https://thuviensach.vn

Trẻ em Pháp không ném thức ăn
hi con gái tôi được 18 tháng tuổi, chồng tôi và tôi quyết định cho
bé đi cùng trong một kỳ nghỉ hè ngắn. Chúng tôi chọn một thị
trấn ở ven bờ biển, cách nhà vài giờ đi tàu và không quên dặn đi
dặn lại khách sạn chuẩn bị cho mình một phòng có giường cũi cho em
bé.

K

Chúng tôi dùng bữa sáng ở khách sạn. Nhưng bữa trưa và tối chúng
tôi ăn ở những nhà hàng hải sản nhỏ quanh bến cảng. Chúng tôi nhanh
chóng phát hiện rằng hai bữa ăn nhà hàng một ngày đã bị một đứa trẻ
mới chập chững biến thành địa ngục. Bean rất lười ăn, nó chỉ ăn một
mẩu bánh mì và nhấm nháp một vài món rán. Sau đó, nó chỉ thích
nghịch ngợm và phá phách. Chỉ vài phút sau, bé bắt đầu làm đổ lọ muối
và xé tan nát mấy gói đường, giấy ăn… Rồi bé đòi nhảy khỏi cái ghế cao
của mình để có thể chạy quanh nhà hàng và lao rầm rập về phía bến
cảng.
Phương châm của chúng tôi là kết thúc bữa ăn thật nhanh. Chúng tôi
gọi món trong lúc ổn định chỗ ngồi, rồi năn nỉ người phục vụ mang
nhanh ra một ít bánh mì và mang tất cả đồ ăn của chúng tôi, cả món
khai vị và các món chính, ra cùng một lúc. Trong khi chồng tôi ăn mấy
miếng cá thì tôi phải đảm bảo là Bean không bị người phục vụ đá phải
hay lạc mất ngoài biển. Rồi chúng tôi đổi lại. Vì áy náy, chúng tôi để lại
một khoản tiền boa lớn để đền bù cho cả một “chiến trường” toàn những
giấy ăn bị xé và món mực tung tóe quanh bàn.
Trên đường về khách sạn, tôi đã thề sẽ không bao giờ đi du lịch, vui
chơi, thậm chí cũng không muốn có thêm bất kỳ đứa con nào nữa. Kỳ
nghỉ này càng cho tôi thấy được rằng, cuộc sống vui vẻ, thoải mái của vợ
chồng tôi cách đó 18 tháng đã vĩnh viễn biến mất.
Sau vài bữa ăn tại nhà hàng, tôi nhận ra rằng các gia đình Pháp
quanh mình không khổ sở như chúng tôi. Thật kỳ lạ, họ vẫn được tận
hưởng kỳ nghỉ theo đúng nghĩa dù họ có con nhỏ. Lũ trẻ con Pháp tầm
tuổi như Bean ngồi ngoan ngoãn trên ghế, đợi thức ăn được bưng lên,
chúng ăn cá, thậm chí ăn cả rau. Không có tiếng la hét hay khóc mè
nheo. Tất cả mọi người đều thưởng thức món ăn của mình. Và cũng
không có mảnh vụn nào vương vãi xung quanh bàn của họ.
Dù đã sống ở Pháp vài năm, nhưng tôi vẫn không thể giải thích được
điều này. Trong tình cảnh khốn khổ của chúng tôi, dù không thể thay

