https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

Rất mong nhận được góp ý của bạn đọc
Mọi ý kiến xin gửi về email: nguoimetot@quangvanbooks.com
Hợp đồng xuất bản sách được kí giữa Công ty cổ phần sách và truyền
thông Quảng Văn với bà Nguyễn Thị Thu.
Bản quyền bản tiếng Việt Đọc ehon cho bé © Công ty cổ phần sách
và truyền thông Quảng Văn 2016.
Bản quyền tác phẩm đã được bảo hộ. Mọi hình thức xuất bản, sao
chụp, phân phối dưới dạng in ấn hoặc văn bản điện tử, đặc biệt là việc
phát tán trên mạng Internet mà không có sự cho phép bằng văn bản của
Công ty cổ phần sách và truyền thông Quảng Văn là vi phạm pháp luật
và làm tổn hại đến quyền lợi của công ty và tác giả. Không ủng hộ,
khuyến khích những hành vi vi phạm bản quyền.
Chỉ mua bán bản in hợp pháp.

Biên mục trên xuất bản phẩm của Thư viện Quốc gia Việt
Nam
Nguyễn Thị Thu
Đọc ehon cho bé - Phương pháp giáo dục con của cha mẹ Nhật /
Nguyễn Thị Thu b.s. - H. : Phụ nữ ; Công ty Truyền thông Quảng Văn,
2016. - 88tr. ; 15cm
ISBN 9786045632390
1. Giáo dục gia đình 2. Nuôi dạy con 3. Nhật Bản
649.10952 - dc23
PNM0015p-CIP

https://thuviensach.vn

Mục lục
Lời tựa
Lời tác giả
Ehon là gì?
Vì sao cha mẹ Nhật đọc ehon cho con nghe từ 0 tuổi?
Văn hóa đọc ehon cho trẻ ở Nhật
Cách đọc ehon
Thấu hiểu tâm lí để giúp con yêu thích ehon (ứng với từng giai đoạn
phát triển)
Chọn ehon như thế nào?
Các mẹo nhỏ giúp con yêu thích việc đọc sách
Những điều cha mẹ cần tránh để trẻ không ghét việc đọc sách
Chuyện kể bên lề
Tạo môi trường cho con thích đọc ehon ở Việt Nam
Lời cuối

https://thuviensach.vn

Lời tựa
Cuốn sách tuyệt vời nhất là cuốn sách được đọc bằng giọng của cha mẹ
“Mẹ Mako ơi, Mako tự tắm sạch này!”.
“Mẹ Mako ơi, Mako tắm xong rồi!”.
“Mẹ Mako đón Mako nào!”.
Trong hội chợ sách, Tủ sách Người Mẹ tốt đã có dịp được nghe một
bà mẹ có con nhỏ chia sẻ những lời vô cùng ngọt ngào đó. Cậu bé đó
mới 2 tuổi nhưng vô cùng yêu thích ehon. Mới 2 tuổi nhưng cậu bé đã
có thể tập trung nghe hết cả những cuốn truyện dài, nhiều chữ dành cho
lứa tuổi trên 3 như: Bàn tay kỳ diệu của Sachi, Mako và chuyến phiêu
lưu trong bồn tắm, Chiến công đầu tiên của bé Mi,… và nghe đi nghe lại
2-3 lần hằng ngày mà không chán. Được mẹ đọc cho nghe nhiều, cậu bé
đáng yêu ấy còn bắt đầu “sáng tạo” và tưởng tượng các thành viên trong
gia đình là các nhân vật trong truyện. Lần nào đi tắm, cậu bé cũng bảo:
“Mẹ Mako ơi, mẹ cho Mako đi tắm thôi nào!”. Đi đâu làm gì, hễ nhớ ra
chi tiết hoặc hình ảnh nào đó trong những cuốn ehon đã từng đọc, cậu
bé đều liên hệ đến hình ảnh thực tế; mẹ cậu bé cũng chuyện trò và tham
gia đóng vai cùng cậu bé. Và chính bởi sự gần gũi, ấm áp đó, tình yêu
với những câu chuyện của cậu bé ngày một lớn hơn.
Tủ sách Người Mẹ tốt luôn trăn trở, làm thế nào để trẻ em trên
khắp dải đất này đều được tận hưởng những phút giây ngọt ngào như
vậy? Làm thế nào để các em mỗi ngày đều cười toe hạnh phúc? Các em
không còn bị quát mắng, đánh đập, bắt ép, không bị đe dọa về cả thể
xác lẫn tâm hồn, mà lúc nào cũng hồn nhiên vui tươi ca hát. Với mong
mỏi đó, Tủ sách Người Mẹ tốt đã ấp ủ kế hoạch gửi tặng các bậc cha mẹ
một món quà vô giá nhằm trợ giúp các bậc cha mẹ trong việc hình
thành và nuôi dưỡng thói quen đọc sách cho con ngay từ tấm bé.
Cuốn sổ tay nhỏ xinh này sẽ giúp các cha mẹ hiểu tường tận ehon
Nhật Bản là gì, tại sao người Nhật lại coi ehon là thực phẩm tâm hồn
không thể thiếu trong quá trình nuôi dạy con, cách chọn sách và đọc
sách cho con tương ứng với từng độ tuổi như thế nào cho phù hợp.
Nhưng, trên tất cả, Tủ sách Người Mẹ tốt muốn các bậc cha mẹ hiểu
rằng, đây là cách để chúng mình:
- Thắt chặt tình cảm với con.

