BÀI 1: THÀNH PHẦN NGUYÊN TỬ
MỤC TIÊU BÀI HỌC
1, Kiếnthức
HS biết:
+ Thànhphầncấutạocủanguyêntửnhưthếnào? Gồmnhữnghạtnào?
+ Kíchthước, khốilượngvàđiệntíchcủacáchạttạothànhnguyêntử.
2, Kĩnăng
Giảicácbàitậpliênquanđếncấutạonguyêntử.
3, TháiĐộ
Thêmyêuthíchmônhóahọc.
Xâydựnglòng tin vàokhảnăngtìmhiểucủa con ngườivềthếgớivimô.


HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN
HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH

Hoạtđộng 1:
Từxưa con ngườivẫnnghĩrằngnguyêntửlàphầnnhỏnhấtkhôngthểphân chia đượcnữa. giốngnhư 1 mẫubánh ta cứ chia đôi, chia đôiđếnlúckhôngphân chia đượcnữa. nhưngcácnhàkhoahọcđãlàmcácthínghiệmđểchứng minh rằngNguyêntửcóthểphân chia đượcnữavàcócấutạokháphứctạpbaogồmlớpvỏvàhạtnhânnguyêntử.



Cho HS xemmôphỏngthínghiệmtìmracác electron.
Cácđiệntíchcùngdấuthìđẩynhau, tráidấuthìhútnhau. Vậysaukhixem TN cácemchocôbiếtnhữngtianàysẽmangđiệntíchâm hay dương? Vànóđượcphátratừcựcâm hay cựcdương?
Do nóphátratừcựcâmnênngười ta gọinólàtiaâmcực. haycòngọilà electron, kíhiệu e.
Khốilượngcủacác electron rấtnhỏ do đó ta khôngthểnhìnthấybằngmắtthườngđược.

Hoạtđộng 2:
Ta đãbiết 1 nguyêntửthìtrunghòavềđiệnmà ở trên ta đãtìmhiểuvàbiếtđượccác electron mangđiệnâm, vậytheocácemdựđoánphầncấutạocòncủanguyêntửsẽmangđiệndương hay âm?
Cho HS xemmôphỏngthínghiệmkhámphárahạtnhânnguyêntử.
Hầuhếtcáchạt(đềuxuyên qua tấmvàngmỏngđiềunàychứngtỏcácnguyêntửcócấutạorỗng hay đặckhít?
Lấyvídụcó 2 quảcầu, 1 quảthìbêntrongrỗng, quảcònlạithìbêntrongchứabêtông, ta dùng 1 câykimđâmxiênvào 2 quảcầuthìquảcầunàosẽbịchiếckimxiên qua? Vậynguyêntửcócấutạorỗng hay đặckhít?
1 sốítthìbịbậtngượclạimàhạt(mangđiệndươngđiềunàychứngtỏhạtnhânmangđiệndương hay âm?
Hoạtđộng 3:
HạtnhânNguyêntửcònphân chia đượcnữakhông? Hay nóđượccấutạotừnhữnghạtnhỏnào? Thìđểtìmracấutạocủahạtnhânnguyêntử 2 nhàhóahọclàRơ-dơ-phovàcộngtácviêncủaôngđãlàm TN làdùnghạt(bắnpháhạtnhâncủanguyêntửnguyêntốkhácvàđãtìmrađượccấutạocủahạtnhânnguyêntửgồm 2 loạihạtnơtronvà proton.


Hoạtđộng 4: Cóphảikíchthướcnguyêntửcủatấtcảcácnguyêntốđềugiốngnhaukhông?
Yêucầu HS đứnglênđọc SGK..






















Hoạtđộng 5: 1 gamcủabấtkìchấtnàocũngchứahàngtỉtỉnguyêntửvìvậyđểbiểuthịkhốilượngcủanguyêntử, phântử, cáchạt proton, nơtron, electron người ta dùngđơnvịkhốilượngnguyêntửkíhiệulà u cònđượcgọilàđơnvịcacbonđvC.

Vậy 1u bằngbaonhiêugam ?
Côngthức (1) dùngđểchuyểnđơnvịgiữa u và g hoặcngượclại.
Vídụ : Tínhkhốilượngnguyêntửtươngđốicủanguyêntử H biết
MH = 1,67 . 10-24g










I THÀNH PHẦN CẤU TẠO CỦA NGUYÊN TỬ.
1, Electron

Nhữngtianàyphátratừcựcâmnênđượcgọilàtiaâmcực.
Kíhiệu: e.
Mangđiệntíchâm.
Khốilượng: me = 9,1 . 10-31kg
Điệntích: qe = -1,602. 10-19C = 1-=- e0
Do khôngcóđiệntíchnàonhỏhơn1,602. 10-19Cnênnóđượcdùnglàmđiệntíchđơnvịvàkíhiệulà e0





2, Hạtnhânnguyêntử

-Nguyêntửcócấutạorỗng.
-Hạtnhânnguyêntửmangđiệndươngnằm ở tâmcủanguyêntửvàcókíchthướcrấtnhỏ so vớikíchthướccủanguyêntử. Khốilượngnguyêntửhầunhưtậptrung ở hạtnhân.











3. Cấutạocủahạtnhânnguyêntử.
Gồm :
+ Nơtronkíhiệulà n khôngmangđiện.
q=0
+ Proton kíhiệulà p mangđiệndương.
qp = 1,602 . 10-19C = ep = 1+
mp = 1,6726 . 10-27kg
Kếtluận: hạtnhânnguyêntửđượctạothànhbởicác proton vànotron. Vìnơtronkhôngmangđiệnnênsố proton tronghạtnhânphảibằngsốđơnvịđiệntíchdươngcủahạtnhânvàbằngsố electron.

II KÍCH THƯỚC VÀ KHỐI LƯỢNG CỦA NGUYÊN TỬ.
1, Kíchthước
1nm = 10-9m = 10 A
1 A = 10-10m
Nguyêntửcóbánkínhnhỏnhấtlàhiđro
Đườngkínhcủanguyêntửkhoảng 10-10m
Đườngkínhhạtnhânkhoảng 10-5 nm
Đườngkínhcủanguyêntửlớnhơnđườngkínhcủahạtnhânkhoảng 10.000 lần.
Electron chuyểnđộngxungquanhhạtnhântrongkhônggianrỗng.
Đườngkínhcủa electron vàcác proton rấtnhỏkhoảng 10-8 nm.








2, Khốilượng

1u =
(1) khốilượngcủa 1 nguyêntửđộngvịcacbon 12.
Nguyêntửcacbonnàycókhốilượnglà 19,9265.10-27kg.

-HS : Theo (1) ta có :
KLNT (H) =





III CŨNG CỐ
Bàitậpvềnhà: 1, 2, 3, 4, 5 (SGK)