NHỮNG BÀI HỌC TỪ THIÊN NHIÊN
Hướng dẫn về nông nghiệp sinh thái vùng nhiệt đới
*****
Tác giả

: Shimpei Murakami (1991)

Bản quyền tác giả năm 1991

: Shimpei Murakami
Tashiro, Nakayama, Funehiki-cho,
Tamura-gun, Fukushima-ken 979-45
Nhật Bản

Mã tiêu chuẩn quốc tế

: 974-87054-1-2

Xuất bản lần đầu tiên

: Tháng 5 năm 1991

Tái bản lần hai

: Tháng 8 năm 1999

Minh họa

: Mari Tomita

Ảnh

: Shimpei Murakami

Biên tập và trình bày

: Wilma Van Berkel

Xuất bản

: Trung tâm trồng trọt tự nhiên Nongjok
44 Moo 7, Rim Khlong Jak,
Khlong 12, Nongjok,
Bangkok 10530
Thái Lan
1
https://thuviensach.vn

Điện thoại: +66-2-989-9909
Email

: nongjok@loxinfo.co.th

In

: Nhà xuất bản Papyrus
Đường Sathorn Tai
Bangkok, Thái Lan

2
https://thuviensach.vn

LỜI CẢM ƠN
Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến những người đã khích lệ tôi viết và hoàn
thiện cuốn sách này.
Qazi Faruque Ahmed, Giám đốc điều hành của PROSHIKA-MUK, đã ủng hộ tôi
cả về tinh thần và vật chất cho cuốn sách này. Manitosh Hawlader, đồng sự của tôi
đã cùng tôi làm việc, thảo luận và nghiên cứu về sự phát triển của hệ nông nghiệp
sinh thái ở nông trại Proshika. Julian Francis, Giám đốc CUSO Nam Á đã giúp tôi
rất nhiều khi làm việc tại Bangladesh. Cảm ơn Farida Akhter, Farhad Mazhar và
các bạn ở UBINIG vì sự tình nguyện đóng góp cho cuốn sách này. Tôi thực sự cảm
ơn Wilma Van Berkel đã nhiệt tình sửa lỗi, biên tập, in ấn, trình bày,… Tôi cũng
dành lời cảm ơn đặc biệt tới Mari Tomina, người đã vẽ tranh minh họa cho cuốn
sách.
Cuối cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất đến tất cả mọi người từ Nhật Bản đã
ủng hộ tôi cả về vật chất lẫn tinh thần để chúng tôi có thể làm việc tốt ở
Bangladesh.

3
https://thuviensach.vn

MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN .............................................................................................. 3
MỤC LỤC ................................................................................................... 4
LỜI MỞ ĐẦU .............................................................................................. 9
LỜI TỰA................................................................................................... 11
PHẦN I ..................................................................................................... 15
CƠ SỞ....................................................................................................... 15
CHƯƠNG 1 ............................................................................................... 15
THIÊN NHIÊN VÀ NÔNG NGHIỆP............................................................ 15
1.1. Hệ sinh thái tự nhiên của rừng nhiệt đới.............................................. 16
1.1.1. Vòng chu chuyển dinh dưỡng (hệ tái sinh) .................................. 16
1.1.2. Tháp sinh thái ........................................................................... 18
1.1.3. Các quy luật quan trọng trong nông nghiệp................................. 19
1.2. Sự khác nhau giữa nông nghiệp và rừng tự nhiên............................ 19
1.2.1. Sự đa dạng................................................................................ 19
1.2.2. Các vấn đề dịch bệnh ................................................................. 19
1.2.3. Độ phì nhiêu của đất.................................................................. 20
1.2.4. Sản xuất sinh khối..................................................................... 20
1.3. Nước ................................................................................................ 21
1.3.1. Vòng chu chuyển của nước ............................................................ 21
1.3.2. Lượng mưa hiện tại và hữu hiệu ..................................................... 21
1.3.3. Yếu tố làm tăng lượng mưa hữu hiệu............................................... 21
1.3. Đặc điểm của hệ sinh thái nhiệt đới.................................................... 22
1.4.1. Khí hậu nhiệt đới ......................................................................... 23
1.4.2. Sự phân bổ chất dinh dưỡng ở rừng nhiệt đới .................................. 24
1.4.3 Cấu trúc nhiều tầng của rừng tự nhiên ............................................. 25
1.4.4 Vấn đề nông nghiệp trong hệ sinh thái nhiệt đới................................ 26
1.4.5. Kết luận....................................................................................... 26
CHƯƠNG 2 ............................................................................................... 29
4
https://thuviensach.vn