https://thuviensach.vn

- Giao tiếp hiệu quả với con.
- Tạo nền tảng học tập cho con sau này.
- Giúp con hình thành tư duy logic.
- Giúp con bước đầu hình thành kỹ năng cơ bản về cách đọc một
cuốn sách.
- Giúp con tích lũy nhiều trải nghiệm mới và hào hứng với những
trải nghiệm đó.
- Giúp con rèn luyện và tăng cường sự tập trung.
- Giúp con mở rộng vốn từ, phát triển ngôn ngữ.
- Tạo ra môi trường giúp con phát huy tối đa trí tưởng tượng và sức
sáng tạo của mình.
Các con sau này lớn lên, mỗi ngày sẽ đọc thêm nhiều cuốn sách hay,
nhưng Tủ sách Người Mẹ tốt tin chắc rằng: Cuốn sách tuyệt vời nhất
mà mỗi con người có được chính là cuốn sách được đọc bằng giọng đọc
đầy tình yêu thương, ấm áp, truyền cảm của cha mẹ.
Chúc các cha mẹ và các con có những giờ “chơi với sách” thật vui vẻ
và hạnh phúc!
Tủ sách Người Mẹ tốt

https://thuviensach.vn

Lời tác giả
Từ những ngày đầu tiên giới thiệu văn hóa đọc ehon của cha mẹ
Nhật đến với đông đảo các bậc cha mẹ Việt Nam cách đây 3 năm, tôi
không nghĩ rằng ehon lại nhanh chóng được cha mẹ và các em nhỏ Việt
Nam đón nhận nồng nhiệt nhanh đến như vậy. Để có được sự lan tỏa
nhanh chóng đó, có lẽ công rất lớn thuộc về Tủ sách Người Mẹ tốt
thuộc Công ty Cổ phần Sách và Truyền thông Quảng Văn. Vì thời điểm
ấy, Tủ sách Người Mẹ tốt đã đón nhận lời giới thiệu về ehon của tôi, với
tư cách là đại diện nhóm dịch SakuraKids, để “mạo hiểm” đầu tư tâm
sức vào một mảng sách hoàn toàn mới mẻ mà chưa biết hiệu quả kinh tế
và hiệu ứng lan tỏa sẽ thế nào. Nhưng rồi ehon - thực phẩm tâm hồn
giàu tính nhân văn và phong phú - đã chứng tỏ giá trị đích thực của
mình, rằng tâm hồn trẻ thơ thì không có biên giới, không có rào cản về
quốc gia, sắc tộc, vì vậy ehon cũng được các em nhỏ Việt Nam vô cùng
yêu quý như chính tại quê hương Nhật Bản.
Nếu như văn hóa đọc ehon cho trẻ nghe ở Nhật đã trở thành phương
pháp giáo dục phổ biến trong gia đình, trường học và thư viện như một
phần không thể thiếu của giáo dục trẻ thơ từ hơn 80 năm nay, thì văn
hóa đọc truyện cho trẻ nghe vẫn còn quá ít ở Việt Nam. Những lợi ích
giáo dục to lớn mà ehon đem lại đã được mọi nhà khoa học, chuyên gia
giáo dục và chính phủ Nhật công nhận và khuyến khích cha mẹ đã góp
phần đẩy mạnh văn hóa đọc ehon. Chính nhu cầu đọc càng lớn đã sinh
ra một lực lượng đông đảo những họa sĩ và tác giả chuyên sáng tác ehon
cho thiếu nhi cùng với hơn 20 nhà xuất bản chuyên xuất bản ehon cho
trẻ em. Cùng với đó là rất nhiều nhà giáo dục và chuyên gia nghiên cứu
về cách đọc ehon dựa trên kinh nghiệm mấy chục năm đọc ehon cho trẻ
của bản thân cũng như sự thấu hiểu tâm lí trẻ thơ đã tư vấn cho cha mẹ
về cách đọc ehon cho con sao cho hiệu quả nhất, giúp con duy trì tình
yêu với ehon và yêu thích việc đọc sách sau này.
Vì ehon còn rất mới mẻ ở Việt Nam, nên rất nhiều phụ huynh băn
khoăn về cách đọc ehon cho con sao cho hiệu quả để giúp con hứng thú
và duy trì đam mê, cũng như tiếp thu những tri thức từ ehon một cách
tốt nhất. Cuốn sổ tay nhỏ này chính là những tâm đắc của tôi đúc kết từ
rất nhiều nguồn tham khảo chính thống, cộng thêm những quan sát
hằng ngày về việc người Nhật đọc ehon cho trẻ, và kinh nghiệm của
chính mình đã đọc ehon cho con nghe từ khi mới sinh đến bây giờ.

