M cl c
1. Lời nói đầu
2. Lời giới thiệu
3. Nguyên tắc chung để giải quyết các vấn đề của tuổi teen
4. NHỮNG VẤN ĐỀ VỀ PHONG CÁCH SỐNG
5. 01. Con tôi quá cá tính, tôi rất lo lắng, có cách nào giảm bớt cá
tính ở con?
6. 02. Làm gì khi con quá hiền lành, dễ bảo, khi ra ngoài thì nhút
nhát, ngại giao tiếp?
7. 03. Làm sao nếu con tôi sống quá nội tâm, sâu sắc?
8. 04. Phải làm gì khi con tôi sống vô trách nhiệm?
9. 05. Phải làm gì để con tôi trở thành một người quyết đoán?
10. 06. Làm sao để con tôi sống có ước mơ và khát vọng?
11. 07. Phải làm sao khi con tôi quá cẩu thả, đoảng vị, vụng về,
không biết nấu ăn?
12. 08. Làm thế nào để con gái tôi nữ tính hơn?
13. 09. Phải làm gì khi con trai tôi thiếu mạnh mẽ, nam tính?
14. 10. Tôi cũng dạy con nhiều về tình thương, lòng vị tha… Như
vậy, có làm con bị giảm nam tính không?
15. 11. Con tôi quá th c dụng, làm sao để thay đổi điều đó?
16. 12. Phải làm sao khi con tôi ương bướng, thậm chí còn tỏ thái
độ thách thức?
17. 13. Con tôi hay nói dối, tôi phải làm gì?
18. 14. Con tôi hay đòi hỏi, tôi nên làm gì để thay đổi cháu?
19. 15. Phải làm sao khi con tôi lì l m, ít nói, rất khó bảo?
20. 16. Làm gì khi con t ti về hình thể?
21. 17. Con tôi không chú ý đến hình thức bản thân, thậm chí là vệ
sinh thân thể. Có cách nào để thay đổi tình hình?
22. 18. Con tôi sống hình thức, hay thích chải chuốt. Tôi phải làm gì
bây giờ để hạn chế điều đó?
23. 19. Con tôi sống vô cảm, thờ ơ, không quan tâm gì cả, tôi phải
làm gì bây giờ?
24. 20. Con tôi không thích hoạt động xã hội. Có cách nào để thay
đổi cháu không?

25. 21. Tôi nên làm gì khi con tôi không muốn tìm hiểu k năng
sống?
26. 22. Phải làm sao khi con tôi quá luộm thuộm?
27. 23. Con tôi hay tùy tiện, chậm trễ, thiếu t giác, tôi nên làm gì
để con sống có kế hoạch hơn?
28. 24. Con tôi học giỏi nhưng rất kiêu ngạo. Tôi nên làm gì?
29. 25. Phải làm sao khi con tôi có lối sống thích thể hiện?
30. 26. Làm sao cho con hiểu giá trị của đồng tiền?
31. 27. Có cách nào để con sử dụng Internet hiệu quả?
32. 28. Bố mẹ cần làm gì khi con say mê thần tư ng?
33. 29. Làm gì khi con nghịch ng m, thiếu tập trung?
34. 30. Có cách nào để con có lối sống tích c c, lạc quan?
35. 31. Nên làm gì khi con mãi không tiến bộ?
36. NHỮNG VẤN ĐỀ VỀ GIA ĐÌNH
37. 32. Làm thế nào để con gần gũi với mọi người trong gia đình?
38. 33. Làm sao để con vừa “s ” vừa yêu quý, gắn bó với bố mẹ?
39. 34. Con tôi quá gắn bó với gia đình, không muốn mở rộng các
mối quan hệ. Tôi nên làm gì để cháu sống cởi mở hơn?
40. 35. Con tôi cô đơn vì là con một, không có bạn bè thân, gia
đình lại bận rộn. Tôi phải làm gì để giúp cháu?
41. 36. Con coi trọng, nghe lời bạn bè, người yêu hơn bố mẹ. Tôi
phải làm gì?
42. 37. Con tôi ghét bố. Làm sao để cải thiện mối quan hệ của hai
bố con?
43. 38. Con tôi không yêu quý anh chị em ruột. Tôi nên làm gì?
44. 39. Làm sao khi con có người thân mất?
45. 40. Tôi có nên chia sẻ với con về những khó khăn mà mình
đang gặp phải hay không?
46. 41. Tôi nên làm gì khi hoàn cảnh kinh tế khó khăn của mình có
thể ảnh hưởng đến việc nuôi dạy con?
47. 42. Con tôi chê hoàn cảnh gia đình. Tôi phải làm gì?
48. 43. Phải làm gì khi con tôi hay dọa bỏ nhà đi?
49. NHỮNG VẤN ĐỀ VỀ BẠN BÈ, TÌNH YÊU
50. 44. Con tôi không có bạn. Làm sao để giúp cháu?
51. 45. Làm sao để con chơi với người bạn mà tôi thấy tốt cho
con? Làm sao để con ngừng chơi với người bạn không tốt?
52. 46. Con tôi yêu sớm. Tôi phải làm gì?

