Kiểm tra 1 tiết

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: NGUYỄN THUẬN PHÁT
Ngày gửi: 21h:55' 07-10-2023
Dung lượng: 1.2 MB
Số lượt tải: 507
Nguồn:
Người gửi: NGUYỄN THUẬN PHÁT
Ngày gửi: 21h:55' 07-10-2023
Dung lượng: 1.2 MB
Số lượt tải: 507
Số lượt thích:
0 người
CHƯƠNG 3: AMIN – AMINO AXIT – PEPTIT – PROTEIN
Bài 1: AMIN
I. KHÁI NIỆM – PHÂN LOẠI – DANH PHÁP – ĐỒNG PHÂN
1. Cấu tạo phân tử và khái niệm
- Amin là hợp chất hữu cơ tạo thành khi ........................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Cụ thể:
→
→
→
Phân tử NH3
Thay thế ……………..
Thay thế………………..
Thay thế………………
Trong đó; R1, R2 và R3 là các ..........................................................................................................................
- Ví dụ: ............................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Vận dụng 1: Cho các chất có cấu tạo sau:
(1) CH3-CH2-NH2
(2) CH3-NH-CH3
(3) CH3COONH4
(4) NH2-CH2-COOH
(5) C6H5NH2
(6) (CH3)3N
(7) CH2=CH-NH2
(8) C6H5CH2NH2
(9) C6H5NH3Cl
Có bao nhiêu chất là amin?
A. 4
B. 5
C. 6
D. 7
2. Phân loại
a. Theo gốc hiđrocacbon
- Amin no (amin béo): ......................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
- Amin không no: .............................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
- Amin thơm: ....................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
- Hợp chất dị vòng ...........................................................................................................................................
b. Theo số nhóm chức
- Amin đơn chức: ............................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
- Amin đa chức: ...............................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Vận dụng 2: Cho các amin có cấu tạo như sau:
(1) CH3-CH2-NH2
(2) CH2=CH-CH2-NH2
(3) CH2(NH2)2
(4) C2H5-NH-CH3
(5) H2N[CH2]6NH2
(6) C6H5CH2
(7) m-CH3C6H4NH2
(8) (CH3)3N
(9)
- Các amin béo là: ............................................................................................................................................
- Các amin thơm là: ..........................................................................................................................................
- Các amin đơn chức là:………………………………………………………………………………………
- Các amin no, đơn chức, mạch hở là:……………………………………………………………………….
Trang 1
Biên soạn: Nguyễn Thuận Phát
c. Phân loại theo bậc amin
- Bậc của amin =………………………………….....
Phân tử amoniac
Thế 1H bởi R1
Bậc amin
Amin bậc 1
Thế 2H bởi R1 và R2
Thế 3H bởi R1, R2 và R3
Amin bậc 2
Amin bậc 3
+ Amin bậc 1: có nhóm chức dạng ……………… đính với ..........................................................................
+ Amin bậc 2: có nhóm chức dạng……………….. đính với ..........................................................................
+ Amin bậc 3: có nhóm chức dạng……………….. đính với ..........................................................................
*Phân biệt với bậc của ancol = ……………………………………………………
Vận dụng 3 : Cho cấu tạo các amin sau:
(1) CH3-NH2
(2) C2H5-NH-CH3
(3) C6H5NH2
(4) C6H5-NH-CH3
(5) CH3-CH(NH2)-CH3
(6) (CH3)2-N-C2H5
(7) CH3-NH-CH3
(8) CH3-CH(NH2)-C2H5
(9) (CH3)3N
- Các amin bậc 1 là: .........................................................................................................................................
- Các amin bậc 2 là: .........................................................................................................................................
- Các amin bậc 3 là: .........................................................................................................................................
- Có bao nhiêu amin cùng bậc với ancol isopropylic? ....................................................................................
2. Đồng đẳng – đồng phân – danh pháp
a. Đồng đẳng:
- Công thức tổng quát: CnH2n+2-2k+aNa (k là độ bất bão hòa, a là số nguyên tử nitơ).
- Công thức của amin no, mạch hở: CnH2n+2+aNa (n ≥ 1)
- Công thức amin no, đơn chức, mạch hở: CnH2n+3N (n ≥ 1)
VD: ...............................................................................................................................................................
- Công thức amin không no, 1 C=C, đơn chức, mạch hở: CnH2n+1N (n ≥ 2).
VD: ..................................................................................................................................................................
b. Đồng phân: Amin có từ …………………………………….. trong phân tử xuất hiện hiện tượng đồng phân.
*Đồng phân của amin no, đơn chức, mạch hở: CnH2n+3N
- Ứng với n= 1: CH5N có………công thức cấu tạo amin, đó là:……………………………………………….
- Ứng với n= …….: C2H7N có ….đồng phân amin, trong đó có …..đồng phân amin bậc 1, có …..đồng phân
amin bậc 2 và …….đồng phân amin bậc 3.
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
- Ứng với n= …….: C3H9N có ….đồng phân amin, trong đó có …..đồng phân amin bậc 1, có …..đồng phân
amin bậc 2 và …….đồng phân amin bậc 3.
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Trang 2
Biên soạn: Nguyễn Thuận Phát
- Ứng với n= …….: C4H11N có ….đồng phân amin, trong đó có …..đồng phân amin bậc 1, có …..đồng phân
amin bậc 2 và …….đồng phân amin bậc 3.
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
*Amin thơm, đơn chức: C7H9N có ….đồng phân amin thơm (amin có chứa vòng benzen), trong đó có …..đồng
phân amin bậc 1, có …..đồng phân amin bậc 2.
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
*Ghi nhớ: Đối với amin no, đơn chức, mạch hở thì:
Số đồng phân cấu tạo amin =……………. (n < 5)
Số đồng phân bậc 1 = ……………… (n < 5)
c. Danh pháp
*Tên gốc – chức:
VD:
CH3NH2: metylamin
C2H5NH2: ………………………………
CH3CH2CH2NH2:………………………….
CH3-CH(NH2)-CH3:……………………..
C6H5NH2:………………………………
C6H5CH2NH2:……………………………..
-Chú ý: Khi có từ hai gốc hiđrocacbon trong một phân tử amin thì (tức là các amin bậc 2, bậc 3):
+ Sử dụng tiền tố (đi, tri) khi các gốc hiđrocacbon giống nhau
VD: CH3-NH-CH3 : đimetylamin
C2H5-NH-C2H5 : …………………………
(CH3)3N:…………………………
+ Nếu các gốc hiđrocacbon khác nhau, gọi tên các gốc ấy theo thứ tự bảng chữ cái a,b,c…
VD: CH3-NH-C2H5: etylmetylamin
C2H5-NH-CH2CH2CH3: ………………………...
CH3CH2CH2-NH-CH3:………………………………………..
CH 3 CH N CH 2 CH 3
|
|
CH3 CH3
:………………………………………………………….
Trang 3
Biên soạn: Nguyễn Thuận Phát
*Tên thay thế: (tham khảo thêm)
- Đối với amin bậc 1:
(vị trí nhánh – tên nhánh trên mạch chính) + tên mạch chính – (vị trí nhóm amin trên mạch chính) – amin
*Lưu ý:
- Khi amin có từ 3 nguyên tử Cacbon, phải xác định (vị trí nhóm amin trên mạch chính)
- Khi mạch chính phân nhánh, thì phải xác định (vị trí nhánh – tên nhánh trên mạch chính)
- Chọn mạch chính là mạch cacbon liên kết với NH2 dài nhất, nhiều nhánh nhất
- Đánh số cacbon từ phía gần nhóm NH2 hơn
VD: CH3NH2: metanamin
C2H5NH2 :……………………………..
CH3CH2CH2NH2:…………………………………
:……………………………...
:…………………………
:………………………………..
C6H5NH2:……………………………………..
:…………………………………..
Hoặc: …………………………….
- Đối với amin bậc 2: N – tên gốc hiđrocacbon + như amin bậc 1
*Lưu ý:
- Mạch chính là mạch cacbon dài nhất, chứa nhóm NH
- Các nhóm còn lại được xem như nhóm thế và nó chính là gốc hiđrocacbon tại vị trí N (N – tên gốc
hiđrocacbon)
C 2 H 5 NH CH 3 : N metyletanamin
etanamin
CH3-NH-CH3:……………………………..
metyl
CH3CH2CH2-NH-CH3:……………………………..
