I. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài.
Mĩ thuật là môn học thuộc lĩnh vực giáo dục nghệ thuật. Môn Mĩ thuật ở tiểu
học giúp học sinh bước đầu hình thành, phát triển năng lực mĩ thuật thông qua các
hoạt động trải nghiệm; biết thể hiện cảm xúc, trí tưởng tượng về thế giới xung quanh;
từ đó hình thành năng lực giao tiếp, hợp tác, giải quyết vấn đề và sáng tạo; bước đầu
làm quen, tìm hiểu và cảm nhận vẻ đẹp của sản phẩm, tác phẩm nghệ thuật, hình
thành năng lực tự chủ và tự học; góp phần hình thành các phẩm chất yêu nước, nhân
ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm (trích mục tiêu chương giáo dục phổ thông 2018
môn Mĩ thuật).
Chương trình môn Mĩ thuật tiểu học được xây dựng theo cấu trúc tuyến tính và
đồng tâm. Từ lớp 1 đến lớp 5 hầu như học sinh gặp các nội dung giống nhau nhưng
mức độ cần đạt ở mỗi lớp là khác nhau. Và trong tất cả các nội dung thì vẽ người là
nội dung khó nhất với HS tiểu học nói chung và học sinh lớp 2 nói riêng. Mặc dù ở
lớp 2 nội dung vẽ người chưa được thực hiện nhiều nhưng mỗi khi học những nội
dung liên quan đến vẽ dáng người thì hầu hết học sinh gặp khó khăn và lúng túng. Dù
giáo viên đã thực hiện hướng dẫn theo kế hoạch bài dạy thì giáo viên vẫn nhận được
những kết quả từ học sinh là dáng người được vẽ theo kiểu người que, vẽ người như
robot ; hay thậm chí có em vẫn nói cô ơi em không biết vẽ dáng người...
Để giải quyết những khó khăn của học sinh, giúp các em có kiến thức, kĩ năng
cơ bản về vẽ dáng người làm tiền đề để học tốt trong những năm học tiếp theo góp
phần hoàn thành tốt mục tiêu của môn học, cấp học thì bản thân là giáo viên Mĩ thuật.
Dựa trên đặc điểm tâm lí học sinh và nội dung chương trình môn học tôi xét thấy lớp
2 là lớp phù hợp nhất có thể lựa chọn để thực hiện vì lớp 1 các em còn nhiều bỡ ngỡ,
chỉ mới làm quen với chấm, nết, hình, màu cơ bản..., nếu để qua lớp 3,4 thì có thể sẽ
quá muộn ảnh hưởng đến chất lượng dạy học ở lớp 2 nói riêng và những năm học sau
của cấp học. Đó là lí do tôi lựa chọn thực hiện sáng kiến kinh nghiệm “Một số biện
pháp giúp học sinh vẽ hình dáng người hiệu quả.”
1

2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài.
- Để thực hiện được mục tiêu nói trên, tôi đã tìm hiểu những khó khăn, thuận lợi
trong việc dạy học mĩ thuật tại nhà trường nói chung và việc thực hiện vẽ dáng người
của học sinh lớp 2 nói riêng nhằm tìm ra biện pháp nâng cao chất lượng dạy học môn
Mĩ thuật
- Qua tìm hiểu những khó khăn và thuận lợi của HS trong quá trình học tập, tôi
nhận thấy hầu hết học sinh đều gặp khó khăn khi vẽ dáng người hoặc tranh vẽ nội
dung có dáng người nên trong phạm vi sáng kiến này tôi tìm tập trung tìm ra biện
pháp giúp học vẽ hình dáng người hiệu quả
3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
Xuất phát từ thực tế dạy học trong những năm học qua của bản thân tại trường
nên đối tượng mà tôi áp dụng để thực hiện là học sinh trong nhà trường.
4. Giới hạn của đề tài
Trong giới hạn đề tài này, tôi chỉ áp dụng nghiên cứu giải pháp để giúp học sinh vẽ
dáng người hiệu quả đối với học sinh
5. Phương pháp nghiên cứu.
Trong thời gian nghiên cứu và thực hiện sáng kiến kinh nghiệm này vào quá
trình dạy học, tôi đã sử dụng một số phương pháp sau:
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp thực nghiệm

