https://thuviensach.vn

Table of Contents
Lời tác giả
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27

https://thuviensach.vn

Lời tác giả
“Chúng tôi có đôi mắt đã chết, nhưng trái tim vẫn đang sống”. Lần đầu tiên
tôi nghe câu nói này năm
12 tuổi, từ miệng một cậu bé mù mà tôi tình cờ làm quen trong công viên.
Câu chuyện của cậu bé ấy về cuộc đời mình làm xao động lòng tôi, đến nỗi
tôi quyết định thử đóng vai người mù để chiêm nghiệm nỗi đau tinh thần
mà cậu phải chịu đựng hàng ngày, hàng giờ. Đợi đến kỳ nghỉ hè, tôi quyết
“cất giấu” đôi mắt của mình trong vài ngày. Kết quả là tôi sống được ba
ngày với dải băng đen bịt mắt. Không có một ngoại lệ nào cả - suốt 72 giờ
tôi sống cuộc sống của người mù. Ăn uống, đi dạo trong sân, chơi với con
chó cưng của mình, thay sách thường bằng sách nói, nghe tivi…
Xin nói ngay – rất dễ sợ. Thỉnh thoảng có cảm giác không thể chịu đựng
nổi. Ngay trong ngày đầu tiên (ôi, ngày mà nói làm gì – ngay giờ đầu tiên),
tôi đã muốn giật phắt cái mảnh băng đen ấy ra và không bao giờ tiến hành
những cuộc thử nghiệm như thế nữa. Xin nói thực lòng, chính tôi cũng
không biết làm sao tôi có thể vượt qua được ba ngày “đen tối” đó.
Nhưng dù sao điều đó cũng không giúp cảm nhận được đến tận cùng những
gì người mù phải chịu đựng. Bởi vì tôi biết rằng một ngày, hai ngày rồi ba
ngày sẽ trôi qua và tôi sẽ lại được nhìn thấy mẹ, thấy bầu trời xanh, bãi cỏ
xanh, ráng chiều hồng nhạt. Một lần, trong đầu tôi xuất hiện ý nghĩ: “Nếu
bỗng cứ thế này vĩnh viễn thì sao?”. Lòng dạ trở nên bồn chồn bất an. Đêm
cuối cùng, tôi nằm hoài không sao ngủ được, không chỉ chực khóc thầm mà
còn muốn khóc ầm lên. Có một chuyện tôi không sao lý giải nổi – hoặc đó
là ảo ảnh, hoặc chỉ là sự trùng hợp ngẫu nhiên: ngay sau khi tháo băng bịt
mắt, tôi ngước mắt nhìn lên bầu trời và trông thấy một chiếc cầu vồng. Tôi
rất thích ngắm nhìn cầu vồng và thường buồn tiếc khi nó biến mất. Nhưng

https://thuviensach.vn

hôm đó không hiểu tại sao tôi không cảm thấy hứng thú cho lắm. Ý nghĩ
đầu tiên vụt đến trong đầu: người bạn của tôi không bao giờ có thể nhìn
thấy vẻ đẹp lung linh ấy. Và lúc đó tôi tự hứa với lòng mình: “Một khi còn
sống trên đời, tôi còn nỗ lực giúp đỡ người mù!”.
Một học sinh có thể làm gì để giúp người khiếm thị? Tôi bắt đầu thu thập tư
liệu, làm quen với các huấn luyện viên dạy chó dẫn đường, liên hệ thư từ
với những người khiếm thị và cuối cùng, tôi viết nên cuốn sách về một cậu
bé mù và người bạn bốn chân của cậu – con chó dẫn đường Trison thuộc
giống Labrador. Tất nhiên, tôi đặt tên cho cuốn sách là “Cầu vồng tặng bạn”
(Bản dịch tiếng Việt có tựa đề “Chó dẫn đường phiêu lưu ký”).
Sau khi xuất bản ở Nga, cuốn sách lập tức được dịch ra tiếng Đức và được
Hội các nhà văn sáng tác bằng tiếng Nga của Cộng hòa Séc cho đăng tải
trên tạp chí Prague
chuyện cảm động không đến từ con người
Parnas, sau đó còn được dịch sang tiếng Bulgaria, tiếng Anh và tiếng Thụy
Điển. Một số nhà hảo tâm đã tài trợ cho kế hoạch xuất bản cuốn “Cầu vồng
tặng bạn” ở Nga bằng chữ nổi Braille trên giấy. Hiện cũng đang có dự án
xuất bản cuốn sách này bằng phiên bản điện tử để người khiếm thị có thể
đọc qua màn hình chữ nổi. Đây là một dự án rất tốn kém. Tuy nhiên, Quỹ
“Những trái tim đang sống” do tôi đề xướng hiện đang phát triển rất mạnh,
đã quyên được một số tiền khá lớn, đủ để thực hiện một số dự án có mục
đích giúp đỡ người khiếm thị ở Nga.
Nhưng có một điều đáng tiếc, không phải tất cả những người khiếm thị đều
có chương trình phần mềm đặc biệt để đọc sách điện tử, không phải ai cũng
có khả năng tài chính để có thể sở hữu màn hình chữ nổi Braille. Vì thế, rất
nhiều người khiếm thị yêu cầu xuất bản sách nói. Đối với họ, đó là phương
thức duy nhất để tiếp cận với nền văn học cổ điển và đương đại.