(CH3)2CH-NH-C2H5:……………………………
:……………………………. Hay:……………………………………….
- Đối với amin bậc 3:
+ Khi có hai nhóm thế giống nhau:
N, N – đi + tên gốc hiđrocacbon + như amin bậc 1
: N,N – đimetyletamamin
VD:
(CH3)3N:…………………………
+ Khi có hai nhóm thế khác nhau :
N – tên gốc hiđrocacbon 1 – N – tên gốc hiđrocacbon 2 + như amin bậc 1
VD:
: N-etyl-N-metylpropan-1-amin
Trang 4
Biên soạn: Nguyễn Thuận Phát
Vận dụng 4: Hoàn thành tên của các chất trong bảng sau:
Hợp chất
Tên gốc - chức
Tên thay thế
Tên thường
CH3NH2
C2H5NH2
CH3CH2CH2NH2
CH3CH(NH2)CH3
CH3NHCH3
C2H5NHCH3
(CH3)3N
H2N[CH2]6NH2
C6H5NH2
o-CH3C6H4NH2
o-tolylamin
o-toluidin
C6H5-CH2-NH2
C6H5NHCH3
II – TÍNH CHẤT VẬT LÍ
– Metyl–, đimetyl–, trimetyl– và etylamin là những chất ………………………………………………….......
………………………………………………………………………………………………………………….
– Anilin là chất ……………………., nhiệt độ sôi là 184oC, không màu, ít tan trong …………., tan trong
ancol và benzen. Để lâu trong không khí, anilin chuyển sang màu nâu đen vì bị oxi hóa bởi oxi không khí.
– Nhiệt độ sôi của amin, nhất là amin bậc I và amin bậc II …………… hơn nhiệt độ sôi của hiđrocacbon
tương ứng, đó là do chúng có liên kết hiđro kiểu N – H … N. Amin bậc III có nhiệt độ sôi …………... hơn
amin bậc I và bậc II có cùng phần tử khối vì …………………………………………….
– Các amin đều …………..
– So sánh nhiệt độ sôi (các chất có phân tử lượng tương đương):
Hiđrocacbon < este < amin < ancol < axit cacboxylic
VD: tosôi: C4H10 < HCOOCH3 < C3H7NH2 < C3H7OH < CH3COOH
(oC)
-1 < 31,8
< 47,8
< 97,1 < 118
Trang 5
Biên soạn: Nguyễn Thuận Phát
III – TÍNH CHẤT HÓA HỌC
1. Tính bazơ: trung tâm phản ứng của amin là nguyên tử ……………, do trên N còn …………………….
chưa liên kết cặp e này có thể tạo ra liên kết cho nhận do đó các amin có tính bazơ (tương tự NH3)
*Tính bazơ của amin no, mạch hở (amin béo)
- Amin no, mạch hở do sự ảnh hưởng của ……………… (nhóm ………… electron) làm ……….. mật độ
electron của nguyên tử nitơ (dễ hút H+) nên tính bazơ ……………. và ……………. hơn NH3
- Đối với amin béo bậc 2 (đính …………………) có tính bazơ………….. hơn amin bậc 1 (thường so sánh
cùng số nguyên tử cacbon), không so sánh tính bazơ của amin bậc 3 do cấu trúc đẩy không gian phức tạp.
Nghĩa là: lực bazơ NH3 …….. C2H5NH2 ………..CH3NHCH3
*Tính bazơ của amin thơm
- Amin thơm dơ sự ảnh hưởng của gốc ………….... (nhóm …….. electron) làm …………. mật độ electron
của nguyên tử nitơ (khó hút H+) nên tính bazơ …………… và ……….. hơn NH3
- Càng nhiều nhóm C6H5- thì lực bazơ của amin càng ………………
Nghĩa là: lực bazơ NH3 …….. C6H5NH2 ……. C6H5-NH-C6H5
=> Tổng kết:
(C6H5)2NH < C6H5NH2 < NH3 < C2H5NH2 < (CH3)2NH
a) Chất chỉ thị màu:
Vận dụng 5:
5.1: Hoàn thành bảng sau:
Metyl amin và đồng đẳng (amin béo)
Làm quỳ tím hóa ………………………
Anilin và đồng đẳng (Amin thơm)
……………… làm đổi màu quỳ tím và
hoặc phenolphtalein hóa ……………… phenolphtalein
Giải thích:
Giải thích:
CH3NH2 + H2O ⇄
5.2: Sắp xếp lực bazơ của các amin sau theo thứ tự tăng dần: etylamin, amoniac, phenylamin,
metylamin, đimetylamin, điphenylamin
……………………………………………………………………………………………………………….
b) Tác dụng với axit:
Tổng quát:
R' – NH2 + HA
R'NH3A
VD:
CH3NH2 + HCl →
C6H5NH2 + HCl →
C2H5NH2 + HNO3 →
2CH3NH2 + H2SO4 →
*Chú ý: Muối của amin bị bazơ mạnh hơn đẩy ra khỏi dung dịch muối
o
t
RNH2 + NaCl + H2O
RNH3Cl + NaOH
VD:
o
t
CH3NH3Cl + NaOH
o
t
C6H5NH3Cl + NaOH
Trang 6
Biên soạn: Nguyễn Thuận Phát
c) Tác dụng với muối (đặc trưng của amin béo):
VD: 3R-NH2 + 3H2O + FeCl3 → 3R-NH3Cl + Fe(OH)3↓
C2H5NH2 + H2O + AlCl3 →
2. Phản ứng thế nhân thơm của Anilin
Nhỏ vài giọt nước Br2 vào dung dịch Anilin thấy dung dịch ………………………..........................................
Phương trình phân tử: ………………………………………..
=> Phản ứng dùng để …………………………………….......
Vận dụng 6:
5.1: Hoàn thành bảng sau:
Tính chất
Anilin (C6H5NH2)
Phenol (C6H5OH)
Chung
Đều phản ứng với: …………………………. tạo ……………………………..
Đều …………………………………………………………………………….
Riêng
Tính ……………………………….
Tính……………………..
=> phản ứng với
=> phản ứng với
3. Phản ứng cháy:
6n 3
2n 3
to
O2
H2O + ½ N2
nCO2 +
4
2
Nhận xét: ………………………………………................................................................................................
Đốt cháy amin no, đơn chức, mạch hở: CnH2n+3N +
o
t
VD: C2H7N + ……….. O2
IV- ỨNG DỤNG VÀ ĐIỀU CHẾ:
1. Ứng dụng.
- Các ankyl amin được dùng trong tổng hợp hữu cơ, đặc biệt là các điamin được dùng để tổng hợp polime.
- Anilin là nguyên liệu quan trọng trong công nghiệp phẩm nhuộm ( phẩm azo, đen anilin,...), polime ( nhựa
anilin-fomanđehit,...), dược phẩm (streptoxit,...).
2. Diều chế.
Amin có thể được điều chế bằng nhiều cách.
a. Thay thế nguyên tử H của phân tử amoniac.
- Điều chế ankylamin từ amoniac và ankyl halogenua
b. Khử hợp chất nitro.
Anilin và các amin thơm thường được điều chế bằng cách khử nitrobezen (hoặc dẫn xuất nitro tương ứng)
bàng hiđro mới sinh H nhờ tác dụng của kim loại (như Fe, Zn) với axit HCl.
Ngoài ra, các amin còn có thể được điều chế bằng nhiều cách khác.
Trang 7
Biên soạn: Nguyễn Thuận Phát
TRẮC NGHIỆM LÍ THUYẾT
I. KHÁI NIỆM – ĐỒNG PHÂN – DANH PHÁP - LÍ TÍNH
Câu 1. Khi thay thế nguyên tử H trong phân tử NH3 bằng gốc hiđrocacbon thu được
A. amin
B. este
C. axit cacboxylic
D. cacbohydrat
Câu 2. [MH - 2022]: Phân tử chất nào sau đây chứa nguyên tử nitơ?
A. Axit axetic.
B. Metylamin.
C. Tinh bột.
D. Glucozơ.
Câu 2.1. Trong phân tử chất nào sau đây có chứa vòng benzen?