ĐẤT.......................................................................................................... 29
2.1. Đất là gì ? ....................................................................................... 29
2.2. Chức năng và đặc tính của đất ............................................................. 30
2.2.1. Các tính chất vật lý tối ưu.............................................................. 30
2.2.2 Các tính chất hóa học tối ưu ........................................................... 32
2.2.3. Những tính chất sinh học tối ưu...................................................... 34
CHƯƠNG 3 ............................................................................................... 36
CÁC VẤN ĐỀ VỚI NÔNG NGHIỆP HÓA HỌC........................................... 36
3.1. Những vấn đề sinh thái ....................................................................... 37
3.1.1. Sự thoái hóa của đất ..................................................................... 37
3.1.2. Những vấn đề về gia tăng dịch bệnh ........................................... 38
3.1.3. Sự xuống cấp chất lượng thực phẩm ............................................. 38
3.1.4. Sự ô nhiễm của đất, nước, không khí và sản phẩm.......................... 39
3.1.5. Những nguy hại đối với sức khỏe.................................................. 39
3.1.6. Sự biến mất của các giống loài địa phương ................................... 40
3.1.7. Những vấn đề khác ..................................................................... 40
3.2. Những vấn đề kinh tế ....................................................................... 41
3.2.1 Sự gia tăng chi phí sản xuất ............................................................ 41
3.2.2. Thu hoạch mùa màng giảm sút..................................................... 42
3.3. Những vấn đề xã hội ........................................................................ 43
3.3.1. Tạo ra khoảng cách giữa giàu và nghèo .......................................... 44
3.3.2. Tạo ra sự lệ thuộc....................................................................... 44
3.3.3. Mất hệ thống và kiến thức canh tác truyền thống............................ 45
CHƯƠNG 4 ............................................................................................... 47
NHỮNG NGUYÊN TẮC CỦA NÔNG NGHIỆP SINH THÁI......................... 47
4.1. Tính đa dạng ..................................................................................... 48
4.2. Đất sống ........................................................................................... 48
4.3. Tái chu chuyển .................................................................................. 49
4.4. Cấu trúc nhiều tầng ............................................................................ 51
5
https://thuviensach.vn

PHẦN 2..................................................................................................... 54
PHƯƠNG PHÁP THỰC HÀNH .................................................................. 54
CHƯƠNG 5 ............................................................................................... 54
BÓN PHÂN VÀ BẢO TỒN ĐẤT ................................................................ 54
5.1.Nguyên lý bón phân và bảo tồn đất ....................................................... 55
5.2. Phủ với ít canh tác.............................................................................. 57
5.2.1. Ưu điểm ...................................................................................... 57
5.2.2. Nhược điểm ................................................................................. 58
5.2.3. Nguyên liệu phủ............................................................................ 59
5.2.4. Phủ sống ..................................................................................... 59
5.2.5. Cây che phủ ................................................................................. 60
5.3. Phân xanh ......................................................................................... 60
5.3.1. Ưu điểm ...................................................................................... 60
5.3.2. Nhược điểm ................................................................................. 61
5.3.3. Cây phân xanh ............................................................................. 62
5.3.4. Lớp phủ phân xanh ....................................................................... 62
5.4. Trộn phân ......................................................................................... 63
5.4.1. Ưu điểm ...................................................................................... 63
5.4.2. Nhược điểm ................................................................................. 64
5.4.3. Quy trình trộn phân ...................................................................... 64
5.5. Trồng cây và cỏ dọc đường ranh giới.................................................... 65
5.5.1. Ưu điểm ...................................................................................... 66
5.5.2. Nhược điểm................................................................................. 67
5.5.3. Cây trồng đa mục đích .................................................................. 68
CHƯƠNG 6 ............................................................................................... 69
HỆ THỐNG CANH TÁC ............................................................................ 69
6.1. Các vấn đề xảy ra với hệ thống canh tác hiện nay................................... 69
6.1.1. Độc canh ..................................................................................... 69
6.1.2. Canh tác liên tục .......................................................................... 70
6
https://thuviensach.vn

