Trẻ càng chơi càng thông minh

Mục lục

Lời nói đầu
TRÒ CHƠI PHÁT TRIỂN TRÍ TUỆ CỦA TRẺ TỪ 0 - 6 THÁNG TUỔI
Từ 0 – 3 tháng
Từ 4 – 6 tháng
TRÒ CHƠI TRÍ TUỆ CHO TRẺ TỪ 7 THÁNG - 1 TUỔI
Từ 7 – 9 tháng
Từ 10 - 12 tháng
TRÒ CHƠI PHÁT TRIỂN TRÍ TUỆ CỦA TRẺ TỪ 1 - 1,5 TUỔI
TRÒ CHƠI PHÁT TRIỂN TRÍ TUỆ CỦA TRẺ TỪ 1,5 - 2 TUỔI
TRÒ CHƠI PHÁT TRIỂN TRÍ TUỆ CỦA TRẺ TỪ 2 - 2,5 TUỔI
TRÒ CHƠI PHÁT TRIỂN TRÍ TUỆ CỦA TRẺ TỪ 2,5 - 3 TUỔI
Tìm đọc bộ sách Bách khoa thai giáo



1

LỜI NÓI ĐẦU
Từ khi trẻ biết lẫy, biết bò cho đến trước khi trẻ đi mẫu giáo, tình yêu và sự
chăm sóc của bạn được thể hiện chủ yếu ở những phương diện nào? Theo
cách giáo dục truyền thống, bạn chỉ chăm sóc trẻ về mặt sinh hoạt? Hay bạn
biết được vai trò quan trọng của việc giáo dục trẻ sớm nhưng không biết cụ
thể phải làm thế nào và bắt đầu từ đâu?
Nếu đúng như thế bạn nên đọc kỹ cuốn sách này.
Trẻ sinh ra đã có thể trở thành một thiên tài, chỉ có điều chưa được
hướng dẫn đúng đắn
Những thông tin mà trẻ thu nhận được trong những năm đầu đời có ý nghĩa
vô cùng quan trọng đối với sự trưởng thành sau này của trẻ. Nói cách khác, sự
phát triển của trẻ về mặt trí tuệ và thể chất khi trưởng thành được quyết định
chủ yếu bởi nhân tố môi trường và khả năng kích thích giác quan trong những
năm đầu đời.
Khả năng tiếp thu của trẻ trong giai đoạn từ 0-3 tuổi rất tốt. Cho dù mức độ
thông tin thế nào thì trẻ cũng có thể hiểu hoặc tiếp thu những kích thích mang
tính giáo dục đó ở những mức độ khác nhau. Những nghiên cứu khoa học tâm
lý cho thấy: Những kĩ năng cơ bản của sự sống loài người, như việc học ngôn
ngữ, nhận thức về môi trường tự nhiên, nắm bắt quy tắc giao tiếp đều được
hoàn thành ngay trong thời gian từ lúc sơ sinh đến trước khi đi học lớp 1.
Nếu trong giai đoạn này, bố mẹ có thể cho trẻ trải nghiệm môi trường và hoàn
cảnh sống phong phú, dạy dỗ và nuôi nấng trẻ bằng những phương pháp khoa
học, thì trẻ có thể có được sự phát triển vượt trội. Cùng chơi các trò chơi với
trẻ chính là cách tốt nhất để bố mẹ kích thích giác quan cho trẻ.
“Chơi mà học” chính là trọng tâm phát triển trí tuệ của giai đoạn này
Bạn muốn con mình thật thông minh và khỏe mạnh, vậy thì trong giai đoạn
trẻ từ 0-3 tuổi hãy bắt đầu giáo dục trẻ nắm bắt 8 kỹ năng thiết yếu của con
người, đó là:
- Kỹ năng ngữ văn (khả năng nắm bắt ngôn ngữ, chữ viết);
- Kỹ năng lôgic toán học (khả năng về toán học, lôgic và khoa học);
- Kỹ năng âm nhạc (khả năng hiểu, sáng tạo và vận dụng âm nhạc, bao gồm
thưởng thức, hát theo, sáng tác,…);
- Khả năng vận động cơ thể;