https://thuviensach.vn

Khi biên soạn cuốn sách này, điều tôi mong muốn nhất chính là,
thông qua việc đọc ehon sẽ giúp cho hàng ngàn hàng vạn em nhỏ Việt
Nam được cảm nhận trọn vẹn tình yêu thương của cha mẹ, vừa giúp các
em nuôi dưỡng tâm hồn, trí tuệ, trí tưởng tượng phong phú, cùng thói
quen yêu thích việc đọc sách. Niềm hạnh phúc lớn nhất khi chia sẻ văn
hóa đọc ehon đến giờ là hàng ngày tôi được nhìn thấy các cha mẹ chia
sẻ hình ảnh và tâm sự của mình về việc đọc ehon cho con và con yêu
thích ehon như nào. Mong rằng ehon sẽ tiếp tục được mến mộ và mở
rộng hơn nữa.
Thông tin tác giả: Nguyễn Thị Thu
Hiện đang làm nghiên cứu sinh tiến sĩ ngành Môi trường
Nước ngầm và Thủy văn tại Đại học Tsukuba, Nhật Bản. Hiện
cả gia đình chị sống tại Tokyo, có một con trai gần 2 tuổi. Dù
không liên quan đến lĩnh vực chuyên môn nhưng chị lại rất
tâm huyết với giáo dục trẻ thơ, thường xuyên chia sẻ những
kiến thức nuôi dạy con của Nhật rất hữu ích cho cha mẹ Việt
Nam trên facebook cũng như cộng tác viết bài cho các báo.
Các cuốn sách chị đã dịch: “Chờ đến mẫu giáo thì đã
muộn”, “Cha mẹ Nhật dạy con tự tập” (Tủ sách Người Mẹ tốt,
Công ty Cổ phần Sách và Truyền thông Quảng Văn), bộ ehon
“Chơi cùng Momo – Chú bé quả đào” (Công ty sách Thái Hà),
“Nuôi dạy con kiểu Nhật Bản tập 2” (NXB Phụ Nữ sắp phát
hành).
Ngoài ra, chị còn cùng nhóm dịch truyện SakuraKids
(nhóm dịch sách truyện ehon tình nguyện gồm những anh chị
em sinh sống và học tập tại Nhật) tích cực giới thiệu và dịch
những cuốn ehon, truyện thiếu nhi đặc sắc của Nhật cho các
nhà xuất bản ở Việt Nam.
Địa chỉ facebook:
https://www.facebook.com/nguyenthithu