II. PHẦN NỘI DUNG
1. Cơ sở lý luận
2

Ở Tiểu học, Mĩ thuật là môn học bắt buộc nằm trong chương trình chính khóa.
Thông qua môn Mĩ thuật, học sinh biết sử dụng các giác quan khám phá đối tượng;
phát hiện và nhận biết các yếu tố, nguyên lí tạo hình cơ bản trong các sản phẩm mĩ
thuật và biết liên hệ với cuộc sống xung quanh; mô phỏng được các yếu tố và nguyên
lí tạo hình theo cảm nhận; học hỏi kinh nghiệm từ tác phẩm, sản phẩm mĩ thuật đã
có... Từ đó, vận dụng yếu tố, nguyên lí tạo hình để thực hành, thể hiện lại đối tượng.
Vẽ dáng người đối với học sinh tiểu học nói chung và học sinh lớp 4 nói riêng là
phát họa lại hình dáng bên ngoài của cơ thể người ở một vài tư thế hoạt động đơn giản
phù hợp với nội dung chủ đề.
2. Thực trạng vấn đề nghiên cứu
- Nhà trường có đủ phòng chức năng cho môn Mĩ thuật nhưng không có nơi sắp
xếp đồ dùng cũng như trưng bày sản phẩm mẫu, sản phẩm đã hoàn thành của học
sinh.
- Một số cha mẹ HS chưa quan tâm nhiều đến môn Mĩ thuật vì vẫn còn tư tưởng
xem đây là một môn phụ nên chưa chú ý nhiều đến việc động viên, nhắc nhở con
hoàn thành bài tập.
- Mĩ thuật là môn học nghệ thuật mang tính trừu tượng nhưng với khả năng tư duy
còn hạn chế, chưa nắm rõ nguyên lí tạo hình của học sinh lớp4 thì việc thể hiện được
dáng người như mong muốn là điều vô cùng khó khăn.
- Học sinh ít tập trung quan sát hoạt động diễn ra xung quanh nên chưa khắc sâu
được những tư thế, động tác của con người khi hoạt động. Vì vậy đa số các dáng
người trong bài vẽ của các em thường là người que, là một dáng cứng nhắc được vẽ
lặp lại, thiếu sinh động nên hiệu quả chưa cao dù đã chọn được nội dung phong phú.
- Thời lượng dành cho môn học là 1 tiết / tuần trong khi mỗi chủ đề thường kéo dài
4 - 6 tiết nên rất khó để các em bảo quản sản phẩm và hoàn thành sản phẩm theo đúng
kế hoạch bài học ở lớp.

3

- Sau khi được hướng dẫn, các em thường không thể hiện bài vẽ quy trình mà
thường làm theo ngẫu hứng nên hình ảnh được sắp xếp không rõ chính phụ, thiếu sự
sinh động.
Qua thực tế giảng dạy một số nội dung có dáng người, bản thân nhận thấy học
sinh còn nhiều khó khăn hạn chế khi học Mĩ thuật và vẽ dáng người. Cụ thể như sau:
Biểu hiện

Khách quan

Đầu năm học
Số lượng

Tỉ lệ(%)

Phụ huynh quan tâm môn học

12/35

34,3

Chuẩn bị ĐDHT đầy đủ

15/35

42,8

Không nhớ cách vẽ dáng

32/35

91,4

Tỉ lệ dáng người chưa phù hợp

30/35

85,7

Còn nhiều lúng túng khi vẽ

25/35

71,4

Chưa biết chọn màu, phối màu

30/35

85,7

Biết bảo quản bài vẽ

9/35

25,7

Ghi
chú

người
Chủ quan

dáng người

Bảng phân tích về thực trạng mà đề tài đặt ra của lớp 4A1
đầu năm học 2022-2023

Một vài bài vẽ hình vẽ dáng người trước khi áp dụng giải pháp
3. Các giải pháp
3.1. Mục tiêu của giải pháp
* Giải quyết vẫn đề khách quan
- Giúp phụ huynh học sinh nhận biết vai trò của môn học trong chương trình giáo dục
tiểu học. Từ đó trang bị, chuẩn bị đồ dùng học tập môn Mĩ thuật cho con em mình và
4