https://thuviensach.vn

Xin hãy tin rằng người khiếm thị cũng là những con người giống hệt chúng
ta. Trong số họ có không ít tài năng sáng tạo – những nhà thơ, nhạc sĩ, ca sĩ,
nhà sáng chế và thậm chí có cả những họa sĩ, vận động viên thể thao. Giống
như chúng ta, họ cũng biết yêu thương, vui mừng, buồn chán, đồng cảm –
tóm lại, mắt họ đã chết nhưng tim họ vẫn sống.
Xin hãy chia sẻ với họ một phần trái tim của mình và đặt lên đó một chiếc
cầu vồng dành tặng những người khiếm thị!
Nhân dịp những cuốn sách của tôi được xuất bản bằng tiếng Việt, với tất cả
trái tim mình, tôi xin chân thành bày tỏ lòng biết ơn Công ty First News và
dịch giả Phạm Bá Thủy về những nỗ lực to lớn nhằm giới thiệu những tác
phẩm của tôi đến bạn đọc. Hi vọng, đây là bước khởi đầu thuận lợi cho mối
quan hệ hợp tác lâu dài. Tôi rất mừng vui khi sách của tôi đã tìm được bạn
đọc ở đất nước Việt Nam hiếu hiền, tươi đẹp. Tôi cũng hi vọng sẽ có một
ngày, bản dịch tiếng Việt những cuốn sách nói về con chó dẫn đường của tôi
sẽ đến được với người khiếm thị Việt Nam qua phiên bản sách nói hoặc
sách điện tử. Hẹn gặp lại cùng hai cuốn sách tiếp theo của tôi về chú chó
Trison dũng cảm mà tôi vừa mới hoàn thành.
Với tất cả lòng kính trọng chân thành và niềm hi vọng vô biên.
- Mikhail Samarsky