https://thuviensach.vn

đổi được, nhưng tôi vẫn nghĩ rằng dường như có một cách khác. Nhưng
chính xác nó là gì? Liệu có phải là ngay từ trong gen di truyền trẻ em
Pháp đã ngoan ngoãn, điềm tĩnh hơn con chúng ta? Liệu chúng có bị dụ
dỗ hay đe dọa? Chúng có phải chịu một triết lý nuôi dạy trẻ lạc hậu chỉ
thấy mà không nghe của cha mẹ chúng không?
Mọi thứ dường như không như vậy. Những đứa trẻ Pháp xung quanh
chúng tôi trông không có vẻ gì là sợ hãi. Chúng rất vui vẻ, hay nói và
ham hiểu biết. Cha mẹ chúng rất tình cảm và chu đáo. Dường như có
một sức mạnh giáo hóa vô hình nào đó trên bàn ăn của họ - và tôi bắt
đầu thấy nghi ngờ, điều có trong cuộc sống của họ - lại không có trong
cuộc sống của chúng tôi?
Tôi bắt đầu suy nghĩ về cách dạy con của các bậc cha mẹ người Pháp,
vì nhận ra rằng mọi chuyện không chỉ khác biệt trong các bữa ăn. Tôi
đặt ra rất nhiều câu hỏi. Ví dụ như tại sao trong hàng trăm lần đi chơi ở
công viên, tôi chưa bao giờ thấy một đứa trẻ Pháp nào tỏ ra mất bình
tĩnh, cáu kỉnh, giận dữ (ngoại trừ con tôi)? Tại sao những người bạn
Pháp của tôi không phải vội vàng tắt điện thoại khi con họ đòi cái gì đó?
Tại sao phòng khách của họ không bao giờ phải bày la liệt đồ chơi, thậm
chí phải dựng lều, làm bếp ăn đồ chơi cho lũ trẻ, như cách mà chúng tôi
đang phải trải qua?
Và nhiều hơn nữa. Tại sao nhiều trẻ em Mỹ tôi gặp lại có một chế độ
ăn riêng hoặc chỉ ăn những thức ăn dành riêng cho trẻ, trong khi những
trẻ em Pháp, bạn của con gái tôi lại ăn được cả cá, rau xanh và ăn tất cả
những gì người khác ăn? Ngoại trừ một khoảng thời gian nhất định vào
buổi chiều, còn trẻ em Pháp chẳng bao giờ đòi ăn vặt.
Tôi không hề nghĩ rằng mình sẽ ngưỡng mộ phương pháp làm cha
mẹ của Pháp. Nó không phải một điều đặc biệt, như thời trang hay pho
mát Pháp. Chẳng có ai tới Paris để vùi đầu vào quan điểm của người
dân nơi đây về quyền cha mẹ. Ngược lại: một người mẹ Mỹ mà tôi biết ở
Paris phát hoảng lên khi thấy các bà mẹ Pháp hiếm khi cho con bú và
để cho đứa con 4 tuổi của mình ngậm ti giả chạy quanh.
Vậy thì làm sao họ lại chưa bao giờ chỉ ra rằng có rất nhiều trẻ em
Pháp bắt đầu ngủ xuyên đêm ở hai hay ba tháng tuổi? Vì sao họ không
nhắc đến việc trẻ em Pháp không đòi hỏi sự chú ý thường xuyên của
người lớn, và rằng các bé dường như có khả năng nghe từ “không” mà
không bị chán nản?
Chẳng thấy ai buồn đoái hoài gì đến tất cả những điều này. Nhưng
càng ngày tôi càng thấy rõ các cha mẹ Pháp đang tạo ra được bầu không
khí hoàn toàn khác cho cuộc sống gia đình của mình. Khi các gia đình

