BÁO CÁO SÁNG KIẾN
ỨNG DỤNG CHATGPT VÀ CANVA AI TRONG TẠO
SƠ ĐỒ TƯ DUY, MÔ PHỎNG THÍ NGHIỆM ẢO VÀ
TRÒ CHƠI TƯƠNG TÁC TRONG DẠY HỌC MÔN
VẬT LÝ LỚP 12 CHỦ ĐỀ VẬT LÍ NHIỆT

Người thực hiện: …………………………........................
Lĩnh vực nghiên cứu: ........................................................
Có đính kèm: ................................................
(Các sản phẩm không thể hiện trong bản in sáng kiến)

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH ĐỒNG NAI
Đơn vị ………….................................……….

BÁO CÁO SÁNG KIẾN
ỨNG DỤNG CHATGPT VÀ CANVA AI TRONG TẠO
SƠ ĐỒ TƯ DUY, MÔ PHỎNG THÍ NGHIỆM ẢO VÀ
TRÒ CHƠI TƯƠNG TÁC TRONG DẠY HỌC MÔN
VẬT LÝ LỚP 12 CHỦ ĐỀ VẬT LÍ NHIỆT

Người thực hiện: …………………………........................
Lĩnh vực nghiên cứu: ........................................................
Có đính kèm: ................................................
(Các sản phẩm không thể hiện trong bản in sáng kiến)

MỤC LỤC

DANH MỤC CHỮ CÁI VIẾT TẮT...............................................................................................................4
ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN.................................................................................................5
II. PHẦN NỘI DUNG SÁNG KIẾN..............................................................................................................1
1. Thực trạng của giải pháp đã biết....................................................................................................1
2. Nội dung giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến........................................................................3
a) Mục đích của giải pháp..............................................................................................................3
b) Nội dung giải pháp.....................................................................................................................3
Tạo sơ đồ tư duy bằng ChatGPT.....................................................................................................3
Tạo sơ đồ tư duy bằng Canva.........................................................................................................8
Tạo mô phỏng ảo bằng Canva AI..................................................................................................10
Tạo trò chơi tương tác bằng Canva AI..........................................................................................13
3. Đánh giá về sáng kiến được tạo ra...............................................................................................15
a) Tính mới...................................................................................................................................15
b) Hiệu quả áp dụng.....................................................................................................................16

STT
1
2
3
4
5
6

DANH MỤC CHỮ CÁI VIẾT TẮT
Từ viết tắt
Ý nghĩa
HS
Học sinh
GV
Giáo viên
NL
Năng lực
CNTT
Công nghệ thông tin
SGK
Sách giáo khoa
THPT
Trung học Phổ thông

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
Kính gửi: Hội đồng công nhận sáng kiến trường ...................
Tôi (chúng tôi) ghi tên dưới đây:
Số
TT

Họ và tên

Ngày
tháng
năm
sinh

Nơi công
tác

Chức
danh

Trình
độ
chuyên
môn

Tỷ lệ (%)
đóng góp vào
việc tạo ra
sáng kiến

Là tác giả đề nghị xét công nhận sáng kiến: Ứng dụng ChatGPT và
Canva AI trong tạo sơ đồ tư duy, mô phỏng thí nghiệm ảo và trò chơi tương tác
trong dạy học Vật lí lớp 12 chủ đề Vật lí nhiệt
- Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến (trường hợp tác giả không đồng thời là
chủ đầu tư tạo ra sáng kiến)1:.…………………………………………………………
- Lĩnh vực áp dụng sáng kiến2: .....................................................................
- Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử, (ghi ngày
nào sớm hơn): ….........................................................
- Mô tả bản chất của sáng kiến3: (Chi tiết theo nội dung II kèm theo)
- Những thông tin cần được bảo mật (nếu có):.....................
- Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến: Để áp dụng sáng kiến
hiệu quả, cần có thiết bị dạy học kết nối Internet ổn định, như máy tính,
máy chiếu hoặc điện thoại thông minh phục vụ cho việc sử dụng công c ụ
AI. Giáo viên cần được bồi dưỡng kỹ năng sử dụng ChatGPT và Canva AI,
đồng thời có sự hỗ trợ của tổ chuyên môn và nhà trường trong việc chia sẻ
học liệu, khuyến khích áp dụng công nghệ vào bài giảng. Ngoài ra, cần có
sự đồng thuận và phối hợp giữa giáo viên, học sinh, nhà tr ường đ ể đ ảm
bảo quá trình triển khai diễn ra thuận lợi.
- Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu đ ược do áp d ụng
sáng kiến theo ý kiến của tác giả4: Việc triển khai sáng kiến giúp tăng hứng
Tên và địa chỉ của chủ đầu tư tạo ra sáng kiến
Điện tử, viễn thông, tự động hóa, công nghệ thông tin, Nông lâm ngư nghiệp và môi trường, Cơ khí, xây dựng,
giao thông vận tải, Dịch vụ (ngân hàng, du lịch, giáo dục, y tế…), Khác…
3
Theo mẫu ở phần II kèm theo.
4
Đánh giá lợi ích thu được theo hướng dẫn quy định tại điểm g khoản 1 Điều 5 của Thông tư số 18/2013/
BKHCN hướng dẫn thi hành một số quy định của Điều lệ Sáng kiến.
1
2

