UBND …………………………
Trường THCS ………………

Kiểm tra gữa kì I năm học 2025-2026
Môn: NGỮ VĂN - 7
Thời gian: 90 phút ( không kể thời gian giao đề )

I. ĐỌC HIỂU (6.0 điểm)
Kiến và Ve sầu
Ngày hè đỏ lửa, ve sầu lười biếng nằm duỗi chân dưới tán cây. Thỉnh thoảng ve sầu lại nhấm nháp
một giọt mật ong thượng hạng, lim dim hưởng thụ thì bất chợt thấy bác kiến thân thể nhớp nháp mồ
hôi hì hục vác một hạt gạo to tướng trên vai chậm chạp lê bước ngang qua.
Buồn miệng, ve sầu cất tiếng:
- Bác kiến ơi, trời nắng vậy mà sao bác không nghỉ tay một chút? Việc gì mà phải đày đoạ bản thân
như vậy?
Nghe thấy tiếng ve sầu, bác kiến ngẩng đầu lên, giơ càng quẹt ngang lau vội một giọt mồ hôi trên
trán rồi đáp:
- Bác ve đó hả? Tôi cũng muốn nghỉ lắm chứ bác, nhưng mùa đông sắp đến rồi. Nếu bây giờ không
lo tích trữ dần lương thực thì mùa đông tới nhà tôi không biết sống sao nữa.
- Ha ha, bác kiến lo xa quá, giờ mới mùa hè, còn mùa thu nữa rồi mới tới mùa đông mà. Bác cứ nghỉ
tay, lại đây nếm thử chút mật ong thượng hạng này, tôi dùng số lương thực ăn của 2 ngày mới đổi
được giọt mật này đó.
- Cảm ơn bác, mấy thứ cao cấp đó không hợp với tôi đâu. Tôi làm việc đây!
Thấy thế ve sầu chép miệng, khẽ lắc đầu rồi tự nhủ: "Bác kiến này rõ là lẩm cẩm, hè mà không lo
vui chơi, sống cực như vậy thì sống làm gì!". Thế rồi, ve lại lại lười nhác nằm xuống, lim dim
hưởng thụ ánh nắng ấm áp của ngày hè.
Thời gian thoi đưa, thu qua rồi đông tới, thoáng chốc ánh nắng bảy màu rực rỡ của ngày hè đã bị
những hạt tuyết màu trắng sữa xua đi, và gió lạnh đang thổi tới.
Chậm chạp lê bước trên mặt đất xác xơ không một ngọn cỏ, bộ dạng tiều tuỵ vì đói ăn của ve sầu
run lên từng chập.
"Đói quá, giá như lúc này có chút gì để nhấm nháp nhỉ?" - Ve sầu hà hơi, cố sưởi ấm hai bàn tay giá
lạnh. Bất chợt, ve sầu bị thu hút bởi một ánh sáng hắt ra từ một nếp nhà thanh nhã bên đường. Liếc
mắt qua khe cửa, ve ta chợt nhận ra trong đó một gương mặt quen thuộc: Bác kiến!
Lúc này cả nhà kiến đang quay quần bên bếp lửa ấm, thức ăn nóng sốt đã dọn sẵn đầy đủ trên bàn.
Bất giác, ve sầu chợt thấy chạnh lòng, chép miệng than: "Biết vậy mình đã tích trữ lương thực từ
mùa hè. Biết vậy mình đã không đổi lương thực lấy mấy giọt mật thượng hạng đó!".
(https://infonet.vietnamnet.vn)
* Dựa vào dữ liệu trên, em hãy trả lời các câu hỏi sau:
Câu 1. (0,5 điểm) Sau khi đọc văn bản, em hãy xác định văn bản trên thuộc thể loại nào mà em đã
từng được học hoặc em biết ?
Câu 2. (0,5 điểm) Em hãy xác định ngôi kể của văn bản trên? Chỉ ra ai là nhân vật chính ?