có sự quan tâm nhiều hơn đến môn học, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của
môn học nói riêng và chất lượng giáo dục của lớp học, bậc học.
* Giải quyết vẫn đề chủ quan
- Giúp học sinh nhận biết được cấu tạo bên ngoài, tỉ lệ cơ bản của cơ thể người.
- Giúp học sinh nhận biết được các hình khối cơ bản để tạo dáng người
- Giúp học sinh biết sử dụng các hình học cơ bản phối hợp với nét khi tạo dáng người
- Giúp học sinh tạo được một vài dáng người đang hoạt động ở những tư thế đơn giản.
- Giúp học sinh có ý thức bảo quản bài làm để tiếp tục thực hiện trong những tiết tiếp
theo trong chủ đề và sau mối chủ đề
3.2. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp
Trước những khó khăn đã đề ra, bản thân mạnh dạn lựa chọn và thực hiện một
số giải pháp giúp học sinh biết cách vẽ dáng người đơn giản và tiến tới rèn cho học
sinh có kĩ năng vẽ dáng người trong môn Mĩ thuật như sau:
Giải pháp 1: Làm tốt công tác phối hợp.
Đây là bước cơ bản quan trọng vì môn Mĩ thuật chỉ có 1 tiết/tuần, đặc điểm tâm
lí của học sinh lớp 2 vẫn là nhanh nhớ, nhanh quên nên học sinh sẽ không nhớ sẽ
phải chuẩn bị gì cho tiết học, môn học. Nếu không làm tốt công tác phối hợp giữa
giáo viên bộ môn, giáo viên chủ nhiệm và phụ huynh học sinh thì việc học sinh
không được trang bị đầy đủ đồ dùng học tập, thường xuyên không chuẩn bị tốt đồ
dùng học tập khi đến lớp chiếm tỉ lệ rất cao, việc này sẽ làm ảnh hưởng đến kết quả
tiết học. Nắm được điều này nên ngay từ đầu năm học, giáo viên phải nghiên cứu
mục tiêu, nội dung của chương trình Mĩ thuật lớp 2 theo bộ sách mà nhà trường lựa
chọn giảng dạy để có thông tin chuẩn bị trao đổi với giáo viên chủ nhiệm nhờ giáo
viên chủ nhiệm thông báo đến phụ huynh học sinh. Đồng thời nhờ giáo viên chủ
nhiệm tuyên truyền đến phụ huynh vị trí của môn học trong chương trình giáo dục
tiểu học. Như vậy, học sinh sẽ có được những đồ dùng học tập cơ bản cho môn học,
sẽ không làm ảnh hưởng đến quá trình học tập ngay từ đầu năm học.
5

Trong quá trình dạy học, giáo viên thường xuyên làm tốt công tác phối hợp với
giáo viên chủ nhiệm lớp và phụ huynh học sinh trong việc giúp đỡ học sinh hoàn
thành nhiệm vụ học tập.
- Trong quá trình dạy học ngay từ đầu năm học nếu phát hiện có học sinh
không có hoặc thiếu đồ dùng học tập, giáo viên theo dõi và trao đổi với giáo viên chủ
nhiệm hoặc thông báo vào các nhóm lớp nhờ phụ huynh chú ý hơn trong việc soạn
sách vở và chuẩn bị đồ dùng học tập cho các em. Vì hầu hết học sinh là hay quên mà
mỗi tuần chỉ có 1 tiết nên việc các em quên đồ dùng học tập cũng là điều dễ hiểu, đặc
biệt là giai đoạn đầu năm học. Nên giáo viên có thể yêu cầu giáo viên chủ nhiệm cho
phép mình được tham gia vào nhóm zalo của lớp để tiện việc nhắc nhở và trao đổi
với học sinh và phụ huynh về việc hoàn thành bài tập, hỗ trợ học sinh bảo quản sản
phẩm và chuẩn bị đồ dùng cho tiết học sau tốt nhất. Khi học sinh đến lớp với đầy đủ
đồ dùng học tập và sản phẩm tiết trước thì tỉ lệ tập trung học tập và hoàn thành bài
tập sẽ cao hơn.
Giải pháp 2: Chuẩn bị tốt cho bài dạy
 Chuẩn bị kế hoạch bài dạy.
Dù là bất kì môn học hay tiết học nào thì người giáo viên trước khi lên lớp đều
phải xây dựng kế hoạch bài dạy một cách chi tiết, cụ thể phù hợp với điều kiện thực
tế tại lớp và đối tượng học sinh mà mình giảng dạy. Tôi cũng không ngoại lệ. Trước
khi tổ chức tiết học, tôi phải nghiên cứu bài học, nghiên cứu tài liệu liên quan và tùy
theo tình hình thực tế tại địa phương, cơ sở vật chất của trường mình, lớp mình phụ
trách, đối tượng học sinh mà tôi xây dựng kế hoạch giảng dạy, hình thức tổ chức phù
hợp để bài học đạt hiệu quả cao nhất.
 Chuẩn bị đồ dùng dạy học
Tranh ảnh, đồ dùng dạy học cần thiết trong tiết dạy sẽ là phương tiện giúp người
giáo viên dễ dàng hỗ trợ học sinh khai thác lĩnh hội nội dung bài học tốt nhất. Đối
với lớp 2 ở tất cả các lớp học đều có tivi nên giáo viên có thể kết nối và cho cho học
6