https://thuviensach.vn

người Mỹ tới nhà tôi chơi, cha mẹ thường phải dành rất nhiều thời gian
làm trọng tài trong các cuộc cãi vã giữa những đứa con, hoặc giúp đỡ
những đứa con mới chập chững biết đi chạy loanh quanh trong bếp hay
ngồi xếp hình Lego. Ở đó luôn có tiếng khóc và tiếng dỗ dành. Nhưng
khi bạn bè người Pháp tới nhà tôi, thì chúng tôi cùng ngồi uống cà phê,
còn những đứa con của họ vui vẻ tự chơi với nhau.
Cha mẹ Pháp rất quan tâm tới con cái. Nhưng họ không quá lo lắng
về tình trạng sức khỏe của con mình. Cách nhìn nhận điềm tĩnh này
giúp họ làm tốt hơn trong việc thiết lập những giới hạn cho trẻ cũng như
trong việc trao cho trẻ quyền tự chủ.
Tại Pháp, tôi nhìn thấy một kiểu nuôi dạy trẻ hoàn toàn khác ở Mỹ.
Sự tò mò của một nhà báo cùng với sự tuyệt vọng của một người mẹ đã
kích thích tôi vào cuộc. Vào cuối kỳ nghỉ kinh khủng của mình, tôi
quyết định tìm hiểu xem đâu là điều khác biệt của các bậc cha mẹ Pháp?
Tại sao trẻ em Pháp không ném thức ăn? Tại sao các bậc cha mẹ Pháp
lại không phải là những bậc cha mẹ hay la hét? Sức mạnh giáo hóa, vô
hình trong tay các bậc cha mẹ Pháp là gì? Tôi có thể thay đổi và áp dụng
nó cho những đứa con của mình không?
Tôi nhận ra sự khác biệt qua một nghiên cứu do một nhà kinh tế học
thực hiện tại Princeton. Nghiên cứu này so sánh kinh nghiệm chăm sóc
trẻ của các bà mẹ có hoàn cảnh tương tự nhau tại hai thành phố
Columbus (Mỹ) và Rennes (Pháp). Kết quả cho biết việc chăm sóc con
cái khiến các bà mẹ Mỹ mệt mỏi hơn gấp hai lần so với các bà mẹ Pháp.
Sự khác biệt này tôi đã quan sát khi đến Paris và trong lần trở lại Mỹ: có
một cách gì đó khiến việc nuôi dạy con của cha mẹ Pháp đỡ vất vả và
thú vị hơn.
Tôi tin chắc rằng những bí mật trong việc nuôi dạy con của cha mẹ
Pháp đang ẩn giấu trong những điều rất đơn giản, chỉ có điều trước đó
không ai nhìn ra. Tôi bắt đầu để một cuốn sổ ghi chép vào túi và luôn
mang theo khi đi ra ngoài. Tất cả những lần tới bác sỹ khám bệnh, đi ăn
tối, vui chơi đều trở thành cơ hội để tôi quan sát các hành động của cha
mẹ Pháp và tìm ra đâu là quy luật bất thành văn mà họ đang áp dụng.
Ban đầu rất khó nói. Cha mẹ Pháp dường như rất dung hòa giữa hai
thái cực vừa cực kỳ nghiêm khắc vừa hết sức dễ dãi. Có thẩm vấn họ thì
cũng không rút ra được gì. Hầu hết những bậc cha mẹ mà tôi nói
chuyện đều khẳng định rằng họ không làm bất cứ điều gì đặc biệt.
Qua nhiều năm và sau khi đã sinh hai đứa con tại Paris, tôi đã lần ra
những manh mối.
Tôi tìm đọc những cuốn sách về nuôi dạy con. Tôi phỏng vấn nhiều

