ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP GIỮA KÌ I CÔNG NGHỆ
Bài 30: BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG
I. Một số cơ cấu biến đổi chuyển động
1. Biến chuyển động quay thánh chuyển động tịnh tiến ( cơ cấu tay quay – con trượt )
a. Cấu tạo
- Cấu tạo cơ cấu tay quay – con trượt gồm: tay quay 1; thanh truyền 2; con trượt 3 và giá đỡ 4. Ngoài khớp tịnh tiến giữa con trượt với giá, các khớp động còn lại đều là khớp quay.
b. Nguyên lí làm việc
- Khi tay quay 1 quay quanh trục A, đầu B của thanh truyền chuyển động tròn, làm cho con trượt 3 chuyển động tịnh tiến qua lại trên giá đỡ 4. Nhờ đó chuyển động quay của tay quay được biến thành chuyển động tịnh tiến qua lại của con trượt.
c. Ứng dụng
- Cơ cấu tay quay – con trượt được dùng nhiều trong các loại máy như máy khâu đạp chân, máy cưa gỗ, ô tô, máy hơi nước….
- Ngoài cơ cấu trên, trong kĩ thuật còn dùng các cơ cấu: bánh răng – thanh răng, vít – đai ốc.....
Bài 33: AN TOÀN ĐIỆN
II. Một số biện pháp an toàn điện
1. Một số biện pháp an toàn điện khi sử dụng điện
- Thực hiện tốt cách điện dây dẫn điện.
- Kiểm tra cách điện của đồ dùng điện.
- Thực hiện nối đất các thiết bị, đồ dúng điện.
- Không vi phạm khoảng cách an toàn đối với lưới điện cao áp và trạm biến áp.
2. Một số biện pháp an toàn điện khi sửa chữa điện
- Trước khi sửa chữa điện, phải cắt nguồn điện:
+ Rút phích cắm điện.
+ Rút nắp cầu chì.
+ Cắt cầu dao ( hoặc aptomat tổng ).
- Sử dụng các dụng cụ bảo vệ an toàn điện cho mỗi công việc trong khi sửa chữa để tránh bị điện giật và tai nạn khác:
+ Sử dụng các vật lót cách điện.
+ Sử dụng các dụng cụ lao động cách điện.
+ Sử dụng các dung cụ kiểm tra.
Bài 38:ĐÈN SỢI ĐỐT
II. Đèn sợi đốt
1. Cấu tạo
- Đèn sợi đốt có ba bộ phận chính: sợi đốt, bóng thúy tinh và đuôi đèn.
a. Sợi đốt
- Sợi đốt là dây kim loại có dạng lò xo xoắn, thường làm bằng vonfram để chịu được đốt nóng ở nhiệt độ cao. Sợi đốt là phần tử quan trọng của đèn, ở đó điện năng được biến đổi thành quang năng.
b. Bóng thủy tinh
- Bóng thủy tinh được làm bằng thủy tinh chịu nhiệt. Người ta rút hết không khí và bơm khí trơ ( khí acgon, khí kripton..) vào trong bóng để làm tănng tuổi thọ của sợi đốt.
- Kích thước bóng phải đủ lớn, đảm bảo bóng thủy tinh không bị nóng nổ. Có loại bóng sáng và bóng mờ. Loại bóng mờ giảm được độ chói.


c. Đuôi đèn
- Đuôi đèn làm bằng đồng hoặc sắt trắng kẽm và được gắn chặt với bóng thủy tinh. Trên đuôi có hai cực tiếp xúc. Khi sử dụng, đuôi đèn được nối với đui đèn phù hợp để nối với mạng điện, cung cấp điện cho đèn.
- Có hai kiểu đuôi: đuôi xoáy và đuôi ngạnh. Hiện nay loại đèn đuôi xoáy được sử dụng phố biến.
2. Nguyên lí làm việc
- Nguyên lí làm việc của đèn sợi đốt: khi nóng điện, dòng điện chạy trong dây tóc đèn làm dây tóc đèn nóng lên đến nhiệt độ cao, dây tóc đèn phát sáng.
3. Đặc điểm của đèn sợi đốt
a. Đèn phát ra ánh sáng liên tục
b. Hiệu suất phát quang thấp
- Khi đèn làm việc, chỉ khoảng 4% đến 5% điện năng tiêu thụ của đèn được biến đổi thành quang năng phát ra ánh sáng, phần còn lại tỏa nhiệt. Nếu sờ vào bóng đèn đang làm việc sẽ thấy nóng và có thể bị bỏng. Vì vậy, hiệu suất phát quang của đèn sợi đốt thấp.
c. Tuổi thọ thấp
- Khi đèn làm việc, sợi đốt bị đốt nóng ở nhiệt độ cao nên nhanh hỏng. Tuổi thọ của đèn thấp, chỉ khoảng 1000 giờ.
4. Số liệu kĩ thuật
- Điện áp định mức: 127V; 220V.
- Công suất định mức: 15W; 25W; 40W; 60W; 75W; 100W; 200W; 300W.
5. Sử dụng
- Đèn sợi đốt được dùng để chiếu sáng ở những ở những nơi như phòng ngủ, nhà tắm, nhà bếp, bàn làm việc.. Phải thường xuyên lau bụi bám vào đèn để đèn phát sáng tốt.
Bài 39: ĐÈN HUỲNH QUANG
I. Đèn huỳnh