6.2. Hệ thống canh tác thay thế .................................................................. 72
6.3. Đa canh ............................................................................................ 73
6.4. Luân canh ......................................................................................... 73
6.5. Canh tác kết hợp ................................................................................ 74
CHƯƠNG 7 ............................................................................................... 77
QUẢN LÝ DỊCH BỆNH ............................................................................. 77
7.1. Dịch bệnh là gì và có những vấn đề nào? .............................................. 78
7.2. Vòng luẩn quẩn của việc khống chế sâu bệnh bằng hóa chất.................... 79
7.2.1. Côn trùng .................................................................................... 79
7.2.2. Dịch bệnh .................................................................................... 80
7.3. Quản lý dịch bệnh một cách tự nhiên.................................................... 80
7.3.1. Các biện pháp phòng .................................................................... 81
7.3.2. Các biện pháp trừ ......................................................................... 82
7.4. Cỏ dại............................................................................................... 83
7.4.1. Bản chất của cỏ dại ...................................................................... 84
7.4.2. Gợi ý về về quản lý cỏ dại.............................................................. 85
CHƯƠNG 8 ............................................................................................... 88
TỰ SẢN XUẤT HẠT GIỐNG ..................................................................... 88
8.1. Vấn đề với giống HYV lai (F1) và giống mua về ................................... 88
8.2. Lợi ích của việc tự sản xuất hạt giống................................................... 90
8.3. Quy trình tự sản xuất hạt giống ............................................................ 91
THAM KHẢO............................................................................................ 94
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO...................................................... 100

7
https://thuviensach.vn

“Mục đích cuối cùng của trồng trọt không phải là sự phát triển của mùa màng, mà
là sự bồi dưỡng và hoàn thiện đời sống con người.”
Masanobu Fukuoka (Cuộc cách mạng về rơm)

8
https://thuviensach.vn

LỜI MỞ ĐẦU
Trải qua hơn một triệu năm, thiên nhiên đã xây đắp nên một hệ thống các mối quan
hệ trao đổi phức tạp và phụ thuộc lẫn nhau giữa các yếu tố đất, nước, không khí,
rừng, ánh sáng mặt trời và sinh vật – tạo nên cái mà chúng ta gọi là hệ sinh thái. Đó
là hệ thống hỗ trợ mọi sinh vật sống trên hành tinh này, không chỉ đáp ứng nhu cầu
cần thiết mỗi ngày mà còn lưu trữ những nguồn tài nguyên cho thế hệ mai sau. Tuy
nhiên hệ thống hỗ trợ này đang bị đe dọa bởi sự tấn công của loài người với thiên
nhiên, nhất là mức độ nghiêm trọng trong vài thập kỷ gần đây. Khi bị mù quáng
bởi cái gọi là “thành tựu khoa học và kỹ thuật”, con người có niềm tin rằng họ có
thể chinh phục được thiên nhiên và khai thác chúng đến cùng kiệt. Không có gì
khác ngoài sự kiêu ngạo và một lời biện minh cho lòng tham vô đáy. Những tưởng
hiểu biết về khoa học kỹ thuật, họ không chịu hiểu tầm quan trọng của khoa học tự
nhiên. Và càng hiểu sai, mối quan hệ của con người với thiên nhiên ngày càng trở
nên tồi tệ. Nhưng trong cuộc chiến cam go này, chắc chắn con người sẽ là những
kẻ thua cuộc khi mà họ và những sinh vật khác sẽ phải đối mặt với nguy cơ tuyệt
chủng. Những dấu hiệu đang được cảnh báo trước hiện nay như trái đất nóng lên,
mưa axit, thương tổn tầng ozon, phá rừng ồ ạt, hoang mạc gia tăng, hạn hán kéo
dài, lũ lụt nguy hại cùng giông bão khủng khiếp đang tàn phá nhiều nơi trên trái
đất.
Tuy nhiên, môi trường bị tàn phá không những là hậu quả của sự ngạo mạn về
khoa học của con người mà còn chịu tác động từ cách tổ chức xã hội trong hệ
thống kinh tế, văn hóa, xã hội. Hệ thống kinh tế dẫn đến tình trạng độc quyền
nguồn tài nguyên bởi một số ít người, trong khi đó hệ thống xã hội thúc đẩy tập
trung quyền lực vào một số nhỏ với cái giá phải trả là tước quyền công dân của
nhiều người, còn hệ thống văn hóa bào chữa cho lòng tham và liều lĩnh dưới cái tên
chủ nghĩa cá nhân.
9
https://thuviensach.vn