https://thuviensach.vn

bậc cha mẹ và các chuyên gia. Thậm chí tôi còn nghe lén nhiều người
trong khi đi siêu thị. Rốt cuộc, tôi nghĩ mình đã khám phá ra điều khác
biệt của cha mẹ Pháp trong nuôi dạy con cái.
Khi tôi nói “các bậc cha mẹ Pháp” là tôi đang nói một cách khái
quát, chứ thật ra mỗi người mỗi khác. Hầu hết các cha mẹ mà tôi gặp họ
đều sống tại Paris và vùng ngoại ô Paris, họ đều có trình độ đại học, có
công việc chuyên môn và có mức thu nhập trên mức thu nhập trung
bình của người Pháp. Tôi đang so sánh họ với các bậc cha mẹ Mỹ.
Mặc dù vậy, khi tôi đi vòng quanh nước Pháp, tôi thấy rằng quan
điểm cơ bản của những người Paris trung lưu về cách khuyến khích trẻ
khá giống với quan điểm của những bậc cha mẹ thuộc tầng lớp lao động
sống tại các tỉnh lẻ nước Pháp. Thực vậy, tôi thấy rằng trong khi các bậc
cha mẹ Pháp có lẽ không biết chính xác điều họ đang làm, nhưng dường
như tất cả họ đều làm những điều ít nhiều tương tự nhau. Các luật sư
khá giả, các nhân viên chăm sóc tại các trung tâm, các giáo viên trường
công hay những cụ già đã từng trách móc tôi trong công viên, tất cả họ
đều nói về những nguyên tắc cơ bản giống nhau. Dường như họ đang
thực hành tất cả những điều đã được viết trong các cuốn sách về trẻ em
Pháp và những tạp chí dành cho cha mẹ mà tôi đã đọc. Tôi nhanh
chóng nhận ra rằng việc có một đứa trẻ trong các gia đình Pháp không
phụ thuộc vào việc lựa chọn một triết lý nuôi dạy con. Tất cả mọi người
đều ít nhiều có những nguyên tắc cơ bản.
Tại sao lại là Pháp? Chắc chắn tôi không có một sự thiên vị, ủng hộ
Pháp. Ngược lại, tôi còn không chắc rằng tôi thích sống ở đây. Nhưng
kiểu nuôi dạy con của người Pháp lại là bức tranh làm nền hoàn hảo cho
những vấn đề hiện tại trong cách nuôi dạy con của người Mỹ. Các bậc
cha mẹ người Paris rất hào hứng khi nói về con cái mình, chỉ ra những
tố chất bẩm sinh của chúng, đọc rất nhiều sách về trẻ em. Họ dạy con
chơi tennis, cho con tham gia các lớp học vẽ và đưa chúng đi tham quan
các bảo tàng.
Tuy nhiên, người Pháp biết cách nuôi dạy con nên họ không cảm
thấy bị áp lực. Họ cho rằng cha mẹ không nhất thiết lúc nào cũng phải
kè kè đi theo chăm sóc, phục vụ con mình và họ không cần có cảm giác
tội lỗi về điều đó. “Với tôi, tất cả các buổi tối là dành cho gia đình”, một
bà mẹ người Pháp nói với tôi. “Con gái tôi có thể ở với chúng tôi nếu con
bé muốn, nhưng đó là thời gian dành cho các thành viên trong nhà.”
Các cha mẹ Pháp đều muốn chơi với con mình, nhưng không phải trong
tất cả thời gian. Trong khi những đứa trẻ Mỹ mới chập chững biết đi đã
được cha mẹ thuê gia sư về dạy đọc thì tại thời điểm đó những đứa trẻ
Pháp chỉ học đi.

https://thuviensach.vn

Tại Pháp có tất cả các loại dịch vụ công có thể đảm bảo rằng việc nuôi
một đứa trẻ sẽ không khiến các bậc cha mẹ quá căng thẳng, mệt mỏi.
Phụ huynh không phải đóng tiền học phí cho trẻ đi học mẫu giáo, không
phải lo lắng về bảo hiểm sức khỏe hay tiền học phí sau này. Rất nhiều
người được nhận tiền mặt hàng tháng – được trực tiếp gửi vào tài khoản
ngân hàng của họ - chỉ để phục vụ cho việc chăm nuôi trẻ.
Nhưng những dịch vụ công đó cũng không giải thích được sự khác
biệt của cha mẹ Pháp mà tôi đã chứng kiến. Người Pháp dường như có
cả một khuôn khổ hoàn toàn khác để nuôi dạy trẻ. Khi tôi hỏi các cha
mẹ Pháp đã rèn luyện những đứa trẻ của mình như thế nào, thì phải mất
ít giây bối rối họ mới hiểu điều tôi hỏi. “À, bạn muốn nói rằng chúng tôi
đã giáo dục những đứa trẻ của mình ra sao ư?” Họ hỏi. “Rèn luyện”, tôi
sớm nhận ra rằng từ đó quá hạn hẹp, chỉ là một loại hiếm khi-được
dùng để chỉ sự trừng phạt. Trong khi đó “giáo dục” (không theo nghĩa
phải đến trường học) lại là điều gì đó mà các cha mẹ Pháp hình dung về
chính bản thân họ khi nuôi dạy con trẻ.
Trong nhiều năm nay, có rất nhiều bài viết tuyên truyền về phương
pháp nuôi dạy con kiểu Mỹ hiện thời. Có hàng tá cuốn sách cung cấp
cho người Mỹ về những lý thuyết để có thể trở thành những bậc cha mẹ
khác biệt.
Tôi không có một lý thuyết nào. Cái mà tôi có, đang trải ra trước mắt
tôi, là một xã hội với đầy đủ chức năng của nó với những bậc cha mẹ ngủ
tốt, ăn ngon và thư giãn hợp lý. Tôi đang bắt đầu với kết quả đó và làm
việc hết sức để tìm hiểu xem người Pháp đã thực hiện những điều đó
như thế nào. Nó chỉ ra rằng có một kiểu cha mẹ khác biệt, và bạn không
chỉ cần một triết lý nuôi dạy con khác biệt. Bạn chỉ cần có cái nhìn khác
biệt về những gì thực sự có ở một đứa trẻ.