53. 47. Làm gì khi con đau khổ vì tình yêu tan v ?
54. 48. Làm sao để con tránh sinh hoạt tình dục sớm? Nếu con đã
có quan hệ tình dục thì tôi phải làm gì?
55. 49. Làm sao để trang bị cho con kiến thức về giới tính?
56. CÙNG CON HỌC TẬP VÀ ĐỊNH HƯỚNG TƯƠNG LAI
57. 50. Tôi nên làm gì khi con chống đối giáo viên?
58. 51. Cha mẹ cần làm gì khi con là nạn nhân của bạo l c học
đường?
59. 52. Con tôi thích bạo l c với bạn. Tôi phải làm gì?
60. 53. Con tôi không có ý chí, không t giác học. Có cách nào để
thay đổi tình hình không10?
61. 54. Tôi phải làm gì khi con tôi chán học?
62. 55. Tôi phải làm sao khi con thi trư t?
63. 56. Cha mẹ nên làm gì đối với việc quyết định chọn trường và
lớp của con (khi vào cấp 2, cấp 3)?
64. 57. Phải làm sao khi con không theo nghề nghiệp tôi định
hướng mà nhất nhất theo nghề mà con thích, trong khi tôi biết
đó là nghề không phù h p với cháu?
65. 58. Làm sao để con kế nghiệp gia đình?
66. 59. Làm thế nào để sau này con có cuộc sống hạnh phúc?
67. LÀM SAO ĐỂ NUÔI DẠY CON TỐT?
68. 60. Làm sao để kiềm chế cơn nóng giận với con?
69. 61. Tôi luôn lo lắng và muốn che chở cho con. Làm sao để tôi
có thể “buông” cháu đư c?
70. 62. Làm sao để nuôi dạy con tốt khi v chồng tôi quá bận?
71. 63. Làm sao lấy lại lòng tin ở con?
72. 64. Tôi bị áp l c rất lớn trong việc nuôi dạy con do không cùng
quan điểm với ông bà và bố cháu. Tôi phải làm gì?
73. 65. Tôi nên làm gì để giúp con vư t qua cú sốc cha mẹ ly hôn?
74. 66. Làm sao để nuôi dạy con tốt khi v chồng tôi ly hôn?
75. 67. Sau khi ly hôn, con sống với tôi và cháu rất giận bố. Tôi
phải làm gì trong trường h p này?
76. 68. Tôi nên làm gì để duy trì tình cảm cha con trong khi v cũ
luôn gây khó khăn, không cho tôi có cơ hội để gần con?
77. 69. Tôi có nên giới thiệu bạn trai (bạn gái) của mình với con
không? Tôi nên thông báo với con quyết định tái hôn của mình
như thế nào cho con khỏi sốc?

78. 70. Tại sao tôi đã thử hết tất cả các phương pháp nuôi dạy con
nhưng đều không hiệu quả với cháu? Tôi nên làm thế nào?