https://thuviensach.vn

Ehon là gì?
Trong tiếng Nhật, ehon được ghép từ chữ 絵 (e: Tranh vẽ) và chữ 本
(hon: Sách). Ehon có thể hiểu là những cuốn sách, trong đó câu chuyện
được minh họa bằng tranh vẽ chủ yếu dành cho lứa tuổi nhũ nhi và
thiếu nhi (0-10 tuổi). Ehon là những câu chuyện nhỏ có kết cấu rõ ràng
(mở đầu - diễn biến - kết thúc) với nội dung phù hợp với từng lứa tuổi,
lại có tranh vẽ minh họa đi kèm nên vừa nuôi dưỡng năng lực tưởng
tượng, bồi đắp vốn từ vựng, vừa giúp nuôi dưỡng cảm xúc và làm cho
tâm hồn trẻ thơ thêm phong phú.
Có thể nói, ehon Nhật Bản là thế giới sắc màu đầy kỳ ảo dành cho trẻ
nhỏ, nhưng câu chuyện lại không xa vời thế giới quanh trẻ. Nhân vật
trong truyện đều là những vật nuôi trong nhà rất gần gũi với các em
như: con gà, con chó, con mèo; là chim muông hay thiên nhiên cây cỏ;
là các sự vật sự việc, hiện tượng diễn ra xung quanh trẻ; cũng có thể là
những câu chuyện đầy màu sắc cổ tích,… tất cả dưới đôi mắt trẻ thơ đều
được nhân cách hóa qua những câu chuyện nhẹ nhàng nhưng rất thú vị.
Qua đó, giúp trẻ khám phá thế giới rộng lớn và phát huy trí tưởng
tượng. Các chủ đề quen thuộc như: gia đình, trường lớp, thiên nhiên,
hoạt động cá nhân, nhận biết,… cũng đều được miêu tả chân thực, sinh
động giống như những gì các em gặp trong cuộc sống hằng ngày, song
được thể hiện dưới con mắt quan sát kỹ lưỡng, tỉ mỉ và giàu tính dân
chủ, không gò bó, áp đặt. Thông qua đó, thế giới tâm hồn trẻ được lấp
đầy bởi những câu chuyện giàu tinh thần nhân văn về tình cảm đồng
loại, tình cảm gia đình, bạn bè, tình yêu thiên nhiên. Còn thế giới tưởng
tượng của trẻ không ngừng được mở rộng, bồi đắp.
Mỗi bức tranh trong ehon đều được tác giả vẽ với tất cả tình cảm
dành cho trẻ thơ, bằng sự thấu hiểu tâm lý, phù hợp với sự phát triển và
nhận thức của trẻ tương ứng với từng giai đoạn. Ehon được chia ra
thành 3 giai đoạn chính đó là:
- Dành cho độ tuổi 0-3: Các câu chuyện ngắn gọn, xúc tích, đọc
trong 3-5 phút; nội dung đơn giản, các tranh được vẽ chi tiết to, rõ ràng,
rất ít chữ, rất ít nhân vật xuất hiện trên một tranh phù hợp với nhận
thức của lứa tuổi ấy.
- Dành cho độ tuổi 3-6: Các câu chuyện dài hơn, đọc trong 8-10
phút; nội dung và đề tài phong phú, các tranh nhiều chi tiết nhỏ được
vẽ tỉ mỉ, nhân vật nhiều hơn, tình tiết cũng dày hơn.