https://thuviensach.vn

Phần 1 Đường về nhà

https://thuviensach.vn

1
Tôi đang đứng với người đầu tiên được tôi dẫn  đường, ông cụ Ivan
Savelievich (nay cụ đã về cõi vĩnh hằng), ngay trước lối đi băng ngang qua
đường dành cho người đi bộ, chờ đèn xanh. Nhiệm vụ của tôi là canh chừng
cho đến khi tất cả xe cộ từ hai hướng dừng hẳn. Không những dừng hẳn, mà
còn phải dừng đúng vị trí quy định. Các bạn là người, chắc các bạn nghĩ
rằng việc kẻ lằn sọc dưa dành cho người đi bộ ở trước cột đèn tín hiệu giao
thông là thừa. Nhân tiện đây, tôi xin đề nghị các đồng chí lái xe chớ lấn lên
phần kẻ sọc dưa ấy. Người sáng mắt thì đơn giản rồi, họ có thể vòng tránh
mũi xe và đi tiếp. Nhưng người được tôi dẫn đường thì không thể nào hiểu
ngay được là tôi muốn gì – đang đi thẳng theo lối băng ngang đường, bỗng
dưng con chó dẫn đường lại kéo mình sang hướng khác. Các bạn có hiểu
không? Tôi không biết nói tiếng người. Tôi chỉ biết ư ử trong họng và kéo
sợi dây nối từ băng đai(*) trên ngực tôi đến tay người mà tôi dẫn đường,
thậm chí đôi khi còn phải sủa lên vài tiếng. Người được tôi dẫn đường có
thể bối rối, dừng lại để phán đoán xem có phải tôi bày ra trò gì kỳ cục hay
không, và gõ đầu gậy xuống mặt đường hoặc lên ngay đầu xe. Cộc, cộc,
cộc. Không ít tài xế thò đầu ra mắng: “Làm trò gì thế, điên à? Trầy hết xe
người ta”. Nhưng ông ấy không phải kẻ điên. Ông ấy phải xác định xem có
cái gì đang hiện diện ngay trước mặt. Không phải lúc nào cũng có thể sờ
mọi thứ bằng tay, vì có những thứ mà sờ vào thì bàn tay cứ gọi là đi đứt
luôn.


(*) Beast - band: Thiết bị chuyên dụng dành cho chó dẫn đường.


Tóm lại, trong lúc phân bua thì đèn vàng nhá lên, rồi đèn xanh bật sáng,
những chiếc xe đang dừng bắt đầu rồ máy. Khi các tài xế đạp chân ga - đó
chỉ mới là một nửa tai họa. Còn có những gã cuồng vừa nhấn ga vừa bóp
còi inh ỏi, như thể muốn gào lên: “Lão mù kia, qua lẹ chút coi!”. Họ còn
https://thuviensach.vn

huýt gió, búng lưỡi, kiểu như hối thúc tôi. Các bạn người ơi, giá các bạn
biết rằng những lúc như thế, tôi chán các bạn đến mức nào. Đôi khi nhìn
các bạn mà nghĩ: tại sao các bạn không biết xấu hổ nhỉ? Bởi vì tai họa có
thể xảy ra bất cứ lúc nào, với bất cứ ai. Chẳng lẽ nhanh được vài giây là các
bạn sướng bụng lắm sao? Các bạn người ơi, tôi hết lòng cầu mong: hễ nhìn
thấy người mù có chó dẫn đường (tôi cũng là chó dẫn đường đấy), xin hãy
hành xử bình tĩnh, nhẹ nhàng hơn một chút, đừng làm chúng tôi giật mình,
hoảng sợ, đừng gây tai nạn. Các bạn đồng ý chứ?


Ấy, cũng có lúc, chúng tôi đang đứng chờ đèn ở trước làn kẻ sọc dưa bỗng
lỗ mũi bên phải của tôi ngửi thấy một thứ mùi có thể giết chết con người ta
được. Cái thứ mùi quen thuộc đến mức quặn thắt cả dạ dày – tôi từng ngửi
thấy mùi này khi đi ngang qua một ki-ốt có biển đề “Gà nướng Shawarma”.
Tôi cố gắng tập trung nhìn đường,  nhưng một góc con mắt vẫn liếc xéo
sang bên và nhìn thấy một miếng thịt gà ướp nho đã được nướng vàng
ruộm, thơm phức… Cho đến tận bây giờ tôi vẫn không biết tại sao lúc đó
tôi có thể kiềm chế bản thân để không vồ lấy miếng mồi ngon tuyệt đó. Thế
mới biết, trường dạy chó để lại trên từng học viên dấu ấn kỷ luật sâu đậm
đến mức nào.