sinh quan sát thông qua màn hình sẽ đỡ mất thời gian và học sinh cũng có thể tham
khảo nhiều hình ảnh hơn, giáo viên cũng có nguồn học liệu phong phú hơn để khai
thác, giới thiệu đến học sinh. Bên cạnh đó việc khai thác dáng người thật từ việc học
sinh lên làm mẫu cũng là hình ảnh trực quan sinh động nhất.
Giải pháp 3: Giúp học sinh nhận biết cách vẽ dáng người
* Giúp học sinh nhận biết tỉ lệ hình dáng người
Muốn vẽ được hình dáng người, đầu tiên phải nắm được hình dáng người về
cấu tạo bên ngoài, tỉ lệ các bộ phận cơ bản... Với học sinh lớp 2, chúng ta không cần
cung cấp quá nhiều thông tin chi tiết về dáng người mà bằng hình ảnh trực quan. Để
giúp học sinh nhận ra các bộ phận bên ngoài hình dáng người cũng như các dáng hoạt
động khác nhau của người thì giáo viên mời 2 học sinh lên trước lớp làm mẫu để cả
lớp quan sát. Khi học sinh làm mẫu, giáo viên đặt câu hỏi gợi ý giúp học sinh nhận ra
các bộ phận: đầu, thân, chân, tay...của cơ thể người và tỉ lệ của từng bộ phận so với
chiều cao tổng thể.
Học sinh làm mẫu để phân tích cấu tạo dáng người và tỉ lệ các bộ phận
Tiếp theo cho các em thực hiện các hoạt động như đi, chạy, cúi, ngồi...đồng
thời gợi ý giúp học sinh nhận ra sự thay đổi của các bộ phận trên cơ thể người, chiều
cao của cơ thể thay đổi khi chúng ta hoạt động ở những tư thế khác nhau.

Sau đó cho học sinh xem một vài bài vẽ có hình vẽ dáng người khác nhau trong tranh
để các em nhận ra những dáng người trong cuộc sống được đưa vào trong tranh như

7

thế nào, giúp học sinh cảm nhận được vẻ đẹp và sự phong phú của dáng người trong
tranh.( tranh GVsưu tầm)

Sau khi gợi ý học sinh nhận ra các bộ phận của 1 dáng người và các tư thế hoạt
động khác nhau, giáo viên giúp học sinh nhận ra tỉ lệ của các bộ phận. Nếu lấy chiều
dài đầu làm đơn vị đo để so sánh thì ta có tỉ lệ sau( đây là tỉ lệ tương đối mang tính
chất ước lượng chứ không phải là thước đo chuẩn cho tất cả dáng người):
+ Đối với người trưởng thành: chiều cao toàn bộ dáng người tương đương 7- 8
lần phần đầu (GV có thể phân tích bằng hình ảnh minh họa). Chiều ngang nhìn thẳng
tương đương khoảng 2 đầu (tỉ lệ này có thể thay đổi tùy thuộc vào đối tượng vẽ của
chúng ta mập hay gầy và trang phục bên ngoài).

