1

UBND XÃ KIM LIÊN

ĐỀ ĐÁNH GIÁ GIỮA HỌC KÌ I- NGỮ VĂN 9
NĂM HỌC 2025-2026
Thời gian làm bài: 90 phút

PHẦN I: ĐỌC HIỂU( 6 điểm) Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi:

ĐAU LÒNG LŨ LỤT MIỀN TRUNG
Mưa giăng mắc nỗi buồn nhân thế
Mờ chân mây dâu bể đón đưa
Ai làm bão tố gió mưa
Đời chan nước mắt, héo dưa kiếp người!
Ngày rát mặt, ngang trời mưa đổ
Đêm giá băng sương nhỏ lệ rơi
Mây đen phủ kín bầu trời
Sinh linh chết đứng giữa trời nước non!
Nghe gió thổi lòng cồn bão tố
Tiếng mưa rơi thác đổ ngàn xa
Lũ ơi, sấp ngửa ập oà
Nước ơi, trắng xoá lệ nhoà bóng quê!
Mưa gấp khúc đường về nẻo cũ
Bong bóng trôi theo lũ cuốn đê
Bàn tay kêu cứu - tái tê
Thò qua mái ngói bốn bề nước trôi!
Nhìn trẻ nhỏ màn trời chiếu nước
Các cụ già rét mướt tái xanh
Cuộc đời lúc rách lúc lành
Người mình chia sẻ đã thành bản năng!
Cùng một bọc, chung cành chung gốc
Nào cùng chia bão lốc gió sương
“Nhiễu điều phủ lấy giá gương”...!
(Phạm Ngọc San trích "Khoảng lặng xôn xao", NXB hội nhà văn 2018)
Câu 1 (0,5 điểm) Văn bản trên được viết theo thể thơ nào?

2

A. Thất ngôn bát cú Đường luật.

B. Tự do

C. Song thất lục bát

D. Thất ngôn tứ tuyệt Đường luật

Câu 2 (0,5 điểm) Trong khổ thơ thứ nhất, từ Hán Việt nào có nghĩa là "thế giới con
người"?
A. Nhân thế
C. Kiếp người

B. Dâu bể
D. Bão tố

Câu 3 (0,5 điểm) Hiện tượng điệp vần được thể hiện qua cặp tiếng nào sau đây trong
khổ thơ sau:
Mưa gấp khúc đường về nẻo cũ
Bong bóng trôi theo lũ cuốn đê
Bàn tay kêu cứu - tái tê
Thò qua mái ngói bốn bề nước trôi!
A. cũ - đê

B. cũ - tê

C. đê - tê

D. tê - trôi

Câu 4 (0,5 điểm) Nối cột A với Cột B sao cho nghĩa của chúng phù hợp:
CỘT A

CỘT B

a. Là một thành ngữ (có biến thể) để chỉ sự khốn
cùng không nơi nương tựa trong bối cảnh thiên
tai bão lũ…
2. “Nhiễu điều phủ lấy
b. Có nghĩa là ltừ chỉ những phản ứng, hành vi có
giá gương”
tính chất bẩm sinh, tự nhiên, không cần học hỏi,
tồn tại ở con người và động vật.
3. “Màn trời chiếu nước”
c. Là một câu ca dao nói về tinh thần đoàn kết, yêu
thương và tương trợ lẫn nhau trong khó khăn,
trong hoạn nạn…
4. Bản năng
d. Là những từ chỉ các hiện tượng tự nhiên ( hiện
tượng thời tiết)
Câu 5 (0,5 điểm): Nghệ thuật được sử dụng trong hai câu thơ
1.

Gió, mưa, bão, lũ…

Ngày rát mặt, ngang trời mưa đổ
Đêm giá băng, sương nhỏ lệ rơi
A. So sánh

B. Nói giảm, nói tránh

C. Nhân hóa

D. Đối

Câu 6: Vì sao tác giả lại sử dụng từ "Đau" làm nhan đề của bài thơ?