Tất nhiên là tôi vô cùng cảm ơn các bạn người về tình thương mến, về lòng
tốt muốn đãi miếng ăn ngon, nhưng các bạn người ơi, lúc này tôi đang làm
nhiệm vụ. Các bạn có hiểu không? Tôi không phải là chú cún con luôn
được nuông chiều đang nhàn rỗi vô tư dạo chơi cùng chủ. Tôi đang làm
việc. Tôi nói nghiêm túc nhé: không phải chỉ đơn giản là tôi đi cùng với
người mù đâu, mà chính là tôi đang lao động đấy. Công việc của tôi chẳng
nhẹ nhàng chút nào. Nhiệm vụ của tôi là đưa người mù được tôi dẫn đường
đến nơi nào mà người ấy cần đến, và không chỉ có thế mà còn phải làm sao
để trong lúc đi, người đó không bị vấp ngã, không cụng đầu vào cột đèn,
thậm chí không vô tình bước vào vũng nước. Tôi có nghĩa vụ phải cảnh báo
về các loại trở ngại trên đường, phải luôn kịp thời dừng lại trước các
chướng ngại vật và tạo điều kiện cho người đó dùng gậy kiểm tra, xác định
https://thuviensach.vn

cụ thể xem vật chướng ngại trước mặt mình là gì. Nếu vật chướng ngại
chắn mất một phần lối đi, tôi sẽ vòng sang trái hoặc sang phải và như vậy,
thông qua sợi dây nối, tôi hướng dẫn người mù vòng tránh theo tôi. Ngoài
ra, tôi còn phải để ý giúp người mù được tôi dẫn đường tránh được những
cành cây sà thấp hoặc những vật chướng ngại nằm ở tầm chiều cao của
người ấy. Nhiệm vụ của tôi cũng bao gồm cả việc giúp người mù được tôi
dẫn đường không bị va vào người khác. Khi lên xuống các phương tiện giao
thông công cộng như xe buýt hay tàu điện, tôi phải tìm đúng cửa lên hay
cửa xuống. Tóm lại, đủ thứ chuyện cần phải quan tâm, lưu ý.


Liệu các bạn có hình dung nổi công việc của chó dẫn đường là gì không?
Nếu bạn nào trả lời rằng “có” thì chớ trách, tôi sẽ cắn bạn đấy! Chớ hấp tấp
tự tin thái quá! Hãy đừng vội nói “có”. Để hình dung được và hiểu tường
tận công việc của tôi, xin mời bạn thử đeo băng đai lên mình và bỏ ra vài
năm để đi cùng những người “chủ” đáng thương của mình. Hẳn các bạn đã
để ý thấy rằng tôi dùng từ chủ trong ngoặc kép.


Vâng, quả có một số người mù coi mình là chủ của chó dẫn đường, mặc dù
không có chúng thì họ không thể đi đâu lấy nửa bước.


Nếu tôi muốn cho người tự cho mình là chủ của tôi đập trán vào tường hay
va đầu vào cột chẳng hạn thì đối với tôi, việc ấy dễ như trở... bàn chân (xin
nói thêm, tôi thuộc giống chó Labrador và là bà con với con chó của một
chính trị gia tiếng tăm). Nhưng tôi là một con chó đặc chủng, chuyên
nghiệp, được đào tạo trong trường dạy chó dẫn đường suốt hai năm, tương
ứng với 10 năm của loài người. Trong khoảng thời gian 10 năm đó, các bạn
đã có thể lấy được hai cái bằng đại học. Dĩ nhiên tôi không bao giờ chơi trò
bẩn để làm hại người mà tôi dẫn đường. Nhiệm vụ của tôi là bảo vệ người
đó tránh mọi rủi ro trên đường và không bị lạc lối. Nhưng rất buồn lòng khi
nghe người ta nói: chủ của mày… Người mà tôi dẫn đường không phải là
chủ của tôi. Đó là bạn của tôi. Tôi dám bảo đảm rằng trong số những người
bạn hai chân của người đó không một ai có thể trung thành và tận tụy như
https://thuviensach.vn

tôi. Các bạn có thể nhếch mép cười khẩy, thậm chí cho tôi cái đá, nhưng
điều đó vẫn là sự thật không gì lay chuyển nổi. Chính các bạn đã nghĩ ra
câu thành ngữ “Thật tốt khi chó là bạn ta, nhưng thật tệ khi bạn ta là chó”.
Các bạn đã nghĩ ra, nhưng lại không suy nghĩ cho thật kỹ, dù Tạo hóa đã
ban cho các bạn trí tuệ và năng lực tư duy. Nếu bạn của các bạn là chó thì
đã sao nào? Nhưng thôi… Tôi đã hiểu các bạn ngụ ý gì trong câu thành ngữ
ấy. Vì vậy tôi không tự ái đâu.