8

Hình minh họa tỉ lệ dáng người trưởng thành
+ Đối với trẻ em thì tỉ lệ chiều cao cơ thể có sự thay đổi tùy theo độ tuổi. Cụ
thể như sau: Trẻ nhỏ khoảng 4 – 5 đầu. Trẻ em lứa tuổi tiểu học có chiều cao khoảng
6 đầu. Trẻ ở lứa tuổi trung học cơ sở có chiều cao từ 6- 6,5 đầu. Và đối với lứa tuổi
học cấp 3 thì chiều cao gần bằng người trưởng thành, từ 6,5- 7 đầu.
Hình minh họa tỉ lệ 1 hình dáng trẻ em
Ở phần này giáo viên không cần phân tích quá sâu về tỉ lệ mà dựa vào những
thông tin này để giúp học sinh có thể xác định một tỉ lệ tương đối khi muốn vẽ một
dáng người là trẻ em hay người trưởng thành trong tư thế đi, đứng thẳng... Với HS lớp
2, các em chỉ cần thể hiện được dáng người có đầy đủ các bộ phận với 1 tỉ lệ tương
đối, hài hòa là được và có các dáng hoạt động thay đổi đơn giản
* Hướng dẫn vẽ dáng người
- Với học sinh lớp 2 thì mọi yếu tố cần khái quát hóa sao cho gần gũi, dễ hiểu, dễ
thực hiện nên tôi đã chọn cách sử dụng các hình học cơ bản mà các em đã học để
hướng dẫn vẽ dáng người như đầu có dạng hình tròn, thân hình vuông, chân tay dạng
hình chữ nhật... Sau đó hướng dẫn học sinh điều chỉnh linh hoạt để tạo ra các hoạt
động khác nhau của chân, tay...

Một vài hình vẽ dáng người
Ví dụ: Bài Cổng trường nhộn nhịp Chủ đề Đường đến trường em - Mĩ thuật 2 bộ
sách Chân trời sáng tạo.
Để thể hiện được sự nhộn nhịp của cổng trường em GV cần gợi ý HS xác định
thời điểm mà cổng trường nhộn nhịp nhất là trước và sau giờ học . Sau đó gợi ý để HS
nhận thấy hình ảnh ở cổng trường lúc này là ai. Cổng trường được vẽ như thế nào?

9

Học sinh có thể lựa chọn hình ảnh yêu thích để vẽ nhưng hình dáng người không thể
thiếu trong tranh là các bạn học sinh.
Sau khi phân tích giúp học sinh nhận ra tỉ lệ cơ bản cần nhớ thì giáo viên vẽ thị
phạm nhanh một vài dáng người khác nhau để học sinh quan sát. Quy trình vẽ dáng
người như sau: Vẽ đầu, vẽ thân , vẽ chân, tay bằng các hình cơ bản. Từ đó nối các
hình lại tạo ra dáng người, chỉnh sửa và bỏ đi những nét thừa, những góc nhọn ở hình
vuông, hình chữ nhật ban đầu khi phát hình.
Dùng hình cơ bản để tạo dáng người

Vẽ phác nét hình dáng người
Phần vẽ các chi tiết trên khuôn mặt các em đã được học ở chương trình lớp 1.
Gíao viên gợi ý học sinh nhắc lại đồng thời thị phạm vào hình dáng người mình vừa
tạo để học sinh ghi nhớ.

10

Vẽ nét chi tiết
* Hướng dẫn vẽ màu vào hình vẽ dáng người
Sau khi hoàn thành hình vẽ dáng người nói riêng và thể hiện được nội dung chủ
đề của bức tranh có dáng người, giáo viên hướng dẫn học sinh vẽ màu vào phù hợp
vào hình ảnh chính(dáng người), phụ và màu nền bức tranh.
Ví dụ : Bài Cổng trường nhộn nhịp Chủ đề Đường đến trường em - Mĩ thuật 2 bộ
sách Chân trời sáng tạo.
Gíao viên giúp học sinh nhận ra hình ảnh học sinh thì nên vẽ những màu như thế
nào để thể hiện trang phục học sinh. Ngoài màu sắc của quần áo, cặp sách, cần lưu ý
học sinh vẽ màu da trên khuôn mặt, tay, chân... vẽ màu cho cổng trường và khung
cảnh xung quanh và cuối cùng là màu nền bức tranh.