2

- Khả năng tưởng tượng về không gian (có thể hình thành trong đầu những
mô hình hoặc hình ảnh về các sự vật trước mặt);
- Kỹ năng giao tiếp (có khả năng hiểu và giao tiếp với người khác);
- Kỹ năng vốn có của cá nhân (khả năng tự nhận biết và tự xử lý của cá nhân,
có thể thống nhất điều chỉnh thế giới nội tâm của mình, đặc biệt là sự phân
biệt và điều chỉnh tình cảm, cảm xúc);
- Kỹ năng quan sát tự nhiên (khả năng quan sát và phân biệt động vật, thực
vật, khoáng vật, và khả năng phân tích chỉnh thể các hoạt động của con người
bao gồm văn hóa, hành vi, môi trường).
Nếu bạn cảm thấy 8 kỹ năng này khá trừu tượng và không biết phải làm thế
nào để truyền đạt cho trẻ thì bạn có thể bắt đầu bằng những trò chơi. Bởi vì
trẻ ham chơi, mà trong giai đoạn này, việc “chơi mà học” chính là phương
pháp học tập duy nhất của trẻ, cũng là phương pháp dạy dỗ tốt nhất mà bố mẹ
nên triển khai.
Những trò chơi đơn giản, khoa học, trí tuệ
Việc chơi cùng với trẻ thực ra rất đơn giản! Trong cuốn sách này, mỗi giai
đoạn, mỗi trò chơi đều có 6 khâu là hướng giáo dục kỹ năng, công việc chuẩn
bị trò chơi, độ tuổi phù hợp của trò chơi, các bước thực hiện trò chơi, lời
khuyên cho từng trò chơi và phát triển trí tuệ. Đảm bảo các phụ huynh có thể
đọc hiểu, dạy tốt, chơi vui mà kiến thức trẻ thu được không hề ít.
Chỉ cần bạn theo sát sự phát triển trí tuệ của trẻ ở từng giai đoạn, dựa vào
những trò chơi khoa học của chúng tôi, mỗi ngày bỏ ra 5 đến 10 phút chơi
cùng trẻ, trò chuyện với trẻ, vận động cùng trẻ, là con bạn có thể có cơ hội
tiếp thu lượng lớn thông tin và được trang bị đầy đủ 8 kỹ năng cần thiết cho
sự phát triển một cách hiệu quả!
Chúc bạn càng chơi càng vui, chúc trẻ càng chơi càng thông minh!



3

TRÒ CHƠI PHÁT TRIỂN TRÍ
TUỆ CỦA TRẺ TỪ 0 - 6 THÁNG
TUỔI


4

TỪ 0 – 3 THÁNG
CÁC CHỈ TIÊU PHÁT TRIỂN CỦA TRẺ Ở GIAI ĐOẠN NÀY

Phát triển khả năng vận động: Khi nằm sấp, trẻ có thể làm được động tác
bò; khi nhìn thấy mặt người khác, giảm hoạt động; khi được bế, trẻ sẽ biểu
hiện tư thế mang tính đặc trưng đó là cuộn chặt giống một chú mèo con.
Đặc điểm phát triển trí tuệ: Trẻ có phản ứng với độ sáng tối, với kích thích
nóng lạnh; khi nghe thấy âm thanh sẽ có động tác nhỏ, còn biết nhìn chăm
chú, lâu nhưng không hài hòa; còn tồn tại một số phản xạ có điều kiện như
ôm, mút, ngáp…
Đặc điểm khả năng ngôn ngữ: Đặc trưng khóc sẽ thay đổi theo hoàn cảnh, có
thể phát ra một số âm thanh như “i a”. Khi người lớn nói chuyện hoặc ôm trẻ,
trẻ sẽ tỏ ra rất chăm chú không phát ra âm thanh gì.
Đặc điểm phát triển tình cảm: Khi không hài lòng trẻ sẽ khóc, nhưng không
có nước mắt; khi nhu cầu được đáp ứng trẻ sẽ tỏ ra hài lòng.
Thói quen sinh hoạt và khả năng tự chăm sóc: Thời gian ngủ tương đối dài,
một ngày ngủ khoảng 20 tiếng, dần dần học được “xin đi tè”.
Các điểm quan trọng rèn luyện trò chơi thông minh cho trẻ ở giai đoạn
này: Khi chào đời, cơ thể của trẻ sẽ bắt đầu khả năng phát triển nhanh chóng,
khả năng nhận biết, khả năng tư duy, phát triển và kiểm soát cơ thể cũng như
khả năng biểu đạt tình cảm và giao tiếp xã hội đều phát triển với tốc độ cao.
Những thay đổi này của trẻ sẽ dựa vào sự hỗ trợ và hướng dẫn của bố mẹ
trong sinh hoạt thường ngày. Do đó, điểm quan trọng cần chú ý để bố mẹ
hướng dẫn trẻ chơi trò chơi trong giai đoạn này chính là khả năng nhận thức,
khả năng tư duy, khả năng phát triển và kiểm soát cơ thể.
NHÌN ĐỒ CHƠI
Bồi dưỡng kỹ năng:
Trò chơi này có thể giúp trẻ cảm nhận được thế giới hoàn toàn mới nếu ở vị
trí cơ thể thích hợp. Hơn nữa, trò chơi sẽ làm cho trẻ cố gắng vươn đầu hoặc
chuyển động đầu để nhìn, từ đó làm cho vùng cổ của trẻ được tập luyện, dần
dần sẽ giữ được trọng lượng của phần đầu.
Độ tuổi thích hợp:
Trẻ mới sinh.
Chuẩn bị trò chơi:

