https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

LỜI NÓI ĐẦU
Lời nói đầu Các bậc cha mẹ luôn hi vọng con mình ngay từ khi còn nhỏ có
thể hình thành những thói quen tốt, có thành tích xuất chúng, có năng lực và khả
năng thích ứng cao với mọi hoàn cảnh; khi trưởng thành sẽ trở thành người thành
đạt, có nhiều cống hiến cho xã hội. Tuy nhiên, trong xã hội hiệ n nay, ngày càng
có nhiều trẻ chán học, nói dối, tự ti, nhạy cảm, ích kỉ, lười biếng, vô lễ, khả năng
tự lập kém, tiêu tiền bừa bãi... .
Làm thế nào để hình thành cho trẻ những thói quen tốt? Làm thế nào để điều
chỉnh những thói quen hoặc nhận thức lệch lạc của trẻ? Đó chính là vấn đề nan
giải của nhiều bậc cha mẹ hiện nay. Nhiều người quá chú trọng đến thành tích
học tập của con mà bỏ qua quá trình phát triển tâm lí, điều này không có lợi cho
quá trình trưởng thành của trẻ. Đương nhiên, cũng có nhiều người ý thức được
tầm quan trọng của vấn đề này, nhưng họ lại không biết cách bồi dưỡng cho trẻ
những thói quen tốt. Đe giúp các bậc cha mẹ hiểu thêm về cách thức bồi dưỡng
những thói quen tốt cho trẻ, cuốn sách này sẽ cung cấp bí quyết hình thành 63
thói quen tốt cho trẻ .
Cuốn sách phân tích những thói quen thực tế của trẻ, mô tả tường tận, nội
dung phong phú, là cẩm nang cần có cho mọi bậc phụ huynh .
Ồng Tôn Vân Hiểu - chuyên gia về giáo dục thanh thiếu niên của Trung Quốc
đã từng nói: “Thói quen tốt là yếu tố quyết định vận mệnh, là quỹ đạo của thành
công, là tài sản quý giá suốt đời, quyết định sự thành công của mọi đứa trẻ”. Thói
quen của một người có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tương lai. Thói quen tốt là yếu
tố quyết định thành công, thói quen xấu là nhân tố chủ yếu tạo nên sự thất bại.
Người thành công đạt được nhiều thành tựu là nhờ có sự giúp sức

https://thuviensach.vn

đắc lực cùa thói quen tốt. Người thất bại không đạt được thành công là do ảnh
hưởng của những thói quen xấu. Do đó, với vai trò là người thầy đầu tiên của trẻ,
cha mẹ cần phải nắm được những yếu tố quyết định để hình thành nên những
thói quen có lợi cho sự phát triển và trưởng thành của trẻ sau này.

NHỮNG THÓI QUEN TỐT TRONG ĂN UỐNG
Dinh Dưỡng Là yêu Tô Căn bản Của sức khỏe, Là Cơ sở VậT ChâT Của sự
sinh Tồn.
Vấn đề ăn uống của trẻ là nỗi lo của nhiều bậc cha mẹ. Chỉ khi ăn uống đủ
dinh dưỡng, trẻ mới có thể phát triển toàn diện. Tuy nhiên trên thực tế, đa số trẻ
nhỏ đều không ý thức được tầm quan trọng của sự cân bằng dinh dưỡng nên
thường kén ăn, thích ăn món này, không thích ăn món kia.... Làm thế nào để
hình thành những thói quen ăn uống tốt ở trẻ, chính là nội dung chủ đạo của
chương này.