Vẽ màu
Lưu ý:
- Hình ảnh chính nên thể hiện trước, to rõ sắp xếp ở phần trung tâm của bức tranh.
- Vẽ màu hình ảnh chính trước, phụ sau... Khi chọn màu vẽ trên làn da không nên
chọn màu quá đậm, quá tối...
11

Giải pháp 4: Học sinh luyện tập thực hành sáng tạo
Sau hoạt động kiến tạo kiến thức, ở bất kì bài học hay chủ đề nào thì việc học
sinh thực hành là bước quan trọng để đánh giá mức độ tiếp thu kiến thức và khả năng
của mỗi học sinh. Ở hoạt động này, giáo viên là người quan sát, hỗ trợ , gợi ý, động
viên... giúp học sinh phát huy năng lực và khả năng sáng tạo của mình để hoàn thành
bài tập.
Ví dụ: Bài Cổng trường nhộn nhịp Chủ đề Đường đến trường em - Mĩ thuật 2
bộ sách Chân trời sáng tạo.
Sau khi hướng dẫn cách vẽ tranh và vẽ dáng người ở tiết 1, giáo viên cho học
sinh thực hành vẽ bằng trò chơi Thi vẽ nhanh: trong 3 phút học sinh sẽ vẽ nhanh các
dáng người phù hợp với chủ đề. Qua đó giáo viên có thể đánh giá nhanh được mức độ
hiểu bài của học sinh để có hướng xử lí.
Trong tiết 2 của bài, khi học sinh thực hành vẽ tranh, giáo viên theo dõi, gợi ý
động viên kịp thời giúp học sinh tạo hình dáng người và sắp xếp phù hợp thể hiện
được nội dung tranh, gợi ý học sinh chọn vẽ màu phù hợp có đậm, có nhạt...
Giải pháp 5: Trưng bày, đánh giá sản phẩm
Khi thực hiện bất kì một công việc gì, đánh giá cũng là bước cần thiết để tổng
kết, rút kinh nghiệm. Với dạy học cũng vậy, sau mỗi hoạt động, bài học hay chủ đề thì
hoạt động đánh giá là vô cùng cần thiết. Thông qua hoạt động đánh giá giúp giáo
viên và học sinh nhìn nhận lại kết quả thực hiện nhiệm vụ, lấy đó làm tiền đề, động
lực và cũng là cơ sở để có hướng điều chỉnh trong những bài học tiếp theo
Ví dụ: Bài Cổng trường nhộn nhịp Chủ đề Đường đến trường em - Mĩ thuật 2
bộ sách Chân trời sáng tạo.
Sau khi học sinh thực hành, giáo viên yêu cầu học sinh trưng bày, đánh giá sản
phẩm. Gíao viên đưa ra hệ thống câu hỏi định hướng giúp học sinh có thể chia sẻ,
đánh giá như:
+ Em có cảm nhận như thế nào về cách vẽ dáng người bắt đầu bằng hình cơ
bản ( tròn, vuông, chữ nhật...)?
12