Tóm lại, nếu các bạn thấy câu chuyện này là thú vị, tôi xin kể tiếp.


Tôi đã được 5 tuổi. Tính theo tuổi của loài người thì tôi lớn tuổi hơn gấp đôi
so với người mà tôi dẫn đường hiện nay (Sahka lúc này 13 tuổi). Trước đây
tôi từng làm việc với một ông già hưu trí bị mù, ông cụ Ivan Savelievich.
Đó là một con người tuyệt vời và là một người bạn tốt của tôi. Thậm chí cụ
còn cho phép tôi nằm lăn trên giường của cụ. Mỗi khi về đến nhà, cụ Ivan
Savelievich liền tháo băng đai trên ngực cho tôi, cho tôi ăn, chải lông cho
tôi và nói:


- Nào, Trison, nghỉ ngơi đi con.


Các bạn nghĩ rằng đeo cái băng đai ấy trên mình mà đi lại nhẹ nhàng lắm
sao? Buổi tối, khi thoát được khỏi băng đai, tôi khoan khoái nằm ngửa ra,
đưa bốn chân lên trời, duỗi thẳng mình hết cỡ, sau đó chạy nhảy đôi chút,
chơi với quả bóng tennis. Ông cụ Ivan Savelievich không bao giờ la mắng
tôi, kể cả cái lần tôi làm vỡ bình hoa. Ông già hiểu rằng chỉ là do tôi sơ ý
mà thôi. Tôi xấu hổ lắm, chỉ biết nép sát vào chân cụ, khẽ rên ư ử. Cụ vuốt
ve tôi và bảo:


- Đừng khóc nữa, Trison, mặc kệ cái bình hoa. Bình vỡ là điềm lành đấy.
Vận may sắp đến rồi.



https://thuviensach.vn

Tới giờ tôi vẫn không hiểu nổi, vận may nào có thể đến từ cái bình hoa vỡ?
Tôi cũng chưa bao giờ nghe người ta nói điều đó trên tivi.


Thế rồi ông cụ Ivan Savelievich của tôi qua đời. Sau khi cụ mất, người ta
trả tôi về trường. Tôi buồn và nhớ ông bạn già của mình làm sao! Đến
miếng ăn cũng không nuốt nổi. Lúc nào cũng lo nghĩ, không biết người ta
sẽ giao tôi cho ai…



Tôi không biết số phận tình cờ đưa đẩy thế nào mà một ngày nọ, Sashka,
chủ… à không, người được tôi dẫn đường hiện nay, đến trường của chúng
tôi.


Nếu bạn là người sáng mắt và chưa bao giờ gặp phải những vấn đề của
người khiếm thị thì nhân đây tôi sẽ giải thích cho bạn. Trước khi chúng tôi
(chó dẫn đường) được giao cho người ch… (các huấn luyện viên quen gọi
những người mà chúng tôi dẫn đường là chủ của chúng tôi nên tôi cũng
thỉnh thoảng buột miệng gọi theo), tóm lại, trước khi được giao cho người
mới, chó dẫn đường phải có một khoảng thời gian làm quen với người đó,
tìm hiểu tính nết, ngoại hình, thậm chí cả mùi đặc trưng của nhau. Dĩ nhiên
chỉ có tôi mới nhìn thấy ngoại hình của người bạn mới, còn người đó do bị
mù nên không thể nhìn thấy tôi, chỉ có thể nghe, sờ và ngửi, để bảo đảm
không bị dị ứng hay lây nhiễm ve, rận. Chỉ loài người  mới rắc rối lắm
chuyện như thế, chứ loài chó chúng tôi đơn giản hơn nhiều.