L i nói đầu
Tôi phải làm sao? Con tôi phải làm sao? Tôi nên làm gì? Tại sao lại
thế?
Nếu bạn là một ông bố bà mẹ quan tâm và yêu thương con cái, thì
chắc rằng trong hành trình của mình, đã rất rất nhiều lần, bạn phải
đối mặt với những câu hỏi. Bạn chất vấn bản thân mình, chất vấn
con và chất vấn cả những người xung quanh. Cùng với niềm vui khi
con dần trưởng thành, những ông bố bà mẹ luôn phải đối diện với
các “tình huống” mới mà đôi khi những kinh nghiệm cũ chẳng giúp
ích gì cho chúng ta.
Sau thời kỳ khủng hoảng tuổi lên ba, con vào lớp 1, rất nhanh chóng
các ông bố bà mẹ sẽ cùng con bước vào giai đoạn khó khăn nhất –
tuổi dậy thì – lúc này, chúng ta không chỉ phải dắt tay con vư t qua
chính mình mà còn đưa con vào những vùng trời ngoài kia, tình
bạn, tình yêu và vô số các mối quan hệ xã hội, những xung đột, đứt
gãy và tổn thương để trưởng thành. Và có khá nhiều ông bố bà mẹ
cảm thấy như “mất con”, có khá nhiều ông bố bà mẹ cảm thấy bất
l c, có khá nhiều hoang mang và t vấn…
Thạc sĩ Nguyễn Thanh Hải đã viết Dạy con tuổi teen dễ t bằng tâm
thế và trải nghiệm của một bà mẹ yêu con cùng với s hiểu biết
khoa học. Với cách trình bày ngắn gọn, giản dị, cuốn sách đư c
chia thành 5 phần với 70 câu hỏi - 70 tình huống, 70 khó khăn.
Giống như cuốn cẩm nang tra cứu hữu ích mà tác giả rất dụng công
ngay từ phần thiết lập những nguyên tắc đầu tiên, cuốn sách sẽ
giúp người đọc vư t qua tuổi dậy thì cùng con một cách nhẹ nhàng,
thấu đạt. Ở đây, tác giả đã nỗ l c chỉ đường vạch lối cho người đọc
trong tất cả các tình huống, từ tình huống phổ biến đến tình huống
hiếm gặp; và dù bạn đang trong hoàn cảnh nào, là ông bố bà mẹ
đang có gia đình viên mãn hay đang cố gắng an nhiên với tình trạng
đơn thân, thì những chia sẻ và con đường của chị Thanh Hải cũng

là ánh sáng giúp bạn có định hướng và l a chọn đúng đắn cho
hành trình cùng con yêu của mình.
Chúng tôi th c s trân quý những người luôn chia sẻ và nỗ l c làm
cho cộng đồng tốt hơn; đặc biệt lại chia sẻ bằng một cuốn sách dày
dặn, đáng yêu và cẩn trọng! Những thông điệp và chỉ dẫn trong
cuốn sách này sẽ giúp cho những người làm cha làm mẹ buông bỏ
đư c hoang mang và rối loạn, vững tâm hơn trên con đường của
mình!
TS. DIÊU LAN PHƯƠNG

L i gi i thiệu
Gia đình là môi trường xã hội hóa đầu tiên của trẻ. Cha mẹ là những
người gắn bó suốt đời, người dành thời gian nhiều nhất và có vai trò
quan trọng không thể thay thế trong cuộc đời mỗi đứa trẻ. Vì vậy,
hành vi ứng xử của cha mẹ hàng ngày sẽ là hình mẫu góp phần xây
d ng những nét nhân cách tích c c hoặc ngư c lại, sẽ tạo ra
những nét nhân cách tiêu c c ở các em.
Cuốn sách Dạy con tuổi teen dễ t của Nguyễn Thanh Hải có thể
đư c xem như một cẩm nang tra cứu cách ứng xử cho cha mẹ
trước những vấn đề của con cái ở tuổi “ô mai” nhiều rắc rối, một
chiến lư c giúp các con có một sức khoẻ tinh thần lành mạnh và tối
đa hoá tiềm năng của mình.
Đư c đúc rút từ kinh nghiệm của một người mẹ nuôi con tuổi teen,
chia sẻ của tác giả đư c cấu trúc theo dạng hỏi đáp về những quan
ngại thường gặp của các bậc phụ huynh khiến bất kỳ ai cũng phải
mỉm cười vì thấy những câu chuyện của chính gia đình mình trong
đó.
Quan điểm nuôi dạy con đư c thể hiện xuyên suốt trong những
dòng chia sẻ của tác giả là phong cách làm cha mẹ dân chủ, khuyến
khích những hành vi thể hiện s ấm áp và cảm xúc tích c c với trẻ,
đưa ra những nguyên tắc trong gia đình một cách nhất quán và phù
h p với lứa tuổi trên cơ sở trao đổi thảo luận, tôn trọng và khuyến
khích s t chủ của trẻ, dành thời gian đồng hành và thấu hiểu con
trẻ. Những quan điểm làm cha mẹ tích c c như vậy đã đư c nhiều
nghiên cứu chứng minh về tính hiệu quả.
Độc giả sẽ đồng hành với tác giả qua 70 câu hỏi, từ những băn
khoăn chung về vấn đề làm sao để nuôi dạy con tốt đến những băn
khoăn cụ thể về phong cách sống của con, về mối quan hệ giữa các
thành viên trong gia đình, hay những thắc mắc về tình bạn, tình yêu,
học tập và định hướng nghề nghiệp cho con. Sau mỗi câu hỏi là

