MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ II ( TỰ LUẬN)
MÔN: NGỮ VĂN LỚP 10
Thời gian làm bài: 90 phút

1. Ma trận
TT

Kĩ
năng

Nội dung kiến thức / Đơn vị kĩ
năng

Nhận Thôn
biết g hiểu

1

Đọc

Truyện ( Văn bản ngoài SGK)

2

2

2

Viết

Viết văn bản nghị luận thuyết phục
người khác từ bỏ thói quen hay một
quan niệm

1*

1*

Tổng
Tỉ lệ%

Tỉ
lệ

Mức độ nhận thức
Vận
dụng

1*

20% 20%
40%

Vận
dụng
cao

1

50

1*

50

10% 50%
60%

100

2. Bản đặc tả các mức độ kiểm tra, đánh giá cuối học kì 2
Môn : Ngữ văn, Lớp 10
TT

Kĩ
Đơn vị kiến
năng thức / Kĩ
năng

Mức độ đánh giá

I.
Đọc
hiểu

Nhận biết:
- Nhận biết lời kể, ngôi kể, lời
người kể chuyện và lời nhân
vật.
- Nhận biết được những đặc
điểm của nhân vật, cốt truyện,
câu chuyện trong tác phẩm
truyện.
Thông hiểu:
- Xác định được chủ đề, tư
tưởng của tác phẩm; chỉ ra
được những căn cứ để xác định
chủ đề, tư tưởng của tác phẩm.
- Phát hiện và lí giải các giá trị
đạo đức, văn hóa từ văn bản.
Vận dụng: Nêu được ý nghĩa
hay tác động của tác phẩm đối
với tình cảm, quan niệm, cách
nghĩ của bản thân trước một

Số lượng câu hỏi theo
mức độ nhận thức
Nhận
biết

Thông Vận Vận
hiểu
dụng dụng
cao

2 TL

2 TL

1TL

Tổng
%

50

vấn đề đặt ra trong đời sống
hoặc văn học.
Vận dụng cao: Đánh giá được
ý nghĩa, giá trị của thông điệp,
chi tiết, hình tượng, những đặc
sắc về nghệ thuật trong tác
phẩm theo quan niệm của cá
nhân.
II.
Viết

Viết văn bản
nghị
luận
thuyết phục
người khác
từ bỏ thói
quen
hay
một
quan
niệm

Nhận biết:
- Nêu được thói quen mang
tính tiêu cực, cần phải từ bỏ.
- Xác định rõ được mục đích
khuyên người khác từ bỏ thói
quen, đối tượng nghị luận
người / những người mang thói
quen
- Đảm bảo cấu trúc, bố cục của
một văn bản nghị luận.
Thông hiểu:
- Triển khai vấn đề nghị luận
thành những luận điểm phù
hợp.
- Trình bày được những khía
cạnh mang tính tiêu cực, bất lợi
của thói quen những lợi ích của
việc từ bỏ thói quen
- Kết hợp được lí lẽ và dẫn
chứng để tạo tính chặt chẽ,
logic của mỗi luận điểm.
- Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ
pháp tiếng Việt.
Vận dụng:
- Thể hiện được thái độ tôn
trọng với đối tượng thuyết
phục; chỉ ra được lợi ích của
việc từ bỏ thói quen
- Có cách diễn đạt độc đáo,
sáng tạo, hợp logic.
Vận dụng cao:
- Sử dụng kết hợp của phương
thức miêu tả, biểu cảm, … để
tăng sức thuyết phục cho lập
luận.
- Thể hiện rõ quan điểm, cá
tính trong bài viết.
- Vận dụng hiệu quả những
kiến thức Tiếng Việt lớp 10 để

tăng tính thuyết phục, sức hấp
dẫn cho bài viết.

20%

20%

10%

50%

I.ĐỌC HIỂU (5,0 điểm)
Đọc đoạn trích:
… Hồi nhỏ tôi rất nghịch, ăn đòn khá thường xuyên. Điều đó buộc đầu óc non nớt
của tôi phải tìm cách đối phó với những trận đòn trừng phạt của ba tôi. Mỗi lần
phạm lỗi, hễ thấy ba tôi dợm rút cây roi mây ra khỏi vách là tôi vội vàng chạy sang
nhà bà tôi. Bà tôi thường nằm trên cái sập gỗ lim đen bóng, bên dưới là những ngăn
kéo đựng thuốc bắc của ông tôi. Bà nằm đó, miệng bỏm bẻm nhai trầu, tay phe phẩy
chiếc quạt mo cau với một dáng điệu thong thả.
- Bà ơi, bà! - tôi chạy đến bên chiếc sập, hổn hển kêu.
Bà tôi chỏi tay nhỏm dậy:
- Gì đó cháu?
- Ba đánh! – Tôi nói, miệng méo xệch.
- Cháu đừng lo! Lên đay nằm với bà!
Bà tôi dịu dàng trấn an tôi và đưa tay kéo tôi lên sập, đặt tôi nằm khuất sau lưng
bà, phía sát tường. xong, bà tôi xoay người lại, nằm quay mặt ra ngoài.
Lát sau, ba tôi bước qua, tay vung vẩy con roi dài, miệng hỏi:
- Mẹ có thấy thằng Ngạn chạy qua đây không?
- Không thấy.
Bà tôi thản nhiên đáp và tiếp tục nhai trầu. Tôi nằm sau lưng bà, tim thót lại vì lo
âu. Tôi chỉ cảm thấy nhẹ nhõm khi nghe tiếng bước chân ba tôi xa dần. {….}.
Bà tôi không bao giờ từ chối yêu cầu của tôi. Bà vừa gãi lưng cho tôi vừa thủ thỉ
kể chuyện cho tôi nghe. Những câu chuyện đời xưa của bà tôi nghe đã thuộc lòng….
Tuy vậy, mỗi khi bà kể chuyện, tôi luôn luôn nằm nghe với cảm giác hứng thú hệt như
lần đầu tiên, có lẽ do giọng kể dịu dàng và âu yếm của bà, bao giờ nó cũng toát ra
một tình cảm trìu mến đặc biệt dành cho tôi khiến trái tim tôi run lên trong một nỗi
xúc động hân hoan khó tả. Và tôi ngủ thiếp đi lúc nào không hay, với trái tim không
ngừng thổn thức.
(Nguyễn Nhật Ánh. Mắt biếc, NXB Trẻ, 2021)

