ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KỲ II
NĂM HỌC 2023 - 2024
Môn: NGỮ VĂN LỚP 8
Thời gian làm bài: 90 phút (không kể thời gian giao đề)

PHẦN I. ĐỌC- HIỂU (6,0 điểm)
Đọc văn bản và thực hiện các yêu cầu bên dưới: 
NHỮNG CHIẾC LÁ THƠM THO
(Trương Gia Hòa)
Bà hay bày cho tôi cách chơi với những chiếc lá. Những con cào cào, con
chim sẻ, con rết thắt bằng lá dừa. Những cái lồng đèn bằng lá cau kiểng. Hay là
lá chuối, xé ra cho đều rồi trở mặt đan nong mốt, nong hai. À, bà còn chỉ tôi
cách làm đầu trâu bằng lá xoài, làm cái làn xách đi hái hoa, bắt bướm bằng lá
dừa nước nữa…
Những chiếc lá của bà, đã từng kì diệu hơn cả thuốc tiên khi tôi còn nhỏ.
Sau này, sống một mình nơi phố thị, mỗi khi bị cảm, tôi mua ở tiệm thuốc tây
vài viên thuốc xông. Nấu một nồi nước rồi cho dung dịch trong viên thuốc ấy
vào nồi, hơi nóng bốc lên cũng thơm hương sả, hương lá bưởi, lá chanh, cũng vã
mồ hôi, cũng thông mũi sảng khoái, rồi thôi, tôi vẫn phải uống thuốc, vẫn phải
bẹp dí ở nhà hai ba bữa mới ngóc đầu dậy nổi. Những ngày như thế, tôi thèm
được ở gần bà, để nhõng nhẽo, để sụt sịt, rồi bà sẽ thương mình “đứt ruột” mà
đi nhanh ra sau nhà, hái bảy tám loại lá vào nấu cho tôi một nồi xông. Tôi
thường tuyên bố mình hết bệnh sau khi chui ra khỏi chăn, mồ hôi nhễ nhại,
ngồi quay lưng cho bà lật áo lau mồ hôi khắp người. Đôi khi tôi nghĩ, hay là nồi
lá xông ngày xưa nhờ có mồ hôi của bà mà tôi nhanh hết bệnh? Còn bây giờ,
tìm được người đổ mồ hôi cho mình sao mà khó quá, nên tôi bệnh hoài, nên tôi
uống thuốc hoài.
[…] Những chiếc lá của bà thơm. Thơm ngọt ngào suốt hành trình tuổi thơ
tôi. Thơm bâng khuâng cho đến tận bây giờ và thơm dịu dàng cho cả những
ngày mai. Những chiếc lá của bà, còn thơm ở một hành trình thiên thu khác,
hành trình ông tôi trở về cát bụi.
Tôi nhớ ngày đó, dường như biết trước được sự ra đi của ông, bà sai anh rể
tôi ra ngoài bưng hái lá tràm khuynh diệp. Anh tôi chèo ghe dọc sông Vàm Cỏ,
hái được đầy xuồng thứ lá thơm nồng ấy, chở về cho bà ba bao to, bà đổ hết
chúng ra phơi trước sân nhà. Ba buổi chiều liên tục, khi trời hết nắng thì bà gom
chúng lại trên một chiếc đệm bàng to. Bà im lặng làm, không sai bảo cháu con,
mà dáng bà ngồi gom lá nhìn sao buồn quá. Khi ấy tôi còn nhỏ, tôi không biết
bà nghĩ gì trong lòng, cũng không biết mình sắp sửa mất đi một người thân, rất
thân. Tôi không biết bà phơi lá làm gì, nhưng sự tỉ mẩn, sự toàn tâm và nét u
sầu của bà khiến tôi ngại ngần không dám hỏi.
Nhà tôi những ngày ấy thơm mùi khuynh diệp mà ai nấy cũng xao xác,
thất thần, nhất là ba tôi và bà. Vài ngày sau thì ông tôi đi. Người ta dùng toàn
bộ số lá ấy lót dưới đáy hòm, rồi phủ lên một tấm vải trắng… Ông tôi nằm trên
ấy, chắc chắn êm lắm. Lúc đó tôi mới biết, bà tôi cầu mong gì cho hành trình
thăm thẳm của ông. Tôi tin là ông nghe được hương tràm thơm, hương tràm
thơm mùi hạnh phúc, hạnh phúc được người bạn đời của mình chăm lo ân cần
như thế. Kể cả khi ông đã nhắm mắt, buông bỏ hết mọi thứ.
[…] Vậy đó, tuổi thơ tôi thơm tho và rực rỡ với bà và với những chiếc lá
thần thánh. Những chiếc lá diệu kì cho đến tận hôm nay. Mỗi khi cầm chiếc lá
bồ đề để ngước nhìn mặt trời, tôi thấy mình như bé lại, bé tí như hạt đậu, nằm