A. Phenylamin.
B. Propylamin.
C. Etylamin.
D. Metylamin.
Câu 3. Công thức chung của amin no, đơn chức, mạch hở là
A. CnH2n-5N (n ≥ 6).
B. CnH2n+1N (n ≥ 2).
C. CnH2n-1N (n ≥ 2). D. CnH2n+3N (n ≥ 1).
Câu 4. Chất nào sau đây là amin no, đơn chức, mạch hở?
A. CH=CH2NH2
B. CH3NH2
C. C6H5CH2NH2
D. C6H5NHC2H5
Câu 4.1. Amin X no, đon chức, mạch hở có phần trăm về khối lượng nguyên tử cacbon trong phân tử là
38,71%. Công thức phân tử của X là:
A. CH5N
B. C2H7N
C. C3H9N
D. C4H11N
Câu 5. Amin nào sau đây không là amin đơn chức?
A. o-CH3C6H4NH2
B. CH3-CH(NH2)-CH3
C. C2H5-N(CH3)2
D. NH2-[CH2]6-NH2
Câu 6. [QG.22 - 202] Chất X có công thức CH3NH2. Tên gọi của X là
A. trimetylamin.
B. etylamin.
C. metylamin.
D. đimetylamin.
Câu 7. [QG.22 - 201] Công thức phân tử của etylamin là
A. C4H11N.
B. CH5N.
C. C3H9N.
D. C2H7N.
Câu 8. Anilin có công thức là:
A. C6H5NH2
B. CH3NH2
C. C6H5CH2NH2
D. C6H5NHC2H5
Câu 8.1. Phần trăm khối lượng nitơ trong phân tử anilin bằng
A. 15,05%.
B. 12,96%.
C. 18,67%.
D. 15,73%.
Câu 9. (202 – Q.17). Công thức phân tử của đimetylamin là
A. C2H8N2.
B. C2H7N.
C. C4H11N.
D. CH6N2.
Câu 10. [QG.23 - 201] Hợp chất C2H5NHC2H5 có tên là
A. etlmetylamin.
B. đimetylamin.
C. propylamin.
D. đietylamin.
Câu 11. Trong các tên gọi dưới đây, tên nào phù hợp với chất CH3-CH(CH3)-NH2 ?
A. Metyletymin
B. Etylmetylamin
C. Isopropanamin
D. Isopropylamin.
Câu 12. Trong các tên gọi dưới đây, tên nào phù hợp với chất C6H5-CH2-NH2 ?
A. Phenylamin
B. Benzylamin
C. Phenylmetylamin
D. Anilin
Câu 13. Chất nào sau đây thuộc loại amin bậc một?
A. (CH3)3N.
B. CH3NHCH3.
C. CH3NH2.
D. CH3CH2NHCH3
Câu 14 [MH - 2023]: Chất nào sau đây là amin bậc một?
A. CH3NHC2H5.
B. (CH3)2NH.
C. (C2H5)3N.
D. C6H5NH2.
Câu 16. Chất nào là amin bậc II?
A. Phenylamin
B. Benzylamin
C. Anilin
D. Phenylmetylamin
Câu 17(QG.2016): Chất nào sau đây thuộc loại amin bậc 3?
A. (CH3)3N.
B. CH3-NH2.
C. C2H5-NH2.
D. CH3-NH-CH3
Câu 18. Cho các amin có cấu tạo như sau:
Số amin bậc một là:
A. 2
B. 3
C. 4
D. 5
Trang 8
Biên soạn: Nguyễn Thuận Phát
Câu 19. Cho các amin có cấu tạo như sau:
Số amin bậc hai là:
A. 2
B. 3
C. 4
D. 5
Câu 20. Số đồng phân amin có công thức phân tử C2H7N là
A. 4.
B. 3.
C. 2.
D. 5.
Câu 21. (MH2.2017): Số amin có công thức phân tử C3H9N là
A. 2.
B. 3.
C. 4.
D. 5.
Câu 22. Số đồng phân cấu tạo amin bậc một ứng với công thức phân tử C3H9N là
A. 1.
B. 2.
C. 4.
D. 3.
Câu 23. Thành phần % khối lượng của nitơ trong hợp chất hữu cơ CxHyN là 23,73%. Số đồng phân amin
bậc hai thỏa mãn các dữ kiện trên là
A. 3.
B. 1.
C. 4.
D. 2.
Câu 24. Số đồng phân amin có công thức phân tử C4H11N là:
A. 5
B. 7
C. 6
D. 8
Câu 25. Số đồng phân cấu tạo của amin bậc một có cùng công thức phân tử C4H11N là
A. 4.
B. 2.
C. 5.
D. 3.
Câu 26. Thành phần % khối lượng của nitơ trong hợp chất hữu cơ CxHyN là 19,178%. Số đồng phân amin
bậc hai thỏa mãn các dữ kiện trên là
A. 3.
B. 1.
C. 4.
D. 2.
Câu 27. Amin X no, đon chức, mạch hở có phần trăm về khối lượng nguyên tử hiđro trong phân tử là
15,07%. Số đồng phân amin bậc ba thỏa mãn các dữ kiện trên là
A. 3.
B. 1.
C. 4.
D. 2.
Câu 28. Có bao nhiêu amin bậc hai có cùng công thức phân tử C5H13N ?
A. 4
B. 5
C. 6
D. 7
Câu 29. Amin X no, đơn chức, mạch hở; biết X có tỉ khối hơi đối với không khí là 3. Có bao nhiêu đồng
phân amin bậc ba ứng với X?
A. 4.
B. 2.
C. 5.
D. 3.
Câu 30. Có bao nhiêu amin chứa vòng benzen có cùng công thức phân tử C7H9N ?
A. 3
B. 5
C. 6
D. 7
Câu 31. Số đồng phân amin bậc một, chứa vòng benzen, có cùng công thức phân tử C7H9N là
A. 3.
B. 2.
C. 5.
D. 4.
Câu 32. Ancol và amin nào sau đây cùng bậc ?
A. CH3NHC2H5 và CH3CHOHCH3
B. (C2H5)2NC2H5 và CH3CHOHCH3
C. CH3NHC2H5 và C2H5OH
D. C2H5NH2 và CH3CHOHCH3
Câu 33. Ancol và amin nào sau đây cùng bậc?
A. (CH3)2CHOH và (CH3)2CHNH
B. (CH3)3COH và (CH3)3CNH
C. C6H5NHCH3 và C6H5CH(OH)CH3
D. (C6H5)2NH và C6H5CH2OH
Câu 34. Trong điều kiện thường, chất nào sau đây ở trạng thái khí?
A. Etanol.
B. Glyxin.
C. Anilin.
D. Metylamin.
Câu 35. Amin tồn tại ở trạng thái lỏng trong điều kiện thường là
A. anilin.
B. etylamin. C. metylamin. D. đimetylamin
Câu 36. Amin nào sau đây không tạo được liên kết hiđro với nhau ?
A. (CH3)3N.
B. CH3NHCH3.
C. CH3NH2.
D. CH3CH2NHCH3
Trang 9
Biên soạn: Nguyễn Thuận Phát
Câu 37. Phát biểu nào sau đây về tính chất vật lí của amin là không đúng?
A. Các amin khí có mùi tương tự amoniac, độc.
B. Anilin là chất lỏng, khó tan trong nước, màu đen.
C. Metyl-, etyl-, đimetyl-, trimetylamin là những chất khí, dễ tan trong nước.
D. Độ tan của amin giảm dần khi số nguyên tử cacbon trong phân tử tăng.
Câu 38. Chất nào sau đây có nhiệt độ sôi thấp nhất?
A. CH3OH
B. CH3NH2
C. C2H5OH
D. CH3CH2NH2
Câu 39. Chất nào sau đây có nhiệt độ sôi cao nhất?
A. C2H6
B. HCOOCH3
C. C2H5NH2
D. CH3COOH
Câu 40. Nguyên nhân chủ yếu làm cho etylamin có nhiệt độ sôi cao hơn so với butan?
A. Etylamin có khối lượng phân tử thấp hơn
B. Etylamin có khả năng tạo ra liên kết hidro giữa các phân tử
C. Etylamin có khả năng tạo ra liên kết hidro với các phân tử nước.
D. Etylamin có khối lượng phân tử cao hơn
Câu 41. Phát biểu nào sau đây sai?