5

Đồ chơi nhỏ có màu sắc sặc sỡ, hình dạng rõ ràng.
Phương pháp, các bước thực hiện:
Trẻ nằm ngửa trên giường, mẹ ngồi đối diện và cười với trẻ, cách trẻ khoảng
chừng 20 đến 30 cm, cho trẻ nhìn đồ chơi có màu sắc sặc sỡ, có hình dạng rõ
ràng (ví dụ như màu đỏ, màu vàng).
Trò chơi này nên thực hiện mỗi ngày từ 2 đến 3 lần, mỗi lần kéo dài liên tục
khoảng 15 giây.
Lời khuyên
1. Với bất kỳ đồ chơi nào, bố mẹ đều phải gây sự chú ý cho trẻ bằng cách liên
tục thay đổi. Bởi vì nghiên cứu khoa học phát hiện ra rằng thời gian trẻ nhìn
vào hình mới sẽ lâu hơn hình cũ, quá trình này chứng tỏ trẻ có ký ức về hình
đã từng nhìn.
2. Khi bố mẹ cầm đồ chơi lắc qua lắc lại thì đừng lắc quá mạnh, cần phải
hướng dẫn tầm nhìn của trẻ dịch chuyển từ từ, tạo sự chú ý cho trẻ một cách
từ từ.
Phát triển trí tuệ
Đợi đến khi trẻ dần dần quen với đồ chơi này, bố mẹ có thể lắc đồ chơi từ từ
sang trái, sang phải, nhằm bồi dưỡng khả năng theo dõi thị giác của trẻ.
Bố mẹ có thể đứng bế trẻ, dùng tay phải đỡ lấy phần đầu trẻ, để trẻ không
ngoái ra đằng sau. Thử để trẻ quan sát tranh và đồ chơi treo xung quanh tường
trong phòng ở đằng sau từ bên vai trái của bạn.
TAY XINH NẮM NẮM
Bồi dưỡng kỹ năng:
Hướng dẫn trẻ luyện tập vận động vùng tay, học được cách duỗi và nắm chặt
ngón tay, biết cách khép và sử dụng đồng thời hai tay, tiếp tục luyện tập sử
dụng cả tay và mắt, tập thay đổi động tác của tay.
Độ tuổi thích hợp:
Nửa tháng tuổi trở lên.
Chuẩn bị trò chơi:
Bộ quần áo, chăn hoặc đồ chơi nhỏ, vừa vặn.
Phương pháp và các bước thực hiện:
1. Khi trẻ đưa tay ra, mẹ phải vuốt ve bàn tay trẻ, đặt ngón tay mình lên trên

