Đừng ép con "khôn" sớm

http://www.taisachhay.com

1

https://thuviensach.vn

Đừng ép con "khôn" sớm

Shin, Yee Jin
Woongjin Think Big Co., Ltd., KOREA
Smart Parents, Slow Parenting

ĐỪNG ÉP CON “KHÔN” SỚM
Bản quyền tiếng Việt © Công ty Cổ phần Sách Alpha, 2015

Dự án 1.000.000 ebook cho thiết bị di động

Phát hành ebook: http://www.taisachhay.com
Tạo ebook: Tô Hải Triều

Ebook thực hiện dành cho những bạn chưa có điều kiện mua sách.

Nếu bạn có khả năng hãy mua sách gốc để ủng hộ tác giả,
người dịch và Nhà Xuất Bản

http://www.taisachhay.com

2

https://thuviensach.vn

Đừng ép con "khôn" sớm

MỤC LỤC
ĐỪNG ÉP CON “KHÔN” SỚM .......................................................................... 2
Mở đầu ..................................................................................................................... 5

Hãy thử xét xem mình có tư cách làm cha mẹ hay không? ..............14

Nuôi dạy con một cách từ tốn không phải là chọn lựa mà là tất yếu
...................................................................................................................................22

Những cách hiểu sai lầm về "nuôi con một cách từ tốn" ..................31

Ý nghĩa thực sự của việc nuôi con một cách từ tốn .............................35
Sự căng thẳng của trẻ là nguyên nhân đáng lo hơn ............................40

Bốn phẩm chất cơ bản của bậc cha mẹ nuôi con một cách từ tốn 45
Không nên tin tuyệt đối vào chỉ số IQ .......................................................66

Bí mật bất ngờ bên trong não bộ của trẻ .................................................70

Hiểu sao về giáo dục nhân tài .......................................................................75
Biết đâu con của quý vị cũng là những "bông hoa nở muộn" .........79

Mỗi đứa trẻ có một cách học.........................................................................96

Tìm phương pháp học phù hợp nhất cho con mình ........................ 100

Câu trả lời nằm ở những điều trẻ yêu thích nhất .............................. 105

Lý do tôi cho Kyeong - mo đi học ............................................................. 113

Bốn nguyên tắc mà người mẹ đi làm phải tuân thủ ......................... 119

Lý do người cha rất cần cho việc học của trẻ...................................... 125

Cũng có một dòng sông chảy giữa anh và em ..................................... 133
http://www.taisachhay.com

3

https://thuviensach.vn

Đừng ép con "khôn" sớm

Ý nghĩa của việc trở thành cha mẹ - 1 .................................................... 136
Sự vĩ đại của việc "cùng nhau làm" ......................................................... 143

Dù trẻ có nói dối cũng đừng gắt gỏng .................................................... 151
Vì con, hãy cùng con làm bài tập .............................................................. 155

Trước khi dọa nạt, hãy thảo luận với con! ........................................... 159

Hãy cố tình để trẻ phạm lỗi ........................................................................ 165

Khi không biết lý do trẻ gây chuyện, hãy nhẫn nhịn trước! ......... 169
Không có sự giáo dục nào tuyệt vời hơn những trải nghiệm ....... 173

Lúc muốn dạy "thêm chút nữa" là lúc nên dừng lại ......................... 177

Hãy sống như một tấm gương cho con trẻ! ......................................... 180
Hãy cùng nhau giữ gìn các lợi ích ............................................................ 183

http://www.taisachhay.com

4

https://thuviensach.vn

Đừng ép con "khôn" sớm

Mở đầ u
Có một bé gái học lớp Ba có chỉ số IQ là 136. Tôi đã kết luận là đứa
trẻ đó rất thông minh nhưng người mẹ lại cho biết cô bé còn rất
nhiều thiếu sót so với những bạn cùng trang lứa. Khi mẹ nói ra
điều này, cô bé chỉ nhìn chằm chằm vào mẹ một cách thiếu lễ độ,
trong khi nếu giống như những đứa trẻ bình thường, lẽ ra bé phải
nổi giận hoặc muốn khóc khi người khác nói xấu về mình. Với tôi,
đó là một tín hiệu nguy hiểm.