+ Cách sắp xếp vị trí, hình dáng các nhân vật trong tranh như thế nào?
+ Nội dung tranh đã thể hiện được hoạt động của học sinh ở trường chưa?
+ Màu sắc bài vẽ như thế nào?
+ Em thích bài vẽ nào nhất? Vì sao?...
Thông qua hoạt động này học sinh được nhìn ngắm thành quả của mình và của
bạn về cổng trường nhộn nhịp, được chia sẻ cảm nhận của mình về sản phẩm của
mình và của bạn. Qua đó, học hỏi, rút kinh nghiệm để làm tốt hơn trong những bài
sau.
Về phía giáo viên, hoạt động trưng bày, đánh giá giúp giáo viên đánh giá được
khả năng của học sinh thông qua bài làm, đồng thời đánh giá kết quả thực hiện kế
hoạch bài dạy của mình để có hướng khắc phục và phát huy trong những bài sau.
Thông qua hoạt động này giáo viên không chỉ đánh giá việc thể hiện được tranh đúng
chủ đề mà còn đánh giá hình vẽ dáng người trong tranh.
3.3. Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp
Chúng ta đều biết khi làm bất kì một công việc gì cũng cần có sự chuẩn bị, nếu
công tác chuẩn bị kĩ càng, cụ thể thì khả năng hoàn thành công việc sẽ cao. Bên cạnh
đó nếu biết tranh thủ sự hỗ trợ giúp đỡ của những lực lượng có liên quan thì khi tiến
hành có nhiều thuận lợi, kết quả mang lại chắc chắn sẽ cao hơn nhiều so với việc
chúng ta làm một mình bởi “Không ai thông minh hơn chúng ta”. Trong dạy học cũng
vậy, để thực hiện được tốt nội dung tôi đã cố gắng làm tốt công tác phối hợp ở giải
pháp 1, có sự chuẩn bị tốt trước khi thực hiện giải pháp 2. Thực hiện giải pháp 1 để
học sinh có được sự chuẩn đồ dùng học tập tốt nhất mỗi khi đến lớp.
Giải pháp 2 là cơ sở để có thể làm tốt giải pháp 3. Muốn cho học sinh nắm
được kiến thức một cách dễ dàng, chi tiết giáo viên cần có hệ thống tranh, ảnh và đồ
dùng học tập cần thiết cho tiết dạy.
Ở giải pháp 3, thông qua hệ thống tranh, ảnh, đồ dùng học tập cần thiết cho bài
dạy giáo viên dễ dàng giúp học sinh nhận biết hình ảnh, đường nét, màu sắc trong
tranh; nhận ra được các hoạt động khác nhau của dáng người trong tranh ảnh. Và
13

thông qua tranh ảnh, giáo viên cũng dễ dàng giúp học sinh nắm được nội dung kiến
thức cơ bản về hình dáng người(đặc điểm cấu tạo, tỉ lệ, màu sắc...)
Giải pháp 4: Thực hành là hoạt động quan trọng để đánh giá giáo viên và học
sinh qua một tiết dạy. Kết quả thực hành của học sinh sẽ đánh giá một tiết học thành
công ở mức độ nào. Theo chương trình GDPT 2018 thì giáo viên chỉ là người tổ chức,
hỗ trợ học sinh lĩnh hội kiến thức, kĩ năng. Và kết quả được đánh giá là đầu ra, là kết
quả mà học sinh thể hiện sau mỗi tiết học, bài học hay chủ để.
Kết quả thực hành của học sinh được đánh giá ở giải pháp 5. Thông qua bước
này giáo viên cùng học sinh chia sẻ, rút kinh nghiệm để hoàn thiện và làm tốt hơn
cho những bài học tiếp theo.
Trong phạm vi sáng kiến kinh nghiệm này tôi muốn giúp học sinh hình thành
và phát triển kĩ năng vẽ hình dáng người đơn giản phù hợp với khả năng và lứa tuổi
của các em một cách tốt nhất. Qua đó giúp các em có thể vận dụng linh hoạt cách vẽ
dáng người để vẽ những nội dung liên quan có hình dáng người.
4. Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu.
Sau nhiều năn tham gia giảng dạy môn Mĩ thuật, tôi đã đi sâu nghiên cứu tìm
biện pháp giúp học sinh vẽ hình dáng người hiệu quả nhất, đặc biệt là với học sinh lớp
2 vì xác định đây là giai đoạn tạo nền tảng cho những năm học tiếp theo. Để thực hiện
tốt mục tiêu môn Mĩ thuật theo chương trình GDPT 2018 nhưng tôi đã cố gắng áp
dụng những giải pháp nhằm góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của bộ môn nói
riêng và chất lượng giáo dục của nhà trường nói chung. Kết quả sau khi áp dụng giải
pháp như sau:
- Phụ huynh học sinh hiểu được vị trí, vai trò của môn học trong chương trình
Giáo dực phổ thông 2018 nên đã có sự nhận thức đúng đắn, quan tâm đến việc chuẩn
bị đồ dùng học tập dành cho môn học đầy đủ hơn đồng thời cũng quan tâm việc học
môn Mĩ thuật của con