https://thuviensach.vn

l.CÂN BẰNG DINH DƯỠNG
TÔ chức y tê thê giới WHO khăng định răng, cân băng dinh dưỡng có thê
nâng cao khả năng miễn dịch ở trẻ. Khả năng miễn dịch tuy phụ thuộc nhiều vào
yếu tố di truyền, nhưng cũng không thể loại trừ ảnh hưởng của yếu tố thực phẩm.
Khả năng miễn dịch có mối quan hệ mật thiết, không thể tách rời đối với dinh
dưỡng cân bằng.
Thói quen ăn uống TỐT giúp Trẻ pháT Triển Toàn diện Cha mẹ luôn hi vọng
con mình thông minh, lanh lợi. Nhiều bậc phụ huynh còn bỏ ra rất nhiều công
sức để rèn luyện trẻ với nhiều bài tập khác nhau, bỏ ra rất nhiều tiền bạc để mua
các loại thực phẩm bổ dưỡng giúp trẻ phát triển trí tuệ. Các chuyên gia dinh
dưỡng phát hiện ra rằng, thực phẩm được phối hợp một cách hợp lí không những
có tác dụng phát triển đại não mà còn giúp nâng cao trí nhớ.
1.1. NHỮNG CHẤT DINH DƯỠNG CẦN THIẾT CHO TRẺ
Những chất dinh dưỡng cần thiết cho cuộc sống đều đến từ thực phẩm, ăn
uống hợp lí là cơ sở để giúp trẻ phát triển toàn diện .
Những chất dinh dưỡng cần thiết trong cuộc sống hằng ngày gồm:
Protein: Là thành phần cấu tạo tế bào và chất kháng thể, giúp nâng cao khả
năng miễn dịch. Trứng, sữa, các loại thịt là nhóm thực phẩm có hàm lượng
protein cao .
chất béo: Là dạng vật chất không thể thiếu trong cơ thể con người, là nguồn
nguyên liệu sản sinh ra nhiệt lượng. Thiếu chất béo trong thời gian dài, cơ thể
thường cảm thấy thiếu sức lực. Các loại thịt gia súc, gia cầm và các loại đậu là
nhóm thực phẩm giàu chất béo .
Đường: Là nguồn gốc sản sinh ra nhiệt lượng trong cơ thể con người. Đường
sau khi vào cơ thể sẽ được tiêu hóa và chuyển hóa thành glucose, có lợi cho tiêu
hóa, bổ sung dinh dưỡng và năng lượng cho cơ thể. Do đó, cần cho trẻ ăn một

https://thuviensach.vn

lượng đường phù hợp .
Nucleotide: Là thành phần cấu tạo chủ yếu của hai dạng vật chất di truyền
AND và ARN, cũng là nguồn cung cấp năng lượng khồng thể thiếu đối với cơ
thể con người, có tác dụng nâng cao khả năng miễn dịch. Các loại cá, hải sản và
đậu đều là nhóm thực phẩm giàu nucleotide .
Vitamin A: Có vai trò quan trọng đối với sức khỏe con người, đóng vai trò
chủ đạo hình thành lớp niêm mạc mũi và miệng, duy trì khả năng hô hấp, tăng
cường khả năng kháng bệnh cho tổ chức phổi và các cơ quan khác trong cơ thể.
Thiếu vitamin A và vitamin D, da thường bị khô, tóc rụng nhiều, ngoài ra còn là
nguyên nhân gây bệnh quáng gà. Cà chua, bí ngô, đu đủ, nho đỏ, anh đào... là
các loại thực phẩm có hàm lượng vitamin A phong phú .
carotenoid: Có vai trò quan trọng trong quá trình chuyển hóa vitamin A. Cà
rốt, quýt, hồng... là nhóm thực phẩm chứa nhiều carotenoid .
Vitamin c: Là một vi chất cần thiết cho sức khỏe, giúp loại bỏ các tác nhân
phá hoại tổ chức tế bào, tăng cường khả năng miễn dịch, đề phòng bệnh tật xâm
nhập. Đào, cà chua, cam, dâu tây, chanh... là những loại thực phẩm giàu vitamin

c.
Vitamin E: Giúp tăng cường kháng thể trong cơ thể, tiêu diệt virus gây bệnh,
loại bỏ vi khuẩn và các tế bào ung thư, duy trì số lượng bạch cầu ở mức ổn định,
tránh hiện tượng màng tế bào bị oxi hóa. Dầu thực vật, các loại đậu, các loại
thịt... đều là nhóm thực phẩm có hàm lượng vitamin E phong phú .
Kẽm: Có tác dụng hạn chế sự sinh sản của vi khuẩn trong cơ thể, tăng cường
khả năng miễn dịch của tế bào. Các loại hải sản, trứng, các loại đậu... là những
loại thực phẩm giàu kẽm .
Selenium: Hàm lượng selenium cao hay thấp có ảnh hưởng trực tiếp đến quá
trình oxi hóa tế bào, giúp nâng cao sức đề kháng. Selenium tồn tại trong tất cả
các tế bào kháng thể, do đó bổ sung selenium có tác dụng nâng cao sức đề kháng
và khả năng miễn dịch. Các loại ngũ cốc, thịt, sữa... đều chứa một hàm lượng
selenium nhất định .
Sắt: Nếu cơ thể thiếu sắt, chất lượng và số lượng các tế bào nhóm T và nhóm
https://thuviensach.vn