Câu 3. (0,5 điểm) Trong câu: "Biết vậy mình đã tích trữ lương thực từ mùa hè. Biết vậy mình đã
không đổi lương thực lấy mấy giọt mật thượng hạng đó!" có phó từ hay không? Nếu có, đó là phó từ
nào ?
Câu 4. (0,5 điểm) Trong câu: “Thỉnh thoảng ve sầu lại nhấm nháp một giọt mật ong thượng hạng,
lim dim hưởng thụ thì bất chợt thấy bác kiến thân thể nhớp nháp mồ hôi hì hục vác một hạt gạo to
tướng trên vai chậm chạp lê bước ngang qua.” , em hãy giải thích nghĩa của từ “hì hục” xuất hiện
trong câu trên ?
Câu 5. (1,0 điểm) Qua câu chuyện, chi tiết nào khiến em để lại ấn tượng trong lòng nhất? Vì sao em
lại ấn tượng chi tiết đó ?
Câu 6. (1,0 điểm) Em hãy cho biết câu chuyện sử dụng biện pháp tu từ nào? Hãy giải thích rõ tác
dụng của biện pháp tu từ đó ?
Câu 7. (1,0 điểm) Dựa vào tư duy và sự thông hiểu của em, hãy tóm tắt lại câu chuyện “Kiến và Ve
sầu” ( khoảng 5 đến 7 câu ) ?
Câu 8. (1,0 điểm) Trong cuộc sống, có rất nhiều câu chuyện để lại cho ta những bài học rất sâu sắc,
câu chuyện trên cũng không phải là ngoại lệ. Em hãy cho biết bài học mà em đã rút ra được từ câu
chuyện “Kiến và Ve sầu” ?
I. VIẾT (4.0 điểm)
Trong nhịp sống hiện đại không ngừng biến đổi, con người không chỉ cần tri thức mà còn cần cả
những kỹ năng để thích nghi và phát triển. Vì thế, có ý kiến cho rằng: “kỹ năng sống là vô cùng cần
thiết trong cuộc sống của mỗi người, đặc biệt là đối với thế hệ trẻ hôm nay.”
Em hãy viết bài văn nghị luận thể hiện rõ ý kiến tán thành của em về ý kiến trên.
--------- Hết ------------

Phần Câu
I
1
2
3
4
5

6

7

8

II

HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ II
Môn: Ngữ văn lớp 7
Nội dung
ĐỌC HIỂU
Văn bản thuộc thể loại truyện ngụ ngôn.
+ Ngôi kể: Ngôi thứ ba.
+ Nhân vật chính: ve sầu và kiến
+ Có phó từ.
+ Phó từ: “đã”
Từ “hì hục” có nghĩa là: làm việc chăm chỉ, vất vả, dốc sức,
thường trong trạng thái mệt nhọc nhưng vẫn cố gắng.
+ Chi tiết em ấn tượng nhất: ve sầu đứng ngoài nhìn vào nhà kiến
trong mùa đông lạnh giá, khi gia đình kiến đang quây quần bên
bếp lửa ấm áp, thức ăn đầy đủ.
+ Vì: Chi tiết này thể hiện rõ sự đối lập giữa kẻ lười biếng và
người chăm chỉ, đồng thời làm nổi bật sự hối hận muộn màng của
ve sầu, khiến người đọc suy ngẫm sâu sắc.
* LƯU Ý: HS CÓ THỂ LÀM Ý KIẾN KHÁC ĐỐI VỚI CÂU
HỎI NÀY
+ Biện pháp tu từ: Nhân hoá (kiến và ve sầu có hành động, suy
nghĩ, lời nói như con người).
+ Tác dụng:
- Làm cho câu chuyện trở nên sinh động, gần gũi, hấp dẫn.
- Giúp truyền tải bài học đạo đức một cách nhẹ nhàng nhưng sâu
sắc.
Tóm tắt (5-7 câu):
Vào mùa hè, ve sầu sống lười biếng, chỉ biết hưởng thụ và chế
giễu kiến chăm chỉ làm việc. Trong khi đó, kiến miệt mài tích trữ
lương thực để chuẩn bị cho mùa đông. Ve sầu cho rằng kiến lo xa
và sống khổ cực. Thời gian trôi qua, mùa đông đến, ve sầu rơi
vào cảnh đói rét vì không có gì dự trữ. Trái lại, gia đình kiến sống
ấm no, đầy đủ. Nhìn cảnh ấy, ve sầu vô cùng hối hận về sự lười
biếng của mình. Câu chuyện kết thúc bằng bài học sâu sắc về sự
chuẩn bị và chăm chỉ.
-Bài học rút ra:
Cần chăm chỉ, biết lo xa và chuẩn bị cho tương lai.
Không nên sống lười biếng, chỉ biết hưởng thụ trước mắt.
......................................( hs có thể nêu những ý khác )
VIẾT
a. Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận về một vấn đề trong đời
sống.
b. Xác định đúng yêu cầu của đề.
Có ý kiến cho rằng: “kỹ năng sống là vô cùng cần thiết trong