Nếu lương tri loài người không được lên tiếng, không sớm thì muộn họ sẽ phá hủy
môi trường của chính mình và những sinh vật sống xung quanh. Vậy làm cách nào,
chỉ khi họ xây dựng một xã hội dựa trên sự chia sẻ công bằng và lâu bền nguồn tài
nguyên, phân cấp quyền lực xã hội cũng như thúc đẩy tiêu thụ dựa trên nền tảng
nhu cầu chứ không phải lòng tham của một số ít người. Khoa học và kỹ thuật của
con người cũng cần hiểu những nguyên lý và quy luật của tự nhiên, tìm được sự
phát triển bền vững trong sự hòa hợp nhịp nhàng giữa khoa học công nghệ với
khoa học công nghệ cao cả của tự nhiên.Cuốn sách “Những bài học từ thiên nhiên”
của ông Shimpei Murakami là một cố gắng đáng ca ngợi khi tìm ra các nguyên tắc
và quy luật của tự nhiên cũng như cách hiểu và ứng dụng chúng để phát triển một
hệ nông nghiệp thay thế trong sạch và bền vững. Từ kinh nghiệm làm việc lâu năm
ở Nhật Bản và 3 năm kinh nghiệm tại trang trại sinh thái Proshika của tác giả, cuốn
sách mang nhiều khuynh hướng thực hành và vẫn đi kèm những lý giải cặn kẽ
nguyên lý đằng sau những thực hành ấy. Cuốn sách được viết trong bối cảnh tại
Bangladesh nên có lẽ chỉ phù hợp cho các nhà thực hành sinh thái nông nghiệp nơi
đây. Ngoài ra, cuốn sách sẽ là một nguồn quý giá cho nhà môi trường học khi họ
nhận ra nông nghiệp hóa học đã ảnh hưởng như thế nào đến các tài nguyên nông
nghiệp như đất, nước, đa dạng sinh học,…. Ông Murakami đã miêu tả chi tiết hiện
tượng và đưa ra các cách thực hành hợp lý. Tóm lại, sau khi đọc xong cuốn sách
này, người ta lạc quan tin tưởng rằng sẽ có phương án cho vấn đề hủy hoại môi
trường. Tác giả chứng minh được rằng cả trên lý thuyết và thực hành, hệ nông
nghiệp sinh thái vừa thân thiện với môi trường, vừa đem lại năng suất cao hơn và
ổn định hơn so với nông nghiệp hóa học. Bất cứ ai đọc xong cuốn sách này sẽ tin
rằng hệ nông nghiệp sinh thái dựa trên khoa học tự nhiên cao cả, và vì vậy, đó
chính là hướng đi cho tương lai.
Qazi faruque Ahmed
Giám đốc điều hành
PROSHIKA
10
https://thuviensach.vn