B giảm mạnh, khả năng kêt hợp tê bào yêu đi, gây suy giảm khả năng miên dịch.
Tiết của các loài động vật, sữa, trứng, thịt... đều là các loại thực phẩm có hàm
lượng sắt cao. sắt là thành phần cấu tạo quan trọng của hồng cầu. Nếu trong thực
phẩm hàng ngày thiếu sắt, có thể gây bệnh thiếu máu do thiếu sắt.
Polysaccharide: Có tác dụng tăng cường khả năng miễn dịch, nâng cao khả
năng phòng chống bệnh tật của cơ thể. Nấm, gừng,... và một số thuốc đều có
hàm lượng polysaccharide nhất định.
1.2. MỘT NGÀY BA BỮA
Một ngày ba bữa nên sắp xếp như thế nào, nên lựa chọn loại thực phẩm gì,
nên kết hợp các loại thực phẩm như thế nào để đảm bảo dinh dưỡng cân bằng?
Dưới đây, chúng tôi xin giới thiệu một số quy tắc cơ bản:
Các chuyên gia dinh dưỡng đều cho rằng, trong ba bữa ăn, bữa sáng là quan
trọng nhất. Ăn sáng đầy đủ có tác dụng kéo dài tuổi thọ. Sau một đêm dài nghỉ
ngơi, hầu như tất cả chất dinh dưỡng trong cơ thể đã được tiêu hóa hết, cơ thể
cần được bổ sung năng lượng mới. Một bữa sáng phù hợp có thể hỗ trợ đắc lực
để nâng cao hiệu quả làm việc và học tập. Vào bữa sáng, chúng ta nên ăn những
loại thức ăn có hàm lượng dinh dưỡng cao và dễ tiêu hóa. Thể chất của mỗi
người là khác nhau, do đó nhu cầu năng lượng cũng khác nhau. Một học sinh tiểu
học, mỗi bữa sáng cần nạp đủ khoảng 500kgCal nhiệt lượng, trong khi đó học
sinh trung học cần 600kgCal nhiệt lượng. Bữa sáng nên chiếm 30% tổng lượng
thức ăn mỗi ngày .
Sau một buổi sáng học tập căng thẳng, đến trưa, đa số trẻ đều có cảm giác rất
đói, do đó bữa trưa nhất định phải được ăn no. Thức ăn chính là cơm hoặc các
loại đồ ăn có chứa tinh bột; thức ăn phụ gồm thịt, trứng, sữa, thịt gia cầm, các
sản phẩm từ đậu... Thông thường, lượng thức ăn chính khoảng 500- 600g, thức
ăn phụ khoảng 200 - 280g là phù hợp. Điều đáng lưu ý là bữa trưa cần phải ăn
no, nhưng không nên ăn quá nhiều, chỉ no khoảng 80 - 90% là vừa đủ .
Bữa tối là bữa ăn cuối cùng trong ngày, lại gần với thời gian đi ngủ, do đó
https://thuviensach.vn

không nên ăn quá nhiêu. Nhiêu bậc phụ huynh vì muôn con mình có thêm dinh
dưỡng nên đã chuẩn bị cả bữa ăn nhẹ vào buổi tối. Cách làm này đi ngược lại với
quy luật của cơ thể con người,

về việc lựa chọn thức ăn, nên ưu tiên những loại

thức ăn giàu vitamin và khoáng chất, lượng nên ở mức 25-30% tổng lượng thực
phấm cả ngày là vừa đủ.
1.3. ĐỒ ĂN VẶT
t