https://thuviensach.vn

- Dành cho độ tuổi 6-10: Trẻ bước vào giai đoạn đọc sách thiếu nhi,
tranh minh họa ít đi hoặc có thể là tranh đen trắng, với câu chuyện dài
hơn, đọc trong khoảng 15-30 phút. Giai đoạn này là bước tiến quan
trọng trong việc rèn luyện cho trẻ thói quen đọc sách sau này.
Không có bài học đạo đức nào được rút ra cuối mỗi câu chuyện. Bài
học mà trẻ học được là kết quả của quá trình tự trải nghiệm và suy nghĩ
của riêng trẻ. Cha mẹ nên lắng nghe và tôn trọng ý kiến của trẻ, sau đó
mới chuyện trò và khéo léo giúp trẻ tự điều chỉnh, thay vì áp đặt suy
nghĩ của mình và bắt buộc trẻ lập tức thực thi.
Ehon được coi là thực phẩm tâm hồn, là một phần không thể thiếu
trong gia đình Nhật Bản trong quá trình nuôi dạy con cái, vì thế thị
trường ehon rất phong phú, đa dạng với gần 30 nhà xuất bản ehon cùng
đội ngũ sáng tác đông đảo. Nhiều họa sĩ chuyên nghiệp chỉ chuyên vẽ
và sáng tác truyện ehon cho trẻ nhỏ, họ cũng có thể là một “cặp bài
trùng” - người sáng tác và người vẽ tranh; ngoài ra còn rất nhiều họa sĩ
bán chuyên nghiệp sáng tác ehon.
Tiêu biểu, có thể kể đến tác giả Gomi Taro. Ông là tác giả ehon nhận
được đánh giá cao cả trong và ngoài nước với các tác phẩm đã xuất bản
sang tiếng Việt như: Cá vàng trốn ở đâu rồi nhỉ?, Tất cả chúng ta đều
đi ị,… Hay tác giả Hayashi Akiko nổi tiếng với những series ehon như:
Chào Mặt Trăng, Cùng lau cho sạch nào!, Tay xinh đâu nhỉ?, Giày nhỏ
đi thôi! (dành cho lứa tuổi 0-2 tuổi)…; nhóm Accototo (tác giả Fukuda
Toshio và Fukuo Akiko) với series ehon Ai ở sau lưng bạn thế?,
Fukuzawa Yumiko với series ehon Bull và Kana, Hisako Madokoro và
Michiko Nakagawa với series ehon 10 chú Ếch, Tsutsui Yoriko và
Hayashi Akiko với Asae và em gái nhỏ, Trước khi đi dã ngoại…, Shinta
Cho với ehon Chuyện xì hơi…(dành cho lứa tuổi 3-10).
Những truyện tranh đã được xuất bản ở Việt Nam như: Doraemon, 7
viên ngọc rồng, Naruto trong tiếng Nhật gọi là manga. Vì manga bao
gồm từng khung tranh nhỏ chủ yếu minh họa cho các nhân vật đối thoại
giúp người đọc dễ hiểu hơn, nhưng lại không giúp trẻ nuôi dưỡng ngôn
ngữ có tính tưởng tượng hay biểu lộ cảm xúc. Nên ở Nhật ehon được
đánh giá có tính giáo dục cao, còn manga chủ yếu mang tính giải trí
cho trẻ mà thôi.

https://thuviensach.vn

V ì sao cha mẹ Nhật đọc ehon cho con nghe từ 0 tuổi?
Ehon được người Nhật coi như một thực phẩm của tâm hồn, giúp
nuôi dưỡng khả năng phát triển ngôn ngữ, tư duy cho trẻ, giúp tâm hồn
trẻ phong phú, giàu tính cảm thụ. Vì vậy, việc đọc ehon được đánh giá
như một “bữa ăn” không thể thiếu mỗi ngày của mọi trẻ em Nhật. Ehon
không chỉ là một giáo cụ để phát triển trí tuệ đơn thuần, cha mẹ Nhật
còn coi ehon như một “chiếc gương màu nhiệm” chỉ cho cha mẹ biết trẻ
thích gì, có hứng thú với cái gì, đồng thời là phương tiện để cha mẹ trò
chuyện cùng con, là cách để cha mẹ cho trẻ cảm nhận tình yêu thương
của mình.
Một kết quả điều tra cho thấy, trong số những sinh viên đỗ vào
trường đại học Tokyo (đại học nổi tiếng nhất của Nhật) thì tỉ lệ được cha
mẹ đọc ehon cho nghe từ khi còn nhỏ cao hơn hẳn so với những sinh
viên ở các trường đại học khác. Rất nhiều nghiên cứu của các nhà giáo
dục đã chỉ ra rằng, việc đọc ehon cho trẻ nghe từ nhỏ sẽ giúp trẻ:
- Nuôi dưỡng trí tưởng tượng, năng lực sáng tạo thông qua việc trẻ
vừa được nghe cha mẹ đọc vừa được nhìn những hình ảnh phong phú
của ehon.
- Nuôi dưỡng năng lực tư duy, khả năng ngôn ngữ bởi trẻ được tiếp
xúc từ sớm với ngôn ngữ phong phú, giàu tính biểu cảm của ehon.
- Giúp trẻ giữ được sự cảm xúc điềm tĩnh, tâm trạng vui vẻ, không
nổi cáu vô cớ, không vô lí dùng bạo lực hay gây hấn với người khác.
- Nuôi dưỡng tính trung thực và thông minh.
- Nuôi dưỡng tâm hồn phong phú, biết yêu thương mọi người, biết
sống hạnh phúc.
- Nuôi dưỡng năng lực vượt qua khó khăn.
- Giúp cha mẹ tìm ra được cá tính và sở thích của con.
- Là sợi dây kết nối tình yêu thương giữa cha mẹ và con cái, bởi
thông qua giọng đọc của cha mẹ, trẻ sẽ cảm nhận được tình yêu thương
mà cha mẹ dành cho mình. Người Nhật luôn tâm niệm, cuốn sách tuyệt
vời nhất chính là cuốn sách được đọc bằng giọng của cha mẹ(1). Vì vậy,
việc đọc sách cho con nghe hằng ngày là công việc chất chứa đầy tình
yêu thương.