Tìm hiểu mới biết, ngay từ rất nhỏ, cô bé đã phải học hành vất vả
tới mức một đứa trẻ không thể cáng đáng nổi. Vào kỳ nghỉ, người
mẹ bắt con mình một ngày viết ba bài cảm nhận sau khi đọc sách.
Quá đỗi ngạc nhiên, tôi hỏi người mẹ sao bắt con học nhiều thế thì
nhận được câu trả lời rằng những đứa trẻ khác cũng phải đọc ít
nhất 50 quyển sách trong suốt kỳ nghỉ. Nghe những lời này, tôi
nhanh chóng hiểu được cô bé đã sống như thế nào trong thời gian
qua.

Buổi trò chuyện được tiếp tục nhưng cô bé không dễ mở lòng
mình. Vì thế, tôi đưa người mẹ ra ngoài và trò chuyện riêng với
đứa trẻ. Qua mấy ngày được an ủi, dỗ dành như thế, cô bé đã mở
lời: “Bác sĩ nói thì mẹ còn nghe một chút, chứ cháu nói thì mẹ
chẳng thèm nghe gì cả.”
Câu nói của cô bé khiến tôi ngạc nhiên. Nói chuyện một lúc, tôi
hỏi: “Sao cháu thông minh thế?”

Cô bé bèn hỏi ngược lại tôi: “Cô ơi, cháu thực sự thông minh sao?
Cháu đã đọc sách của cô viết đấy.”

Trong giây lát, tôi chợt rùng mình khi thấy cô bé thực sự không
đối đáp theo kiểu trẻ con. Một chút yên lặng trôi qua. Và rồi cô bé
nói ra những lời khiến ai cũng phải choáng váng: “Trên đời này
chẳng có gì vui hết! Mọi thứ đều buồn chán đến phát bực!”
http://www.taisachhay.com

5

https://thuviensach.vn

Đừng ép con "khôn" sớm

Trẻ nhỏ chưa hiểu gì về thế giới quanh mình nên chúng thường có
tính tò mò và sự nhiệt tình muốn khám phá. Tuy nhiên với cô bé
này, một chút năng lượng và nhiệt tình của trẻ con cũng không
còn. Cuộc trò chuyện cứ thế tiếp diễn, cuối cùng vấn đề mà cô bé
gặp phải cũng được sáng tỏ. Mọi chuyện đều xuất phát từ sự căng
thẳng do học hành quá tải. Với cô bé, việc học thật khó chịu, vất vả
và đáng ghét nhưng bé vẫn phải học mà không thể làm gì khác vì
mẹ ép buộc. Cho nên, những căng thẳng nảy sinh đã bào mòn từng
chút một tính tò mò vốn có của một đứa trẻ. Kết cục, cô bé nghĩ cái
gì cũng là bắt buộc phải làm và luôn chán ghét việc tìm tòi, nghiên
cứu.

Điều trị cho cô bé mà tôi cảm thấy rất đau lòng. Một đứa trẻ có
quyền lớn lên mà không gặp phải vấn đề gì nhưng cô bé này đã bị
tổn thương trong tâm hồn bởi tham vọng phi lý và sự ép buộc của
người mẹ. Vết thương trên cơ thể có thể lành theo năm tháng
nhưng những tổn thương tâm lý chắc chắn không thể xóa mờ
được. Sự thật đáng buồn hơn là không biết làn sóng giáo dục quá
sớm có lắng xuống được hay không.
Dĩ nhiên, không phải tôi không biết đến tâm tình của những người
mẹ bắt con mình học sớm. Tôi hiểu ai ai cũng lo lắng nếu con mình
thua kém bạn bè. Trước khi là một bác sĩ khoa tâm thần trẻ em, tôi
cũng là mẹ của hai đứa trẻ mà…