Ăn uống điều độ là không kén ăn, không ăn lệch, không ăn quá nhiều hoặc
quá ít, và có khả năng tự khống chế lượng thức ăn .
Nhiều trẻ khi vừa tan học về nhà đã lập tức tìm kiếm đồ ăn vặt. Với thỏi quen
xấu này, các chuyên gia đã đưa ra lời khuyên cho các bậc phụ huynh là: “Không
nhìn sẽ không muốn”, tức là không có đồ ăn vặt thì trẻ sẽ không thèm. Các bậc
cha mẹ không nên mua những loại đồ ăn vặt không có dưỡng chất, thay vào đó
có thể chuẩn bị một số loại thức ăn vặt có hàm lượng protein và chất khoáng phù
hợp như bánh lúa mạch ăn kèm bơ lạc hoặc bánh kẹp... để làm điểm tâm nhẹ
trước hoặc sau bữa ăn cho trẻ. Dưới đây là một số lựa chọn để cha mẹ tham
khảo:
A. HOA QUẢ
Hoa quả có hàm lượng glucose và fructose phong phú, dễ hấp thụ. Ngoài ra,
hoa quả còn chứa nhiều men tiêu hóa tự nhiên, giúp thúc đẩy quá trình tiêu hóa
thực phẩm, tăng cảm giác ngon miệng. Một số loại hoa quả còn có lợi cho đại,
tiểu tiện. Hoa quả còn là nguồn cung cấp vitamin

c

chủ yếu cho cơ thể, do đó

cha mẹ hoàn toàn có thể dùng hoa quả thay thế đồ ăn vặt hàng ngày cho trẻ.
B. CÁC LOẠI THỤ C PHẨM CHỨA ĐƯỜNG
Các loại ngũ cốc qua quá trình chế biến đã trở thành loại thức ăn mềm và dễ

https://thuviensach.vn

tiêu hóa, cũng là nguồn cung cấp năng lượng cho cơ thể. Bánh mì, bánh ngọt,
bánh quy... đều là những thức ăn bổ sung thích hợp cho trẻ.

c. CÁC LOẠI HẠT
Nhóm thực phẩm này gồm lạc, hạt dưa, hạt dẻ cười, hạt điều, hạnh nhân...
Đây là nhóm thực phẩm có hàm lượng chất béo khá cao, qua quá trình chế biến,
không những mùi vị thơm ngon mà còn chứa nhiều chất như axit béo, vitamin
nhóm

c,

các nguyên tố vi lượng... rất cần thiết cho quá trình phát triển của trẻ.

Tuy nhiên, loại thực phẩm này không dễ nhai, không thích hợp cho những trẻ
quá nhỏ. Ngoài ra, nhóm thực phẩm này có hàm lượng chất béo khá cao, do đó
cần khống chế lượng phù hợp, không nên cho trẻ ăn quá nhiều.
D. KẸO
Kẹo là loại thực phẩm 100% chứa năng lượng. Kẹo chứa một phần protein và
chất béo cung cấp năng lượng cho cơ thể, giá trị dinh dưỡng không cao. Ngoài
ra, kẹo còn là nguyên nhân chủ yếu gây ra các bệnh về răng miệng, do đó cần
hạn chế và cách li trẻ với loại thực phẩm này.
E. KEM
Vào mùa hè, kem là thực phẩm ưa thích của đại đa số trẻ em. Kem được làm
chủ yếu từ sữa, hàm lượng protein, chất béo, đường và canxi khá cao. Loại thực
phẩm này có nhiệt độ thấp, hàm lượng đường cao, nếu ăn nhiều có thể ảnh hưởng
tới dạ dày, kích thích đường ruột, do đó không nên cho trẻ ăn quá nhiều hoặc quá
thường xuyên để tránh ảnh hưởng đến sức khỏe .
Mách nhỏ Các chuyên gia dinh dưỡng cho rằng, ngoài việc tăng cường luyện
tập và giáo dục, ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng có vai trò vô cùng quan trọng
đối với sức khỏe của trẻ. Ăn uống điều độ và đủ chất (protein, đường, chất béo,

https://thuviensach.vn

vitamin và khoáng chất) quyết định sức khỏe và sự phát triển sinh lí ở trẻ. Ăn
uống thiếu chất có thể dẫn tới trí tuệ kém phát triển, hậu quả vô cùng nghiêm
trọng.