https://thuviensach.vn

Chương 1
Bạn đang mong chờ một đứa con?
úc đó là 10 giờ sáng, Trưởng ban biên tập cho gọi tôi lên văn
phòng của ông và bảo tôi đi chăm sóc răng. Ông nói rằng kế hoạch
chăm sóc răng của tôi sẽ kết thúc vào ngày cuối cùng của tôi ở tờ
báo. Tức là trong năm tuần nữa.

L

Ngày hôm đó, hơn 200 người chúng tôi bị cắt giảm. Tin đó nhanh
chóng làm giá cổ phiếu công ty mẹ tăng mạnh. Tôi có sở hữu một ít cổ
phần và có thể tính đến chuyện bán – vì sự trớ trêu chứ không phải vì
lợi nhuận – để thu lời từ chính vụ sa thải của mình.
Thay vào đó, tôi lại thẫn thờ đi lang thang quanh khu hạ Manhattan.
Vừa vặn, trời đổ mưa. Tôi đứng dưới rìa cửa và gọi cho người đàn ông
mà tối đó tôi định gặp.
“Em vừa bị đuổi việc,” tôi nói.
“Em có suy sụp không?” Anh hỏi. “Em vẫn muốn đi ăn tối chứ?”
Thực ra, tôi thấy nhẹ người. Cuối cùng tôi cũng thoát ra được khỏi
công việc mà – sau gần sáu năm – tôi vẫn không đủ can đảm để từ bỏ.
Tôi là phóng viên cho một tòa soạn nước ngoài ở New York, chuyên viết
tin về khủng hoảng điện năng và tài chính ở Mĩ La tinh. Tôi vẫn thường
bị phái đi đột ngột, chỉ thông báo trước vài giờ, rồi dành cả tuần sống
trong khách sạn. Đã có lúc, các sếp trông đợi những điều tuyệt vời ở tôi.
Họ đã nói về chức vụ chủ bút(1). Họ đã trả tiền để tôi học tiếng Bồ Đào
Nha.
Rồi họ không kỳ vọng vào tôi nữa. Và kỳ lạ thay, tôi thấy chuyện đó
cũng không sao. Tôi rất thích các bộ phim về phóng viên nước ngoài.
Nhưng thực sự ở vị trí đó lại là một việc khác. Tôi thường xuyên chỉ có
một mình, bị trói vào một câu chuyện không có hồi kết, nhận những
cuộc gọi từ những biên tập viên lúc nào cũng muốn nhiều hơn nữa. Có
lúc tôi hình dung tin tức giống như là một con bò đấu bằng máy. Những
đồng nghiệp nam của tôi có thể xoay xở để đón những cô vợ người Costa
Rica hay Colombia đi theo họ. Hoặc ít nhất họ cũng được ăn tối tại bàn
khi về tới nhà. Nhưng những người đàn ông mà tôi hẹn hò cùng thì ít cơ
động hơn. Vả lại, tôi hiếm khi ở trong thành phố đủ lâu để tới được cuộc
hẹn thứ ba.