những g i ý cụ thể định hướng hành vi ứng xử cho cha mẹ. Những
g i ý này không chỉ hướng dẫn cha mẹ dạy con hình thành k năng
và còn giúp con hình thành những giá trị sống cơ bản như yêu
thương, trung th c, trách nhiệm, h p tác.... Vì vậy, chúng không chỉ
giúp giải quyết những vướng mắc trong hiện tại của con trẻ mà còn
có tác dụng phòng ngừa những vấn đề tiêu c c có thể xảy ra trong
tương lai.
Đừng cầm sách lên đọc một lèo cho xong. Hãy nhìn qua mục lục,
chọn ra câu hỏi mà bạn quan tâm nhất để đọc và suy ngẫm, rồi
sang một câu hỏi khác. Tôi tin cuốn sách sẽ đồng hành với bạn đọc
trong một thời gian dài./.
PGS. TS Tâm lý học lâm sàng TRẦN THÀNH NAM
Chủ nhiệm Khoa Các Khoa học Giáo dục – Trường Đại học Giáo
dục, ĐHQGHN

Nguyên tắc chung để giải quyết
các vấn đề c a tu i teen
Tuổi teen hay còn gọi là tuổi dậy thì – là bước ngoặt trong cuộc đời
của mỗi người. Ở độ tuổi này, con có s thay đổi rất lớn về tâm sinh
lý, con đã biết thể hiện cái tôi của mình. Vì thế trong cuộc sống nảy
sinh rất nhiều vấn đề khiến bố mẹ đau đầu, bối rối không biết nên
xử s thế nào cho đúng.
Cho dù mỗi rắc rối, mỗi câu chuyện của con có những nguyên nhân
cụ thể và giải pháp khác nhau, nhưng rốt cuộc vẫn có những
nguyên tắc chung giúp bố mẹ có cách cư xử phù h p để giúp con
ngày một trưởng thành hơn.
Tôn tr ng con
Khi con bước vào giai đoạn tuổi dậy thì, con đang dần hình thành
nhân cách độc lập, không còn là cô bé, cậu bé “gọi dạ bảo vâng”
như trước đây nữa. Bố mẹ cần hiểu tâm lý này để luôn cư xử với
con bằng thái độ tôn trọng.
S tôn trọng con thể hiện ở những việc như:
- Lắng nghe ý kiến của con;
- Tìm hiểu về nguyên nhân dẫn đến cách cư xử của con;
Các biện pháp bố mẹ đưa ra để áp dụng với con cần phải đư c giải
thích, phân tích rõ ràng;
– Không xâm phạm vào “khoảng trời riêng” của con.
– Tôn trọng cá tính riêng của con. Bạn chỉ nên giúp con biết cách cư
xử thế nào cho đúng và thể hiện bản tính riêng một cách phù h p.

