PHÒNG GD& ĐT TP HOÀ BÌNH
TRƯỜNG THCS HỮU NGHỊ
ĐỀ CHÍNH THỨC

ĐỀ KIỂM TRA GIỮA KÌ II
NĂM HỌC 2024 – 2025
MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 6
Ngày kiểm tra: tháng 3 năm 2025
Thời gian làm bài: 90 phút (không kể thời gian giao đề)
(Đề thi gồm có 02 trang)

I. ĐỌC HIỂU (6,0 điểm)
Đọc văn bản sau:
“…Nhà mẹ Lê là gia đình một người mẹ với mười một người con. Bác lê là một
người đàn bà quê chắc chắn và thấp bé, da mặt và chân tay nhăn nheo như một quả trám
khô. Khi bác mới đến phố, ai ai cũng chú ý đến đám con của bác: mười một đứa, mà
đứa lớn mới có mười bảy, đứa bé nhất hãy còn phải bế trên tay.
Mẹ con bác ở trong một căn nhà cuối phố, một căn nhà cũng lịp xụp như những
căn nhà khác. Chừng ấy người chen chúc trong một khoảng rộng độ bằng hai chiếc
chiếu, có mỗi một chiếc giường nan đã gẫy nát. Mùa rét thì trải ổ rơm đầy nhà, mẹ con
cùng nằm trên đó…Đối với những người nghèo như bác, một chỗ ở thế cũng tươm tất
lắm rồi. Nhưng còn cách kiếm ăn. Bác Lê chật vật suốt ngày cũng không đủ nuôi chừng
ấy đứa con. Từ buổi sáng tinh sương, mùa nóng cũng như mùa rét, bác dậy sướm đi làm
mướn cho những người trong làng. Những ngày có người mượn, tuy vất vả nhưng bác
chắc chắn buổi tối được mấy bát gạo, mấy đồng xu về nuôi lũ con đói đang đợi ở nhà.
Đó là những ngày sung sướng.
Những ngày rét, các ruộng đã gặt hết, cánh đồng chỉ còn trơ cuống rạ dưới gió
bấc lạnh như lưỡi dao sắc khía vào da, bác Lê lo sợ vì không ai mượn bác làm gì nữa.
Thế là cả nhà nhịn đói. Mấy đứa nhỏ nhất, con Tý, con Phún, chúng nó khóc lả đi mà
không có cái ăn. Dưới manh áo rách nát, thịt chúng thâm tím lại vì rét. Bác Lê ôm lấy
con trong ổ rơm để mong lấy cái hơi ấm của mình ấp ủ cho nó. Thằng con lớn, từ sáng
đã cùng thằng Ba ra đồng kiếm con cua con ốc sau mùa gặt, đi mót những bông lúa còn
sót lại trong khe ruộng. Thật là sung sướng nếu chúng mang về được một lượm, trong
những ngày may mắn. Vội vàng, bác Lê đẩy con ra vơ lấy bó lúa, đem vò nát, vét hột
thóc, giã lấy gạo. Rồi là một bữa cơm nóng lúc buổi tối giá rét, mẹ con ngồi xúm quanh
nồi cơm bốc hơi, trong khi bên ngoài gió lạnh rít qua mái tranh…”
(Trích: Nhà mẹ Lê - Thạch Lam, NXB Kim Đồng, 2000, Trang 11,12)
Thực hiện các yêu cầu
Câu 1. (0,5 điểm) Nhân vật chính được nói đến trong văn bả là ai?
Câu 2. (1,0 điểm) Theo em, vì sao mẹ Lê lại phải làm việc vất vả suốt ngày mà
vẫn không đủ nuôi con cái?
Câu 3. (1,0 điểm). Tìm và chỉ ra tác dụng của biện pháp tu từ trong câu văn sau:
«Bác lê là một người đàn bà quê chắc chắn và thấp bé, da mặt và chân tay nhăn nheo
như một quả trám khô».

Câu 4. (1,5 điểm) Em hiểu như thế nào về chi tiết: “một bữa cơm nóng lúc buổi
tối giá rét, mẹ con ngồi xúm quanh nồi cơm bốc hơi, trong khi bên ngoài gió lạnh rít
qua mái tranh”?
Câu 5. (1,0 điểm) Việc: “Bác Lê ôm lấy con trong ổ rơm để mong lấy cái hơi ấm của
mình ấp ủ cho nó'' gợi cho em suy nghĩ gì về người mẹ được nhắc đến trong văn bản?
Câu 6. (1,5 điểm) Từ văn bản hãy viết đoạn văn (Khoảng 5 -7 câu), trình bày suy
nghĩ của em về tình mẫu tử.
II. VIẾT (4,0 điểm)
Trường học là nơi diễn ra nhiều hoạt động vui vẻ, ý nghĩa. Hãy tả lại một cảnh
hoạt động để lại cho em ấn tượng nhất.
---------------------- Hết ---------------------