Hiện tại, tôi vừa nuôi dạy Kyeong-mo, cậu con trai lớn học lớp 12,
vừa phải thử rất nhiều phương pháp giáo dục. Kyeong-mo vốn gặp
trở ngại về khả năng tập trung và vài khiếm khuyết khác nên cháu
thường tự nhốt mình trong thế giới riêng và rất ngại tiếp xúc với
mọi người xung quanh. Lúc học mẫu giáo, Kyeong-mo không hòa
đồng với các bạn và chỉ quanh quẩn một mình bên cái xe lửa đồ
chơi. Con tôi bảo: “Bẩn quá, con không thích!” và suốt cả năm trời
thằng bé không một lần chạm tay xuống lớp cát trải ở sân nhà trẻ.
Dù mùa hè rất nóng nhưng cháu vẫn mặc quần áo dài bên trong
quần soóc rồi mới ra khỏi nhà. Còn khi lên lớp Một, có đứa trẻ nào
http://www.taisachhay.com

6

https://thuviensach.vn

Đừng ép con "khôn" sớm

mang theo quả địa cầu lớn bước vào lớp thì đó đích thị là Kyeongmo. Với bản tính như vậy, cháu luôn giữ khư khư điện thoại di
động bên người như một phần không thể tách rời. Dù đã dặn lòng
phải bình tĩnh nhưng khi nghe cô giáo nói về chuyện này qua điện
thoại, tôi thật sự chỉ muốn bật khóc.

Vì vậy với tôi, Jeong-mo, đứa con thứ hai như món quà ông trời
ban cho. Trong một bài kiểm tra thuộc chương trình nghiên cứu
về sự phát triển trẻ em ở Mỹ, kết quả cho thấy, về tổng thể, Jeongmo phát triển nhanh hơn những trẻ cùng tuổi ít nhất một năm.
Các đồng nghiệp của tôi còn khăng khăng rằng: “Jeong-mo chắc
vào lớp tài năng rồi.” Chắc chắn tôi sẽ hạnh phúc vì Jeong-mo là
đứa trẻ học một biết mười nhưng không hiểu sao cảm giác lo lắng
vẫn dậy lên trong lòng tôi.

Thời gian trôi qua, tôi lại nhận ra một sự thật lớn lao khác, rằng
việc nuôi dạy Jeong-mo cũng chẳng dễ dàng gì hơn so với cậu con
lớn Kyeong-mo. Khi nuôi con, điều khiến tôi thấy khó khăn nhất
chính là bản thân mình. Tôi vừa không hiểu được các con, vừa cản
trở chúng bởi những tham vọng vô ích của mình.

Với con trai đầu lòng, mặc dù tôi chỉ cần dạy con cách giao tiếp với
thế giới xung quanh là đủ nhưng trong lòng tôi luôn cảm thấy
phấp phỏng, lo âu khi nghĩ đến ngày con tôi bị đem ra so sánh với
những đứa trẻ cùng tuổi khác đang ngày một trưởng thành. Vì
vậy, khi thấy Kyeong-mo có phản ứng chống đối, tôi phải ép cháu
ngồi xuống, vừa dỗ dành vừa tìm phương pháp dạy dỗ sao cho
phù hợp.

Trường hợp con trai nhỏ của tôi còn phức tạp hơn thế. Với đứa trẻ
dạy một biết mười như Jeong-mo, lúc nào tôi cũng có cảm giác bị
cám dỗ mãnh liệt muốn “thử dạy điều này một lần xem nào”. Tôi
muốn con làm điều này nhưng cũng muốn con làm thêm điều khác
nữa. Mỗi lần bắt đầu có suy nghĩ như vậy, tôi lại không thể tập
trung được.
http://www.taisachhay.com