– Biện pháp khen thưởng, k luật đư c th c hiện một cách h p lý.
Trước các kết quả tốt hoặc s tiến bộ của con, bạn nên khen ng i,
thậm chí là thưởng cho con. Điều này có tác dụng khích lệ lớn, giúp
con thêm t tin. Còn khi con phạm lỗi, nếu cần thiết phải phạt thì
cách làm của bố mẹ phải vừa có lý có tình, vừa kiên quyết để con
nhận ra lỗi của mình vừa “tâm phục khẩu phục”. Có điểm cần lưu ý
là không đư c xúc phạm đến danh d , nhân phẩm, thân thể của
con. Ví dụ: Nếu con không làm đủ bài tập thì phạt con phải dọn dẹp
nhà cửa… chứ không áp dụng hình phạt theo kiểu bắt con phải
đứng ngoài cửa cho hàng xóm biết hay thậm chí là phạt không cho
con ăn. Nếu không để ý đến cách th c hiện thì có thể bố mẹ sẽ làm
con bị tổn thương. Trên th c tế, đã có nhiều trường h p các con
mang những tổn thương này theo suốt cuộc đời. Những vết thương
ấy khiến con không thể thân thiết với bố mẹ. Vì vậy tốt nhất là các
biện pháp thưởng phạt nên đư c xây d ng trên s thỏa thuận giữa
bố mẹ và con cái. Gia đình tôi đã thống nhất với con là nếu rửa bát
sạch thì đư c nhận 5.000 đồng/bữa, nếu quên dọn bếp sau khi rửa
bát sẽ bị trừ 2.000 đồng. Vì thế, con khá vui vẻ th c hiện nội quy
này. Bố mẹ phải tôn trọng con thì mới tạo đư c s tôn trọng của
con đối với bố mẹ.
Hiểu con
Hiểu con để tăng sự gắn kết
Bạn có thể hiểu con bằng cách chủ động tìm hiểu về tâm sinh lý và
học cách nhìn qua lăng kính tuổi teen.
Chủ động tìm hiểu về tâm sinh lý lứa tuổi dậy thì. Có nhiều cách để
bố mẹ có thể tiếp cận vấn đề này như đọc sách báo, theo dõi các
bài viết của những chuyên gia tâm lý và các nhà giáo dục hoặc học
kinh nghiệm của những phụ huynh nuôi dạy con thành công; tham
gia các diễn đàn tuổi teen; hòa cùng sở thích của con như xem
phim, nghe nhạc; kết thân với phụ huynh trong lớp con để cùng trao
đổi kinh nghiệm. Đặc biệt, bố mẹ nên thường xuyên nói chuyện với
con và bạn bè của con.

Học cách nhìn của tuổi teen. Khi bố mẹ biết đặt mình vào vị trí của
con trẻ, nhìn nhận các vấn đề trong cuộc sống theogóc nhìn của
con thì bạn sẽ khiến con thấy gần gũi và tin tưởng hơn. Nhờ đó, khi
con cần quyết định một việc gì đó có thể sẽ chủ động hỏi bạn để xin
tư vấn, tránh đẩy trẻ vào thế phải t quyết định do nghĩ rằng bố mẹ
không hiểu mình. Ví dụ như việc con t quyết định học trường gì,
giải quyết mâu thuẫn với bạn bè, thầy cô. Còn đối với các việc đơn
giản khác như chọn l a quần áo, giầy dép, sách báo, phim ảnh…
cho con, nếu bạn không hiểu tuổi teen đang có trào lưu ăn gì, mặc
gì, nghe gì, xem gì thì sẽ khó mà mua hay tặng đư c đồ theo đúng
ý của con đư c.
Hiểu con để có cách cư xử phù hợp
Mấy năm liền Minh Quân đi bị gù lưng. Chị Dung – mẹ của con đã
áp dụng rất nhiều biện pháp để sửa cho con mà không đư c. Thế là
chị nghĩ ra một cách. Biết con thích các nhân vật nổi tiếng, nhất là
những người thuộc lĩnh v c quân s , một hôm xem thời s có cảnh
Tổng thống Nga Putin đi giữa hàng binh, chị nói: “Con nhìn Putin
xem, ông ấy không cao lớn, nhưng dáng đi rất oai phong. Người ta
bảo, khi bắt chước, nhập vai giống khoảng 80% nhân vật nào đó thì
mình cũng sẽ có đư c cảm xúc, tâm trạng như họ”. Rồi nói tiếp:
“Các tướng lĩnh, dù cao hay thấp, xấu hay đẹp, họ đều đi rất thẳng
lưng. Sẽ thế nào nếu họ đi chỉ huy quân lính với dáng vẻ lòng khòng
nhỉ?”, vừa nói chị vừa làm giả dáng đi gù gù.
Chỉ với mấy câu nói đó thôi mà khiến con t giác thay đổi hẳn,
không để mẹ nhắc nhở, chỉnh từng li từng tí như trước nữa. Đến
bây giờ, dáng đi của con đã định hình lưng thẳng, không còn chút
dấu vết nào của “cậu bé gù” ngày trước.
Như vậy, để thay đổi đư c con, cách hiệu quả là bên cạnh việc hiểu
về đặc điểm chung của lứa tuổi, hãy “đánh” trúng vào nét riêng của
bạn ấy như về thể chất, tinh thần, ước mơ, khát vọng… Không có
công thức chung áp dụng đư c cho tất cả các con. Trên cơ sở hiểu
con, bạn hãy áp dụng, hoặc t xây d ng, điều chỉnh cách thức giáo
dục cho phù h p với con mình.