Tuy nhiên, trong đời chó dẫn đường không phải không có những chuyện kỳ
lạ. Chẳng hạn cô nàng Lada bạn tôi, mặc dù từng làm việc rất tốt với nhiều
người mù, nhưng lại không cách nào tìm được tiếng nói chung với người
tiếp theo. Cuối cùng, người đó phải trả Lada về trường. Cũng xin nói thêm
rằng trường của chúng tôi là trường đào tạo chó dẫn đường rất có bài bản,
quy củ. Nếu có nhu cầu về chó dẫn đường, xin các bạn hãy liên hệ trường
chúng tôi.


https://thuviensach.vn

Tất nhiên là hiện nay tôi không còn có mặt ở trường, nhưng tôi xin bảo đảm
các bạn sẽ không thất vọng về những bạn bè của tôi ở đó. Các bạn có biết là
chúng tôi được huấn luyện và kiểm tra nghiêm ngặt như thế nào không? Ồ,
đủ các bài khảo thí và thử thách…


Nói cách khác, không phải bất cứ con chó nào cũng được nhận vào trường
đâu nhé. Chúng tôi – những “sinh viên” của “trường đại học” ấy – đều phải
giữ được sự cân bằng tâm lý, không bị tác động bởi các loại tiếng ồn (phải
cố làm như không nghe thấy), phải biết phớt lờ lũ mèo đáng ghét, coi chúng
như… chết rồi. Nhưng trong thực tế, dù muốn hay không, chúng tôi vẫn
phải nhìn thấy chúng (làm sao có thể không thấy chúng được?), nhưng tôi
muốn nói là có nhìn thấy cũng đừng để ý đến chúng. Tôi lại sai nữa rồi.
Chúng tôi vẫn để ý đến chúng. Nhưng chúng tôi tuyệt đối không có quyền
phản ứng trước những… trò mèo của chúng. Lũ mèo khốn lợi dụng triệt để
điều khoản này để chọc phá chúng tôi. Tôi nói nghiêm túc đấy.


Xin dẫn chứng một trường hợp xảy ra cách đây không lâu. Tôi dẫn Sashka
vào cửa chung cư để lên cầu thang (cầu thang có rất nhiều bậc, cần phải hết
sức cẩn thận), bỗng nhiên từ căn hộ ở tầng trệt lao ra một ả mèo Ba Tư (gọi
theo nòi hay theo màu lông, hiểu thế nào cũng được). Bộ dạng cô ả trông dị
hợm đến thảm hại, trên cổ đeo chiếc nơ hồng thấy phát ớn, móng được cắt
ngắn, đuôi xù bốc mùi nước hoa gắt chết đi được, hai tai thì như hai cái
chảo ăng-ten định vị, chìa sang hai bên. Tôi xin thề với các bạn bằng danh
dự loài chó rằng trong đầu tôi không hề có ý nghĩ là sẽ gừ lên một tiếng chứ
đừng nói là sủa, mặc dù rất bực con mèo gớm ghiếc ấy. Vậy mà cô nàng
tiểu thư lông vàng chẳng biết điều thì chớ, lại còn “phừ” lên một tiếng rõ to,
xù đuôi ra, cong lưng lại rồi bất ngờ cho tôi một vả vào mõm, ấy, xin lỗi,
vào mặt. Tức điên, nhưng tôi chỉ âm thầm liếm mấy giọt máu mằn mặn
quanh mép rồi lặng lẽ đưa Sashka về nhà. Chứ biết làm gì bây giờ? Chúng
tôi không được phép lơ là nhiệm vụ để ăn thua đủ với lũ mèo ngu ngốc ấy.



https://thuviensach.vn

Trước khi tôi về nhà này, Sashka sống cùng với mẹ và bà. Bố cậu ấy đã qua
đời do một vụ tai nạn xe hơi. Thì ra trong cái ngày định mệnh ấy, Sashka
cũng ngồi trong xe cùng bố. Lúc đó cậu mới 11 tuổi. Bác sĩ đưa ra phán
quyết: mống mắt và thủy tinh thể bị tổn thương vĩnh viễn! Tôi không hiểu
gì lắm về những thuật ngữ y khoa tinh vi phức tạp ấy, chỉ biết rằng kể từ
ngày bị tai nạn, cậu bé không còn nhìn thấy gì được nữa. Trong nhà, mọi
người thường bàn về chuyện có một vị bác sĩ danh tiếng nào đó có thể phục
hồi thị lực cho Sashka, nhưng cụ thể mọi việc sẽ diễn ra như thế nào và khi
nào sẽ diễn ra thì không ai biết. Hiện tại, tôi vừa là bác sĩ, vừa là đôi mắt,
vừa là người bạn của cậu ấy.