https://thuviensach.vn

Tôi thấy nhẹ nhõm khi rời khỏi tờ báo. Nhưng tôi chưa sẵn sàng trở
thành một kẻ ăn hại cho xã hội. Trong khoảng một tuần sau vụ sa thải,
tôi vẫn tới văn phòng, đồng nghiệp cư xử như thể tôi bị bệnh truyền
nhiễm. Những người tôi đã làm việc cùng nhiều năm trời chẳng nói
chẳng rằng và tránh bàn tôi ngồi. Một người làm cùng mời tôi đi ăn một
bữa trưa chia tay, rồi không đi cùng với tôi vào tòa nhà. Rất lâu sau khi
tôi dọn dẹp đồ của mình, biên tập viên của tôi, một kẻ hèn nhát, nhất
định bảo tôi trở lại văn phòng cho một cuộc phỏng vấn đáng xấu hổ nào
đó, ông gợi ý là tôi nên nộp đơn cho một vị trí thấp hơn, rồi vội vã đi ăn
trưa.
Đột nhiên tôi nhận ra rất rõ hai điều: Tôi không muốn viết về chính
trị hay tiền bạc nữa. Và tôi muốn có một người bạn trai. Tôi đang đứng
trong một căn bếp rộng một mét, băn khoăn không biết nên làm gì với
phần đời còn lại của mình thì Simon gọi. Chúng tôi gặp nhau sáu tháng
trước trong một quán bar ở Buenos Aires, khi một người bạn chung đưa
anh tới buổi giao lưu của các phóng viên nước ngoài. Anh là một nhà
báo người Anh, đã đến Argentina được mấy ngày để viết một câu
chuyện về bóng đá. Tôi được cử tới để nắm tình hình sụp đổ kinh tế của
đất nước này. Hóa ra, chúng tôi lại đi cùng chuyến bay từ New York.
Anh nhớ tôi là cô gái đã lên máy bay muộn, và dù đã đứng giữa các
hàng ghế, tôi nhận ra mình đã để quên chỗ đồ mua miễn thuế ở phòng
chờ và khăng khăng quay lại để tìm. (Tôi mua sắm chủ yếu ở các sân
bay.)
Simon chính là gu của tôi: ngăm đen, rắn chắc và thông minh. (Về
sau anh thêm từ “thấp” vào danh sách này, dù chiều cao ở mức phổ biến
nhưng anh lại lớn lên ở Hà Lan, giữa những người khổng lồ tóc vàng.)
Chỉ trong mấy tiếng gặp gỡ với anh, tôi nhận ra rằng “tình yêu sét đánh”
nghĩa là ngay lập tức cảm thấy vô cùng bình yên bên ai đó.
Tôi choáng ngợp, nhưng cũng ngập ngừng. Simon vừa tránh thị
trường bất động sản London để mua một căn hộ rẻ tiền ở Paris. Tôi thì
đi đi lại lại giữa Nam Mĩ và New York. Một mối quan hệ xa xôi cách trở
với ai đó ở cái lục địa thứ ba này có vẻ là một sự cố gắng quá sức. Sau
buổi gặp ở Argentina đó, chúng tôi thỉnh thoảng vẫn liên lạc qua thư
điện tử. Nhưng tôi cố kiềm chế cảm xúc của mình. Tôi hy vọng rằng ở
múi giờ của mình cũng có một người đàn ông ngăm đen, thông minh.
Thấm thoắt đã qua bảy tháng. Khi Simon bất ngờ gọi điện và tôi nói
với anh rằng tôi vừa bị sa thải, anh không hề tỏ ra ngạc nhiên hay đối xử
với tôi như thứ đồ bỏ đi. Ngược lại, dường như anh hài lòng vì đột nhiên
tôi lại có chút thời gian rỗi. Anh nói rằng anh cảm thấy chúng tôi có
“việc còn dang dở,” và rằng anh muốn tới New York.