6

lòng bàn tay của trẻ giúp trẻ luyện tập cách cầm bằng cách thử để cho tay của
trẻ nắm chặt ngón tay mẹ.
2. Khi trẻ được 2 tháng tuổi, hãy cho trẻ thử cầm nắm đồ chơi, sờ vào quần áo
của mẹ hoặc các đồ vật chất liệu khác nhau để tăng cường xúc giác cho trẻ.
3. Trẻ 3 tháng tuổi rất hay nhìn bàn tay của mình, đồng thời biết cách sờ vào
các mép quần áo nhỏ, giường nhỏ, chăn nhỏ mà trẻ tiếp xúc.
Lời khuyên
1. Đồ vật mà trẻ cầm nắm phải mềm, tốt nhất là không được có nút, cúc để
tránh làm cho trẻ bị thương.
2. Thời gian cầm nắm đồ chơi và chơi của trẻ không nên kéo dài, thời gian lâu
nhất không được quá 5 phút.
Phát triển trí tuệ
Quá trình luyện tập tay không chỉ giúp trẻ phát triển cơ thịt và khả năng vận
động, mà còn có thể thúc đẩy quá trình phát triển trí tuệ toàn diện của trẻ.
Do đó, mẹ có thể thử vừa hát vừa vỗ tay cho trẻ nghe và xem, như vậy trẻ sẽ
tự học được cách quơ quơ đôi tay nhỏ xíu của mình, từ đó phát triển khả năng
cảm nhận tiết tấu của âm nhạc.
NGHE ÂM THANH
Bồi dưỡng kỹ năng:
Trò chơi này giúp trẻ tiếp xúc với âm thanh, quen với âm thanh, từ đó nâng
cao khả năng ghi nhớ thính giác của trẻ, xây dựng liên kết ngôn ngữ quan
trọng, bồi dưỡng khả năng trí tuệ không gian thị giác, kích thích và thúc đẩy
sự phát triển kỹ năng ngôn ngữ của trẻ.
Độ tuổi thích hợp:
Trẻ mới sinh.
Chuẩn bị trò chơi:
Thanh xúc xắc hoặc là hộp nhạc.
Phương pháp và các bước thực hiện:
1. Thực hiện trò chơi khi trẻ vui. Lúc đó bạn hãy ôm trẻ hoặc để trẻ nằm trong
nôi.
2. Dùng thanh xúc xắc có âm thanh nhẹ nhàng (hoặc hộp nhạc) để chơi đùa
với trẻ, thanh xúc xắc (hoặc hộp nhạc) có thể quay liên tục, thu hút sự chú ý

7

của trẻ, đồng thời khiến trẻ nghe được tiếng nhạc du dương.
Lời khuyên
1. Âm nhạc của thanh xúc xắc (hoặc hộp âm nhạc) tốt nhất là nhạc của hai bài
khác nhau trở lên.
2. Mẹ còn có thể cho trẻ nghe âm nhạc nhẹ nhàng du dương hoặc âm nhạc
thai giáo. Mẹ có thể thay đổi âm điệu, dùng âm cao, âm thấp, âm trầm, nhưng
nhất định phải nhẹ nhàng, dịu dàng, thể hiện được tình yêu thương.
3. Khi trẻ nghe nhạc, bố mẹ có thể đặt thanh xúc xắc (hoặc hộp nhạc) ở cạnh
tay của trẻ, rèn luyện khả năng cầm nắm của trẻ. Lúc mới đầu, có thể trẻ
không quen nên bố mẹ hãy nắm tay trẻ để hướng dẫn.
Phát triển trí tuệ
Bố mẹ có thể tìm băng nhạc thai giáo cho trẻ nghe lúc mang thai để bật cho
trẻ nghe theo giờ định sẵn, để trẻ nhớ lại nhạc đã từng nghe. Bố mẹ hãy bật
các bài hát ru cho trẻ nghe trước khi ngủ, còn nhạc thiếu nhi và hành khúc có
thể bật nghe vào ban ngày khi trẻ thức giấc. Bài hát mẹ đã từng cho thai nhi
nghe trong thời gian mang bầu cũng có thể bật lại cho trẻ nghe khi trẻ thức
giấc.
Nghiên cứu cho thấy, trẻ được nghe lại nhạc thai giáo sẽ củng cố trí nhớ âm
nhạc, có thể khơi dậy khả năng cảm hứng với cái đẹp của não phải. Nếu trẻ
không luyện tập nghe âm nhạc từ hồi thai giáo, thì ảnh hưởng của thai giáo sẽ
bị mất đi trong nửa năm.
Ú ÒA
Bồi dưỡng kỹ năng:
Trò chơi này giúp rèn luyện trí nhớ ban đầu và nâng cao khả năng chú ý của
trẻ. Đồng thời nó cũng giúp nâng cao khả năng nhận thức và khả năng tư duy
cho trẻ, giúp trẻ trải nghiệm được sự tồn tại lâu bền và thường trực của sự vật.
Độ tuổi thích hợp:
Trẻ mới sinh.
Chuẩn bị trò chơi:
Khăn tay, khăn bông tắm (hoặc miếng vải nhỏ).
Phương pháp và các bước thực hiện:
1. Khi trẻ nằm ngửa hoặc nằm sấp, tốt nhất để trẻ nằm ngửa, mẹ áp sát mặt lại
gần trẻ, cách trẻ khoảng 30 cm.