7

https://thuviensach.vn

Đừng ép con "khôn" sớm

Nhưng rồi tôi nhận ra, tất cả những chuyện này đều chỉ là tham
vọng của chính mình. Kyeong-mo không mở lòng với tôi, còn
Jeong-mo rốt cuộc cũng bắt đầu nói dối vì những căng thẳng trong
học tập. Nhất là Jeong-mo, cú sốc mà con gây ra cho tôi thực sự
quá lớn, chính Jeong-mo chứ không phải Kyeong-mo gây nên
chuyện. Một ngày nọ, tôi nhận được cuộc gọi từ cô giáo ở trường
mẫu giáo của Jeong-mo báo rằng cháu cố ý giấu quyển vở chính tả
và nói dối là đã đánh mất. Lời nói của cô giáo như cứa vào tim tôi.
Hôm đó tôi yêu cầu Jeong-mo ngồi xuống và hỏi: “Con ghét học
chính tả đến mức nói dối cô giáo cơ à?”
“…”

“Jeong-mo!”

Một lúc sau, Jeong-mo ngẩng đầu lên nhìn tôi, đôi mắt cháu ngân
ngấn nước: “Đã nói là con không học được chính tả rồi mà!”

Đó là lần đầu tiên tôi nghe thấy mấy chữ “không học được” từ
miệng Jeong-mo. Tôi không biết nên nói gì nữa, chỉ nhẹ nhàng xoa
đầu Jeong-mo, dỗ dành cháu và nhận ra sự thể này hoàn toàn chỉ
do sự dại dột của tôi mà thôi.

Làn sóng giáo dục sớm càng lúc càng lan rộng và ngày một nghiêm
trọng hơn. Gần đây, người ta dạy trước chương trình mẫu giáo
cho trẻ lên hai, chương trình lớp Bốn cho học sinh lớp Một, còn
học sinh lớp Bốn lại được dạy trước chương trình trung học. Cùng
một môn học, nếu đứa trẻ này có thể tiếp thu nhanh như những bé
khác thì mọi vấn đề có lẽ sẽ được tháo gỡ. Việc ép con cái học
hành giống như một cuộc đua tốc độ, dù cha mẹ có quyết tâm
không bắt con học quá mức một cách vô lý nhưng không dễ gì giữ
được nguyên tắc đó. Tôi cũng vậy. Là một bác sĩ khoa tâm thần trẻ
em nhưng tôi không thể không thử nghiệm những phương pháp
khác nhau khi nuôi hai đứa con của mình.
http://www.taisachhay.com

8

https://thuviensach.vn

Đừng ép con "khôn" sớm

Việc hằng ngày thử nghiệm vô số phương pháp không phải
chuyện dễ dàng. Nhưng nếu các bậc cha mẹ mong muốn con mình
lớn lên một cách hạnh phúc, hãy giảm bớt từng chút một những
phương pháp như tôi đã thử làm, hãy nuôi dạy con một cách chậm
rãi. Bởi vì kết quả của quá trình vượt qua rất nhiều cám dỗ và
không bắt các con đi học sớm là hai đứa con của tôi đều trở thành
học sinh giỏi và có cuộc sống hạnh phúc. Kyeong-mo học lớp 12 ở
Mỹ, cháu ước mơ trở thành người giúp đỡ những ai gặp khó khăn,
còn Jeong-mo học lớp 8 thích làm nhiều việc đến nỗi trong một
ngày cháu thay đổi ước mơ đến mấy lần mà vẫn thấy vui và đang
tận hưởng những điều đó. Nhìn các con lớn lên một cách hạnh
phúc, tôi có thể khẳng định rằng việc cho trẻ đi học sớm hoàn toàn
không thể đem lại kết quả này được.

Cuốn sách Đừng ép con “khôn” sớm đã ra mắt độc giả được 10
năm, tuy nhiên cơn sóng giáo dục sớm vẫn dần mạnh hơn và làm
tăng số trẻ chịu tổn thương vì điều này. Lòng tôi trĩu nặng. Tâm
trạng tôi cũng như vậy khi đi diễn thuyết cho cuốn sách này trong
lần xuất bản tại Nhật Bản và Trung Quốc. Vì vậy, tôi kết hợp sửa
đổi, bổ sung những cách thức thực tiễn, cụ thể của việc nuôi dạy
con từ tốn trong cuốn Phương pháp học tập cho trẻ chậm tiếp thu.