Thông cảm và luôn đồng hành
Nhìn chung, trẻ ở tuổi dậy thì có xu hướng chịu nhiều ảnh hưởng từ
bạn bè, giới trẻ trong xã hội hơn là gia đình. Vì thế, các con khó
tránh khỏi có những hành động, thói quen mà trong mắt bố mẹ là
“không thể chấp nhận đư c” hoặc không nghe lời như không cho
cha mẹ đèo đi học, không gần gũi với gia đình… Nhưng khi bạn
hiểu, thông cảm, luôn sát cánh bên con như những người bạn đồng
hành thì có thể khiến con cởi mở và chịu nghe lời hơn. Còn nếu bạn
chỉ biết quát mắng, bắt con phải làm theo yêu cầu của mình thì
chẳng khác gì “lấy đá chọi đá”, sẽ chẳng thu đư c kết quả như ý
muốn. Trẻ ở tuổi dậy thì có nguồn năng lư ng rất lớn, giống như
một dòng nước lũ vậy. Nếu bố mẹ biết lái dòng nước đó theo đúng
hướng thì sẽ phát huy đư c sức mạnh của nó. Còn nếu không, hậu
quả sẽ vô cùng nghiêm trọng. Trước tiên là ảnh hưởng đến hòa khí
gia đình, lâu dài hơn là ảnh hưởng đến nhân cách, tương lai của
con sau này.
Thể hiện tình yêu và thắt chặt tình cảm gia đình
Thể hiện tình yêu
Ở nhiều gia đình Việt Nam, khi con đến tuổi vị thành niên thì những
vòng tay ôm hôn, những buổi nói chuyện tâm s của bố mẹ với con
ít đi rất nhiều… Bởi họ cho rằng “Con lớn rồi, cần gì phải thế”, hay
đơn giản vì bố mẹ thấy con xa cách, khó gần nên cũng ngại chủ
động biểu hiện tình cảm. Chính điều này khiến khoảng cách giữa
hai bên ngày một xa hơn. Trong khi đó, con lại tìm đư c cảm giác
thân thiết, dễ chia sẻ ở bạn bè. Muốn thay đổi tình hình, cần làm
cho con thấy bố mẹ luôn yêu thương con, là những người đáng tin
tưởng nhất của con. Khi đó, bạn sẽ thấy con gần gũi hơn vì con
người nhìn chung, ai cũng có xu hướng mở lòng và nghe lời những
người yêu quý mình.
Bố mẹ nên thể hiện tình yêu với con không chỉ bằng lời nói mà còn
thông qua việc t rèn luyện k năng lắng nghe, k năng nói, k năng
giải quyết xung đột và nhiều k năng mềm khác. Đó là phương tiện
không thể thiếu để tăng hiệu quả giao tiếp với con. Ngoài ra, nên