A. Etylamin dễ tan trong nước do có tạo liên kết hiđro với nước
B. Trimetylamin là chất lỏng ở điều kiện thường, có mùi khai tương tự như NH3
C. Đa số các amin đều độc
D. Amin bậc 3 có nhiệt độ sôi thấp hơn amin bậc 1 và bậc 2 có cùng phần tử khối vì không có liên kết hiđro.
Câu 42. Các chất: C2H5NH2, HCOOCH3, CH3COOH, C2H5OH được kí hiệu ngẫu nhiên X, Y, Z, T. Nhiệt độ
sôi của chúng được thống kê ở bảng sau:
Chất
X
Y
Z
T
o
Nhiệt độ sôi ( C)
78
31,8
118
18
Nhận xét nào sau đây đúng?
A. X là axit axetic
B. Y là ancol etylic
C. Z là metyl fomat
D. T là etylamin
Câu 43. Phát biểu nào sau đây không đúng?
A. Amin được cấu tạo bằng cách thay thế H của amoniac bằng 1 hay nhiều gốc hiđrocacbon.
B. Bậc của amin là bậc của nguyên tử cacbon liên kết với nhóm amin.
C. Tùy thuộc vào gốc H-C, có thể phân biệt thành amin thành amin no, chưa no và thơm.
D. Amin có từ 2 nguyên tử cacbon trong phân tử bắt đầu xuất hiện đồng phân.
Câu 44. Để lâu anilin trong không khí xảy ra hiện tượng:
A. Chảy rữa
B. Chuyển màu
C. Bốc khói D. Phát quang
Câu 45. Amin không tan trong nước là:
A. etylamin
B. metylamin
C. anilin
D. trimetylamin
Câu 46. Hiện tượng quan sát thấy khi nhỏ một giọt anilin vào ống nghiệm chứa nước:
A. Anilin tan trong nước tạo dung dịch trong suốt
B. Anilin không tan nổi lên trên mặt nước
C. Anilin lơ lửng trong nước
D. Anilin ít tan trong nước tạo dung dịch bị đục, để lâu có sự tách lớp
Trang 10
Biên soạn: Nguyễn Thuận Phát
II. TÍNH CHẤT HÓA HỌC
Câu 1. Dung dịch chất nào sau đây làm xanh quỳ tím?
A. Phenylamin.
B. Metylamin.
C. Alanin.
D. Glyxin.
Câu 2. Dung dịch etyl amin trong nước làm
A. quì tím không đổi màu.
B. quì tím hoá xanh.
C. phenolphtalein hoá xanh.
D. phenolphtalein không đổi màu
Câu 3. Dung dịch nào dưới đây không làm quì tím đổi màu?
A. C6H5NH2
B. NH3
C. CH3CH2NH2
D. CH3NHCH2CH3
Câu 4. Dung dịch chất nào làm đổi màu quỳ tím sang xanh?
A. phenylamin
B. trimetylamin
C. axit axetic
D. phenol
Câu 5. Nguyên nhân gây lên tính bazơ của amin là
A. Do amin tan nhiều trong nước
B. Do phân tử amin bị phân cực mạnh
C. Do nguyên tử N có độ âm điện lớn nên cặp electron chung của nguyên tử N và H bị hút về phía N
D. Do nguyên tử N còn cặp electron tự do nên phân tử amin có thể nhận proton H+
Câu 6. Hãy chỉ ra điều sai trong các điều sau?
A. Amin là hợp chất hữu cơ có tính chất lưỡng tính
B. Các amin đều có tính bazơ
C. Amin tác dụng với axit cho ra muối
D. Tính bazơ của anilin yếu hơn NH3
Câu 7. Phản ứng nào dưới đây không thể hiện tính bazơ của amin?
A. CH3NH2 + H2O → CH3NH3+ + OHB. C6H5NH2 + HCl → C6H5NH3Cl
3+
+
C. Fe + 3CH3NH2 + 3H2O → Fe(OH)3 + 3CH3NH3 D. CH3NH2 + HNO2 → CH3OH + N2 + H2O
Câu 8. Ba chất lỏng: C2H5OH, CH3COOH, CH3NH2 đựng trong ba lọ riêng biệt. Thuốc thử dùng để phân
biệt ba chất trên là
A. quỳ tím.
B. kim loại Na.
C. dung dịch Br2.
D. dung dịch NaOH
Câu 9. Thuốc thử dùng để phân biệt ba dung dịch: metylamin, anilin, axit axetic là
A. phenolphtalein.
B. quỳ tím.
C. natri hiđroxit.
D. natri clorua.
Câu 10. Chất có tính bazơ là
A. CH3NH2.
B. CH3COOH.
C. CH3CHO.
D. C6H5OH
Câu 11. Hợp chất nào dưới đây có tính bazơ yếu nhất?
A. Anilin
B. Metylamin
C. Amoniac
D. Đimetylamin
Câu 12: Chất nào dưới đây có tính bazơ mạnh nhất?
A. NH3
B. C6H5NH2
C. CH3CH2CH2OH
D. CH3CH2NH2
Câu 13. (203 – QG.17). Cho dãy các chất: (a) NH3, (b) CH3NH2, (c) C6H5NH2 (anilin). Thứ tự tăng dần lực
bazơ của các chất trong dãy là
A. (c), (b), (a).
B. (a), (b), (c).
C. (c), (a), (b).
D. (b), (a), (c).
Câu 14. (C.13): Dãy gồm các chất được sắp xếp theo thứ tự tăng dần lực bazơ từ trái sang phải là:
A. Phenylamin, amoniac, etylamin.
B. Etylamin, amoniac, phenylamin.
C. Etylamin, phenylamin, amoniac.
D. Phenylamin, etylamin, amoniac.
Câu 15. Cho dãy các chất: C6H5NH2 (1), C2H5NH2 (2), (C6H5)2NH (3), (C2H5)2NH (4), NH3 (5). Dãy các
chất sắp xếp theo thứ tự lực bazơ giảm dần là:
A. (4), (1), (5), (2), (3).
B. (3), (1), (5), (2), (4).
C. (4), (2), (3), (1), (5).
D. (4), (2), (5), (1), (3).
Câu 16. Sắp xếp các chất sau đây theo tính bazơ giảm dần?
(1) C6H5NH2 (2) C2H5NH2 (3) (C6H5)2NH
(4) (C2H5)2NH
(5) NaOH
(6) NH3
A. 6 > 4 > 3 > 5 > 1 > 2
B. 5 > 4 > 2 > 1 > 3 > 6
C. 1 > 3 > 5 > 4 > 2 > 6
D. 5 > 4 > 2 > 6 > 1 > 3
Trang 11
Biên soạn: Nguyễn Thuận Phát
Câu 17. Các giải thích về quan hệ cấu trúc, tính chất nào sau đây không hợp lí?
A. Do có cặp electron tự do trên nguyên tử N mà amin có tính bazơ.
B. Do nhóm NH2- đẩy e nên anilin dễ tham gia phản ứng thế vào nhân thơm hơn và ưu tiên vị trí o- và p-.
C. Tính bazơ của amin càng mạnh khi mật độ electron trên nguyên tử N càng lớn.
D. Với amin R-NH2, gốc R hút electron làm tăng độ mạnh của tính bazơ và ngược lại.
Câu 18: Sở dĩ anilin có tính bazơ yếu hơn NH3 là do yếu tố nào?
A. Nhóm NH2- còn 1 cặp electron tự do chưa tham gia liên kết.
B. Nhóm NH2- có tác dụng đẩy electron về phía vòng benzen làm giảm mật độ electron của N.
C. Gốc phenyl có ảnh hưởng làm giảm mật độ electron của nguyên tử N.
D. Phân tử khối của anilin lớn hơn so với NH3
Câu 19. Lí do nào sau đây giải thích tính bazơ của etylamin mạnh hơn amoniac ?
A. Nguyên tử N ở trạng thái lai hóa sp3.
B. Nguyên tử N còn đôi electron chưa tạo nối
C. Nguyên tử N có độ âm điện lớn.
D. Ảnh hưởng đẩy điện tử của nhóm –C2H5.
Câu 20: Hãy chỉ ra điều sai trong các điều sau?
A. Các amin đều có tính bazơ
B. Tính bazơ của anilin yếu hơn NH3
C. Amin là hợp chất hữu cơ có tính chất lưỡng tính
D. Amin tác dụng với axit cho ra muối
Câu 21.(QG.19 - 202). Etylamin (C2H5NH2) tác dụng được với chất nào sau đây trong dung dịch?