8

2. Đợi đến khi trẻ chú ý, mẹ hãy dùng khăn tay (khăn bông) để che mặt lại và
nói với trẻ: “Mẹ đi mất rồi, mẹ đâu rồi nhỉ?”
3. Khi trẻ suy nghĩ, thì mẹ hãy nhấc khăn tay (khăn bông) ra và thò mặt ra cho
trẻ nhìn thấy.
4. Làm lại nhiều lần, khi trẻ chú ý đến khuôn mặt của bạn thì bạn hãy nói với
trẻ rằng: “Mẹ ở đây.”
Lời khuyên
1. Các mẹ chú ý không được che mặt quá lâu nhé.
2. Nếu trẻ khóc vì khuôn mặt của mẹ biến mất đột ngột quá thì các lần sau,
mẹ hãy thực hiện động tác chậm lại một chút, để cho trẻ biết bạn đang làm gì.
3. Trước khi trẻ hiểu được quy tắc khá cơ bản của trò chơi này, các mẹ không
nên đổi trò chơi khác, tránh gây ra cảm giác khó khăn cho trẻ.
Phát triển trí tuệ
Trò chơi trên đây cũng có thể chơi như sau:
Cách thứ nhất: Mẹ có thể lấy khăn che khuôn mặt của trẻ, sau vài giây thì
dịch chuyển khăn và nói với trẻ: “Mẹ ở đây cơ mà!”
Cách thứ hai: Đợi đến khi trẻ học được cách chơi hai trò chơi trên, mẹ có thể
dùng khăn để che khuôn mặt của búp bê, để mình và trẻ cùng chơi trò này.
CƯỜI ĐÙA
Bồi dưỡng kỹ năng:
Trẻ học cười đùa càng sớm thì càng thông minh. Trò chơi này có thể giúp trẻ
hình thành tính cách lạc quan và thúc đẩy trí não phát triển.
Độ tuổi thích hợp:
1 tháng tuổi.
Chuẩn bị trò chơi:
Không.
Phương pháp và các bước thực hiện:
1. Mẹ bế trẻ, xoa nhẹ cơ thể trẻ, vuốt nhẹ khuôn mặt trẻ, dùng giọng nói và
động tác vui vẻ để truyền cảm hứng cho trẻ.
2. Bố mẹ thường xuyên chơi đùa cùng trẻ, làm mặt xấu để trẻ cười thành
tiếng.

9

3. Các bà mẹ cũng có thể cười phát ra tiếng, như vậy sẽ bắt chước và cười
tiếng giống người lớn
Lời khuyên
1. Kể từ ngày đầu tiên khi trẻ chào đời, các bà mẹ đã có thể trêu đùa trẻ. Có
trẻ sau khi chào đời khoảng 20 ngày đã có thể chơi trò chơi này, thường sau
khi đầy tháng trẻ đã có thể phát ra tiếng, có trẻ cá biệt thì chậm hơn một chút.
2. Trẻ thường xuyên có người trêu đùa và được sống trong không khí vui vẻ
sẽ biết cười sớm hơn. Trẻ hay cười sẽ dễ kết bạn và được mọi người yêu quý,
trẻ sẽ hạnh phúc hơn trong cuộc sống sau này.
3. Không nên trêu đùa trẻ quá mức, vì như vậy sẽ gây nguy hiểm cho trẻ. Bởi
vì lúc này trẻ thiếu ý thức tự kiểm soát bản thân, nếu trẻ bị trêu đùa cười
không dứt rất có thể sẽ bị ngạt thở, thiếu khí, gây ra xuất huyết não tạm thời,
tổn hại đến chức năng não, có thể sẽ gây ra chứng nói lắp. Đồng thời, khi trẻ
há miệng quá to để cười sẽ dễ bị sái khớp hàm dưới. Ngoài ra, không nên trêu
trẻ cười trước khi đi ngủ vì sẽ làm ảnh hưởng đến giấc ngủ của trẻ.
Phát triển trí tuệ
Khi chơi đùa cùng trẻ, bố mẹ phải chú ý quan sát xem trẻ thuộc đối tượng
nào, là trẻ kiểu thị giác, kiểu xúc giác hay là kiểu thính giác, từ đó tìm ra
phương thức chơi đùa thích hợp, có hiệu quả cao đối với trẻ. Ví dụ, có một số
trẻ là “trẻ thuộc loại thị giác”, thích nhất là trò chơi trốn mèo con, hoặc là rất
thích mẹ làm trò mặt xấu; trẻ thuộc loại “trẻ xúc giác” sẽ cười lớn nếu mẹ thổi
vào da bụng hoặc cù nhẹ vào nách trẻ; còn có trẻ là “trẻ thuộc loại thính giác”
thì rất mẫn cảm với tiếng hát hoặc một vài âm thanh đặc biệt trong cuộc sống
hàng ngày.
PHÁT ÂM VÀ BẮT CHƯỚC
Bồi dưỡng kỹ năng:
Khuyến khích trẻ phát âm và học được cách dùng âm thanh để hưởng ứng với
người khác, tạo nền tảng cho việc tập nói sau này. Đồng thời có thể thúc đẩy
trẻ hiểu được ngôn ngữ, gia tăng giao lưu tình cảm. Thêm vào đó bố mẹ phải
kịp thời trả lời trẻ, để trẻ có cảm giác tin tưởng bố mẹ, sau này trẻ mới có thể
tin tưởng được người khác.
Độ tuổi thích hợp:
1 tháng tuổi.
Chuẩn bị trò chơi:
Không.