https://thuviensach.vn

- Là công cụ giúp trẻ rèn luyện thói quen sinh hoạt, tính tự giác vì
thông qua những ehon về chủ đề sinh hoạt trẻ sẽ học tập và làm theo.
- Bước đầu tiên đặt tiền đề để trẻ trở nên yêu thích việc đọc sách sau
này.
- Ảnh hưởng đến giấc mơ và tương lai sau này của trẻ. Có nhiều
người nói rằng, đôi khi việc đọc một cuốn ehon hồi nhỏ đã giúp họ nuôi
dưỡng ước mơ sau này.

https://thuviensach.vn

Văn hóa đọc ehon cho trẻ ở Nhật
Trong tiếng Nhật, đọc ehon cho trẻ nghe được gọi bằng cụm từ riêng
“Ehon no Yomikikase (đọc là Ê-hon nô Yô-mi-ki-ka-sê). Nó đã trở
thành một cụm từ phổ biến trong giáo dục trẻ thơ, luôn đứng đầu tất cả
các bảng xếp hạng những thói quen giáo dục tốt cha mẹ nên làm cho
con mà các nhà giáo dục khuyến khích cha mẹ Nhật.
Ehon được sáng tác với mục đích giáo dục trẻ thơ và trở nên phổ
biến ở Nhật từ cách đây khoảng 70-80 năm.
Từ trước chiến tranh thế giới thứ hai, ehon được sáng tác dưới hình
thức tạp chí dành cho các trường mẫu giáo như tạp chí Kodomonokuni,
King book. Nhờ ảnh hưởng tốt của các tạp chí ấy mà sau chiến tranh lần
lượt có thêm nhiều tạp chí ehon và các series ehon dành cho thiếu nhi
của các nhà xuất bản ra đời.
Đồng thời picturebook của nước ngoài cũng được dịch sang tiếng
Nhật, và cha mẹ Nhật không phân biệt ehon của Nhật hay picturebook
của nước ngoài, đều gọi chung là ehon và đọc cho con nghe. Nhà xuất
bản chuyên về ehon như Fukuinkan còn có tập san hàng tháng giới
thiệu các ehon mới và hỗ trợ cha mẹ cách đọc ehon cho con nghe. Rất
nhiều tạp chí tư vấn nuôi dạy trẻ đều dành thời lượng lớn và chủ đề để
trao đổi về ehon.
Ở Nhật, mỗi phường, quận hay thành phố đều có một thư viện, quy
mô tùy theo lượng dân cư của quận hay thành phố đó. Mỗi thư viện đều
có một góc truyện ehon dành cho thiếu nhi để trẻ em có thể đến đọc hay
mượn về tự do. Trẻ từ 0 tuổi cũng được làm một thẻ thư viện riêng để
cha mẹ có thể mượn sách về đọc cho con nghe. Hình ảnh những bà mẹ
địu con đến mượn ehon, hay những em nhỏ tầm 4-5 tuổi đi cùng cha
mẹ, hay học sinh tiểu học tự đi mượn sách ở thư viện là hình ảnh thường
xuyên bắt gặp ở Nhật.
Ngoài ra, ở các trung tâm phúc lợi xã hội như các trung tâm vui chơi
miễn phí cho trẻ nhỏ dưới 6 tuổi cũng có sẵn ehon cho các bé đọc ngay
tại đó. Mỗi trường mẫu giáo, trường tiểu học, trung học cơ sở… đều có
một thư viện cho học sinh đọc ehon thoải mái tại chỗ hoặc mượn về nhà.
Đặc biệt, tại tất cả các nhà trẻ và trường mẫu giáo, việc đọc ehon cho trẻ
là một trò chơi hằng ngày các cô giáo dành cho bé.
Ở các thư viện lớn đều có một “sân chơi” để các bé và cha mẹ tham