A. K2SO4.
B. NaOH.
C. HCl.
D. KCl.
Câu 23. Dung d...
Bài 1: AMIN
I. KHÁI NIỆM – PHÂN LOẠI – DANH PHÁP – ĐỒNG PHÂN
1. Cấu tạo phân tử và khái niệm
- Amin là hợp chất hữu cơ tạo thành khi ........................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Cụ thể:
→
→
→
Phân tử NH3
Thay thế ……………..
Thay thế………………..
Thay thế………………
Trong đó; R1, R2 và R3 là các ..........................................................................................................................
- Ví dụ: ............................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Vận dụng 1: Cho các chất có cấu tạo sau:
(1) CH3-CH2-NH2
(2) CH3-NH-CH3
(3) CH3COONH4
(4) NH2-CH2-COOH
(5) C6H5NH2
(6) (CH3)3N
(7) CH2=CH-NH2
(8) C6H5CH2NH2
(9) C6H5NH3Cl
Có bao nhiêu chất là amin?
A. 4
B. 5
C. 6
D. 7
2. Phân loại
a. Theo gốc hiđrocacbon
- Amin no (amin béo): ......................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
- Amin không no: .............................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
- Amin thơm: ....................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
- Hợp chất dị vòng ...........................................................................................................................................
b. Theo số nhóm chức
- Amin đơn chức: ............................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
- Amin đa chức: ...............................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Vận dụng 2: Cho các amin có cấu tạo như sau:
(1) CH3-CH2-NH2
(2) CH2=CH-CH2-NH2
(3) CH2(NH2)2
(4) C2H5-NH-CH3
(5) H2N[CH2]6NH2
(6) C6H5CH2
(7) m-CH3C6H4NH2
(8) (CH3)3N
(9)
- Các amin béo là: ............................................................................................................................................
- Các amin thơm là: ..........................................................................................................................................
- Các amin đơn chức là:………………………………………………………………………………………
- Các amin no, đơn chức, mạch hở là:……………………………………………………………………….
Trang 1
Biên soạn: Nguyễn Thuận Phát
c. Phân loại theo bậc amin
- Bậc của amin =………………………………….....
Phân tử amoniac
Thế 1H bởi R1
Bậc amin
Amin bậc 1
Thế 2H bởi R1 và R2
Thế 3H bởi R1, R2 và R3
Amin bậc 2
Amin bậc 3
+ Amin bậc 1: có nhóm chức dạng ……………… đính với ..........................................................................
+ Amin bậc 2: có nhóm chức dạng……………….. đính với ..........................................................................
+ Amin bậc 3: có nhóm chức dạng……………….. đính với ..........................................................................
*Phân biệt với bậc của ancol = ……………………………………………………
Vận dụng 3 : Cho cấu tạo các amin sau:
(1) CH3-NH2
(2) C2H5-NH-CH3
(3) C6H5NH2
(4) C6H5-NH-CH3
(5) CH3-CH(NH2)-CH3
(6) (CH3)2-N-C2H5
(7) CH3-NH-CH3
(8) CH3-CH(NH2)-C2H5
(9) (CH3)3N
- Các amin bậc 1 là: .........................................................................................................................................
- Các amin bậc 2 là: .........................................................................................................................................
- Các amin bậc 3 là: .........................................................................................................................................
- Có bao nhiêu amin cùng bậc với ancol isopropylic? ....................................................................................
2. Đồng đẳng – đồng phân – danh pháp
a. Đồng đẳng:
- Công thức tổng quát: CnH2n+2-2k+aNa (k là độ bất bão hòa, a là số nguyên tử nitơ).
- Công thức của amin no, mạch hở: CnH2n+2+aNa (n ≥ 1)
- Công thức amin no, đơn chức, mạch hở: CnH2n+3N (n ≥ 1)
VD: ...............................................................................................................................................................
- Công thức amin không no, 1 C=C, đơn chức, mạch hở: CnH2n+1N (n ≥ 2).
VD: ..................................................................................................................................................................
b. Đồng phân: Amin có từ …………………………………….. trong phân tử xuất hiện hiện tượng đồng phân.
*Đồng phân của amin no, đơn chức, mạch hở: CnH2n+3N
- Ứng với n= 1: CH5N có………công thức cấu tạo amin, đó là:……………………………………………….
- Ứng với n= …….: C2H7N có ….đồng phân amin, trong đó có …..đồng phân amin bậc 1, có …..đồng phân
amin bậc 2 và …….đồng phân amin bậc 3.
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
- Ứng với n= …….: C3H9N có ….đồng phân amin, trong đó có …..đồng phân amin bậc 1, có …..đồng phân
amin bậc 2 và …….đồng phân amin bậc 3.
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Trang 2
Biên soạn: Nguyễn Thuận Phát
- Ứng với n= …….: C4H11N có ….đồng phân amin, trong đó có …..đồng phân amin bậc 1, có …..đồng phân
amin bậc 2 và …….đồng phân amin bậc 3.
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
*Amin thơm, đơn chức: C7H9N có ….đồng phân amin thơm (amin có chứa vòng benzen), trong đó có …..đồng
phân amin bậc 1, có …..đồng phân amin bậc 2.
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
*Ghi nhớ: Đối với amin no, đơn chức, mạch hở thì:
Số đồng phân cấu tạo amin =……………. (n < 5)
Số đồng phân bậc 1 = ……………… (n < 5)
c. Danh pháp
*Tên gốc – chức:
VD:
CH3NH2: metylamin
C2H5NH2: ………………………………
CH3CH2CH2NH2:………………………….
CH3-CH(NH2)-CH3:……………………..
C6H5NH2:………………………………
C6H5CH2NH2:……………………………..
-Chú ý: Khi có từ hai gốc hiđrocacbon trong một phân tử amin thì (tức là các amin bậc 2, bậc 3):
+ Sử dụng tiền tố (đi, tri) khi các gốc hiđrocacbon giống nhau
VD: CH3-NH-CH3 : đimetylamin
C2H5-NH-C2H5 : …………………………
(CH3)3N:…………………………
+ Nếu các gốc hiđrocacbon khác nhau, gọi tên các gốc ấy theo thứ tự bảng chữ cái a,b,c…
VD: CH3-NH-C2H5: etylmetylamin
C2H5-NH-CH2CH2CH3: ………………………...
CH3CH2CH2-NH-CH3:………………………………………..
CH 3 CH N CH 2 CH 3
|
|
CH3 CH3
:………………………………………………………….
Trang 3
Biên soạn: Nguyễn Thuận Phát
*Tên thay thế: (tham khảo thêm)
- Đối với amin bậc 1:
(vị trí nhánh – tên nhánh trên mạch chính) + tên mạch chính – (vị trí nhóm amin trên mạch chính) – amin
*Lưu ý:
- Khi amin có từ 3 nguyên tử Cacbon, phải xác định (vị trí nhóm amin trên mạch chính)
- Khi mạch chính phân nhánh, thì phải xác định (vị trí nhánh – tên nhánh trên mạch chính)
- Chọn mạch chính là mạch cacbon liên kết với NH2 dài nhất, nhiều nhánh nhất
- Đánh số cacbon từ phía gần nhóm NH2 hơn
VD: CH3NH2: metanamin
C2H5NH2 :……………………………..
CH3CH2CH2NH2:…………………………………
:……………………………...
:…………………………
:………………………………..
C6H5NH2:……………………………………..
:…………………………………..
Hoặc: …………………………….
- Đối với amin bậc 2: N – tên gốc hiđrocacbon + như amin bậc 1
*Lưu ý:
- Mạch chính là mạch cacbon dài nhất, chứa nhóm NH
- Các nhóm còn lại được xem như nhóm thế và nó chính là gốc hiđrocacbon tại vị trí N (N – tên gốc
hiđrocacbon)
C 2 H 5 NH CH 3 : N metyletanamin
etanamin
CH3-NH-CH3:……………………………..
metyl
CH3CH2CH2-NH-CH3:……………………………..
(CH3)2CH-NH-C2H5:……………………………
:……………………………. Hay:……………………………………….