10

Phương pháp và các bước thực hiện:
1. Khi trẻ khóc, các bà mẹ cũng nên dùng âm thanh tương tự để phản hồi lại,
trẻ sẽ nhanh chóng nín khóc. Trẻ sẽ lắng nghe xem rốt cục là mình khóc hay
người khác đang khóc.
2. Một lát sau, trẻ sẽ lại khóc lên vài tiếng để chứng thực xem có phải tiếng
của mình không, lúc này sẽ xuất hiện phát âm ngoài tiếng khóc.
3. Lúc này bố mẹ phải kịp thời nói chuyện với trẻ, đặc biệt là khi thay tã lót,
tắm, cho bú sữa, để khơi dậy cảm hứng và khả năng bắt chước của trẻ. Thông
thường lúc này trẻ sẽ khóc quấy, mẹ có thể vừa xoa nhẹ bụng trẻ, vừa nói
chuyện an ủi trẻ, như vậy trẻ sẽ nhanh chóng yên lặng trở lại.
Lời khuyên
1. Có khi trẻ không bằng lòng cũng sẽ khóc, nếu không lấy được đồ chơi,
chân bị quần áo gây cản trở cũng sẽ kêu lớn để có người đến giúp đỡ, lúc này
các mẹ nhất định phải kịp thời phản hồi lại trẻ.
2. Bố mẹ phải thường xuyên trò chuyện với trẻ, hướng dẫn trẻ biết kêu gọi,
khiến cho trẻ phát ra các âm thanh khác nhau để thể hiện các yêu cầu khác
nhau. Khi bố mẹ nói chuyện với trẻ, trẻ sẽ há miệng để bắt chước phản hồi,
sau đó sẽ phát ra tiếng “u, ươ” nho nhỏ, đôi khi cao hứng lại phát ra âm thanh
“à, ơ” hoặc “a không”, các bà mẹ cũng có thể bắt chước, để trẻ phát ra âm
thanh hưởng ứng cao hơn, to hơn.
Phát triển trí tuệ
Khi trẻ phát âm hoặc khóc quấy, bố mẹ phải kịp thời phản hồi lại. Bởi vì tiếng
gọi của trẻ (phát âm) cũng giống như ngôn ngữ, nếu được bố mẹ lý giải và
phản ứng lại thì trẻ sẽ muốn gọi hơn và biểu đạt của trẻ sẽ ngày càng rõ ràng,
chính xác hơn.
Các bà mẹ phải hướng dẫn trẻ phát ra các âm thanh khác nhau, biểu đạt các
yêu cầu khác nhau, để trẻ có thể dùng âm thanh, tư thế và ngôn ngữ giao lưu
với mọi người.
HÁT CÙNG TRẺ
Bồi dưỡng kỹ năng:
Trò chơi này có thể giúp trẻ phát triển thính giác đồng thời bồi dưỡng cảm
giác vui vẻ của trẻ, giúp trẻ xác định được vị trí nguồn âm thanh.
Độ tuổi thích hợp:
Trên 1 tháng tuổi.