https://thuviensach.vn

2
Tôi cùng Sashka nhanh chóng tìm được tiếng nói chung. Kể ra thì ban đầu
tôi cũng có hơi buồn lòng cậu ấy một chút. Chút xíu thôi, không nhiều. Bây
giờ các bạn hãy tự suy luận xem nhé. Các bạn biết rồi, tên tôi là Trison.
Trong thời gian tôi và Sashka cùng tập làm quen với nhau ở trường, cậu ấy
vẫn gọi tôi bằng cái tên đó. Mọi chuyện ổn cả. Sashka xuất sắc vượt qua kỳ
thi sát hạch. Bạn ngạc nhiên lắm sao? Làm việc cùng với tôi, bất cứ người
mới nào cũng đều thi đỗ. Tôi không chỉ đơn giản thực hiện mệnh lệnh của
người mà mình dẫn đường, mà còn thường xuyên thể hiện những sáng kiến
tuyệt vời, đúng lúc, đúng nơi, dĩ nhiên là trong khuôn khổ cho phép.


Tóm lại, mọi chuyện hoàn toàn trôi chảy. Tôi được về nhà sống với Sashka
(mẹ cậu ấy cũng tham gia đưa tôi về đấy). Ở nhà còn có bà ngoại của
Sashka, bà Elizaveta Maximovna(*). Bà ấy đón tôi cũng rất niềm nở. Tôi
chỉ biết tên bà một cách tình cờ – có lần người hàng xóm sang chơi và gọi
bà như thế. Còn trong nhà thì mọi người đều gọi bà bằng “bà”. Tôi để ý
thấy ở loài người có một số điều kỳ quặc. Sashka gọi bà Elizaveta
Maximovna là “bà” thì đã đành rồi, vì cậu ấy là cháu ngoại, đằng này, bà
Svetlana Sergeevna (mẹ của Sashka) cũng gọi bà cụ bằng “bà” luôn. Tôi cứ
nghĩ mãi, tại sao con gái lại gọi mẹ mình bằng “bà”? Loài người các bạn đôi
khi cũng khó hiểu thật đấy. Nhưng mà thôi, chuyện ấy chẳng quan trọng
bao nhiêu.


(*) Gọi tên kèm phụ danh là cách xưng hô kính trọng của người Nga - ND


Còn tôi, tôi là Trison. Các bạn biết đấy, đó là một cái tên. Nhưng liệu các
bạn có biết cái tên ấy có ý nghĩa như thế nào không? Ái chà! Đó không phải
là một cái tên tầm thường kiểu như Tuzik là cái tên thường dành cho chó
đốm công tử bột, hay Rex thường dùng cho những con chó què chân đâu.
https://thuviensach.vn

Ông cụ Ivan Savelievich đã nói cho tôi nghe tường tận về cái tên của tôi.
Tôi không chỉ là hậu duệ của một nòi chó quý, mà tên của tôi cũng là một
cái tên cao quý. Đó là tên của một ông vua Tây Tạng ngày trước. Từ rất lâu
rồi, chắc phải đến hàng mấy trăm năm, vua Trison Dentsen đã nghiệm ra
rằng chỉ có thể đạt được sự giác ngộ bằng con đường tự hoàn thiện về đạo
lý và tinh thần dưới sự hướng dẫn của sư phụ. Tôi không hề khoe khoang
khoác lác chút nào, nhưng phải nói rằng sư phụ của tôi ở trường dạy chó thì
không chê vào đâu được. Hẳn các bạn đã hiểu ra tâm nguyện của tôi. Chẳng
phải nói đùa đâu – tôi ước nguyện trở thành một con chó nòi Labrador được
đốn ngộ tâm Phật.