- Đối với amin bậc 3:
+ Khi có hai nhóm thế giống nhau:
N, N – đi + tên gốc hiđrocacbon + như amin bậc 1
: N,N – đimetyletamamin
VD:
(CH3)3N:…………………………
+ Khi có hai nhóm thế khác nhau :
N – tên gốc hiđrocacbon 1 – N – tên gốc hiđrocacbon 2 + như amin bậc 1
VD:
: N-etyl-N-metylpropan-1-amin
Trang 4
Biên soạn: Nguyễn Thuận Phát
Vận dụng 4: Hoàn thành tên của các chất trong bảng sau:
Hợp chất
Tên gốc - chức
Tên thay thế
Tên thường
CH3NH2
C2H5NH2
CH3CH2CH2NH2
CH3CH(NH2)CH3
CH3NHCH3
C2H5NHCH3
(CH3)3N
H2N[CH2]6NH2
C6H5NH2
o-CH3C6H4NH2
o-tolylamin
o-toluidin
C6H5-CH2-NH2
C6H5NHCH3
II – TÍNH CHẤT VẬT LÍ
– Metyl–, đimetyl–, trimetyl– và etylamin là những chất ………………………………………………….......
………………………………………………………………………………………………………………….
– Anilin là chất ……………………., nhiệt độ sôi là 184oC, không màu, ít tan trong …………., tan trong
ancol và benzen. Để lâu trong không khí, anilin chuyển sang màu nâu đen vì bị oxi hóa bởi oxi không khí.
– Nhiệt độ sôi của amin, nhất là amin bậc I và amin bậc II …………… hơn nhiệt độ sôi của hiđrocacbon
tương ứng, đó là do chúng có liên kết hiđro kiểu N – H … N. Amin bậc III có nhiệt độ sôi …………... hơn
amin bậc I và bậc II có cùng phần tử khối vì …………………………………………….
– Các amin đều …………..
– So sánh nhiệt độ sôi (các chất có phân tử lượng tương đương):
Hiđrocacbon < este < amin < ancol < axit cacboxylic
VD: tosôi: C4H10 < HCOOCH3 < C3H7NH2 < C3H7OH < CH3COOH
(oC)
-1 < 31,8
< 47,8
< 97,1 < 118
Trang 5
Biên soạn: Nguyễn Thuận Phát
III – TÍNH CHẤT HÓA HỌC
1. Tính bazơ: trung tâm phản ứng của amin là nguyên tử ……………, do trên N còn …………………….
chưa liên kết cặp e này có thể tạo ra liên kết cho nhận do đó các amin có tính bazơ (tương tự NH3)
*Tính bazơ của amin no, mạch hở (amin béo)
- Amin no, mạch hở do sự ảnh hưởng của ……………… (nhóm ………… electron) làm ……….. mật độ
electron của nguyên tử nitơ (dễ hút H+) nên tính bazơ ……………. và ……………. hơn NH3
- Đối với amin béo bậc 2 (đính …………………) có tính bazơ………….. hơn amin bậc 1 (thường so sánh
cùng số nguyên tử cacbon), không so sánh tính bazơ của amin bậc 3 do cấu trúc đẩy không gian phức tạp.
Nghĩa là: lực bazơ NH3 …….. C2H5NH2 ………..CH3NHCH3
*Tính bazơ của amin thơm
- Amin thơm dơ sự ảnh hưởng của gốc ………….... (nhóm …….. electron) làm …………. mật độ electron
của nguyên tử nitơ (khó hút H+) nên tính bazơ …………… và ……….. hơn NH3
- Càng nhiều nhóm C6H5- thì lực bazơ của amin càng ………………
Nghĩa là: lực bazơ NH3 …….. C6H5NH2 ……. C6H5-NH-C6H5
=> Tổng kết:
(C6H5)2NH < C6H5NH2 < NH3 < C2H5NH2 < (CH3)2NH
a) Chất chỉ thị màu:
Vận dụng 5:
5.1: Hoàn thành bảng sau:
Metyl amin và đồng đẳng (amin béo)
Làm quỳ tím hóa ………………………
Anilin và đồng đẳng (Amin thơm)
……………… làm đổi màu quỳ tím và
hoặc phenolphtalein hóa ……………… phenolphtalein
Giải thích:
Giải thích:
CH3NH2 + H2O ⇄
5.2: Sắp xếp lực bazơ của các amin sau theo thứ tự tăng dần: etylamin, amoniac, phenylamin,
metylamin, đimetylamin, điphenylamin
……………………………………………………………………………………………………………….
b) Tác dụng với axit:
Tổng quát:
R' – NH2 + HA
R'NH3A
VD:
CH3NH2 + HCl →
C6H5NH2 + HCl →
C2H5NH2 + HNO3 →
2CH3NH2 + H2SO4 →
*Chú ý: Muối của amin bị bazơ mạnh hơn đẩy ra khỏi dung dịch muối
o
t
RNH2 + NaCl + H2O
RNH3Cl + NaOH
VD:
o
t
CH3NH3Cl + NaOH
o
t
C6H5NH3Cl + NaOH
Trang 6
Biên soạn: Nguyễn Thuận Phát
c) Tác dụng với muối (đặc trưng của amin béo):
VD: 3R-NH2 + 3H2O + FeCl3 → 3R-NH3Cl + Fe(OH)3↓
C2H5NH2 + H2O + AlCl3 →
2. Phản ứng thế nhân thơm của Anilin
Nhỏ vài giọt nước Br2 vào dung dịch Anilin thấy dung dịch ………………………..........................................
Phương trình phân tử: ………………………………………..
=> Phản ứng dùng để …………………………………….......
Vận dụng 6:
5.1: Hoàn thành bảng sau:
Tính chất
Anilin (C6H5NH2)
Phenol (C6H5OH)
Chung
Đều phản ứng với: …………………………. tạo ……………………………..
Đều …………………………………………………………………………….
Riêng
Tính ……………………………….
Tính……………………..
=> phản ứng với
=> phản ứng với
3. Phản ứng cháy:
6n 3
2n 3
to
O2
H2O + ½ N2
nCO2 +
4
2
Nhận xét: ………………………………………................................................................................................
Đốt cháy amin no, đơn chức, mạch hở: CnH2n+3N +
o
t
VD: C2H7N + ……….. O2
IV- ỨNG DỤNG VÀ ĐIỀU CHẾ:
1. Ứng dụng.
- Các ankyl amin được dùng trong tổng hợp hữu cơ, đặc biệt là các điamin được dùng để tổng hợp polime.
- Anilin là nguyên liệu quan trọng trong công nghiệp phẩm nhuộm ( phẩm azo, đen anilin,...), polime ( nhựa
anilin-fomanđehit,...), dược phẩm (streptoxit,...).
2. Diều chế.
Amin có thể được điều chế bằng nhiều cách.
a. Thay thế nguyên tử H của phân tử amoniac.
- Điều chế ankylamin từ amoniac và ankyl halogenua
b. Khử hợp chất nitro.
Anilin và các amin thơm thường được điều chế bằng cách khử nitrobezen (hoặc dẫn xuất nitro tương ứng)
bàng hiđro mới sinh H nhờ tác dụng của kim loại (như Fe, Zn) với axit HCl.
Ngoài ra, các amin còn có thể được điều chế bằng nhiều cách khác.
Trang 7
Biên soạn: Nguyễn Thuận Phát
TRẮC NGHIỆM LÍ THUYẾT
I. KHÁI NIỆM – ĐỒNG PHÂN – DANH PHÁP - LÍ TÍNH
Câu 1. Khi thay thế nguyên tử H trong phân tử NH3 bằng gốc hiđrocacbon thu được
A. amin
B. este
C. axit cacboxylic
D. cacbohydrat
Câu 2. [MH - 2022]: Phân tử chất nào sau đây chứa nguyên tử nitơ?
A. Axit axetic.
B. Metylamin.
C. Tinh bột.
D. Glucozơ.
Câu 2.1. Trong phân tử chất nào sau đây có chứa vòng benzen?
A. Phenylamin.
B. Propylamin.
C. Etylamin.
D. Metylamin.
Câu 3. Công thức chung của amin no, đơn chức, mạch hở là
A. CnH2n-5N (n ≥ 6).
B. CnH2n+1N (n ≥ 2).
C. CnH2n-1N (n ≥ 2). D. CnH2n+3N (n ≥ 1).
Câu 4. Chất nào sau đây là amin no, đơn chức, mạch hở?