LỜI TỰA
Khi tôi nhận ra rằng, bản thân nông nghiệp có thể mang tính hủy hoại đối với thiên
nhiên, cái được coi là nền tảng của mọi sinh vật sống, quan điểm của tôi về nông
nghiệp đã hoàn toàn thay đổi. Đó là vào năm 1982, khi tôi đang sống ở Bihar, Ấn
Độ, tôi đã có trải nghiệm đầu tiên về nông nghiệp ở một khí hậu nhiệt đới. Trước
đó, điều mà tôi quan tâm chỉ là cách đạt sản lượng cao nhất dựa trên các phương
pháp hữu cơ. Tôi là một nông dân đã từng làm việc tại nông trại của bố tôi nơi thực
hiện phương thức canh tác hữu cơ không dùng hóa học nông nghiệp được 20
năm.Từ đó, mối quan tâm của tôi đã chuyển sang việc loại hình nông nghiệp nào
phù hợp với thiên nhiên và giúp tối ưu hóa sản lượng nông nghiệp.
Năm 1985, tôi đến Bangladesh để làm việc cho Shapla Neer, một tổ chức phi chính
phủ Nhật Bản hoạt động vì sự phát triển cộng đồng nông thôn. Tôi đã quan sát tình
hình của nông dân, bao gồm cách thức làm ăn trong nông nghiệp và đời sống nhân
dân trong làng thời gian đó. Đến tháng 4 năm 1988, tôi tham gia Proshika-Muk với
tư cách là cố vấn cho nông nghiệp sinh thái. Proshika-Muk là một trong số ít các tổ
chức phi chính phủ quan tâm đến khía cạnh môi trường trong sự phát triển nông
thôn và đưa nông nghiệp thay thế vào đất nước này. Từ đó, tôi bị lôi cuốn vào việc
thực hành nông nghiệp sinh thái tại trại thí điểm Proshika và phụ trách đào tạo
công nhân mở rộng nông nghiệp.
Với 3 năm thực hành thí nghiệm và 6 năm quan sát nền nông nghiệp nhiệt đới, tôi
đã nhận ra một nhân tố đầy quan trọng và thú vị, đó là việc canh tác nông nghiệp
theo đúng quy luật của tự nhiên sẽ giúp nhanh chóng khôi phục độ phì nhiêu của
đất và cân bằng sinh thái, từ đó dẫn đến năng suất tăng lên và bền vững. Tuy nhiên,
lối canh tác phản tự nhiên (nông nghiệp hóa học) sẽ làm đất đai bị thoái hóa và mất
cân bằng sinh thái, từ đó sản lượng giảm sút.
11
https://thuviensach.vn