https://thuviensach.vn

“Đó là một ý tưởng tệ hại,” tôi nói. Để làm gì chứ? Anh không thể
chuyển tới Mỹ, bởi vì anh viết về bóng đá Châu Âu. Tôi không nói tiếng
Pháp, và chẳng bao giờ tính đến chuyện sống ở Paris cả. Dù bỗng nhiên
được khá thoải mái di chuyển, tôi lại lo lắng sẽ bị kéo vào quỹ đạo của
một người khác trước khi kịp có lại một quỹ đạo cho mình.
Simon tới New York, vẫn chiếc áo khoác da ấn tượng anh mặc hồi ở
Argentina, mang theo bánh mì vòng và cá hồi xông khói anh mua được
trong một cửa hàng đồ ăn ngon gần căn hộ của tôi. Một tháng sau, tôi
gặp cha mẹ anh ở London. Sáu tháng sau, tôi bán phần lớn của cải của
mình và chuyển phần còn lại sang Pháp. Bạn bè đều nghĩ rằng tôi đang
vội vàng quá. Tôi lờ họ đi và bước khỏi căn nhà thuê xinh xắn của mình
ở New York với ba vali đồ khổng lồ và một chiếc hộp đựng tiền xu Nam
Mĩ, tôi sẽ tặng nó cho anh chàng lái xe người Pakistan, người sẽ đưa tôi
ra sân bay.
Và, hô biến, tôi trở thành một người Paris. Tôi chuyển vào căn hộ
dành cho người độc thân với hai phòng, ở một vùng làm mộc cũ phía
Đông Paris. Tôi bỏ nghề làm báo mảng tài chính và bắt đầu nghiên cứu
một cuốn sách. Cả ngày, Simon và tôi mỗi người làm việc ở một phòng.
Ánh sáng trong sự lãng mạn mới mẻ của chúng tôi gần như tắt lịm
ngay lập tức, chủ yếu là do các vấn đề về nội thất. Tôi từng đọc trong
một cuốn sách về Phong Thủy rằng trên sàn nhà mà có hàng chồng đồ
đạc là dấu hiệu của sự tuyệt vọng. Với Simon, điều đó chỉ là dấu hiệu của
sự căm ghét mấy cái giá để đồ. Anh đã khéo léo đầu tư vào một chiếc
bàn gỗ đang làm dở to tướng, choán gần hết phòng khách, và một hệ
thống sưởi ga từ thời tiền sử – đảm bảo nguồn nước nóng rất bất ổn. Tôi
đặc biệt khó chịu với thói quen để đám tiền lẻ trong túi vương vãi khắp
sàn của anh, chẳng biết làm sao đám tiền ấy lại tụ hết vào mấy góc ở mỗi
phòng. “Vứt tiền đó đi,” tôi nài nỉ.
Ở bên ngoài căn hộ của chúng tôi, tôi cũng không thấy thoải mái gì.
Dù đang ở giữa thủ đô ẩm thực của thế giới nhưng tôi vẫn không thể xác
định được nên ăn cái gì. Cũng như phần lớn phụ nữ Mỹ, tôi tới Paris với
sở thích ăn uống rất nghiêm ngặt. (Tôi là một người ăn kiêng theo
khuynh hướng Atkins(2).) Đi dạo quanh, tôi cảm thấy như bị đám thực
đơn toàn bánh mì và nặng về thịt của các nhà hàng bủa vây. Có một dạo,
tôi sống thoi thóp gần như chỉ với món trứng tráng và sa lát pho mát dê.
Khi tôi yêu cầu người phục vụ “để nước sốt riêng một bên,” họ nhìn
tôi như thể tôi bị điên. Tôi không hiểu vì sao các siêu thị của Pháp cung
cấp tất cả các loại ngũ cốc Mỹ, trừ loại tôi yêu thích, Grape-Nuts, và vì
sao các quầy cà phê lại không phục vụ sữa không béo.