Thực hiện các yêu cầu sau:
1. Nêu tên các nhân vật trong đoạn trích.
2. Tìm và chỉ ra lời người kể chuyện .

100
%

3. Xác định chủ đề trong câu chuyện.
4. Nhìn vào tình thương của bà cháu trong câu chuyện, nêu hai ý tình thương gia
đình là quý báu và cần được trân trọng.
5.Thông điệp của đoạn trích.
II.VIẾT (5.0 điểm)
Xả rác bừa bãi là một thói quen xấu. Em hãy viết một bài văn nghị luận thuyết phục
mọi người từ bỏ thói quen đó.

Phần Câu
Nội dung
I
ĐỌC HIỂU
1
- Nhân vật : Tôi, ba, bà.
+ Kể được 1 nhân vật 0,25 điểm.
+ Kể được 2 nhân vật 0,5 điểm.
+ Kể được 3 nhân vật mới 1,0 điểm.
2
- Lời người kể :
+ Mỗi lần phạm lỗi, hễ thấy ba tôi dợm rút cây roi mây ra
khỏi vách là tôi vội vàng chạy sang nhà bà tôi.
+ Bà tôi thường nằm trên cái sập gỗ lim đen bóng, bên
dưới là những ngăn kéo đựng thuốc bắc của ông tôi.
+ Bà nằm đó, miệng bỏm bẻm nhai trầu, tay phe phẩy
chiếc quạt mo cau với một dáng điệu thong thả.
- Liệt kê được 01 lời người kể được 0,25 điểm.
- Liệt kê được 2 lời người kể được 0,75 điểm.
- Liệt kê được 3 lời người kể được 1,0 điểm.
3
Tình cảm của người bà luôn yêu thương, đùm bọc, che chở cho
người cháu.
- Nêu được 1 ý yêu thương 0,5 điểm.
- Nêu được ý đùm bọc hoặc che chở 0,5 điểm.
- Nêu được trọn vẹn 3 ý 1,0 điểm.
4
Tình thương gia đình là quý giá, đáng được trân trọng .
- Gia đình là nơi gắn bó và nuôi dưỡng hình thành tính cách,
nhận được sự giáo dục, và tìm thấy sự ấm áp và an toàn.
- Gia đình là nơi chúng ta có thể chia sẻ niềm vui, nỗi buồn,
và những khó khăn trong cuộc sống.
+ HS nêu đúng mỗi ý 0,5điểm (chấp nhận cho HS diễn đạt ý
tương đương)
5 HS tự rút ra thông điệp cho mình, miễn là phù hợp, tích cực. Có
thể gợi ý các thông điệp sau:
- Tình yêu thương của bà dành cho cháu luôn là điều hạnh phúc
và đáng trân trọng nhất.
- Chúng ta hãy yêu thương bà của mình.
(Tùy theo HS rút ra thông điệp có ý đúng mà GK cho điểm)
II
VIẾT: Xả rác bừa bãi là một thói quen xấu. Em hãy viết một bài

Điểm
5,0
1,0

1,0

1,0

1,0

1,0

4,0

văn nghị luận thuyết phục mọi người từ bỏ thói quen đó.

a. Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận
Mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển khai được vấn đề, kết
bài khái quát được vấn đề.
b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận
Thuyết phục người khác từ bỏ thói quen xả rác bừa bãi.

0, 25
0.25

I+II

c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm
Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần vận dụng
tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn
chứng. Dưới đây là một vài gợi ý cần hướng tới:
1. Mở bài: Giới thiệu ngắn gọn vấn đề thuyết phục mọi người
cần từ bỏ thói quen xả rác bừa bãi.
2. Thân bài.
Lần lượt đưa ra ít nhất hai luận điểm (lí lẽ, bằng chứng) làm rõ
mặt trái và tác hại của thói quen.
Gợi ý :
- Luận điểm 1 : Trình bày tác hại của thói quen xả rác bừa bãi.
Ngược lại lợi ích khi từ bỏ thói quen xả rác bừa bãi.
- Luận điểm 2 : Đưa ra các giải pháp từ bỏ thói quen xả rác bừa
bãi.
3. Kết bài: Khẳng định lại ý nghĩa, lợi ích việc từ bỏ thói quen,
thể hiện niềm tin vào sự cố gắng và thành công của người thực
hiện.
- Luận điểm 1 cho 2,0 điểm (tác hại 1,0 điểm, lợi ích khi từ bỏ
thói quen xả rác bừa bãi 1,0 điểm).
- Luận điểm 2 cho 1,0 điểm (bản thân HS phải đưa ra giải pháp
cụ thể mới cho 1,0 điểm).
d. Chính tả, ngữ pháp
Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt.
e. Sáng tạo
- Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt
mới mẻ.

4,0

0,25
0,25
10