11

Chuẩn bị trò chơi:
Các bài hát dành cho trẻ nhỏ.
Phương pháp và các bước thực hiện:
1. Các mẹ phải định giờ hát cho trẻ nghe (chủ yếu là các bài hát thiếu nhi, vừa
đơn giản, vừa dễ nghe để sau này trẻ có thể học được dễ dàng).
2. Mẹ có thể vừa khe khẽ hát, vừa lắc nhẹ theo nhịp. Nếu mẹ bế chặt trẻ rồi
lắc khẽ hoặc bước vòng tròn, thì thay đổi cảm giác khi chuyển động này có
thể khiến cho trẻ được rèn luyện cân bằng các cơ quan, rất tốt cho việc ngồi,
đứng, đi lại của trẻ sau này.
3. Khi dừng hát, các bà mẹ có thể quan sát nét mặt trẻ, thái độ khoa trương
một chút, để trẻ chú ý đến biểu đạt của mẹ, đây chính là khởi nguồn cho tiền
đình của trẻ.
Lời khuyên
1. Âm thanh quá lớn, động tác quá mạnh của mẹ sẽ khiến trẻ sợ hãi, do đó mẹ
phải chú ý mức độ trò chơi khi chơi đùa với trẻ.
2. Nếu bố và mẹ có thể hát cùng trẻ thì hiệu quả sẽ càng cao hơn nữa. Ngoài
ra, các ông bố cũng có thể dùng tiếng hát trầm thấp để giúp trẻ cảm nhận
được một cung bậc khác.
Phát triển trí tuệ
Có thể phát triển trò chơi này bằng cách dùng một cái khăn tắm dài, bố và mẹ
lần lượt nắm chắc hai góc trái phải ở mỗi đầu của khăn tắm, để trẻ ngủ trên
khăn tắm đó, đầu kê cao, chân để thấp, để trẻ được lắc lư theo khăn. Khăn
cách đệm dưới đất khoảng 10-15 cm, phải nắm chắc, lắc nhẹ, cung độ phải
nhỏ.
Gợi ý các bài hát thiếu nhi hoặc đồng dao: Bà còng đi chợ trời mưa, Con cò
bé bé, Một con vịt[1]…
[1] BTV đã Việt hóa ví dụ để phù hợp với các bậc cha mẹ ở Việt Nam.
NẰM SẤP NGẨNG ĐẦU
Bồi dưỡng kỹ năng:
Tập luyện cơ thịt vùng cổ của trẻ, để bộ phận này có thể nâng đỡ được trọng
lượng phần đầu. Nếu thường xuyên tập luyện, trò chơi này có thể giúp mở
rộng tầm nhìn của trẻ, rèn luyện sức mạnh nâng đỡ vùng khuỷu tay, chuẩn bị
cho trẻ lẫy và bò sau này.

12

Độ tuổi thích hợp:
1 – 2 tháng tuổi.
Chuẩn bị trò chơi:
Giường hoặc đệm, đồ chơi nhỏ có phát ra tiếng.
Phương pháp và các bước thực hiện:
Khi vùng đầu của trẻ có thể chuyển động sang trái hoặc sang phải tự do, mẹ
đặt trẻ nằm sấp trên giường, dùng một tay nâng trán của trẻ, một tay khác lắc
đồ chơi phát ra tiếng ở cạnh đầu của trẻ, thu hút trẻ ngước mắt nhìn.
Sau 1 đến 2 tuần luyện tập, khi các bà mẹ lắc đồ chơi, trẻ không cần mẹ dùng
tay nâng trán nữa mà chủ động ngước mắt lên nhìn, có khi cằm còn cất khỏi
mặt giường một lát.
Lời khuyên
1. Khi trẻ được 30 ngày, cằm của trẻ có thể tựa mặt giường để nhìn lên trên,
60 ngày cằm có thể cách giường 3-5 cm để ngẩng đầu lên nhìn. Các bà mẹ
không nên lo lắng khi trẻ nằm sấp sẽ bị ngạt, bởi vì trẻ đã có thể tự quay đầu
để nâng mũi lên.
2. Một điểm đáng chú ý là khi trẻ ngủ thì không nên để trẻ nằm sấp.
Phát triển trí tuệ
Trò chơi này còn có hai cách chơi như sau:
Cách thứ nhất: Mẹ nằm trên giường, để trẻ nằm trên bụng, hai tay xoa đỡ đầu
trẻ và nói chuyện với trẻ, chọc cười trẻ. Trẻ thích ngẩng đầu nhìn mặt mẹ. Rất
nhanh trẻ sẽ học được cách ngóc đầu lên.
Cách thứ hai: Mẹ và trẻ nằm quay mặt vào nhau, hai tay mẹ đặt vào cạnh đầu
trẻ. Mẹ gọi tên trẻ và giúp trẻ ngẩng đầu lên nhìn khuôn mặt của mẹ, từ đó rèn
luyện cơ thịt vùng cổ cho trẻ.
VẬN ĐỘNG MÌNH VÀ CƠ THỂ
Bồi dưỡng kỹ năng:
Trò chơi vận động cơ thể có thể giúp trẻ phát triển nhanh chóng. Trong khi
vận động, da của trẻ được vuốt ve, sẽ kích thích phản ứng đa biến linh hoạt
của trẻ.
Độ tuổi thích hợp:
Trên 1 tháng tuổi.