So với vùng ôn đới, ở vùng nhiệt đới, cả việc phục hồi và suy thoái đều diễn ra rất
nhanh chóng. Cách đây khoảng 50 năm, nông dân bắt đầu sử dụng hóa học nông
nghiệp tại Nhật Bản và một số vùng nhiệt đới khác. Sau 30 năm thực hiện, các
phản ứng bất lợi và các vấn đề nghiệm trọng liên quan đến hóa học nông nghiệp
này bắt đầu xuất hiện. Ở trong vùng nhiệt đới như Bangladesh, chỉ cần 10-15 năm
là các phản ứng bất lợi và những vấn đề như vậy xuất hiện. Một số nông dân
Bangladesh cho biết ở vùng nước cao nơi không có lũ lụt, các vấn đề đó xuất hiện
sau 5-7 năm.
Vì lý do này, chính các vùng nhiệt đới lại rất cần việc thực hiện nông nghiệp sinh
thái. Nếu không thì hệ sinh thái nhiệt đới dễ bị tác động sẽ hoàn toàn bị phá hủy
bởi việc canh tác nông nghiệp phản tự nhiên.
Tôi có hai mục đích khi định viết cuốn sách này. Một là viết một cuốn sách đơn
giản để giải thích các ý cơ bản về thiên nhiên nhằm giúp cho mọi người hiểu thế
nào là nông nghiệp theo quan điểm của tự nhiên. Hai là chia sẻ kinh nghiệm của tôi
trong thực hành nông nghiệp sinh thái ở vùng nhiệt đới Bangladesh. Trong cuốn
sách “Những bài học từ thiên nhiên” này, tôi cố gắng thực hiện hai mục tiêu trên
theo cách khiến người đọc dễ hiểu nhất.
Cuốn sách này chỉ bao gồm các thông tin cơ bản cần thiết để hiểu biết về nông
nghiệp. Tôi không đi sâu vào các kỹ thuật đặc biệt bởi tôi cho rằng quan trọng là
phải hiểu được các ý cơ bản. Một khi đã có kiến thức cơ bản, mọi người có thể phát
triển và ứng dụng những hiểu biết và kỹ thuật của mình vào những hoàn cảnh đặc
biệt. Nông nghiệp không thể chỉ bị thu hẹp bởi việc sử dụng một tỷ lệ phân bón hóa
học phù hợp và một liều lượng chất hóa học đúng đắn. Thực tế canh tác còn phức
tạp và đa dạng hơn nhiều. Chẳng có câu trả lời nào là có sẵn cả. Sự linh động và trí
tưởng tượng mới thật cần thiết cho sự phát triển thực sự của nông nghiệp.

12
https://thuviensach.vn

Có hai người đã động viên tôi làm việc trong nền nông nghiệp sinh thái. Một là cha
tôi, người đã thực hiện canh tác hữu cơ ở Nhật Bản kể từ năm 1971. Điều thúc đẩy
tôi hoạt động cho nông nghiệp sinh thái chính là ý kiến đơn giản, nhưng mạnh mẽ
của ông cho rằng nhiệm vụ của nông nghiệp là sản xuất ra thực phẩm phục vụ sức
khỏe của nhân dân chứ không phải sản xuất ra thực phẩm chứa chất hóa học độc
hại vì lợi ích kinh tế của nông dân. Ông đã minh chứng cho tôi thấy mọi cây trồng
có thể phát triển tốt mà không cần dùng các chất hóa học, vì vậy sẽ không có khái
niệm “tránh” dùng chúng trong canh tác.
Ông Masonobu Fukuoka, một nông dân chuyên về tự nhiên, tác giả của cuốn “Một
cuộc cách mạng rơm” là một người thầy về nông nghiệp của tôi. Ông ấy nói rằng
thiên nhiên vốn hoàn hảo, chính con người đã tác động xấu đến tự nhiên và tạo ra
nhiều vấn đề, làm cho các vấn đề này trở nên tồi tệ hơn. Nông dân không bao giờ
cày xới và chăm bón đất trong rừng tự nhiên nhưng đất ở đây vẫn tơi xốp và giàu
chất dinh dưỡng. Còn đất nông nghiệp được nông dân cày xới và chăm bón thường
xuyên cho mỗi vụ mùa mà nó vẫn cằn cỗi, ít chất dinh dưỡng. Vì sao vậy? Đó là vì
con người không chịu hiểu thiên nhiên.
“Hãy để thiên nhiên vốn tự nhiên theo cách của nó”. Dựa trên ý kiến này, Fukuoka
đã phát triển một phương thức canh tác tự nhiên được gọi là “canh tác không làm gì
cả”. Không cày xới, không bón phân, không gieo hạt, không làm cỏ, không thuốc
trừ sâu. Kết quả là ông ấy đã gặt hái được sản lượng lúa cao hơn mức bình quân
của Nhật Bản. Tôi đã thực sự ấn tượng với lý thuyết và việc thực hiện dựa trên suy
nghĩ đơn giản nhưng sâu sắc và hợp lý, có niềm tin vào thiên nhiên như của ông.
Hiện nay vấn đề môi trường (suy thoái sinh thái) đang trở nên rất nghiêm trọng,
mang tính toàn cầu và khu vực. Có thể chia những vấn đề này thành hai loại chính.
Một loại là do công nghiệp hóa và cái gọi là kỹ thuật hiện đại, ví dụ như phá vỡ
tầng Ô zôn, hiệu ứng nhà kính, ô nhiễm nguyên tử và hóa học v.v… Hai là do lối
13
https://thuviensach.vn