Điểm
6,0
0,5
0,25
0,25
0,25
0,25
0,5
0,25

0,75

0,25
0,75

1,0

0,5
0,5
4,0
0,25
0,25

cuộc sống của mỗi người, đặc biệt là đối với thế hệ trẻ hôm nay.”
Em hãy viết bài văn nghị luận thể hiện rõ ý kiến tán thành của em
về ý kiến trên.
c. Yêu cầu đối với bài văn nghị luận về một vấn đề trong đời sống
(Trình bày ý kiến tán thành)
HS có thể trình bày theo nhiều cách, nhưng cần đảm bảo các yêu
cầu sau:
*Mở bài:
0,25
+ Giới thiệu vấn đề:
- Trong xã hội hiện đại, con người không chỉ cần tri thức mà còn
cần kỹ năng để thích nghi.
+ Dẫn dắt ý kiến:
- Khẳng định: “Kỹ năng sống là vô cùng cần thiết…” là ý kiến
đúng đắn.
- Nêu thái độ: tán thành hoàn toàn.
* Thân bài:
2.5
- Hs giải thích được KỸ NĂNG SỐNG là gì?
0,5
- Sử dụng lí lẽ
- Nêu bằng chứng.
- Kết hợp lí lẽ và bằng chứng.
*Ảnh hưởng của KỸ NĂNG SỐNG:
1,5
- Giúp con người thích nghi với cuộc sống hiện đại
+ Xã hội thay đổi nhanh → cần linh hoạt, chủ động.
+ Không chỉ học giỏi mà còn phải biết ứng dụng vào thực tế.
- Giúp giải quyết các tình huống trong cuộc sống
+ Biết xử lí khó khăn, mâu thuẫn, áp lực.
+ Tránh bị động, lúng túng.
- Giúp phát triển bản thân toàn diện
+ Tự tin, bản lĩnh hơn.
+ Xây dựng mối quan hệ tốt với mọi người.
- Đặc biệt quan trọng với thế hệ trẻ
+ Là hành trang bước vào đời.
+ Giúp học tập tốt hơn và định hướng tương lai rõ ràng.
* Phản đề
- Một số người:
+ Chỉ chú trọng kiến thức, xem nhẹ kỹ năng sống.
- Hậu quả:
0,25
+ Thiếu tự tin, khó thích nghi, dễ thất bại.
- Khẳng định lại:
+ Đây là quan điểm sai lầm.
* Bài học nhận thức và hành động
- Nhận thức:
0,25
+ Hiểu rõ tầm quan trọng của kỹ năng sống.

- Hành động:
+ Chủ động rèn luyện qua học tập, trải nghiệm, hoạt động thực
tế.
+ Không ngại thử thách, va chạm.
*Kết bài: Khẳng định tính xác đáng của ý kiến được người viết
tán thành và sự cần thiết của việc tán thành ý kiến đó.
d. Chính tả, ngữ pháp
Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt.
e. Sáng tạo: Có sự sáng tạo về dùng từ, diễn đạt, lựa chọn lí lẽ,
dẫn chứng để bày tỏ ý kiến một cách thuyết phục.

0,25
0,25
0,25

* Lưu ý:
- Trên đây là những yêu cầu có tính định hướng nên giáo viên cần tôn trọng những nhận
thức cá nhân của học sinh, tổ chấm cần trao đổi thống nhất cách cho điểm cho phù hợp với thực tế
bài làm của học sinh. Khuyến khích bài làm có tính sáng tạo, hành văn tốt, có kĩ năng tạo lập văn
bản.
- Giáo viên cần nắm vững yêu cầu của hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bài làm của
học sinh, tránh trường hợp đếm ý cho điểm .
- Do đặc trưng môn Ngữ văn nên giáo viên cần chủ động, linh hoạt trong việc vận dụng
hướng dẫn chấm và thang điểm.
- Giáo viên cần vận dụng đầy đủ các thang điểm. Tránh tâm lí ngại cho điểm tối đa. Cần
quan niệm rằng một bài đạt điểm tối đa vẫn là một bài làm có thể còn những sơ suất nhỏ.