PHÒNG GD&ĐT THÀNH PHỐ
TRƯỜNG THCS HỮU NGHỊ

HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ KIỂM TRA GIỮA KÌ II
NĂM HỌC 2024-2025
MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 6
(Hướng dẫn chấm gồm 04 trang)

Phần Câu
Nội dung
1
ĐỌC HIỂU
1 Nhân vật chính trong văn bản là mẹ Lê
2 Vì nhà quá nghèo lại đông con, các con còn nhỏ chưa giúp mẹ được
nhiều nên mẹ Lê phải làm việc vất vả suốt ngày mà vẫn không đủ
nuôi con.
3 Học sinh có thể chỉ ra một trong hai biện pháp sau
- Phép so sánh (da mặt và chân tay nhăn nheo như một quả trám
khô)
Tác dụng: Gợi tả hình ảnh bác Lê, một người phụ nữ nông thôn
vất vả, gầy guộc, già , qua đó thể hiện sự đồng cảm của tác giả với
cuộc đời khốn khó của bác.
- Phép liệt kê (chắc chắn,thấp bé, da mặt và chân tay nhăn nheo)
Tác dụng: Gợi tả vẻ ngoài tiều tụy, già nua cảu bác Lê do lao
động vất vả, cực nhọc, từ đó gợi lên sự thương cảm của người
đọc….
4 Học sinh có thể trả lời một trong các ý sau
- Hình ảnh “mẹ con ngồi xúm quanh nồi cơm bốc hơi..” gợi tả một
bữa cơm đơn sơ nhưng ấm áp, yêu thương, sự gắn kết giữa những
con người nghèo giữa ngày đông giá rét…
- Sự đối lập của thời tiết khắc nghiệt bên ngoài với tình yêu thương
bên trong làm nổi bật sự ấm áp của tình mẫu tử giữa cái giá lạnh,
khắc nghiệt của thời tiết.
- Hạnh phúc thật giản dị. Trong hoàn cảnh thiếu thốn, một bữa cơm
nóng đạm bạc cũng là hành phúc. Hình ảnh đó nhắc nhở ta hãy biết
trân trọng những gì mình đang có
- Bữa cơm tuy ít ỏi nhưng đầy yêu thương, người mẹ nghèo khó
nhưng luôn là chỗ dựa tinh thần lớn lao cho những đứa trẻ trong cơn
đói rét.
…..
Giáo viên chấm linh hoạt theo cách diễn đạt của học sinh
5 Việc: “Bác Lê ôm lấy con trong ổ rơm để mong lấy cái hơi ấm của
mình ấp ủ cho nó'' thể hiện tình mẫu tử thiêng liêng, dù nghèo khó
đói khổ nhưng mẹ luôn sàng che chở, bảo vệ cho con….
6 - Học sinh viết được đoạn văn có đủ bố cục ba phần
- Nội dung đoạn văn: Giới thiệu về tình mẫu tử, trình bày được

Điểm
6,0
0,5
0,5

0,5
0,5

1,0

1,0
0,25
1,25

II

1

những suy nghĩ về tình mẫu tử; Biết liên hệ bản thân
VIẾT
Viết bài văn tả cảnh sinh hoạt

4,0

a) Đảm bảo cấu trúc bài văn tả cảnh sinh hoạt
0,25
Mở bàigiới thiệu được cảnh cần tả, thân bàitả cảnh theo trình tự, kết
bài nêu được cảm nghĩ về cảnh
b) Xác định đúng yêu cầu của đề: Viết bài văn tả cảnh sinh hoạt; 0,25
Lựa chọn được cảnh cần tả
c) Triển khai bài văn:
- Học sinh có nhiều cách diễn đạt, sáng tạo khác nhau, song về cơ
bản phải đạt được những yêu cầu sau:
* Mở bài
0,25
- Giới thiệu được cảnh cần tả (Cảnh một giờ chào cờ, cảnh một tiết
học, cảnh sân trường giờ ra chơi, cảnh một buổi hoạt động tập
thể…)
- Ấn tượng, cảm xúc chung về cảnh
* Thân bài
- Tả bao quát cảnh (Không gian, thời gian diễn ra hoạt động, hình
ảnh mọi người tham gia, không khí chung của hoạt động…)
- Tả chi tiết
+ Cảnh hoạt động thứ nhất…
+ Cảnh hoạt động thứ 2….
…..
* Kết bài: Suy nghĩ, cảm xúc của bản thân về khung cảnh buổi sinh
hoạt tập thể
d) Chính tả, ngữ pháp, trình bày:
- Viết đúng chính tả, ngữ pháp, trình bày bài đúng quy định.
Lưu ý: Không cho điểm nếu bài làm có quá nhiều lỗi chính tả, ngữ
pháp.
e) Sáng tạo
Lời văn miêu tả sinh động, hình ảnh tiêu biểu, tập trung vào hoạt
động của học sinh và thầy cô.
TỔNG ĐIỂM
---------------------- Hết ---------------------

2,5

0,25
0,25

0,25
10,0