canh tác nông nghiệp phản tự nhiên, chẳng hạn như phá rừng, xói mòn đất, lũ lụt,
hạn hán, sa mạc hóa v.v…
Điểm chung giữa hai loại này là chúng không diễn ra theo tự nhiên. Con người đã
tạo ra chúng, vì vậy thay đổi kỹ thuật từ phản tự nhiên sang tự nhiên là chưa đủ.
Thay đổi thái độ của chúng ta đối với thiên nhiên, từ “thiên nhiên vì con người”
sang “con người vì thiên nhiên” mới thật cần thiết. Trong bối cảnh này, nông
nghiệp sinh thái là một trong những cách tiếp cận chủ yếu để nghiên cứu tìm ra giải
pháp thường trực cho các vấn đề môi trường cũng như vấn đề nông nghiệp, cả về
mặt kỹ thuật lẫn quan niệm.
Tôi tin tưởng rằng điều quan trọng nhất đối với chúng ta là lấy lại ý thức học hỏi từ
thiên nhiên, cảm thấy hạnh phúc khi được sống trong thiên nhiên và phát triển ý
thức đó thông qua hành động.
“Chúng ta hãy cùng nhau học những bài học từ thiên nhiên”.
Shimpei Murakami
Tháng 5 năm 1991, Bangladesh.

14
https://thuviensach.vn

PHẦN I
CƠ SỞ
CHƯƠNG 1
THIÊN NHIÊN VÀ NÔNG NGHIỆP
Nếu chúng ta suy nghĩ một cách nghiêm túc về nông nghiệp- những vấn đề và sự
cải tiến của nó, chúng ta phải học hỏi từ thiên nhiên. Tại sao vậy? Bởi thiên nhiên
là lý tưởng. Trong việc sản xuất sinh khối, duy trì độ màu mỡ, bảo vệ đất, khống
chế dịch bệnh, sử dụng năng lượng đầu vào – thiên nhiên cho chúng ta hệ thống
hiệu quả nhất. Vậy chúng ta có thể tìm thiên nhiên thực sự ở đâu? Trong rừng tự
nhiên. Mỗi năm, rừng tự nhiên sản xuất ra một lượng lớn sinh khối mà không có
đầu vào nhân tạo và cung cấp thực phẩm cho mọi sinh vật sống. Trong khi đó,
nông nghiệp sản xuất ra ít sinh khối, lại cần một lượng đầu vào nhân tạo lớn và đối
mặt với nhiều vấn đề.
Các cơ chế sản xuất của cả nông nghiệp và rừng tự nhiên là như nhau. Chúng sinh
ra Cacbonhydrat (sinh khối) thông qua quang hợp có sử dụng chất dinh dưỡng và
nước từ đất, Cacbon dyoxit từ không khí và ánh nắng mặt trời (năng lượng). Sự
khác nhau đó là rừng thì tự nhiên còn nông nghiệp thì nhân tạo. Sự nhân tạo đó tạo
ra nhiều vấn đề mà trong rừng tự nhiên không có như giảm màu mỡ, xói mòn đất,
phát sinh dịch bệnh và những vấn đề khác, hậu quả là năng lực sản xuất thấp.
Mặc dù nông nghiệp là nhân tạo, nó vẫn ở trong thiên nhiên và chịu những hạn chế
của thiên nhiên. Thật cần thiết để nông nghiệp tuân thủ theo những quy tắc trên.
Hầu hết mọi vấn