https://thuviensach.vn

2.KHÔNG KÉN ĂN
Trong xã hội hiện nay, trẻ em ăn lệch hay kén ăn đã trở thành một hiện tượng
rất phổ biến, biểu hiện vô cùng đa dạng. Trẻ thường nói: “Con không thích ăn rau
cải, ăn chán lắm!”, “Tại sao lại có cà rốt ạ, con không ăn đâu!”, “Con có thể
uống cocacola mà không ăn cơm được không ạ?”...
Theo kết quả điều tra, 2/3 học sinh tiểu học và trung học đặc biệt thích một
loại thức ăn nào đó và luôn từ chối một số nhóm thức ăn nhất định. Điều này
khiến cơ thể trẻ thiếu đi một số chất dinh dưỡng nhất định, khiến các bậc cha mẹ
vô cùng lo lắng .
Thói quen nên được hình Thành Từ khi còn nhỏ Muốn tạo một thói quen cho
trẻ, chúng ta nên bắt đầu giáo dục trẻ ngay từ khi còn nhỏ. Nhiều đứa trẻ hiện
nay rất kén ăn hoặc khồng muốn thử những loại thực phẩm mới, một số học sinh
khi đến trường còn có triệu chứng sợ thức ăn lạ. Những lời khuyến khích của
người lớn có thể giúp trẻ yêu thích bất kì loại thức ăn nào. Không kén ăn là thói
quen tốt nên được hình thành ngay từ khi trẻ còn nhỏ, để đến khi trưởng thành,
chúng có một thói quen ăn uống lành mạnh.
2.1. ĂN LỆCH ẢNH HƯỞNG TỚI sụ PHÁT TRIỂN CỦA TRẺ
Ăn lệch là một thói quen rất không tốt, nếu duy trì trong thời gian dài có thể
dẫn tới cơ thể thiếu dinh dưỡng, ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe và sự phát triển
tâm sinh lí ở trẻ .
Thói quen ăn lệch có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển tâm sinh lí của
trẻ. Cơ thể con người hoạt động và phát triển bình thường đều là nhờ các chất
dinh dưỡng như chất béo, protein, đường, vitamin và khoáng chất... Nếu trẻ ăn
lệch, một số chất dinh dưỡng bị thiếu sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới quá trình phát
triển và phát dục bình thường, đặc biệt là đại não và trí tuệ. Thiếu vitamin là
nguyên nhân gây ra nhiều loại bệnh, cụ thể: thiếu vitamin A gây bệnh quáng gà,

https://thuviensach.vn

thiếu vitamin

c

dễ gây các bệnh về máu, thiếu vitamin D gây loãng xuơng... Từ

đó, chúng ta có thể xác định, thói quen ăn lệch nếu kéo dài có thể ảnh huởng trực
tiếp tới sức khỏe của trẻ.
2.2. MẸO KHẮC PHỤC THÓI QUEN ĂN LỆCH Ở TRẺ
Chỉ cha mẹ mới có đủ kiên nhẫn để sửa đổi thói quen này ở trẻ. Dưới đây,
chúng tôi xin cung cấp một số mẹo nhỏ giúp các bạn có thể khắc phục thói quen
không tốt này ở trẻ:
A. CHỌN
• • •NHỮNG DỤNG cụ ĂN HẤP DẪN
Thực ra, khi trẻ ăn cơm, yếu tố thực phẩm chỉ là một phần, các yếu tố bên
ngoài có thể kể tới là những dụng cụ sử dụng trên bàn ăn. Đem những loại thực
phẩm trẻ không thích đặt vào những chiếc bát có họa tiết và thiết kế hấp dẫn,
không những có thể thu hút sự chú ý mà còn làm tăng cảm giác thèm ăn ở trẻ.
B. CHO TRẺ THAM GIA VÀO QUÁ TRÌNH CHẾ BIẾN THỤC PHẨM
Đa số các bậc cha mẹ không muốn cho con mình phụ làm bếp. Cho trẻ nhặt
rau hoặc tham gia vào quá trình chế biến món ăn, không những có thể giúp tăng
cường tình cảm giữa cha mẹ và con cái, mà còn hình thành ở trẻ nguyện vọng
muốn nếm thử thành quả lao động của mình. Ví dụ: có thể nhờ trẻ giúp rửa rau,
nhặt rau, đưa các bình chứa gia vị để nêm nếm hoặc bày biện thức ăn... Tham
gia vào quá trình chế biến khiến trẻ cảm thấy tự hào, không những duy trì được
tâm trạng vui vẻ khi ăn mà còn giúp tăng cảm giác thèm ăn.