ngoan ngoãn trong lòng tay bà chờ một ngày được nảy mầm, bật lên những
chiếc lá xanh. Có bao giờ bạn cầm một chiếc lá ngắm nhìn thật kĩ, thấy trời
xanh thiên thu, thấy nồng nàn từng tế bào lá úa, hay chỉ có một mình tôi, để rồi
suột một quãng đời dài thấy mình cứ loanh quanh giữa những đường gân lá.
1. Lựa chọn đáp án đúng:
Câu 1. Văn bản trên thuộc thể loại nào?
A. Tiểu thuyết
B. Truyện ngắn
C. Tùy bút
D. Tản văn
Câu 2. Truyện được kể theo ngôi thứ mấy?
A. Ngôi thứ nhất
B. Ngôi thứ hai
C. Ngôi thứ ba
D. Cả A và C
Câu 3. Xác định cốt truyện của văn bản trên?
A. Cốt truyện đơn tuyến
B. Cốt truyện đa tuyến
C. Cốt truyện đơn giản
D. Cốt truyện phức tạp
Câu 4: Văn bản “Những chiếc lá thơm tho” kể về những kỉ niệm của nhân vật
“tôi” với ai?
A. Người chị của mình
B. Người cha của mình
C. Người bà của mình
D. Người mẹ của mình
Câu 5: Theo lời nhân vật “tôi”, những chiếc lá của bà ngoài việc có thể tạo
thành hình những con vật, đồ vật thì còn có tác dụng gì?
A. Có thể làm thành nhiều món ăn
B. Dùng để nhóm lửa
C. Dùng để may vá
D. Nấu lên làm nồi nước xông để nhanh hết bệnh
Câu 6. Tác dụng của thành phần trạng ngữ in đậm trong câu văn là gì?
“Sau này, sống một mình nơi phố thị, mỗi khi bị cảm, tôi mua ở tiệm
thuốc tây vài viên thuốc xông.”
A. Bổ sung cho nòng cốt câu về mặt thời gian
B. Bổ sung cho nòng cốt câu về mặt nguyên nhân
C. Bổ sung cho nòng cốt câu về mặt cách thức
D. Bổ sung cho nòng cốt câu về mặt không gian
Câu 7: Những con cào cào, chim sẻ, con rết được thắt bằng lá gì?
A. Lá cau
B. Lá dừa
C. Lá bàng
D. Lá ổi
Câu 8: Nhận định nào dưới đây là đúng về văn bản “Những chiếc lá thơm tho”?
A. Văn bản đã nói lên ý nghĩa của những chiếc lá thần thánh của bà.
B. Văn bản đã kể lại những trò chơi với chiếc lá được người bà dạy cho thuở còn
nhỏ.
C. Văn bản đã bộc lộ tình yêu quê hương, đất nước, tình yêu thiên nhiên làng
quê của tác giả.
D. Văn bản là nỗi nhớ về quê hương, gia đình, về người bà cùng những kỉ niệm
tuổi thơ ấm áp bên những chiếc lá kì diệu đã trở thành quá khứ tươi đẹp, chỗ
dựa tinh thần cho hiện tại và tương lai của nhân vật “tôi”.
Câu 9 (2,0 điểm): Em có đồng tình với quan điểm của nhân vật tôi trong tác phẩm: “Những
chiếc lá của bà thơm. Thơm ngọt ngào suốt hành trình tuổi thơ tôi. Thơm bâng
khuâng cho đến tận bây giờ và thơm dịu dàng cho cả những ngày mai.” không?
Vì sao?