13

Chuẩn bị trò chơi:
Trước khi tắm, chơi trên giường hoặc đệm sạch.
Phương pháp và các bước thực hiện:
1. Các bà mẹ nắm lấy hai tay của trẻ để làm động tác “lên, xuống, trong,
ngoài, giơ ra, thụt vào”.
2. Sau đó, các bà mẹ nắm lấy hai chân của trẻ và tiếp tục động tác “lên,
xuống, trong, ngoài, giơ ra, thụt vào”.
Lời khuyên
1. Trò chơi này có thể lựa chọn thực hiện trước khi trẻ tắm hoặc vào lúc thời
tiết dễ chịu.
2. Bố mẹ tốt nhất là vừa gọi vừa dẫn dắt trẻ chơi trò chơi này.
3. Bố mẹ phải nhẫn nại, có thể sẽ phải chơi đi chơi lại nhiều lần trẻ mới nắm
được.
Phát triển trí tuệ
Trò chơi kể trên có thể mở rộng như sau:
1. Hai tay đan chéo trước ngực: Nắm lấy hai tay của trẻ, để hai bả vai thẳng,
đan chéo hai tay trước ngực.
2. Co gập khớp vai: Nắm tay của trẻ kéo ra, gập vào.
3. Vận động co duỗi hai chi trên: Nắm tay của trẻ giơ lên trên vai.
4. Co duỗi khớp đầu gối: Tiến hành lần lượt hai bên trái phải.
5. Duỗi thẳng chân ra, giơ lên cao: Nắm lấy hai khớp gối của trẻ để hai chi
dưới giơ lên trên.
6. Quay lật người: Trẻ nằm sấp, giúp cho trẻ lật sang trái, sang phải.
NHẬN RA MẸ
Bồi dưỡng kỹ năng:
Giúp trẻ cảm nhận được sự ấm áp của gia đình, đồng thời bồi dưỡng cho trẻ
học cách phân biệt và ghi nhớ đặc trưng của từng người.
Độ tuổi thích hợp:
2 – 3 tháng tuổi.
Chuẩn bị trò chơi:

14

Mũ, khẩu trang, kính.
Phương pháp và các bước thực hiện:
1. Bố bế trẻ, cho trẻ đứng trước mặt ông nội, bà nội, mẹ, bà ngoại, ông ngoại,
và cô hàng xóm, trẻ sẽ nhanh chóng tìm ra mẹ, sau đó nhoài người vào lòng
mẹ.
2. Mẹ có thể thay bộ quần áo khác, đội mũ hoặc đeo khẩu trang, sau đó lại
đứng trước mặt trẻ, thử cho trẻ nhận dạng lại một lần nữa.
3. Mẹ có thể đeo thêm một chiếc kính, lúc mới bắt đầu trẻ có thể hơi khó khăn
và phân vân một chút, nhưng chỉ cần mẹ cất tiếng nói, trẻ sẽ lập tức nhận ra
và nhanh chóng lao vào lòng mẹ.
Lời khuyên
1. Mỗi khi bố mẹ đến cạnh trẻ, chỉ cần trẻ thức, sẽ nhìn bố mẹ.
Do đó, bố mẹ cần phải cố gắng cùng chơi với trẻ, để trẻ sớm nhận ra mình.
2. Trẻ sẽ luôn nhận ra mẹ trước, sau đó nhận ra bố, nhưng có một điểm cần
phải nhắc nh