3

A. Để bộc lộ nỗi đau thể xác mà tác giả đang phải trải qua hàng ngày.
B. Để nhấn mạnh nỗi đau tinh thần, sự xót xa của tác giả trước những mất mát.
C. Để miêu tả một cách trực quan, sinh động sự tàn phá nặng nề của thiên nhiên.
D. Để nhấn mạnh nỗi đau đớn, xót xa, thương cảm và sẻ chia của tác giả đối với người
dân miền Trung trước sự tàn phá nặng nề của thiên tai.
Câu 7(0,5 điểm): Ba từ (hoặc cụm từ) trong văn bản trên miêu tả cảnh lũ lụt khủng
khiếp ở miền Trung là:
…………………………………………………………………………………………………
Câu 8 (0.5 đ ) Cụm từ “cùng một bọc” khiến em liên tưởng đến truyện dân gian nào đã
từng được học, được đọc?
A. Bánh chưng, bánh giầy

B. Thạch Sanh

C. Sơn Tinh, Thủy Tinh

D. Con Rồng cháu Tiên

Câu 9 ( 1đ) Nêu tác dụng của phép tu từ nhân hóa trong hai câu thơ sau:
Lũ ơi, sấp ngửa ập oà
Nước ơi, trắng xoá lệ nhoà bóng quê!
Câu 10 (1đ ) Những thông điệp có ý nghĩa mà em cảm nhận được từ văn bản trên?
PHẦN VIẾT( 4 điểm) Viết bài văn nghị luận trình bày suy nghĩ của em về vấn đề bảo vệ
nguồn nước sạch nơi em ở.
--------------------Hết--------------------

4

Phầ
n
I

Câu Nội dung
1
2
3
4
5
6
7

8
9

C

HƯỚNG DẪN CHẤM
ĐỌC HIỂU

A
D
1d, 2c, 3b, 4a
D
D
HS có thể chỉ ra các từ hoặc cụm từ như: dâu bể , rát mặt, giá băng, lũ
cuốn, bão lốc…
( Chỉ ra được 1 từ, cho 0,25 điểm, trên 2 - 3 từ cho điểm tối đa
D

HS có thể nêu:

Điểm
6,0
0,5
0,5
0,5
0.5
0.5
0.5
0.5

0.5
1.0

Lũ ơi…Nước ơi… Phép tu từ nhân hóa – Lời gọi gợi âm hưởng ngân
dài, ai oán, da diết và bất lực
⇒ Tác dụng: gợi lên tiếng gọi thống thiết của tác giả, vừa như lời kêu
cứu, vừa như tiếng khóc xót xa trước cảnh thiên tai khủng khiếp; đồng
thời thể hiện nỗi đau, sự thương cảm sâu sắc với đồng bào miền Trung
đang chịu cảnh tang thương.
10

II

HS có thể diễn đạt bằng nhiều cách, bộc lộ tình cảm và suy nghĩ 1.0
khác nhau … Sau đây là một số gợi ý:
- Thiên tai, biến đổi khí hậu luôn là mối hiểm họa với con người nhất là
khi con người chưa nhận thức được vai trò của mình trong việc bảo vệ
thiên nhiên.
- Lời kêu gọi đồng cảm, đoàn kết chia sẻ trách nhiệm của cộng đồng
với người dân vừng có thiên tai.
- Hãy chung tay bảo về môi trường, gần gũi hòa hợp với thiên nhiên để
ứng phó với thiên tai.
- …..
Viết
4,0 
a. Bố cục đủ 3 phần
0.5
Mở bài:  Giới thiệu vấn đề 
Thân bài: Trình bày ý kiến và đưa các luận điểm, lí lẽ, bằng chứng bảo 0.25
vệ ý kiến, đưa ra ý kiến trái chiều, bác bỏ ý kiến.
 
Kết bài: Khẳng định lại vấn đề và liên hệ bản thân
b. Xác định đúng vấn đề cần bàn luận: Bảo vệ bảo vệ nguồn nước sạch  2.5
nơi em ở.
c. Triển khai làm rõ vấn đề:
Hs có thể làm theo nhiều cách khác nhau. Ví dụ như có thể trình bày

5

thực trạng sử dụng nguồn nước sạch hiện nay, nguyên nhân, tác động
của thực trạng đó đến đời sống sinh hoạt và sản xuất của người dân và 0.25
hậu quả của nó, giải pháp để bảo vệ nguồn nước sạch một cách bền vững 0.5
để  phục vụ sinh hoạt và phục vụ sản xuất, dự kién các ý kiến trái chiều
có thể gặp để tìm lí lẽ bác bỏ…
d. Trình bày đúng chính  tả, diễn đạt rõ ràng, mạch lạc, đảm bảo sự
trong sáng của Tiếng Việt.
e. Sáng tạo bài làm có sáng tạo trong cách lậ luận hoặc cách dùng từ, đặt
câu, …