Câu 10 (2,0 điểm): (Nêu bài học ý nghĩa nhất mà em rút ra từ câu chuyện. Em sẽ làm gì để thực
hiện bài học đó?
PHẦN II. VIẾT (4,0 điểm)
Phân tích văn bản “Những chiếc lá thơm tho” của tác giả Trương Gia Hòa (Văn bản ở phần
đọc – hiểu).
………Hết……..
Họ và tên…………………………………………. SBD……………

HƯỚNG DẪN CHẤM
Phần
I

Câu

Nội dung

Điểm
6,0

ĐỌC HIỂU
Câu 1 - 8: Mỗi câu đúng (0,25 điểm)
Câu
Đáp án

9

10

1
B

2
A

3
A

4
C

5
D

6
A

7
B

8
D

- Học sinh bày tỏ quan điểm của bản thân:
đồng tình/ không đồng tình.
- Lí giải hợp lí, thuyết phục, phù hợp với chuẩn
mực đạo đức và pháp luật.
+ Đồng tình vì: Đó chính là tình yêu, là kỉ niệm tuổi
thơ tươi đẹp nhất của người cháu khi ở bên bà. Tình
yêu và kỉ niệm ấy là những điều đẹp đẽ nhất trong
quá trình trưởng thành và lớn lên của người cháu.
+ Không đồng tình vì: Đó chỉ là những kỉ niệm tuổi
thơ mà khi lớn lên con người ta mải miết với những
lo toan cuộc sống sẽ dễ lãng quên đi quá khứ, đặc
biệt là xã hội ngày càng phát triển những thiết bị
hiện đại xuất hiện…..
- Bài học ý nghĩa nhất mà em rút ra từ câu chuyện:
Ca ngợi tình cảm bà cháu khăng khít, gắn bó. Từ đó
thể hiện lòng hiếu thảo, biết ơn của cháu đối với bà.
- Để thực hiện bài học đó, em cần phải:
+ Kính trọng, yêu thương, chăm sóc, quan tâm đến
bà.
+ Luôn nghe lời bà, không cãi lại, dành nhiều thời
gian để trò chuyện với bà.
+ Duy trì tình cảm và quan hệ tốt đẹp với gia đình
+ Cố gắng rèn luyện bản thân, trở thành người có
ích, sống hạnh phúc để cho bà tự hào, yên tâm về