https://thuviensach.vn

gia, đó là buổi tình nguyện đọc ehon cho bé nghe diễn ra vào một ngày
cố định trong tuần. Trong buổi đọc ehon ấy, các tình nguyện viên, chủ
yếu là những người trung niên đã về hưu sẽ đọc ehon, kể chuyện, dạy
hát cho các bé được cha mẹ đưa đến tham gia. Đồng thời các tình
nguyện viên sẽ giới thiệu các cuốn ehon hay để cha mẹ tham khảo và tư
vấn về cách đọc ehon.
Còn tại nhà, cha mẹ Nhật đọc ehon cho trẻ như thế nào? Ehon chính
là một giáo cụ giáo dục, một đồ chơi không thể thiếu trong mỗi gia đình
Nhật. Dù là một bà mẹ bận rộn cả ngày đi làm về chỉ có chút ít thời gian
buổi tối bên con thì họ vẫn cố gắng dành ra 10-15 phút mỗi ngày để đọc
ehon cho con nghe. Hầu như mỗi trẻ đều có một tủ sách nho nhỏ của
riêng mình.

https://thuviensach.vn

Cách đọc ehon
Cách đọc ehon rất quan trọng vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến tâm lí
trẻ, khiến trẻ trở nên yêu hay ghét việc đọc ehon cũng như việc đọc sách
sau này. Điều quan trọng nhất khi đọc ehon cho trẻ nghe chính là
không khí thoải mái, không ép buộc để trẻ được trải nghiệm và thích
thú với ehon theo cách của trẻ. Trẻ có thể giở ngược để xem, lật qua lật
lại, liếm, gặm, xé… Mỗi hành động ấy đều mang ý nghĩa nhất định, vì
vậy cha mẹ nên tôn trọng mong muốn ấy của trẻ. Hơn nữa, cha mẹ nên
hướng tầm nhìn đến mục tiêu 10 năm sau con sẽ trở thành một người
yêu thích sách, để dặn bản thân không được nôn nóng trông chờ vào kết
quả ngay tức thì.

I. Đọc ehon cho con từ khi nào?
Ở Nhật, hầu hết cha mẹ bắt đầu đọc ehon cho con nghe từ khoảng 6
tháng tuổi trở đi, vì khi đó bé đã giữ được cổ và có thể ngồi thẳng trên
lòng mẹ. Nhưng cũng có nhiều cha mẹ vẫn đọc ehon cho con từ khi
mang thai, hay khi trẻ mới sinh. Vì đọc ehon cũng như cha mẹ đang hát
cho con nghe một bài hát ru vậy. Được nhìn những tranh vẽ nhiều màu
sắc, được nghe giọng đọc ấm áp của cha mẹ không chỉ giúp trẻ cảm nhận
tình yêu thương mà còn giúp trẻ hứng thú với sự vật xung quanh mình.

II. Tư thế đọc và giọng đọc
- Với bất kỳ lứa tuổi nào, khi chọn sách cho con, cha mẹ nên đọc
trước một lượt xem qua nội dung.
- Trước khi đọc cho trẻ nghe, cha mẹ nên tập đọc trước để nắm bắt
nội dung và tinh thần của câu chuyện.
- Khi đọc lần đầu, cha mẹ nên đọc nhanh, không hỏi han để kích
thích sự tò mò, gây hứng thú cho trẻ. Những lần đọc sau, cha mẹ có thể
đọc chậm hơn, nếu trẻ hứng thú với hình ảnh nào đó thì nên ngừng lại
để trẻ thưởng thức. Khi dừng lại, cha mẹ có thể kể về những điều liên
quan đến hình ảnh hoặc chi tiết đó cho trẻ nghe. Khi đọc đến đoạn có
nhân vật nào xuất hiện hay hành động nào đó thì cha mẹ vừa đồng thời
đưa tay chỉ vào ảnh nhân vật hay hành động đó để giúp trẻ nâng cao