Nếu các bậc cha mẹ không còn lo lắng hay vội vàng trong chuyện
nuôi dạy con cái, nếu bạn dũng cảm thoát khỏi khuôn mẫu “như
những người khác” để có thể bảo vệ trẻ, thì cuộc sống gia đình
thật hạnh phúc biết bao.

Tháng 6 năm 2010
Shin Yee Jin

http://www.taisachhay.com

9

https://thuviensach.vn

Đừng ép con "khôn" sớm

Chương 1. Cha mẹ thông minh nuôi dạy
con một cách từ tốn
Phẩm chất lớn nhất phải có của những bậc cha mẹ muốn nuôi
con tốt là đủ hiểu biết để chờ đợi mà không vội vã. Tokugawa
Ieyasu, vị Tướng quân đầu tiên của Nhật Bản đã nói: “Cuộc đời
con người giống như việc cõng hành trang nặng trĩu và đi bộ
trên con đường dài, tuyệt đối không được vội vàng.”
Đứa trẻ như thế nào thì tương lai sẽ thành công?
Công việc hằng ngày của tôi là gặp gỡ hơn hai mươi đứa trẻ cùng
với mẹ của chúng.

Cả ngày đối diện với những người luôn than thở mệt mỏi và gặp
tổn thương về mặt tinh thần như thế không phải là việc dễ chịu.
Nếu tìm được cách giúp đỡ và nhìn thấy họ hồi phục, tôi rất vui và
cảm thấy mình có ích. Tuy nhiên, cũng có những lúc tôi thấy mình
thật kém cỏi trong công việc này.

Mỗi khi nhìn thấy khoảnh khắc cười rạng rỡ của hai đứa con trai,
mọi mệt mỏi trong tôi đều tan biến một cách kỳ diệu. Mỗi lần như
vậy, tôi lại thấy biết ơn các cậu bé của mình. Chắc hẳn các bà mẹ
khác cũng cùng chung tâm tình này với tôi.
Thế nên, dù có hôm tôi về nhà muộn vì cuộc họp đột xuất thì ngay
khi vừa tháo giày xong, việc đầu tiên tôi làm là để mắt đến bọn trẻ.
Tôi cứ ngắm nhìn các con ngủ hồi lâu và tự hỏi những đứa bé này
khi lớn lên sẽ thành người như thế nào. Và rồi tôi lại thấy lo lắng,
không biết phải làm thế nào để nuôi dạy chúng cho tốt.

Liên quan đến vấn đề này, giáo sư xã hội học Jo Han Hye-jeong của
Đại học Yeon-se dự đoán rằng trong tương lai, xã hội của chúng ta
sẽ tiến tới một xã hội tiềm ẩn nhiều nguy cơ chưa thể nói trước
được. Vì vậy giáo sư cho rằng, kiểu suy nghĩ hiện nay “cứ học cho
http://www.taisachhay.com

10

https://thuviensach.vn

Đừng ép con "khôn" sớm

giỏi rồi vào một trường đại học tốt thì sẽ trở thành người tài giỏi,
được xã hội công nhận” sẽ không còn phù hợp nữa.

Tôi cũng suy nghĩ một cách tích cực về việc xã hội tương lai sẽ dần
tiến đến chỗ tiềm ẩn nhiều hiểm nguy và khó xác định như lời giáo
sư Jo. Nếu so sánh với những thế hệ trước đây vốn dựa vào vài ba
mối quan hệ họ hàng – đồng hương – đồng khóa thì dường như xã
hội mà con cái chúng ta sẽ bước vào đúng thực là một thế giới rất
thú vị. Một thế giới không có những khóa học cho nhân tài được
định sẵn, một thế giới mà thước đo thành công phụ thuộc vào nỗ
lực và ý chí của bản thân, chỉ nghĩ đến thôi cũng thấy thật tuyệt
vời.