thú học tập, cải thiện khả năng tiếp thu và vận dụng kiến thức của học
sinh. Các bài giảng trở nên sinh động, trực quan hơn nhờ sơ đồ tư duy, mô
phỏng ảo và trò chơi tương tác. Đồng thời, giáo viên tiết kiệm thời gian
soạn bài, nâng cao năng suất và chất lượng giảng dạy . Về lâu dài, sáng kiến
góp phần thúc đẩy chuyển đổi số trong giáo dục , phát triển năng lực số
cho cả giáo viên và học sinh, tạo nền tảng cho việc nhân rộng mô hình d ạy
học ứng dụng AI trong các môn Khoa học Tự nhiên.
- Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu đ ược do áp d ụng
sáng kiến theo ý kiến của tổ chức, cá nhân đã tham gia áp d ụng sáng ki ến
lần đầu, kể cả áp dụng thử (nếu có)5:………………………….……………
- Danh sách những lớp học (đơn vị trường học) đã tham gia áp d ụng
thử hoặc áp dụng sáng kiến lần đầu (nếu có):
Số
TT

Lớp
/Phòn
g
Chuyê
n môn

Trường

Sĩ
số
học
sinh

Nội dung công việc hỗ trợ

Tôi chưa sử dụng kết quả công nhận sáng kiến, kết quả công nhận
phạm vi ảnh hưởng và hiệu quả áp dụng của sáng kiến này lần nào.
Tôi (chúng tôi) xin cam đoan mọi thông tin nêu trong đơn là trung
thực, đúng sự thật và hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật.

Đồng tác giả
(Ký và ghi rõ họ tên)

THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ
NƠI TÁC GIẢ SÁNG KIẾN CÔNG
TÁC/ÁP DỤNG SÁNG KIẾN
(Xác nhận)
(Ký tên, đóng dấu)
5

……, ngày ... tháng... năm .........
Người nộp đơn
(Ký và ghi rõ họ tên)