14

- Sau một thời gian phối hợp cùng giáo viên chủ nhiệm và phụ huynh học sinh
thì việc chuẩn bị đồ dùng khi đến lớp của các em học sinh đầy đủ hơn.
- Học sinh có thói quen quan sát hoạt động diễn ra xung quanh, từ đó có sự lựa
chọn và thể hiện được hình dáng người phong phú trong tranh
- Học sinh không có nhiều lúng túng khi được yêu cầu vẽ dáng người, thậm chí
có em đã tạo hình và vẽ màu rất tốt hình dáng người.
- Bài vẽ màu được cải thiện rất nhiều về hình dáng người, cách sắp xếp, cách vẽ
màu … nên chất lượng môn học cũng được nâng cao.
Sau đây là một số bài vẽ của học sinh trước và sau khi áp dụng giải pháp:

Trước khi áp dụng giải pháp
15

Sau khi áp dụng giải pháp
16

Bảng số liệu thống kê kết quả trước và sau khi thực hiện giải pháp của lớp 4A1
Biểu hện

Năm học 2023-2024

Ghi
chú

Đầu năm học

Cuối HKI

SL

TL(%)

SL

TL(%)

Phụ huynh quan tâm môn học

12/35

34,3

32/35

91,4

Chuẩn bị ĐDHT đầy đủ

15/35

42,8

32/35

91,4

Nắm được cách vẽ dáng người

3/35

8,6

28/35

80

Tỉ lệ dáng người phù hợp

5/35

14,2

25/35

71,4

Còn nhiều lúng túng khi vẽ dáng

25/35

71,4

5/35

14,2

Biết chọn màu, phối màu

5/35

14,3

27/35

77,1

Bảo quản bài vẽ

9/35

25,7

30/35

85,7

người

III. PHẦN KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
1. Kết luận:
Trong chương trình giáo dục phổ thông 2018, Mĩ thuật ở tiểu học là một môn
học bắt buộc. Chương trình môn mĩ thuật 2 có rất nhiều nội dung quan trọng nhưng
để có một bài vẽ tranh đẹp, sinh động thì yếu tố con người đóng một vai trò vô cùng
quan trọng. Tuy hình dáng người không phải là yếu tố duy nhất làm nên một bức
tranh, một tác phẩm mĩ thuật đẹp nhưng hình dáng người, màu sắc lại quyết định rất
lớn đến vẻ đẹp của sản phẩm. Để giúp học sinh thấy được vai trò của dáng người để
có bài vẽ đẹp tranh đẹp thì giáo viên cần có nhiều đồ dùng dạy học, nhiều tranh ảnh,
sản phẩm mĩ thuật phù hợp với thực tế giảng dạy của mình để học sinh tham khảo.
17

Qua đó giáo viên sẽ dễ dàng giúp học sinh nhận ra vai trò của mĩ thuật trong cuộc
sống , học sinh sẽ thêm yêu thích môn học và sẽ chủ động tham gia học tập góp phần
nâng cao chất lượng môn Mĩ thuật nói riêng và chất lượng giáo dục của lớp học, của
nhà trường nói chung.
2. Kiến nghị
Mong nhận được sự đầu tư, tạo điều kiện nhiều hơn từ phía Ban giám hiệu nhà
trường, ngành giáo dục để chúng tôi có nhiều đồ dùng thiết bị phục vụ các tiết dạy,
cũng như phòng trưng bày phù hợp với đặc trưng của môn học
Trong phạm vi nhỏ bé của bài viết này tôi xin mạnh dạn góp chút ý kiến cá nhân
của mình với mong muốn góp phần năng cao chất lượng dạy học môn Mĩ thuật trong
nhà trường nói chung và môn Mĩ thuật ở lớp 2 nói riêng. Báo cáo được viết ra dưới
cái nhìn chủ quan của bản thân với khả năng diễn đạt còn nhiều hạn chế nên chắc
chắn không tránh khỏi những thiếu sót. Rất mong được sự góp ý của các cấp lãnh đạo
nhà trường, của ban giám khảo hội thi và bạn bè đồng nghiệp để bản báo cáo được
hoàn thiện hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Tài liệu dạy học Mĩ thuật dành cho giáo viên tiều học - NXB Giáo dục 2015
2. Tự học vẽ - Tác giả Phạm Viết Song- NXB Giáo dục 1998
3. Sách Mĩ thuật 2 ( Bộ sách Chân trời sáng tạo) – NXB Giáo dục VN 2021
4. Tài liệu về Chương trình GDPT 2018- Bộ Giáo dục và đào tạo
5. Nguồn Internet

18