Thế rồi chẳng biết căn cớ gì mà bỗng dưng Sashka lại gọi tên tôi là Trisha.
Lúc đầu tôi còn không hiểu là cậu ấy gọi tôi hay gọi ai. Một buổi sáng sớm,
cậu ấy thức dậy, quờ tay xuống sàn nhà bên cạnh giường, tìm tôi. Nhưng tôi
không ngốc đến nỗi lại nằm dưới sàn ngay bên cạnh giường. Tôi luôn nằm
ở phía cuối giường để phòng hờ nhỡ đêm Sashka có dậy đi tiểu thì cũng
không giẫm phải tôi. Khi nghe tiếng bàn tay Sashka quờ quạng trên sàn, tôi
nhổm dậy và sủa khe khẽ trong họng để báo cho cậu ấy biết là tôi đang ở
trong phòng. Bỗng tôi nghe cậu ấy nói:


- Tri… Trisha, bạn đang ở đâu vậy?


Tôi ngồi yên, tưởng rằng cậu ấy đang tìm kiếm món đồ chơi nào đó. Tôi
nhìn quanh, thấy chẳng có đồ vật nào khả dĩ tương ứng với cái tên Trisha
cả. Bác gấu bông oai vệ ngồi trong góc phòng. Nhưng hôm qua Sashka đã
nói rằng bác ấy tên là Mập cơ mà. Vậy Trisha là cái quỷ gì? Tôi chẳng hiểu
gì cả. Sashka ngồi thừ một lát trên giường rồi gọi:


- Trison!


A, vậy ra cậu ấy gọi tôi. Tôi chạy đến, dụi mũi vào đầu gối cậu.


https://thuviensach.vn

- Trison yêu quý. Bạn ngủ có ngon không? Có bị lạ chỗ không?


Điều này khiến tôi sửng sốt: hóa ra Sashka thật sự gọi tôi là Trisha. Vụ này
hơi bị lạ à nha. Trisha là cái quỷ gì thế, anh bạn? Sashka, bạn làm sao thế?
Nhưng khổ tâm nhất là tôi không thể làm gì được. Kể từ khi Sashka gọi tôi
như thế, cái tên Trisha gần như gắn luôn với tôi. Tiếp theo sau Sashka, mẹ
Svetlana Sergeevna và bà ngoại Elizaveta Maximovna cũng gọi tôi là
Trisha. Lúc đầu tôi


khó chịu vô cùng. Hễ ai cất tiếng gọi “Trisha!” là lông trên mình tôi dựng
đứng cả lên, cái tên oai hùng của tôi coi như đã bị quên lãng. Đang là hoàng
đế Tây Tạng bỗng dưng bị truất ngôi, biến thành một con chó bông đồ chơi
nào đó.


Giá mà các bạn nhìn thấy tôi nhỉ. Tôi không chỉ đơn thuần là con chó vàng
theo nghĩa có bộ lông màu vàng, mà tôi thật sự là một con-chó-vàng-ròng!
Các bạn không tin ư? Hãy nhìn ngắm tôi thật kỹ dưới ánh nắng Mặt trời
chói chang, đặc biệt là sau khi tôi vừa được tắm và chải lông xong. Vẻ đẹp
ấy không thể tìm thấy ở bất cứ con chó nào. Các bạn hẳn phải tự hào ngất
ngưởng nếu có được những bậc tiền bối oanh liệt, kiêu dũng như tổ tiên tôi.
Tổ tiên của tôi là chó của người Viking và người Basque  – những chiến
binh dũng mãnh và những người thông minh tài giỏi từng sinh sống trên
đảo Newfoundland(*). Trước thế kỷ XVIII, người châu Âu chưa bao giờ
được tận mắt nhìn thấy một con chó thuộc nòi Labrador. Theo những người
đi biển, nếu chúng tôi, chó Labrador, có mặt trên tàu thuyền thì đó chính là
sự bảo đảm cho chuyến hải hành may mắn. Quan niệm ấy vẫn tồn tại cho
đến ngày nay. Nếu cho rằng đó chỉ là sự mê tín dị đoan tầm thường thì các
bạn đã lầm to. Tổ tiên chúng tôi đã giúp đỡ con người rất nhiều. Nếu thuyền
gặp nạn hoặc bị đắm, chó Lab