giúp con hiểu là bất cứ lúc nào con cần đều có thể chia sẻ với bố
mẹ. Như thế sẽ tốt cho s trưởng thành của con.
Thắt chặt tình cảm gia đình
Trong nhiều rắc rối mà các con tuổi teen gặp phải, có lý do là thiếu
s quan tâm, gắn bó giữa các thành viên gia đình (không chỉ giữa
bố mẹ với con mà có khi còn giữa các con với nhau). Từ đó dẫn đến
việc mọi người không biết con đang học hành như thế nào, chơi với
bạn ra sao hay con có những vấn đề gì về tình cảm, học tập… Nếu
khắc phục đư c nguyên nhân trên thì sẽ giúp con có một chỗ d a
vững chắc, có đư c những lời khuyên hữu ích để vư t qua những
tình huống khó khăn trong cuộc sống.
Để thắt chặt tình cảm gia đình, bố mẹ có thể rủ con tham gia các
hoạt động chung của gia đình, “lôi kéo” những người anh chị em họ,
bạn bè mà con quý mến tham gia cùng, hoặc là kết h p với gia đình
bạn thân của con tổ chức đi chơi. Như vậy con sẽ dễ hòa đồng hơn.
Bố mẹ cũng nên cởi mở bằng cách tham gia các hoạt động của con
như cùng chơi game, đọc sách, kể lại chuyện của mình khi vào độ
tuổi teen để con thấy có s gần gũi.
Thắt chặt tình cảm gia đình bằng nhiều hình thức phù h p là điều
cần chú trọng ở các gia đình có con trong độ tuổi dậy thì. Bạn nên
đổi mới các địa điểm, hình thức vui chơi sao cho hấp dẫn, thú vị,
không nên áp dụng theo cách cũ vì dễ khiến con thấy nhàm chán, ví
dụ cho con chơi trò chơi cảm giác mạnh phù h p với tuổi teen hơn
là đi thăm quan vườn hoa…
Kiên trì và linh hoạt
Kiên trì: Chúng ta là những người trưởng thành, khi phải sửa đổi
một tính cách hay thói quen nào đó đã rất khó, huống hồ là con cái
chúng ta đang trong giai đoạn “dở dở, ương ương”, nhận thức chưa
đầy đủ, chưa đủ trải nghiệm để hiểu đư c tầm quan trọng của vấn
đề. Muốn sửa đổi tính cách của chúng đương nhiên sẽ khó khăn và
mất nhiều thời gian, không chỉ mất hàng tuần, hàng tháng, mà thậm
chí có khi mất nhiều năm.

Đó là việc làm thường xuyên, đòi hỏi s nỗ l c, kiên trì. Để có thể
kiên trì đư c, bạn cần tập cho mình s bình tĩnh, nhẫn nại, vư t
qua đư c tâm lý buông xuôi “thôi kệ con” hoặc là “nhìn con làm
ngứa cả mắt, để bố/mẹ làm cho xong”… và cần thường xuyên phân
tích, giải thích cho con. Còn nếu nóng vội, muốn “đốt cháy giai
đoạn” ép con làm theo ý của bố mẹ ngay lập tức thì sẽ làm nảy sinh
xung đột hoặc khiến mâu thuẫn gia đình trở nên căng thẳng hơn.
Bố mẹ nên tập trung vào việc sửa những lỗi lớn của con, không nên
cái gì cũng lên tiếng. Nếu bạn tập trung vào quá nhiều mục tiêu thì
sẽ khiến con bị bối rối, áp l c, không biết mình phải sửa lỗi nào
trước, lỗi nào sau. Thậm chí nếu bạn nhắc nhở nhiều sẽ khiến con
căng thẳng, không khí gia đình nặng nề.
Linh hoạt: Ngư c lại, có những gia đình kiên trì, nhưng theo hướng
“khăng khăng” dạy con theo cách mình muốn, mà không để ý đến
phản ứng của con, dẫn đến thành cứng nhắc, như thế cũng kém
hiệu quả. Để là những bậc cha mẹ thành công, bạn cần kiên trì, linh
hoạt. S linh hoạt thể hiện qua:
- Để ý thái độ, tình cảm và sức khoẻ của con. Nếu con có vẻ không
hưởng ứng thì bố mẹ nên tìm cách để con có hứng thú hơn hoặc
dừng lại, không nên ép con th c hiện. Nếu con đang không vui hoặc
mỏi mệt thì cũng không nên ép con th c hiện các yêu cầu của bố
mẹ.
- Thỉnh thoảng, bố mẹ nên “như ng bộ” con để con thấy ý kiến của
mình đư c tôn trọng và cảm nhận đư c s quan tâm của bố mẹ. Ví
dụ, bạn định mua cho con cái áo màu xanh, nhưng con thích áo
màu đỏ thì nên mua theo ý của con.
- Bố mẹ biết nhìn lại bản thân, nhìn lại phương pháp giáo dục để
đánh giá khách quan ưu, như c điểm, từ đó có s điều chỉnh cần
thiết.
Có độ lùi về thời gian. Đối với con ở độ tuổi này, nếu bạn yêu cầu
con phải làm ngay cái này, cái kia có thể khiến con không thoải mái.
Vì thế, ngoại trừ một số trường h p cần thiết, còn không thì bạn nên