1

II. PHẦN NỘI DUNG SÁNG KIẾN
1. Thực trạng của giải pháp đã biết
Giáo dục luôn là hành trình không ngừng đổi mới và sáng tạo. Là một
giáo viên, tôi hiểu rằng công việc của mình không chỉ là truyền đạt kiến thức
mà còn là việc khám phá và áp dụng những phương pháp giảng dạy mới,
nhằm giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách hiệu quả nhất. Đặc biệt đối
với môn Vật lý, với nhiều khái niệm trừu tượng, học sinh cần phải thực hành
và quan sát các hiện tượng khoa học để hiểu rõ hơn. Tuy nhiên, phương
pháp giảng dạy truyền thống hiện nay vẫn gặp phải những hạn chế đáng kể.
Trước đây, việc giảng dạy môn Vật lý chủ yếu dựa vào phương pháp
truyền thống kết hợp các kỹ thuật dạy học hiện đại, nơi giáo viên giảng lý
thuyết trên lớp và học sinh tự tìm hiểu thông qua các hoạt động nhóm, với tư
liệu chủ yếu là sách giáo khoa và bài giảng. Mặc dù phương pháp này đơn
giản và dễ áp dụng, nhưng có những nhược điểm rõ rệt:
- Khó hình dung các khái niệm trừu tượng: Các khái niệm và các quá
trình nhiệt trong Vật lý nhiệt rất khó hình dung bằng lời nói hay hình ảnh
trong sách giáo khoa. Điều này khiến học sinh gặp khó khăn trong việc hiểu
và vận dụng các khái niệm vào thực tiễn.
- Thiếu thực hành thí nghiệm: Không phải trường học nào cũng có đủ
điều kiện để cung cấp các dụng cụ thí nghiệm thực tế cho học sinh. Việc
thiếu thí nghiệm thực hành khiến học sinh không có cơ hội “trải nghiệm” các
hiện tượng khoa học, làm giảm tính hiệu quả của quá trình học tập.
- Thiếu tính hệ thống và tư duy logic: Việc học Vật lý trong mô hình
truyền thống thường thiếu sự hệ thống hóa kiến thức. Học sinh khó có thể
nắm bắt được mối liên hệ giữa các khái niệm, dẫn đến việc ghi nhớ ngắn hạn
mà thiếu sự liên kết sâu sắc.
- Thiếu thu hút đối với học sinh: Các tiết học chủ yếu dựa vào lý
thuyết và ghi chép, thiếu yếu tố trực quan, trò chơi hay tương tác, dẫn đến
học sinh dễ chán nản, thụ động và kém hứng thú với môn học.
Để khắc phục các nhược điểm trên, việc ứng dụng công nghệ trí tuệ
nhân tạo vào giảng dạy là hướng đi khả thi và hiệu quả. Hai công cụ
ChatGPT và Canva AI mang lại cơ hội đổi mới toàn diện trong cách dạy và
học, đặc biệt giúp học sinh dễ dàng hình dung, hệ thống hóa và thực hành
các khái niệm phức tạp trong chủ đề Vật lý nhiệt.
- ChatGPT hỗ trợ giáo viên thiết kế sơ đồ tư duy giúp học sinh hệ
thống hóa kiến thức một cách logic, dễ hiểu và dễ ghi nhớ. Nhờ đó, học sinh
có thể nhận biết rõ mối liên hệ giữa các khái niệm, tránh học vẹt, đồng thời
tăng khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn.
- Canva AI giúp giáo viên tạo mô phỏng thí nghiệm ảo và trò chơi
tương tác sinh động. Các mô phỏng giúp học sinh quan sát được các hiện
tượng nhiệt học mà không cần dụng cụ thực tế; còn trò chơi học tập làm cho
tiết học trở nên hấp dẫn, kích thích hứng thú, rèn luyện tư duy và kỹ năng
phân tích hiện tượng.

2

Việc kết hợp các công cụ AI này không chỉ giúp giờ học trở nên trực
quan, cuốn hút hơn mà còn thúc đẩy tính chủ động và năng lực tự học của
học sinh. Học sinh có thể tự tìm hiểu nội dung ở nhà, sau đó thảo luận và vận
dụng kiến thức trong lớp, góp phần xây dựng một môi trường học tập linh
hoạt, hiện đại và hiệu quả.
Để tìm hiểu khách quan hơn thực trạng hiện tại, tôi đã thực hiện tôi
tiến hành khảo sát trên 91 em học sinh thuộc 2 lớp 12, thu được kết quả như
sau:
Bảng 1. Kết quả khảo sát thực trạng của vấn đề
Nội dung
Phương án
Số HS
Tỉ lệ (%)
Rất thích
15
16,5%
19
20,9%
1. Mức độ yêu Thích
thích môn Vật lý Bình thường
25
27,5%
Không thích
32
35,2%
Kiến thức nhiều, khó hệ thống
30
33,0%
17
18,7%
2. Khó khăn khi Bài giảng thiếu sinh động
học Vật lý
Ít thí nghiệm, thực hành
24
26,4%
Khó liên hệ kiến thức thực tế
20
22,0%
Thêm thí nghiệm, thực hành
38
41,8%
3. Mong muốn
Hoạt động nhóm, trò chơi
17
18,7%
giáo viên thay
Ứng dụng công nghệ
22
24,2%
đổi
Liên hệ thực tế nhiều hơn
14
15,4%
Nghe giảng - ghi chép
13
14,3%
Tham gia trò chơi học tập
19
20,9%
4. Hình thức học
Quan sát thí nghiệm, mô
tập yêu thích
31
34,1%
phỏng
Thực hiện dự án nhỏ
28
30,8%
Kết quả khảo sát cho thấy phần lớn học sinh vẫn chưa thật sự hứng
thú với môn Vật lý. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc bài học còn nặng
lý thuyết, thiếu hình ảnh trực quan và cơ hội được thực hành, trải nghiệm.
Nhiều em cho rằng kiến thức trong môn học khó hệ thống, khó liên hệ với
thực tế, trong khi các tiết học lại ít hoạt động mô phỏng hay thí nghiệm.
Điều này khiến việc tiếp thu kiến thức trở nên khô khan, thiếu hấp dẫn và
chưa phát huy được tính chủ động, sáng tạo của học sinh.
Từ thực trạng đó, có thể thấy việc đổi mới phương pháp dạy học là hết
sức cần thiết. Học sinh mong muốn được học thông qua mô phỏng, trò chơi
và các hoạt động tương tác sinh động hơn thay vì chỉ nghe giảng và ghi
chép. Từ những lý do trên, tôi mạnh dạn lựa chọn thực hiện đề tài sáng kiến:
“Ứng dụng ChatGPT và Canva AI trong tạo sơ đồ tư duy, mô phỏng thí
nghiệm ảo và trò chơi tương tác trong dạy học Vật lí lớp 12 chủ đề Vật lí
nhiệt”. Bản thân tôi nhận thấy đây là hướng đi phù hợp và hy vọng giải pháp
này giúp bài học trở nên trực quan, sinh động, đáp ứng đúng nhu cầu học tập