A. CH=CH2NH2
B. CH3NH2
C. C6H5CH2NH2
D. C6H5NHC2H5
Câu 4.1. Amin X no, đon chức, mạch hở có phần trăm về khối lượng nguyên tử cacbon trong phân tử là
38,71%. Công thức phân tử của X là:
A. CH5N
B. C2H7N
C. C3H9N
D. C4H11N
Câu 5. Amin nào sau đây không là amin đơn chức?
A. o-CH3C6H4NH2
B. CH3-CH(NH2)-CH3
C. C2H5-N(CH3)2
D. NH2-[CH2]6-NH2
Câu 6. [QG.22 - 202] Chất X có công thức CH3NH2. Tên gọi của X là
A. trimetylamin.
B. etylamin.
C. metylamin.
D. đimetylamin.
Câu 7. [QG.22 - 201] Công thức phân tử của etylamin là
A. C4H11N.
B. CH5N.
C. C3H9N.
D. C2H7N.
Câu 8. Anilin có công thức là:
A. C6H5NH2
B. CH3NH2
C. C6H5CH2NH2
D. C6H5NHC2H5
Câu 8.1. Phần trăm khối lượng nitơ trong phân tử anilin bằng
A. 15,05%.
B. 12,96%.
C. 18,67%.
D. 15,73%.
Câu 9. (202 – Q.17). Công thức phân tử của đimetylamin là
A. C2H8N2.
B. C2H7N.
C. C4H11N.
D. CH6N2.
Câu 10. [QG.23 - 201] Hợp chất C2H5NHC2H5 có tên là
A. etlmetylamin.
B. đimetylamin.
C. propylamin.
D. đietylamin.
Câu 11. Trong các tên gọi dưới đây, tên nào phù hợp với chất CH3-CH(CH3)-NH2 ?
A. Metyletymin
B. Etylmetylamin
C. Isopropanamin
D. Isopropylamin.
Câu 12. Trong các tên gọi dưới đây, tên nào phù hợp với chất C6H5-CH2-NH2 ?
A. Phenylamin
B. Benzylamin
C. Phenylmetylamin
D. Anilin
Câu 13. Chất nào sau đây thuộc loại amin bậc một?
A. (CH3)3N.
B. CH3NHCH3.
C. CH3NH2.
D. CH3CH2NHCH3
Câu 14 [MH - 2023]: Chất nào sau đây là amin bậc một?
A. CH3NHC2H5.
B. (CH3)2NH.
C. (C2H5)3N.
D. C6H5NH2.
Câu 16. Chất nào là amin bậc II?
A. Phenylamin
B. Benzylamin
C. Anilin
D. Phenylmetylamin
Câu 17(QG.2016): Chất nào sau đây thuộc loại amin bậc 3?
A. (CH3)3N.
B. CH3-NH2.
C. C2H5-NH2.
D. CH3-NH-CH3
Câu 18. Cho các amin có cấu tạo như sau:
Số amin bậc một là:
A. 2
B. 3
C. 4
D. 5
Trang 8
Biên soạn: Nguyễn Thuận Phát
Câu 19. Cho các amin có cấu tạo như sau:
Số amin bậc hai là:
A. 2
B. 3
C. 4
D. 5
Câu 20. Số đồng phân amin có công thức phân tử C2H7N là
A. 4.
B. 3.
C. 2.
D. 5.
Câu 21. (MH2.2017): Số amin có công thức phân tử C3H9N là
A. 2.
B. 3.
C. 4.
D. 5.
Câu 22. Số đồng phân cấu tạo amin bậc một ứng với công thức phân tử C3H9N là
A. 1.
B. 2.
C. 4.
D. 3.
Câu 23. Thành phần % khối lượng của nitơ trong hợp chất hữu cơ CxHyN là 23,73%. Số đồng phân amin
bậc hai thỏa mãn các dữ kiện trên là
A. 3.
B. 1.
C. 4.
D. 2.
Câu 24. Số đồng phân amin có công thức phân tử C4H11N là:
A. 5
B. 7
C. 6
D. 8
Câu 25. Số đồng phân cấu tạo của amin bậc một có cùng công thức phân tử C4H11N là
A. 4.
B. 2.
C. 5.
D. 3.
Câu 26. Thành phần % khối lượng của nitơ trong hợp chất hữu cơ CxHyN là 19,178%. Số đồng phân amin
bậc hai thỏa mãn các dữ kiện trên là
A. 3.
B. 1.
C. 4.
D. 2.
Câu 27. Amin X no, đon chức, mạch hở có phần trăm về khối lượng nguyên tử hiđro trong phân tử là
15,07%. Số đồng phân amin bậc ba thỏa mãn các dữ kiện trên là
A. 3.
B. 1.
C. 4.
D. 2.
Câu 28. Có bao nhiêu amin bậc hai có cùng công thức phân tử C5H13N ?
A. 4
B. 5
C. 6
D. 7
Câu 29. Amin X no, đơn chức, mạch hở; biết X có tỉ khối hơi đối với không khí là 3. Có bao nhiêu đồng
phân amin bậc ba ứng với X?
A. 4.
B. 2.
C. 5.
D. 3.
Câu 30. Có bao nhiêu amin chứa vòng benzen có cùng công thức phân tử C7H9N ?
A. 3
B. 5
C. 6
D. 7
Câu 31. Số đồng phân amin bậc một, chứa vòng benzen, có cùng công thức phân tử C7H9N là
A. 3.
B. 2.
C. 5.
D. 4.
Câu 32. Ancol và amin nào sau đây cùng bậc ?
A. CH3NHC2H5 và CH3CHOHCH3
B. (C2H5)2NC2H5 và CH3CHOHCH3
C. CH3NHC2H5 và C2H5OH
D. C2H5NH2 và CH3CHOHCH3
Câu 33. Ancol và amin nào sau đây cùng bậc?
A. (CH3)2CHOH và (CH3)2CHNH
B. (CH3)3COH và (CH3)3CNH
C. C6H5NHCH3 và C6H5CH(OH)CH3
D. (C6H5)2NH và C6H5CH2OH
Câu 34. Trong điều kiện thường, chất nào sau đây ở trạng thái khí?
A. Etanol.
B. Glyxin.
C. Anilin.
D. Metylamin.
Câu 35. Amin tồn tại ở trạng thái lỏng trong điều kiện thường là
A. anilin.
B. etylamin. C. metylamin. D. đimetylamin
Câu 36. Amin nào sau đây không tạo được liên kết hiđro với nhau ?
A. (CH3)3N.
B. CH3NHCH3.
C. CH3NH2.
D. CH3CH2NHCH3
Trang 9
Biên soạn: Nguyễn Thuận Phát
Câu 37. Phát biểu nào sau đây về tính chất vật lí của amin là không đúng?
A. Các amin khí có mùi tương tự amoniac, độc.
B. Anilin là chất lỏng, khó tan trong nước, màu đen.
C. Metyl-, etyl-, đimetyl-, trimetylamin là những chất khí, dễ tan trong nước.
D. Độ tan của amin giảm dần khi số nguyên tử cacbon trong phân tử tăng.
Câu 38. Chất nào sau đây có nhiệt độ sôi thấp nhất?
A. CH3OH
B. CH3NH2
C. C2H5OH
D. CH3CH2NH2
Câu 39. Chất nào sau đây có nhiệt độ sôi cao nhất?
A. C2H6
B. HCOOCH3
C. C2H5NH2
D. CH3COOH
Câu 40. Nguyên nhân chủ yếu làm cho etylamin có nhiệt độ sôi cao hơn so với butan?
A. Etylamin có khối lượng phân tử thấp hơn
B. Etylamin có khả năng tạo ra liên kết hidro giữa các phân tử
C. Etylamin có khả năng tạo ra liên kết hidro với các phân tử nước.
D. Etylamin có khối lượng phân tử cao hơn
Câu 41. Phát biểu nào sau đây sai?
A. Etylamin dễ tan trong nước do có tạo liên kết hiđro với nước
B. Trimetylamin là chất lỏng ở điều kiện thường, có mùi khai tương tự như NH3
C. Đa số các amin đều độc
D. Amin bậc 3 có nhiệt độ sôi thấp hơn amin bậc 1 và bậc 2 có cùng phần tử khối vì không có liên kết hiđro.
Câu 42. Các chất: C2H5NH2, HCOOCH3, CH3COOH, C2H5OH được kí hiệu ngẫu nhiên X, Y, Z, T. Nhiệt độ
sôi của chúng được thống kê ở bảng sau:
Chất
X
Y
Z
T
o
Nhiệt độ sôi ( C)
78
31,8
118
18
Nhận xét nào sau đây đúng?
