UBND THỊ XÃ BA ĐỒN
PHÒNG GD&ĐT THỊ XÃ

Số báo danh

BÀI GIAO LƯU HỌC SINH GIỎI LỚP 5
NĂM HỌC 2023 – 2024
Môn: Tiếng Việt
Thời gian làm bài: 60 phút

Người coi kiểm tra
...............................
...............................

Số phách

.....................................................................................................................................
Điểm
Người chấm
Số phách
...............................
...............................

I. Phần đọc hiểu:
Đọc thầm bài văn sau: 

BIỂN ĐẸP
Buổi sớm nắng sáng. Những cánh buồm nâu trên biển được nắng chiếu vào hồng
rực lên như đàn bướm múa lượn giữa trời xanh.
Lại đến một buổi chiều gió mùa đông bắc vừa dừng. Biển lặng đỏ đục, đầy như
mâm bánh đúc, loáng thoáng những con thuyền như những hạt lạc ai ai đem rắc lên
trên.
Rồi ngày mưa rào. Mưa giăng giăng bốn phía. Có quãng nắng xuyên xuống biển óng
ánh đủ màu: xanh lá mạ, tím phớt, hồng, xanh biếc,… Có quãng biển thâm xì, nặng
trịch. Những cánh buồm ra khỏi cơn mưa, ướt đẫm, thẫm lại, khỏe nhẹ, bồi hồi, như
ngực áo bác nông dân cày xong ruộng về bị ướt.
Có buổi sớm nắng mờ, biển bốc hơi nước, không nom thấy núi xa, chỉ một màu
trắng đục. Không có thuyền, không có sóng, không có mây, không có sắc biếc của da
trời.
Một buổi chiều lạnh, nắng tắt sớm. Những núi xa màu lam nhạt pha màu trắng
sữa. Không có gió, mà sóng vẫn đổ đều đều, rì rầm. Nước biển dâng đầy, quánh đặc
một màu bạc trắng, lăn tăn như bột phấn trên da quả nhót.
Chiều nắng tàn, mát dịu. Biển xanh veo màu mảnh chai. Núi xa tím pha hồng.
Những con sóng nhè nhẹ liếm lên bãi cát, bọt sóng màu bưởi đào.
Mặt trời xế trưa bị mây che lỗ đỗ. Những tia nắng dát vàng một vùng biển tròn,
làm nổi bật những cánh buồm duyên dáng như ánh sáng chiếc đèn sân khấu khổng lồ
đang chiếu cho các nàng tiên biển múa vui.
Thế đấy, biển luôn thay đổi màu tùy theo sắc mây trời. Trời xanh thẳm, biển cũng
thẳm xanh như dâng cao lên, chắc nịch. Trời rải mây trắng nhạt, biển mơ màng dịu hơi
sương. Trời âm u mây mưa, biển xám xịt nặng nề. Trời ầm ầm dông gió, biển đục
ngầu giận dữ,… Như một con người biết buồn vui, biển lúc tẻ nhạt, lạnh lùng, lúc sôi
nổi, hả hê, lúc đăm chiêu, gắt gỏng. Biển nhiều khi rất đẹp, ai cũng thấy như thế.

Nhưng có một điều ít ai chú ý là: vẻ đẹp của biển, vẻ đẹp kì diệu muôn màu muôn sắc
ấy phần rất lớn là do mây, trời và ánh sáng tạo nên.
Dựa vào nội dung bài đọc, em hãy khoanh vào chữ cái trước ý đúng và làm các
bài tập theo yêu cầu dưới đây:
Câu 1: Trong câu: “Những cánh buồm nâu trên biển được nắng chiếu vào hồng rực

lên như đàn bướm múa lượn giữa trời xanh.”. Tiếng “cánh” trong từ “cánh buồm” là
không giống tiếng “cánh” trong từ:
A. Cánh diều
B. Cánh hoa
C. Cánh đồng
D. Cánh én
Câu 2: Câu: “Biển lặng đỏ đục, đầy như mâm bánh đúc, loáng thoáng những con
thuyền như...”, tìm một từ đồng âm với tiếng “đục” trong từ “đỏ đục”
Câu 3: Trong câu: “Những cánh buồm nâu trên biển được nắng chiếu vào hồng rực

lên như đàn bướm múa lượn giữa trời”. Chủ ngữ trong câu này là:
Câu 4: Đoạn văn: Trời âm u mây mưa, biển xám xịt nặng nề. Trời ầm ầm dông gió,

biển đục ngầu giận dữ,… Như một con người biết buồn vui, biển lúc tẻ nhạt, lạnh
lùng, lúc sôi nổi, hả hê, lúc đăm chiêu, gắt gỏng. Biển nhiều khi rất đẹp, ai cũng thấy
như thế. Nhưng có một điều ít ai chú ý là: vẻ đẹp của biển, vẻ đẹp kì diệu muôn màu
muôn sắc ấy phần rất lớn là do mây, trời và ánh sáng tạo nên.
- Với đoạn văn trên, tác giả sử dụng cách nói nào?
- Hãy chỉ ra cách nói hay của tác giả về đoạn văn trên?
Câu 5: Câu: Trời rải mây trắng nhạt, biển mơ màng dịu hơi sương. Dựa vào kiến

thức đã học, em hãy phân tích câu trên.
II. Phần tập làm văn

Cho khổ thơ sau:
 
Cứ mỗi độ thu sang
Em cắp sách tới trường
 
Hoa cúc lại nở vàng
Nắng tươi rải trên đường
 
Ngoài đường hoa thơm ngát
Trời cao xanh gió mát
 
Ong bướm bay rộn ràng
Đẹp thay lúc thu sang
 Dựa vào ý của khổ thơ trên, em hãy viết một bài văn tả vẻ đẹp của mùa thu.

ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM
BÀI GIAO LƯU HỌC SINH GIỎI LỚP 5
NĂM HỌC 2023 - 2024

I. Phần đọc – hiểu (5 điểm)
Câu 1: (0,5 điểm) C
Câu 2: (1 điểm) Học sinh tìm từ đúng yêu cầu. Ví dụ: Đục đẽo
Câu 3: (1 điểm) Những cánh buồm nâu trên biển được nắng chiếu vào.
Câu 4: (1,5 điểm) Học sinh nêu được:
- (0,5 điểm) Với đoạn văn trên, tác giả sử dụng cách nói: So sánh và nhân hóa
- (1 điểm) Bằng cách so sánh, nhân hoá, bài văn đã cho người đọc thấy được vẻ độc
đáo của biển. Biển là món quà mà mẹ thiên nhiên ban tặng cho đời. Ta phải biết trân
trọng, gìn giữ món quà tuyệt vời ấy.
Lưu ý: Căn cứ cách cảm nhận của học sinh để cho điểm chính xác.
Câu 5: (1 điểm) Cho câu: Trời rải mây trắng nhạt, biển mơ màng dịu hơi sương. Dựa

vào kiến thức đã học, em hãy phân tích câu trên.

- (0,5 điểm) Câu trên là Câu ghép có hai vế câu, các vế câu được nối với nhau trực tiếp
thông qua dấu phẩy.
- (0,5 điểm) Chủ ngữ: Vế 1: Trời; Vế 2: Biển
Vị ngữ: Vế 1: Rải mây trắng nhạt; Vế 2: Mơ màng dịu hơi sương
II. Phần tập làm văn (5 điểm)
Gợi ý
   Viết đúng thể loại miêu tả (kiểu bài tả cảnh)
   Nội dung cần chú ý:
   – Dựa vào ý đoạn thơ kết hợp với sự liên tưởng của bản thân để miêu tả vẻ đẹp của
mùa thu (mùa thu khí trời mát mẻ, không mang cái lạnh của mùa đông cũng không
nóng bức, rực rỡ nắng vàng như mùa hạ mà nắng thu có màu vàng hoe).
   Trong bài viết em cần chú ý dùng từ gợi tả hình ảnh – từ gợi cảm, phép nhân hoá; so
sánh để lột tả được hết vẻ đẹp của mùa thu.
   Thứ tự miêu tả
   – Giới thiệu cảnh đất trời từ hạ sang thu (mát mẻ, dễ chịu, trời dịu nắng)
   – Tả những điếm nổi bật cùa cảnh sắc mùa thu:
     + Vàng hoa cúc — nắng vàng hoe.
     + Cây cối lúc sang thu, lá vàng rụng nhiều.
     + Mùi hương của hoa – ong bướm vờn bay hút nhuỵ.

UBND THỊ XÃ BA ĐỒN

     + Bầu trời trong xanh và cao hơn – có nhiều mây trắng.
     + Không khí mát mẻ – mặt hồ trong veo.
     + Mùa thu – mùa khai trường.
   – Âm thanh kết hợp với tả cảnh.
   – Bộc lộ được tình cảm của bản thân qua miêu tả (có thể xen kẽ khi miêu tả hoặc
nêu cụ thể thành những ý riêng sau khi miêu tả).
Lưu ý: Căn cứ vào gợi ý và cách miêu tả của học sinh, tuỳ theo mức độ sai sót về ý, về
diễn đạt và chữ viết để cho điểm các mức độ.

TT Chủ đề

Mạch kiến thức, kĩ Số câu

Mức 2

Mức 3

Mức 4

Tổng

UBND THỊ XÃ BA ĐỒN
PHÒNG GD&ĐT THỊ XÃ

năng

2

3

và số
điểm

TN

TL

TN

TL

TN

TL

- Nhận biết các chi Số câu 1
tiết, hình ảnh, nhân
vật trong văn bản
Câu số 1
Đọc
đọc.
hiểu văn
- Nêu được nhận xét
bản
về chi tiết, hình ảnh,
nhân vật trong văn Số điểm 0,5
bản.

Kiến
thức
tiếng
Việt

- Nhận biết từ
Số câu
nhiều nghĩa, từ
đồng âm.
Câu số
- Xác định chủ
ngữ, vị ngữ trong
câu.
- Cảm thụ văn học Số điểm
- Phân tích câu
ghép.

Tổng

4

MA TRẬN BÀI GIAO LƯU HỌC SINH GIỎI LỚP 5
NĂM HỌC 2023 – 2024
Môn : Tiếng Việt
Thời gian làm bài: 60 phút

Viết (Viết bài văn)

TỔNG

3

1

2,3,5

4

3

1,5

Số câu

1

3

1

5

Số
điểm

0,5

3,0

1,,5

5,0
5,0

10,0