c. TRANG TRÍ MÓN ĂN
Cha mẹ có thể trang trí các món ăn thật bắt mắt để thu hút sự chú ý của trẻ.

https://thuviensach.vn

Ví dụ, khi rang cơm, có thể thêm rau xanh hoặc cà chua để tăng thêm màu sắc
cho đĩa thức ăn, sắp xếp thức ăn thành nhiều hình dạng khác nhau (nhu hình hoa,
mặt trời hay những nhân vật hoạt hình mà trẻ yêu thích...) Chỉ cần bỏ chút thời
gian và công sức, kích thích trí tò mò và cảm giác thèm ăn, cha mẹ hoàn toàn có
thể khắc phục thói quen ăn lệch hay lười ăn của trẻ.
D. GIÁO DỤC TRẺ VÈ TÀM QUAN TRỌNG CỦA DINH DƯỠNG
Vào những thời điểm thích hợp, cha mẹ có thể giáo dục trẻ những kiến thức
về tầm quan trọng của chất dinh dưỡng, hình thành quan niệm đúng đắn về cân
bằng dinh dưỡng. Sau một thời gian, những kiến thức này sẽ giúp trẻ tự điều
chỉnh hành vi của mình, dám thử những nhóm thức ăn mới, hình thành nên thói
quen ăn uống cân bằng dinh dưỡng.
E. CHA MẸ LÀM GƯƠNG
Thói quen ăn uống của trẻ thường chịu ảnh hưởng từ cha mẹ, do đó người lớn
không nên bình luận về sự yêu ghét đối với các món ăn trước mặt trẻ. Cách làm
đúng đắn nhất là cung cấp cho trẻ những món ăn giàu dinh dưỡng để đáp ứng
nhu cầu phát triển của cơ thể .
Mách nhỏ Thói quen kén ăn hay ăn lệch sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình
phát triển toàn diện của trẻ, do đó cha mẹ cần chú ý phát hiện và điều chỉnh kịp
thời. Tuy nhiên, đây là một quá trình lâu dài, người lớn không thê vì nôn nóng
mà áp dụng những biện pháp mạnh như mắng nhiếc hay đánh đập. Làm như vậy
chắc chắn sẽ gây phản tác dụng, tạo nên gánh nặng tâm lí cho trẻ, hoàn toàn
không có hiệu quả. Một phương pháp thích hợp cộng với với lòng kiên nhẫn
chính là những yếu tố quyết định để điều chỉnh thói quen không tốt ở trẻ.

https://thuviensach.vn

3.ĂN RAU
Trong rau, đặc biệt là những loại rau có màu vàng và xanh, có chứa hàm
lượng vitamin

c,

B2, carotenoid, vi chất và khoáng chất rất cao. Ăn nhiều rau

không những có lợi cho quá trình bài tiết mà còn bổ sung nhiều dinh dưỡng.
Theo nghiên cứu, 70% các loại bệnh xảy ra trên cơ thể của những người có nồng
độ axit cao. Chỉ có cung cấp đủ chất kiềm trung hòa nồng độ axit trong cơ thể,
chúng ta mới có thể tăng cường sức đề kháng, chống lại bệnh tật. Thịt các loài
động vật chứa nhiều axit, các loại rau có hàm lượng kiềm cao, do đó, những trẻ
không thích ăn rau, chỉ thích ăn thịt thường có tình trạng sức khỏe không mấy lí
tưởng.
rau xanh có Tác dụng Thúc đẩy sự pháT Triển của sức khỏe Rau xanh có
chứa nhiều loại vitamin và khoáng chất không thể thiếu đối với cơ thể con người,
không những có thể thúc đẩy quá trình sinh trưởng của những vi khuẩn đường
ruột có lợi, khắc chế sự phát triển của những vi khuẩn có hại, mà còn kích thích
dạ dày tiết dịch vị và đường ruột co bóp, tăng cường sự tiếp xúc giữa thực phẩm
và dịch tiêu hóa, có lợi cho quá trình tiêu hóa, thúc đẩy quá trình bài tiết các chất
độc hại, giảm tình trạng táo bón. Các chuyên gia dinh dưỡng cho rằng, học sinh
tiểu học và trung học đang trong giai đoạn phát triển và phát dục nên duy trì
lượng rau xanh mỗi ngày là 200 - 400g.
3.1.

