HIDROCACBON NO
(ANKAN) (PARAFIN)

mạch hở
( Tính chất hóa học:
( Phản ứng thế halogen (Cl, Br)
CnH2n+2 + zX2
CnH2n+2-zXz + zHX


( Phản ứng tách (gãy liên kết C – C và C – H) (crackinh)
CnH2n+2
CmH2m + Cn – mH2(n – m)+2 (m
2; n – m = 0)


( Phản ứng phân hủy
( Phân hủy bởi nhiệt
CnH2n+2
nC + (n+1) H2
* Đặc biệt:
2CH4
C2H2 + 3H2


( Phân hủy bởi clo
CnH2n+2 + (n+1)Cl2
nC + 2(n+1)HCl


( Phản ứng oxi hóa
( Oxi hóa hoàn toàn
CnH2n+2 +
O2
nCO2 + (n+1)H2O


( Oxi hóa không hoàn toàn
VD: CH4 + O2
HCHO + H2O


( Điều chế:
( Phương pháp tăng mạch cacbon
( Tổng hợp Vuyêc (Pháp)
2CnH2n+1X + 2Na
(CnH2n+1)2 + 2NaX
* Chú ý: Nếu dùng hai loại dẫn xuất halogen có gốc ankyl khác nhau sẽ thu được hỗn hợp 3 ankan song khó tách khỏi nhau vì chúng có nhiệt độ sôi xấp xỉ bằng nhau:
R – R + 2NaX
RX + R’X + 2Na
R – R’ + 2NaX
R’ – R’ + 2NaX
( Tổng hợp Konbe (Đức)
2RCOONa + 2H2O
R – R + 2CO2( + 2NaOH + H2(
( Phương pháp giảm mạch cacbon
( Phương pháp Đuma
RCOONa + NaOH
RH + Na2CO3
( Phương pháp crackinh
CnH2n+2
CmH2m + C(n-m)H2(n-m)+2 (
)
( Phương pháp giữ nguyên mạch cacbon
( Hidro hóa anken, ankin, ankađien tương ứng
CnH2n + H2
CnH2n+2
CnH2n – 2 + 2H2
CnH2n+2
( Đi từ ancol no, đơn chức
CnH2n+1OH + 2HI
CnH2n+2 + H2O + I2
( Một số phương pháp khác
( Từ nhôm cacbua
Al4C3 + 12H2O
3CH4 + 4Al(OH)3 (
Al4C3 + 12HCl
3CH4 + 4AlCl3
Al4C3 + 6H2SO4
3CH4 + 2Al2(SO4)3
( Từ C và H2
C + 2H2
CH4



























HIDROCACBON KHÔNG NO
(ANKEN) (OLEFIN)


( Tính chất hóa học:
( Phản ứng cộng
( Cộng H2
CnH2n + H2
CnH2n+2


( Cộng halogen (Cl,Br) (làm mất màu dung dịch brom)
CnH2n + X2 (dd)
CnH2nX2


( Cộng HX
CnH2n + HX
CnH2n + 1X


( Cộng H2O
CnH2n + HOH
CnH2n+1OH


* Lưu ý:
- Qui tắc Macopnicop:
Khi cộng một tác nhân không đối xứng (HX, HOH …) vào một anken (hay ankin) không đối xứng, phản ứng xảy ra theo hướng:
Phần dương (+) của tác nhân sẽ liên kết với cacbon có nhiều hiđro hơn.
Phần âm ( – ) của tác nhân sẽ liên kết với cacbon ít hiđro hơn của liên kết đôi hay liên kết ba.

( Phản ứng trùng hợp

n C = C
[ - C – C - ]

( Phản ứng oxi hóa
( Oxi hóa hoàn toàn
CnH2n +
O2
nCO2 + nH2O (
)


( Oxi hóa không hoàn toàn
* Tác dụng với KMnO4 loãng ở nhiệt độ thường oxi hóa nối đôi anken thành 1,2 – điol.
3CnH2n +2KMnO4 + 4H2O
3CnH2n(OH)2 + 2MnO2 (+ 2KOH


( Điều chế:
( Đề hiđro ankan tương ứng
CnH2n+2
CnH2n + H2

( Đê hiđrat hóa ancol tương ứng
CnH2n+1OH
CnH2n + H2O


( Cộng H2 vào ankin (xt: Pd) hoặc ankadien (xt: Ni) tương ứng
CnH2n –2 +H2
CnH2n


( Crackinh ankan
CnH2n+2
CmH2m + Cn – m H2(n – m)+2


( Loại HX ra khỏi dẫn xuất monohalogen của ankan tương ứng
CnH2n+1X
CnH2n + HX


( Loại X2 ra khỏi dẫn xuất
- đihalogen của ankan tương ứng
R – CHX – CHX – R’ + Zn
R – CH = CH – R’ + ZnX2









































HIDROCACBON KHÔNG NO
(ANKIN)