Nhưng việc ý thức về tự do cá nhân ngày càng cao khiến người ta
không thể không lo lắng rằng “nỗi bất an về sự tồn tại” có lớn dần
lên hay không. Vì nỗi bất an ấy mà con người tìm đến sự nương
tựa trong tôn giáo, hôn nhân và gia đình. Rất khó để tự tìm thấy ý
nghĩa cho sự tồn tại từ chính bản thân mình nên người ta tìm
kiếm điều đó từ bên ngoài.

Một số người cho rằng điều này giống như xiềng xích trói buộc
cuộc sống và triệt tiêu ý thức tự do của con người nhưng nhận
định này phần nào cho thấy, con người có bản tính muốn bị trói
buộc bằng những lo lắng về sự tồn tại của bản thân.

Tuy nhiên, nếu con người cứ luôn phát triển năng lực để có thể
làm những việc theo ý mình thì nỗi bất an ấy cũng ngày càng lớn
hơn. Không thể nói hết nỗi lo khi con người đối diện với sự tự do
không thể kiểm soát, kể cả gánh nặng khi phải chọn lựa và chịu
trách nhiệm về mọi thứ. Lý do của những nỗi lo, gánh nặng này là
vì người ta phải một mình tự tìm cách giải quyết mọi chuyện.

Trong sự biến đổi không ngừng của xã hội, việc chúng ta cần làm
nhất cho con cái là gì? Khi xã hội đang ngày càng khó đoán trước,
tự do cá nhân càng lớn và mức độ chọn lựa ngày càng phong phú
thì điều cần nhất là “ý thức về cái tôi”. Ý thức về cái tôi chính là sự
http://www.taisachhay.com

11

https://thuviensach.vn

Đừng ép con "khôn" sớm

tự nhận biết mình là ai dựa trên sự tổng hợp của cảm giác nội tâm
về cá nhân, về bản ngã và những nhận định, đánh giá bên ngoài.
Điều này đòi hỏi khả năng tự chủ, không để bản ngã của mình chịu
ảnh hưởng của môi trường bên ngoài. Người có được khả năng
này dù ở một mình cũng không cảm thấy đơn độc, không những
không xâm phạm đời tư của người khác mà còn trở thành chỗ dựa
tinh thần vững chắc.

Hơn nữa, người ý thức cao về cái tôi biết nhìn nhận bản thân bằng
con mắt khách quan. Họ có khả năng nhanh chóng tìm ra việc mà
bản thân mong muốn. Dĩ nhiên cũng không có gì để bàn cãi khi
cho rằng đây là con đường tắt của sự thành công trong xã hội
tương lai.

Vì vậy, tôi muốn các con của mình lớn lên sẽ trở thành người có ý
thức rõ ràng về cái tôi. Tuy nhiên, cái gọi là ý thức về cái tôi không
phải là chuyện một sớm một chiều mà có thể đạt được. Nó không
được tạo ra từ nền giáo dục ép buộc và lấy việc học thuộc lòng làm
chính yếu. Cái tôi là điều trẻ nhận được một cách khó khăn và
muộn màng thông qua cả một quá trình, bắt đầu từ giây phút
được sinh ra, biết đến mẹ, biết đến thế giới qua người mẹ rồi bước
ra va chạm với cuộc đời, vượt qua vô vàn thất bại và nản lòng.