VAI TRÒ CỦA RAU ĐỐI VỚI sự PHÁT TRIỂN CỦA TRẺ

A. CUNG CẤP VITAMIN CẰN THIẾT CHO QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN
Rau và hoa quả có chứa nhiều vitamin

1

nhiều vitamin B , B2 và p. Vitamin

c

và carotenoid, ngoài ra còn chứa

c có tác dụng nâng cao sức đề kháng, phòng

các bệnh về máu, vitamin A giúp tăng cường thị lực, chống khô mắt và quáng gà.

https://thuviensach.vn

B. CUNG CẤP ĐẦY ĐỦ KHOÁNG CHẤT
Rau có chứa nhiêu khoáng chât nhu canxi, săt, đông... Canxi là thành phân
chủ yếu hỗ trợ sự phát triển của xương và răng, chống còi xương, sắt và đồng có
tác dụng thúc đẩy sự tạo thành các sắc tố máu, kích thích sản sinh hồng cầu,
chống chứng chán ăn và thiếu máu. Chất khoáng giúp rau chuyển hóa thành chất
kiềm, có tác dụng trung hòa axit (do các loại ngũ cốc, thịt... sinh ra), tạo sự cân
bằng cần thiết cho cơ thể.

c. CƯNG CẤP NHIỀU LOẠI VI CHẤT
Rau có chứa rất nhiều vi chất cần thiết cho cơ thể, có tác dụng kích thích dạ
dày tiết dịch vị và ruột co bóp, tăng cường tiếp xúc giữa thức ăn và dịch tiêu hóa,
tăng cường khả năng hấp thu chất dinh dưỡng, hỗ trợ quá trình bài tiết, chống táo

D. KÍCH THÍCH TIÊU HÓA
Trong một số loại rau đặc biệt có chứa tinh dầu giúp tăng cảm giác thèm ăn.
Ví dụ: gừng, hành, tỏi... có mùi thơm cay đặc biệt giúp kích thích cảm giác thèm
ăn, phòng chống một số loại bệnh thồng thường.
E. HỖ TRỢ CHUYỂN HÓA VÀ HẤP THỤ PROTEIN
Nếu không ăn rau, trẻ không những dễ thiếu vitamin và các nguyên tố vi
lượng mà còn dễ mắc chứng suy dinh dưỡng, gây suy giảm miễn dịch, giảm khả
năng chuyển hóa và hấp thụ protein. Nếu trẻ ăn rau kèm với thịt, lượng protein
được chuyển hóa và hấp thụ lên tới hơn 80%, cao hơn rất nhiều so với việc chỉ ăn
thịt mà không ăn rau.