https://thuviensach.vn

Tôi biết, không ngất ngây Paris thì có vẻ như thật không biết thưởng
thức. Và công bằng mà nói, tôi bắt đầu nghĩ rằng vấn đề không phải là ở
Paris, mà là ở tôi. New York muốn phụ nữ ở đó hơi điên loạn một chút.
Họ được khuyến khích tạo ra quanh mình những lộn xộn thông minh,
đáng yêu, mâu thuẫn – như Sally(3) trong bộ phim Khi Harry gặp Sally
(When Harry meet Sally), hay Annie Hall(4) trong bộ phim cùng tên.
Nhiều bạn bè ở New York của tôi chi tiền cho trị liệu nhiều hơn cả tiền
thuê nhà.
Tính cách đó không theo máy bay theo tới Paris. Người phụ nữ Paris
điển hình thì điềm đạm, giản dị, hơi xa cách và cực kỳ quyết đoán. Cô ấy
gọi đồ từ thực đơn. Cô không ba hoa về tuổi thơ hay chế độ ăn của mình.
Nếu ở New York, phụ nữ cứ nghiền ngẫm về những rắc rối trong quá
khứ của mình và dọa dẫm đi tìm lại chính mình, thì ở Paris họ lại là
người – ít nhất là vẻ ngoài – chẳng hối tiếc gì cả.
Ngay cả Simon, một người Anh thuần, cũng phải lúng túng trước
cách tôi hoài nghi bản thân và thường xuyên yêu cầu phải nói chuyện về
quan hệ của chúng tôi.
“Anh đang nghĩ về cái gì vậy?” Tôi hỏi anh theo thói quen, thường là
lúc anh đang đọc báo.
“Bóng đá Hà Lan,” câu trả lời bao giờ cũng thế.
Tôi không biết anh có nghiêm túc hay không. Tôi nhận ra Simon lúc
nào cũng ở trạng thái châm biếm. Anh nói tất cả mọi thứ, kể cả “Anh
yêu em”, đều kèm theo một nụ cười nhếch mép. Ấy thế nhưng anh gần
như không bao giờ thực sự cười to, ngay cả khi tôi cố tình đùa. (Mấy
người bạn thân của anh còn không biết rằng anh có má lúm đồng tiền.)
Simon khăng khăng rằng không cười là một thói quen của người
Anh. Nhưng tôi chắc chắn đã nhìn thấy người Anh cười. Và dù sao thì,
thật là thất vọng ê chề khi mà cuối cùng lúc tôi được nói tiếng Anh với ai
đó, anh ta lại dường như chẳng buồn nghe.
Cái sự không cười đó cũng vạch ra một hố ngăn cách về văn hóa sâu
hơn giữa chúng tôi. Là một người Mỹ, tôi cần tất cả mọi chuyện đều
được nói ra. Trên chuyến tàu trở lại Paris sau một kỳ nghỉ cuối tuần với
cha mẹ Simon, tôi hỏi anh liệu họ có thích tôi không.
“Tất nhiên bố mẹ thích em rồi, em không nhận thấy à?” Anh hỏi.
“Nhưng bố mẹ có nói ra là họ thích em không?” Tôi cự nự.
Để tìm kiếm sự bầu bạn khác, tôi cày cuốc dọc khắp thành phố với cả
loạt các “cuộc gặp bạn bè bất ngờ”(5) với những người bạn của đám bạn ở

https://thuviensach.vn

nhà. Phần lớn cũng là người sống xa nhà. Chẳng ai có vẻ vui mừng khi
lắng nghe một người mới tới đang hoang mang cả. Khá nhiều người
dường như đã coi “sống ở Paris” là một công việc, và là câu trả lời đa
dụng cho câu hỏi “Bạn làm gì?” Nhiều người tới muộn, như là để chứng
minh rằng họ đã thành dân bản địa. (Về sau tôi biết được rằng người
Pháp thường đến đúng giờ trong các buổi gặp hai người với nhau. Họ
chỉ lịch sự đến muộn trong các sự kiện nhóm, trong đó có sinh nhật trẻ
em.)
Những nỗ lực ban đầu của tôi để kết bạn với người Pháp còn kém
thành công hơn. Trong một buổi tiệc, tôi bắt chuyện tương đối tốt với
một nhà lịch sử nghệ thuật, người cũng tầm tuổi tôi và nói tiếng Anh rất
tốt. Nhưng khi chúng tôi gặp lại nhau để uống trà ở nhà cô thì rõ ràng là
chúng tôi tuân theo những nghi thức gắn bó giữa phụ nữ hoàn toàn
khác biệt. Tôi sẵn sàng để làm theo phong cách kiểu Mỹ, nghĩa là thú
nhận và đồng cảm, liên tục hùa theo “mình cũng thế”. Cô thanh nhã
khều khều miếng bánh nướng và thảo luận về lý thuyết nghệ thuật. Tôi
ra về đói meo và thậm chí không biết cô có bạn trai hay không.
Sự đồng cảm duy nhất tôi nhận được là từ một cuốn sách của
Edmund White, một nhà văn Mỹ sống ở Pháp những năm 1980. Ông là
người đầu tiên xác nhận rằng cảm giác tuyệt vọng và chơi vơi là một
phản ứng tuyệt đối hợp lý khi sống ở Paris. “Hãy hình dung bạn chết đi
và b