3

trải nghiệm của học sinh, đồng thời góp phần nâng cao hiệu quả giảng dạy
chủ đề Vật lý nhiệt trong chương trình Vật lý 12.
2. Nội dung giải pháp đề nghị công nhận là sáng ki ến
a) Mục đích của giải pháp
Mục đích của giải pháp là đổi mới phương pháp dạy học môn Vật lý
lớp 12, chủ đề Vật lý nhiệt, thông qua việc ứng dụng các công cụ trí tuệ nhân
tạo ChatGPT và Canva AI nhằm khắc phục những hạn chế của hình thức dạy
học truyền thống. Trong thực tế, việc giảng dạy Vật lý hiện nay còn gặp
nhiều khó khăn: bài học khô khan, thiếu trực quan, ít thí nghiệm và chưa
phát huy được tính chủ động, sáng tạo của học sinh.
Giải pháp hướng đến việc tăng tính trực quan, hấp dẫn và tương tác
trong bài học bằng cách sử dụng ChatGPT để tạo sơ đồ tư duy giúp học sinh
hệ thống hóa kiến thức một cách logic, và Canva AI để thiết kế mô phỏng thí
nghiệm ảo cùng trò chơi học tập tương tác. Từ đó, học sinh không chỉ dễ
hiểu hơn mà còn hứng thú hơn trong quá trình học, phát triển năng lực tự
học, tư duy khoa học và khả năng vận dụng kiến thức vào thực tế.
b) Nội dung giải pháp
Tạo sơ đồ tư duy bằng ChatGPT
Tạo sơ đồ tư duy là một phương pháp hiệu quả giúp học sinh hệ thống
hóa và làm rõ các mối quan hệ giữa các kiến thức trong môn học. Đặc biệt,
khi ứng dụng công nghệ AI, việc tạo sơ đồ tư duy trở nên nhanh chóng và dễ
dàng hơn bao giờ hết. ChatGPT, với khả năng phân tích ngữ nghĩa và xây
dựng các mối liên kết giữa các khái niệm, là một công cụ lý tưởng trong việc
hỗ trợ tạo ra các sơ đồ tư duy trực quan và dễ hiểu. Việc sử dụng ChatGPT
trong quá trình dạy học giúp học sinh không chỉ hiểu sâu các khái niệm mà
còn rèn luyện kỹ năng tư duy logic.
* Cách tiến hành:
- Bước 1: Xác định chủ đề. Trước tiên, giáo viên cần xác định chủ đề
chính mà sơ đồ tư duy sẽ bao quát. Đây có thể là một bài học hoặc một nội
dung nào đó trong môn Vật lý, như “Nhiệt dung riêng” hoặc “Định luật
Boyle”.
- Bước 2: Yêu cầu ChatGPT tạo nội dung tóm tắt để đưa vào sơ đồ. Sử
dụng ChatGPT để yêu cầu mô phỏng sơ đồ tư duy cho chủ đề đã chọn. Giáo
viên có thể cung cấp thông tin về các khái niệm liên quan, và ChatGPT sẽ
tạo ra một tóm tắt với các nhánh chính và phụ.

4

Hình 1. Câu lệnh yêu cầu tóm tắt nội dung bài học

Hình 2. Kết quả tóm tắt kiến thức bài học từ ChatGPT
Lưu ý: tại bước này có thể đưa ra câu lệnh chung chung và ChatGPT sẽ tự
tạo nội dung, tuy nhiên cách làm này có thể khiến sơ đồ tư duy không bám sát
kiến thức của bài học. Cách này có thể áp dụng khi tìm hiểu những kiến thức mở
rộng ngoài nội dung học tập trong sách giáo khoa.