A. X là axit axetic
B. Y là ancol etylic
C. Z là metyl fomat
D. T là etylamin
Câu 43. Phát biểu nào sau đây không đúng?
A. Amin được cấu tạo bằng cách thay thế H của amoniac bằng 1 hay nhiều gốc hiđrocacbon.
B. Bậc của amin là bậc của nguyên tử cacbon liên kết với nhóm amin.
C. Tùy thuộc vào gốc H-C, có thể phân biệt thành amin thành amin no, chưa no và thơm.
D. Amin có từ 2 nguyên tử cacbon trong phân tử bắt đầu xuất hiện đồng phân.
Câu 44. Để lâu anilin trong không khí xảy ra hiện tượng:
A. Chảy rữa
B. Chuyển màu
C. Bốc khói D. Phát quang
Câu 45. Amin không tan trong nước là:
A. etylamin
B. metylamin
C. anilin
D. trimetylamin
Câu 46. Hiện tượng quan sát thấy khi nhỏ một giọt anilin vào ống nghiệm chứa nước:
A. Anilin tan trong nước tạo dung dịch trong suốt
B. Anilin không tan nổi lên trên mặt nước
C. Anilin lơ lửng trong nước
D. Anilin ít tan trong nước tạo dung dịch bị đục, để lâu có sự tách lớp
Trang 10
Biên soạn: Nguyễn Thuận Phát
II. TÍNH CHẤT HÓA HỌC
Câu 1. Dung dịch chất nào sau đây làm xanh quỳ tím?
A. Phenylamin.
B. Metylamin.
C. Alanin.
D. Glyxin.
Câu 2. Dung dịch etyl amin trong nước làm
A. quì tím không đổi màu.
B. quì tím hoá xanh.
C. phenolphtalein hoá xanh.
D. phenolphtalein không đổi màu
Câu 3. Dung dịch nào dưới đây không làm quì tím đổi màu?
A. C6H5NH2
B. NH3
C. CH3CH2NH2
D. CH3NHCH2CH3
Câu 4. Dung dịch chất nào làm đổi màu quỳ tím sang xanh?
A. phenylamin
B. trimetylamin
C. axit axetic
D. phenol
Câu 5. Nguyên nhân gây lên tính bazơ của amin là
A. Do amin tan nhiều trong nước
B. Do phân tử amin bị phân cực mạnh
C. Do nguyên tử N có độ âm điện lớn nên cặp electron chung của nguyên tử N và H bị hút về phía N
D. Do nguyên tử N còn cặp electron tự do nên phân tử amin có thể nhận proton H+
Câu 6. Hãy chỉ ra điều sai trong các điều sau?
A. Amin là hợp chất hữu cơ có tính chất lưỡng tính
B. Các amin đều có tính bazơ
C. Amin tác dụng với axit cho ra muối
D. Tính bazơ của anilin yếu hơn NH3
Câu 7. Phản ứng nào dưới đây không thể hiện tính bazơ của amin?
A. CH3NH2 + H2O → CH3NH3+ + OHB. C6H5NH2 + HCl → C6H5NH3Cl
3+
+
C. Fe + 3CH3NH2 + 3H2O → Fe(OH)3 + 3CH3NH3 D. CH3NH2 + HNO2 → CH3OH + N2 + H2O
Câu 8. Ba chất lỏng: C2H5OH, CH3COOH, CH3NH2 đựng trong ba lọ riêng biệt. Thuốc thử dùng để phân
biệt ba chất trên là
A. quỳ tím.
B. kim loại Na.
C. dung dịch Br2.
D. dung dịch NaOH
Câu 9. Thuốc thử dùng để phân biệt ba dung dịch: metylamin, anilin, axit axetic là
A. phenolphtalein.
B. quỳ tím.
C. natri hiđroxit.
D. natri clorua.
Câu 10. Chất có tính bazơ là
A. CH3NH2.
B. CH3COOH.
C. CH3CHO.
D. C6H5OH
Câu 11. Hợp chất nào dưới đây có tính bazơ yếu nhất?
A. Anilin
B. Metylamin
C. Amoniac
D. Đimetylamin
Câu 12: Chất nào dưới đây có tính bazơ mạnh nhất?
A. NH3
B. C6H5NH2
C. CH3CH2CH2OH
D. CH3CH2NH2
Câu 13. (203 – QG.17). Cho dãy các chất: (a) NH3, (b) CH3NH2, (c) C6H5NH2 (anilin). Thứ tự tăng dần lực
bazơ của các chất trong dãy là
A. (c), (b), (a).
B. (a), (b), (c).
C. (c), (a), (b).
D. (b), (a), (c).
Câu 14. (C.13): Dãy gồm các chất được sắp xếp theo thứ tự tăng dần lực bazơ từ trái sang phải là:
A. Phenylamin, amoniac, etylamin.
B. Etylamin, amoniac, phenylamin.
C. Etylamin, phenylamin, amoniac.
D. Phenylamin, etylamin, amoniac.
Câu 15. Cho dãy các chất: C6H5NH2 (1), C2H5NH2 (2), (C6H5)2NH (3), (C2H5)2NH (4), NH3 (5). Dãy các
chất sắp xếp theo thứ tự lực bazơ giảm dần là:
A. (4), (1), (5), (2), (3).
B. (3), (1), (5), (2), (4).
C. (4), (2), (3), (1), (5).
D. (4), (2), (5), (1), (3).
Câu 16. Sắp xếp các chất sau đây theo tính bazơ giảm dần?
(1) C6H5NH2 (2) C2H5NH2 (3) (C6H5)2NH
(4) (C2H5)2NH
(5) NaOH
(6) NH3
A. 6 > 4 > 3 > 5 > 1 > 2
B. 5 > 4 > 2 > 1 > 3 > 6
C. 1 > 3 > 5 > 4 > 2 > 6
D. 5 > 4 > 2 > 6 > 1 > 3
Trang 11
Biên soạn: Nguyễn Thuận Phát
Câu 17. Các giải thích về quan hệ cấu trúc, tính chất nào sau đây không hợp lí?
A. Do có cặp electron tự do trên nguyên tử N mà amin có tính bazơ.
B. Do nhóm NH2- đẩy e nên anilin dễ tham gia phản ứng thế vào nhân thơm hơn và ưu tiên vị trí o- và p-.
C. Tính bazơ của amin càng mạnh khi mật độ electron trên nguyên tử N càng lớn.
D. Với amin R-NH2, gốc R hút electron làm tăng độ mạnh của tính bazơ và ngược lại.
Câu 18: Sở dĩ anilin có tính bazơ yếu hơn NH3 là do yếu tố nào?
A. Nhóm NH2- còn 1 cặp electron tự do chưa tham gia liên kết.
B. Nhóm NH2- có tác dụng đẩy electron về phía vòng benzen làm giảm mật độ electron của N.
C. Gốc phenyl có ảnh hưởng làm giảm mật độ electron của nguyên tử N.
D. Phân tử khối của anilin lớn hơn so với NH3
Câu 19. Lí do nào sau đây giải thích tính bazơ của etylamin mạnh hơn amoniac ?
A. Nguyên tử N ở trạng thái lai hóa sp3.
B. Nguyên tử N còn đôi electron chưa tạo nối
C. Nguyên tử N có độ âm điện lớn.
D. Ảnh hưởng đẩy điện tử của nhóm –C2H5.
Câu 20: Hãy chỉ ra điều sai trong các điều sau?
A. Các amin đều có tính bazơ
B. Tính bazơ của anilin yếu hơn NH3
C. Amin là hợp chất hữu cơ có tính chất lưỡng tính
D. Amin tác dụng với axit cho ra muối
Câu 21.(QG.19 - 202). Etylamin (C2H5NH2) tác dụng được với chất nào sau đây trong dung dịch?
A. K2SO4.
B. NaOH.
C. HCl.
D. KCl.
Câu 23. Dung d...
 









Các ý kiến mới nhất