Ý thức về cái tôi của trẻ nhỏ dần có được qua ký ức về những va
chạm với cuộc sống, những lỗi lầm và bài học mà chúng rút ra. Trẻ
nhìn lại chính mình và hình thành bản ngã qua việc nhận ra rằng
“điều này là không được, đây không phải là cách hợp với mình”.
Nói một cách dễ hiểu là, trẻ bị vấp ngã nhiều bao nhiêu thì ý thức
về bản thân càng mạnh mẽ bấy nhiêu. Tuy nhiên, hầu hết các bà
mẹ chúng ta lại không cho trẻ cơ hội được thỏa thích trải nghiệm
và thất bại mà chỉ thúc ép trẻ theo con đường an toàn duy nhất mà
những người khác đang đi.
Điều đó đã gây nên những kết quả như hiện nay. Trẻ em phải học
hành “trối chết” theo sự bắt buộc của cha mẹ và nhà trường để
vào được đại học, rồi lại đau đầu về ý nghĩa sự tồn tại của bản
http://www.taisachhay.com

12

https://thuviensach.vn

Đừng ép con "khôn" sớm

thân và ý thức về bản ngã. Trước đó, mọi thứ thuộc về cá nhân của
trẻ đều bị lấy đi và trẻ sống một cách thụ động, vậy thì đương
nhiên trẻ sẽ loay hoay, luẩn quẩn khi phải tìm lại chính mình. Vào
lúc phải nghiêm túc suy nghĩ và lo lắng về ý nghĩa thực sự của
cuộc đời hay về phương hướng sống, trẻ lại vấp phải vấn đề mang
tên “sự thiết lập ý thức về cái tôi” một cách muộn màng và trở nên
lúng túng.

Đối với trẻ, chỉ cần tìm thấy đúng điều mình thích đã được xem là
thành công một nửa. Nhưng để tìm được “đúng” thì cần thời gian
lâu dài và thử nghiệm nhiều phương pháp. Cha mẹ không thể làm
điều này thay trẻ, tuyệt đối không nóng vội và cũng đừng thúc ép
trẻ.

Ngược lại, hãy nhìn nhận lại vấn đề nếu như trẻ quá tuân theo ý
muốn của cha mẹ. Những trẻ mà sai gì làm đó, thiếu khả năng tự
quyết khó có thể thích ứng được với xã hội. Điều này cũng có
nghĩa là trẻ thiếu ý thức về cái tôi.

Những người có ý thức nổi trội về cái tôi sau này sẽ dễ dàng thành
công. Vì vậy từ bây giờ, việc cha mẹ phải làm là không ngừng dành
thời gian và kiên trì quan sát xem điều trẻ thực sự muốn là gì để
việc xác lập ý thức về cái tôi của trẻ không trở nên muộn màng
hơn nữa vì bất cứ lý do gì.

http://www.taisachhay.com

13

https://thuviensach.vn

Đừng ép con "khôn" sớm

ư cách

Hãy thử xét xem mình có t
mẹ hay không?
Tôi từng nghe câu nói: “Trời sinh voi, trời sinh cỏ.” Câu nói này có
thể giải thích theo nhiều nghĩa khác nhau, nhưng với tư cách là
một bác sĩ khoa tâm thần trẻ em và là người mẹ đang nuôi hai con
thì tôi không tán đồng câu nói này. Vì trước hết câu này có nghĩa
là, chỉ cần được sinh ra thì dù thế nào đi nữa, đứa trẻ đương nhiên
sẽ lớn lên và làm vui lòng cha mẹ.
Thực tế, không có suy nghĩ nào nguy hiểm như điều này. Đúng là
về mặt thể chất, nếu trứng của người nữ và tinh trùng của người
nam gặp nhau thì sẽ tạo thành bào thai. Nhưng để nuôi nấng một
đứa trẻ, người ta còn phải đáp ứng được những điều kiện cần
thiết khác. Nếu có con khi tâm lý chưa sẵn sàng thì cả cha mẹ lẫn
trẻ đều buồn phiền và chắc chắn bất hạnh sẽ tìm đến cuộc sống
của họ.

Có lần, một cô gái mới sinh con đầu lòng đã cùng mẹ đẻ đến phòng
khám của tôi. Cô gái có khuôn mặt trẻ hơn độ tuổi ngoài hai mươi
của mình. Chỉ cần nhìn qua khuôn mặt của bà mẹ trẻ tôi đã thấy
ngay sự lo lắng.