https://thuviensach.vn

F. TĂNG CƯỜNG HẤP THỤ CANXI
Hàm lượng canxi trong rau không cao, nhưng tỉ lệ canxi được hấp thụ cao
hơn rất nhiềư so với các sản phẩm từ sữa. Các loại rau có chứa canxi như giá đỗ,
rau cải... Nếu trẻ không thích uống sữa, cha mẹ có thể dùng rau thay thế, bổ
sung đủ canxi cho quá trình phát triển của trẻ.
G. TĂNG CƯỜNG SỨC KHỎE RĂNG MIỆNG
Thường xuyên nhai có lợi cho răng, nhóm thực phẩm khiến trẻ phải nhai
nhiều chính là rau, đặc biệt là các loại rau như củ cải, cần tây, bắp cải, bí...
Thường xuyên nhai rau có thể nâng cao sức khỏe răng miệng, giúp răng lợi
chắc khỏe. Những trẻ không thích ăn rau thường có mật độ tủy răng thấp hơn so
với những trẻ thường xuyên ăn rau .
Thường xuyên ăn rau còn có thể làm giảm tỉ lệ sâu răng. Thành phần của yếu
của rau là nước (90%) và các nguyên tố vi lượng, khi nhai có thể trung hòa một
lượng lớn đường trong miệng, làm sạch răng, ức chế sự phát triển của vi khuẩn
gây sâu răng, giúp phòng ngừa sâu răng một cách hiệu quả.
3.2. HÌNH THÀNH THÓI QUEN ĂN RAU Ở TRẺ
Các chuyên gia nghiên cứu cho biết, trong rau có chứa nhiều vitamin, các
nguyên tố vi lượng và vi chất cần thiết cho cơ thể. Không ăn rau có thể gây suy
giảm hệ miễn dịch, sức khỏe yếu, sức đề kháng kém .
Trong cuộc sống, nhiều bậc cha mẹ cho phép trẻ được kén chọn thức ăn, chỉ
ăn những loại thức ăn chúng ưa thích; hoặc phối hợp các nhóm thực phẩm không
hợp lí, kết cấu dinh dưỡng thiếu cân bằng mà không biết rằng, những điều này rất
bất lợi cho sức khỏe và hệ miễn dịch của trẻ. Ngoài ra, nhiều bậc phụ huynh còn
dùng các biện pháp như nịnh, lừa, mắng hoặc thậm chí đánh để ép buộc trẻ ăn
rau, như vậy càng khiến trẻ có ác cảm với việc ăn rau. Muốn hình thành thói

https://thuviensach.vn

quen ăn rau ở trẻ, chúng ta có thể sử dụng những cách dưới đây:
A. ÁP DỤNG
• • • •BIỆN PHÁP GIÁO DỤC THÍCH HỢP ĐÊ HƯỚNG DẪN
TRẺ
Cha mẹ có thể mua đồ chơi hoặc tranh ảnh các loại rau có màu sắc bắt mắt,
giúp trẻ làm quen với rau. Ngoài ra, có thể kể cho trẻ nghe những câu chuyện
liên quan đến rau, giúp trẻ ý thức đuợc tầm quan trọng của rau và tác hại của việc
không ăn rau.
B. CHO TRẺ Cơ HỘI QUAN SÁT VÀ NÂNG CAO KIÉN THỨC
Vào những dịp nghỉ lễ, cha mẹ có thể đua trẻ đến nông trường hoặc chợ rau
để quan sát, học hỏi, tạo cơ hội để trẻ có thể tận mắt quan sát các loại rau. Ngoài
ra, cha mẹ có thể hướng dẫn trẻ những kiến thức cơ bản về quá trình sinh trưởng
của rau xanh, cách phân biệt các loại rau, kích thích hứng thú và lòng ham học
của trẻ.

c. LÀM GƯƠNG
Để hình thành thói quen ăn rau, trước tiên cha mẹ phải làm gương cho trẻ.
Người lớn cũng phải ăn rau, không kén chọn thức ăn, không bàn luận rau nào
ngon và rau nào không ngon để tránh ảnh hưởng đến khẩu vị và thị hiếu của trẻ .
Ngoài ra, cha mẹ có thể thay đổi phương pháp chế biến, kết hợp màu sắc và
mùi vị một cách hợp lí để thu hút và kích thích cảm giác thèm ăn ở trẻ .
Mách nhỏ Các nghiên cứu đã chứng minh rằng, thói quen ăn uống của trẻ là
do cha mẹ hình thành. Đơn giản là những nhóm thực phẩm không ăn khi còn nhỏ
thì sẽ rất khó làm quen và chấp nhận khi trưởng thành. Do đó, phải hình thành
thói quen ăn rau cho trẻ ngay từ khi còn nhỏ để tránh tình trạng kén ăn khi
trưởng thành.

https://thuviensach.vn

4. UỐNG NƯỚC
Hiện nay, rất nhiều trẻ thích uống các loại nước ngọt có ga thay vì uống nước
lọc. Nước giải khát được chế biến bằng cách hòa tan các chất nguyên liệu vào
nước, nếu sử dụng với l