0,5
1,5

1,0

1,0

II

mình.
LÀM VĂN
4,0
Phân tích tác phẩm truyện “Những chiếc lá thơm
tho”
Yêu cầu chung:
0,5
- Đảm bảo cấu trúc bài phân tích tác phẩm truyện.
- Xác định đúng vấn đề phân tích.
- Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt.
- Bài viết sáng tạo, thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn
đề phân tích, có cách diễn đạt mới mẻ.
Yêu cầu cụ thể:
- Thí sinh có thể trình bày bằng nhiều cách khác
nhau, song cần đảm bảo các nội dung cơ bản sau:
a. Giới thiệu ngắn gọn về tác phẩm (nhan đề, 0,25
tác giả); nêu ý kiến khái quát về tác phẩm.
b. Nêu nội dung chính của tác phẩm: Câu 0,5
chuyện kể lại những kỉ niệm với bà thời thơ ấu, tác
giả đã cho thấy tình yêu của người cháu đối với bà,
bà là cả bầu trời tuổi thơ của cháu, dù cháu có lớn
khôn, đến nơi đầy đủ phát triển thì bà vẫn luôn ở đó
với sự ân cần, chu đáo. Đó cũng là sự biết ơn của
người cháu đối với bà của mình. Nhân vật “tôi” kể về
những kỷ niệm với bà và những chiếc lá đa dạng về
loại, màu sắc và công dụng, bà đã chỉ cho nhân vật
cách làm những đồ chơi từ lá và cả làm nồi xông từ
lá để chữa bệnh cho nhân vật. Các kí ức đó gắn liền
với tình cảm thân thiết của nhân vật với bà và mang
lại cho nhân vật những kỷ niệm đẹp về tuổi thơ.
0,5
c. Nêu chủ đề của tác phẩm: Qua câu chuyện,
tác phẩm ca ngợi tình cảm bà cháu khăng khít, gắn
bó, ca ngợi tình cảm gia đình thiêng liêng. Những kỉ
niệm tuổi ấu thơ ngọt ngào vừa là miền kí ức, lại vừa
là hành trang quý giá nâng bước con người trên
cuộc đời.
d. Một số nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật 0,25
của tác phẩm:
- Nghệ thuật xây dựng nhân vật qua hình ảnh người
bà trong quá khứ gắn liền với tuổi thơ của nhân vật 0,25
tôi:
+ Người bà với bàn tay khéo léo của mình đã bày
cho nhân vật tôi cách chơi với những chiếc lá. Đó
mãi mãi là những kí ức đẹp, hạnh phúc, không thể 0,5
nào quên.
+ Sự quan tâm chăm sóc của bà dành cho cháu qua
những nồi lá xông mỗi khi bị ốm để rồi khi đã lớn
nhân vật tôi không thể nào quên được.

+ Bà còn mang những chiếc lá thơm với hành trình
về cát bụi của ông nội. Thế là cháu lại có thêm
những kí ức tươi đẹp về tình cảm của ông bà của 0,25
mình. Ngay lúc ông sắp ra đi, bà đã dùng những cái
lá tràm phơi khô. Bà tự tay làm tất cả, như là tình
cảm giản dị mà sâu sắc bà muốn dành cho ông.
Chắc khi ông ra đi cũng sẽ vui lắm, hạnh phúc vì có
người bạn đời chăm lo ân cần cho mình. Nhân vật tôi
ngưỡng mộ tình cảm bà dành cho ông
0,5
- Nhan đề độc đáo giàu ý nghĩa: Nhan đề “ Những
chiếc lá thơm tho” đã cho thấy kỉ niệm của cháu khi
được bà bày cách làm đồ chơi bằng những chiếc lá,
kỉ niệm về những lần bị ốm với nồi thuốc lá xông và
cả những kỉ niệm buồn vui cuộc đời. Văn bản nói về 0,5
kỉ niệm tuổi thơ của cháu cùng câu chuyện về
những chiếc lá bên bà.
- Truyện ngắn được viết bằng ngôi thứ nhất, nhân
vật tôi. Điều này giúp mạch truyện được kể một
cách tự nhiên hơn, chân thực hơn. Ngôn ngữ kể
chuyện giản dị mộc mạc. Cốt truyện nhẹ nhàng và
đậm chất thơ. Chi tiết chân thực, gần gũi.
e. Khẳng định ý nghĩa, giá trị của tác phẩm
- Tác phẩm đã cho chúng ta thấy được những kỉ
niệm tuổi thơ êm đẹp của nhân vật tôi với người bà
thân yêu của mình. Với những kỉ niệm ngọt ngào
của tuổi ấu thơ bên bà, tác phẩm đã gieo vào lòng
người đọc những tình cảm thật tốt đẹp.
- Liên hệ bài học
Tổng điểm

10,
0