Nguyên nhân là đứa bé đầy năm khó chịu trong người và hay quấy
khóc khiến người mẹ rất vất vả. Tuy nhiên, mọi chuyện đều do
người mẹ đẻ giải thích, còn cô con gái trẻ đang nuôi con của bà chỉ
im lặng ngồi bên. Biểu hiện ngây thơ của cô nói lên rằng: “Tôi
chẳng biết gì cả.” Tôi cảm thấy trên thực tế, người vất vả trong
chuyện nuôi đứa bé chính là người mẹ đẻ, chứ không phải cô gái
trẻ kia. Hỏi qua mấy câu, tôi biết cô gái mang thai ngoài ý muốn
rồi sinh con nhưng cô ấy chưa đủ trưởng thành về tâm lý, vẫn
mang suy nghĩ của tuổi dậy thì. Tôi có cảm giác không phải mình
đang đối diện với một bà mẹ trẻ mà là đang trò chuyện với cô nữ
sinh cấp ba giàu tình cảm. Cô gái sống dựa dẫm vào người mẹ đẻ,
http://www.taisachhay.com

14

https://thuviensach.vn

Đừng ép con "khôn" sớm

ngay cả đời sống hôn nhân cô ấy còn chưa thích ứng được, nói gì
tới tư cách là một người mẹ.

Không biết nếu nói rằng “đứa con của một người mẹ trẻ như vậy
gặp phải vấn đề là điều đương nhiên” thì có nặng lời quá hay
không, nhưng thực tế là vậy. Nếu cha mẹ không chuẩn bị những
điều mà người làm cha, làm mẹ nhất thiết phải có thì rốt cuộc đứa
trẻ sẽ lớn lên trong sự thiệt thòi. Hiện tại, bản thân họ chưa nhận
ra điều đó nhưng tôi đã gặp rất nhiều cặp cha mẹ, những người
chưa sẵn sàng với việc kết hôn ở phòng khám của mình. Họ không
có thiếu sót về mặt nhân cách nhưng đa số sẽ gặp bất ổn khi nuôi
con. Nếu trước khi sinh con, mỗi người đều có cơ hội nhìn lại bản
thân, dù chỉ một lần, xem mình đã sẵn sàng làm cha mẹ hay chưa
thì về sau, họ sẽ không phải hối hận vì quá vội vàng sinh con hoặc
phải trải qua những mâu thuẫn trong quá trình nuôi dạy trẻ.

Đương nhiên, tiêu chuẩn để trở thành cha mẹ với từng người sẽ
khác nhau, tùy theo hoàn cảnh bản thân và quan điểm cá nhân,
nhưng nhìn chung, những điều “nhất định phải có” như sau:
1. Phải thích nghi với đời sống hôn nhân

Hai con người có cuộc sống trước đây hoàn toàn khác nhau, giờ
gặp nhau và cùng chia sẻ cuộc sống chung không phải là điều dễ
dàng như ta vẫn nghĩ. Hơn nữa, người vợ còn phải tìm cách xây
dựng tổ ấm, lo liệu việc đối nội đối ngoại hai bên gia đình. Như
vậy, người vợ phải thích ứng với những điều mới mẻ, bắt đầu từ
việc nội trợ vặt vãnh đến những chuyện lớn nhỏ trong nhà, đương
nhiên là cả vấn đề kinh tế. Nếu phụ nữ gặp người chồng có khuynh
hướng gia đình và được sẻ chia, giúp đỡ thì thật may mắn. Nhưng
nếu ngược lại thì khi đứng trước chuyện nuôi dạy con cái, người
mẹ phải dung hòa mọi thứ và tạo môi trường yên ổn để đứa trẻ
được lớn lên trong sự bình an, thoải mái.

Nuôi nấng đứa con đầu lòng càng khó khăn gấp bội bởi đa số phụ
nữ đều sinh và nuôi con đầu lòng trước khi thích ứng được với đời
http://www.taisachhay.com

15

https://thuviensach.vn

Đừng ép con "khôn" sớm

sống hôn nhân nên việc nu