https://thuviensach.vn

khả năng lí giải kiểu như “A, mặt trăng mỉm cười là như này”.
- Nếu trẻ thích một cuốn ehon nào đó, cha mẹ nên đọc đi đọc lại cho
trẻ nghe. Việc đọc mãi một cuốn sách với người lớn là điều nhàm chán,
nhưng với trẻ nhỏ, mỗi lần đọc là một lần trẻ khám phá ra một điều thú
vị, có thể là logic, có thể là tình tiết, có thể là những khái niệm mới, có
thể là bản thân nhân vật, có thể là ngôn ngữ,… Những phát hiện mới ấy
giúp tư duy và trí tưởng tượng, khả năng lý giải và sự tập trung của trẻ
được nuôi dưỡng.
- Giọng đọc: Nên đọc to, rõ ràng, cần nhấn nhá với những câu nhấn
mạnh; nếu là đối thoại có thể có giọng đọc khác khi đổi vai.

* Với trẻ từ 0-3 tuổi:
- Cha mẹ nên bế trẻ để trẻ ngồi trên đùi hay ngồi trong lòng và giơ
sách cách khoảng 20-30 cm để giúp bộ não trẻ tiếp thu tốt nhất. Tại sao
ở lứa tuổi này, cha mẹ lại nên để trẻ ngồi trên đùi hay ngồi trong lòng
nghe mình đọc sách? Bởi theo các nhà nghiên cứu thì đây là tư thế “gắn
kết” nhất, “ấm áp” nhất, “thoải mái” nhất, “truyền cảm” nhất giữa cha
mẹ và con. Giọng đọc thủ thỉ, ấm áp của cha mẹ, hướng mắt nhìn của
cha mẹ, đôi bàn tay chỉ trỏ của cha mẹ sẽ dẫn dụ các con vào thế giới của
câu chuyện nhanh nhất. Hơn nữa đây cũng là tư thế giúp một em bé tập
trung vào những thứ trước mặt nhất.
- Đối với trẻ dưới 3 tuổi, cha mẹ nên đọc to, rõ ràng, chậm rãi với
giọng điệu cao. Có những loại ehon dành cho lứa tuổi từ 0-2 tuổi rất ít
chữ với mục đích để cha mẹ vừa nhìn tranh vừa sáng tác thêm câu
chuyện theo ý riêng của mình.
- Với trẻ từ 2-3 tuổi thì giọng đọc trầm hơn so với lứa tuổi 0-1 tuổi,
tốc độ đọc nhanh hơn nhưng cần phát âm to, rõ ràng.
- Với trẻ dưới 3 tuổi, khả năng lí giải ngôn ngữ chưa cao thì cha mẹ
không cần đọc y nguyên theo như truyện mà có thể thêm thắt vào các từ
ngữ biểu cảm hoặc các thán từ giống như là đang thủ thỉ kể chuyện; cha
mẹ cũng có thể chỉ vào tranh và nói tên nhân vật cũng được,… miễn sao
bé hứng thú với cách đọc ấy. Cha mẹ hãy coi nội dung cuốn ehon như
một chủ đề để kể chuyện cho con, tạo ra không gian trò chuyện cùng
con. Với những ehon có nội dung dài khiến trẻ chán nản bỏ giữa chừng
thì cha mẹ có thể tùy cơ ứng biến, rút ngắn nội dung câu chuyện cho
phù hợp. Hãy lấy bức tranh minh họa làm trung tâm để kể cho trẻ nghe
lại câu chuyện một cách ngắn gọn hơn.

https://thuviensach.vn

* Với trẻ trên 3 tuổi:
- Đối với trẻ ở độ tuổi này hoặc từ bậc tiểu học trở đi thì cha mẹ nên
đọc nguyên văn cả câu chuyện để nâng cao năng lực lý giải cho trẻ. Nhất
là những truyện nhi đồng hầu như rất ít tranh thì không cần cho trẻ
xem tranh để kích thích và giúp trẻ phát huy trí tưởng tượng của mình.
- Về cơ bản ehon là một câu chuyện ngắn, vì thế nếu trẻ tập trung thì
cha mẹ nên đọc liền một mạch đ