:
+ Đặt thùng rác ở những nơi tiện lợi, dễ nhìn thấy. Đảm bảo số lượng thùng rác đủ
dùng và được phân loại rõ ràng (rác hữu cơ, rác vô cơ, rác tái chế).
+ Thùng rác phải có nắp đậy kín, được vệ sinh thường xuyên.
Giải pháp 3. Tăng cường công tác kiểm tra, xử lý vi phạm
- Người thực hiện: Đội ngũ bảo vệ nhà trường, cờ đỏ, lớp trực tuần....
- Cách thực hiện:
+ Tổ chức kiểm tra thường xuyên để phát hiện và xử lý các trường hợp xả rác bừa
bãi. Bên cạnh đó cũng có thể sử dụng camera giám sát để ghi lại hình ảnh các
trường hợp vi phạm.
+ Xử phạt nghiêm minh các trường hợp vi phạm theo quy định của trường đề ra.
Việc xử phạt nghiêm minh sẽ tạo ra sự răn đe, giúp người dân nâng cao ý thức chấp
hành pháp luật về bảo vệ môi trường.
Lưu ý: Học sinh có thể bày tỏ suy nghĩ, quan điểm riêng nhưng phải phù hợp với
chuẩn mực đạo đức và pháp luật.
d. Diễn đạt: Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt.(không mắc
quá 5 lỗi chính tả, ngữ pháp)

1,5

0,25

e. Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới
mẻ.

0,25