nói cho con trước khi phải làm việc gì. Có thể bạn chỉ cần nói chung
chung như: “Tẹo nữa con kiểm tra bài tập cho em nhé”, chứ không
phải: “Con kiểm tra bài tập cho em luôn đi”.
Kiềm chế, mềm mỏng nhưng kiên quyết
Nuôi dạy con là quá trình gian khó, nhiều khi khiến bố mẹ mệt mỏi,
dễ cáu giận. Nhưng nếu bố mẹ không kiềm chế đư c hành vi thì sẽ
tác động tiêu c c đến con, có thể khiến con càng trở nên ương
bướng, khó bảo hơn.
Việc bạn cần làm là biết kiềm chế bản thân, luôn nhìn vào những
điểm tích c c của con. Dù bạn thấy con khó bảo, trái tính, trái nết
như thế nào, thì việc đầu tiên là phải nhìn thấy các điểm tích c c đó.
Hãy nhớ lại khi con còn bé thơ, điều gì khiến bạn yêu con thì đó sẽ
chính là ưu điểm vốn có của con. Việc của bạn là phải phát huy,
nuôi dư ng nó chứ không nên quát tháo, chán nản vì con thay đổi.
Bố mẹ phải thống nhất sử dụng cách giáo dục mềm mỏng, chủ yếu
là phân tích, thuyết phục cho con hiểu vấn đề, hạn chế tạo ra những
tình huống có tính đối kháng với con… Tuy nhiên, trong nhiều
trường h p, phụ huynh cũng cần phải kiên quyết, giữ vững nguyên
tắc trong việc cư xử. Nếu bố mẹ dễ dàng thay đổi ý kiến, kế hoạch
chỉ vì chiều con hay s con “làm mình, làm mẩy”, ngại mất thời gian
để uốn nắn, sửa chữa những tính cách xấu của con thì sẽ rất dễ bị
con “bắt thóp” và như thế việc dạy bảo sẽ trở nên khó khăn hơn
nhiều.
Bố mẹ cũng nên tránh trường h p than thở với người khác hoặc lên
Facebook kể lể. Nếu con biết đư c thì sẽ khiến tình hình trở nên tồi
tệ. Với những việc chưa hài lòng về con, bố mẹ chỉ nên tâm s với
một số người thân thiết, tin tưởng để tham vấn, giải tỏa tâm lý.
Dành nhiều thời gian chất lượng cho con, giúp con lên kế hoạch
cuộc sống
Dành thời gian cho con là một phương thức gắn kết hiệu quả. Tuy
nhiên, vấn đề không phải là bố mẹ ở bên con bao lâu mà là thời
gian đó đư c sử dụng như thế nào, có th c s chất lư ng và hiệu

quả hay không. Khi ở bên con, bố mẹ hãy tập trung lắng nghe, hỏi
chuyện và nói chuyện với con. Hãy bỏ điện thoại, vô tuyến hay các
công việc khác để con không chỉ cảm nhận đư c s hiện diện mà
còn cảm nhận đư c cả s quan tâm của bố mẹ.
Ngoài ra, bố mẹ cần giúp con lên kế hoạch cuộc sống bản thân.
Điều này rất cần th