5

Hình 3. Kết quả tóm tắt kiến thức mở rộng từ ChatGPT
- Bước 3: Sử dụng tính năng Whimsical Diagrams để tạo sơ đồ tư duy.
Sau khi tạo tội dung xong, giáo viên có thể chỉnh sửa, bổ sung hoặc thay đổi
các thông tin theo yêu cầu. Sau đó copy toàn bộ phần thông tin vào bộ nhớ
đệm.
Trên thanh công cụ của ChatGPT, chọn khám phá.

6

Hình 4. Chọn khám phá trên thanh công cụ
Khi đó, giao diện khám phá sẽ hiện ra. Tại thanh tìm kiếm, giáo viên nhập
Whimsical Diagrams để tìm công cụ tạo sơ đồ tư duy.

Hình 5. Giao diện tìm kiếm công cụ hỗ trợ

7

Hình 6. Nhập từ khóa và tìm kiếm công cụ
Giáo viên chọn công cụ và copy nội dung đã tạo lúc nãy vào để tạo sơ đồ.

Hình 7. Giao diện sử dụng công cụ Whimsical Diagrams

8

Hình 8. Sơ đồ tư duy do ChatGPT tạo
- Bước 4: Lưu và sử dụng sơ đồ tư duy. Sau khi tạo xong, giáo viên tải
về và sử dụng trong bài giảng. Trước khi sử dụng, giáo viên có thể chỉnh sửa
trực tiếp trong giao diện của Whimsical bằng cách chọn “Xem hoặc chỉnh
sửa sơ đồ này trên Whimsical”. Tại đây, giao diện sẽ chuyển sang trình
chỉnh sửa, giáo viên có thể chỉnh sửa theo ý mình và tải về.
Hình 9. Chọn chỉnh sửa để có thể chỉnh sửa sơ đồ sau khi tạo
Việc sử dụng ChatGPT để tạo sơ đồ tư duy mang lại nhiều lợi ích cho
học sinh, không chỉ giúp hệ thống hóa kiến thức một cách rõ ràng mà còn
giúp học sinh phát triển kỹ năng tư duy logic và phân tích. ChatGPT có thể
hỗ trợ học sinh tổ chức các thông tin phức tạp thành một cấu trúc đơn giản
và dễ hiểu, từ đó tăng cường khả năng tiếp thu và ứng dụng kiến thức vào
thực tế. Sự kết hợp giữa công nghệ và phương pháp học truyền thống như
vậy sẽ giúp học sinh tiếp cận môn học một cách sinh động và hiệu quả hơn.
Tạo sơ đồ tư duy bằng Canva
Canva là một công cụ thiết kế trực tuyến mạnh mẽ, thân thiện với
người dùng, giúp học sinh và giáo viên dễ dàng tạo ra các sản phẩm học tập
trực quan và sinh động. Trong quá trình dạy học môn Vật lý, việc sử dụng
Canva để thiết kế sơ đồ tư duy giúp học sinh không chỉ ghi nhớ kiến thức
một cách logic, mà còn phát huy khả năng sáng tạo, thẩm mỹ và tư duy hệ
thống. Việc kết hợp giữa Canva và ChatGPT càng làm cho việc học trở nên
chủ động hơn, khi học sinh có thể dùng ý tưởng từ ChatGPT để thiết kế lại
thành sơ đồ bắt mắt, phù hợp với nội dung bài học.
Các bước tiến hành:

9

- Bước 1: Xác định nội dung và bố cục sơ đồ. Lựa chọn chủ đề cần thể
hiện và xác định các nhánh nội dung chính – phụ sẽ xuất hiện trong sơ đồ. Ở
bước này có thể sử dụng ChatGPT và thực hiện tương tự hướng dẫn trong
nội dung phần 2.2.1.
- Bước 2: Sử dụng mẫu sơ đồ trên Canva. Truy cập vào trang Canva,
nhập từ khóa “mind map” để tìm các mẫu sơ đồ tư duy có sẵn. Chọn bố cục
phù hợp (theo dạng cây, vòng tròn hay phân nhánh) để bắt đầu thiết kế.

Hình 10. Tìm kiếm mẫu mindmap trên Canva
- Bước 3: Nhập nội dung và tùy chỉnh thiết kế. Nhập nội dung đã được
ChatGPT gợi ý hoặc tự biên soạn vào các nhánh sơ đồ. Sau đó, điều chỉnh
màu sắc, biểu tượng, hình minh họa và font chữ để sơ đồ trực quan, sinh
động hơn.

Hình 11. Tùy chỉnh mẫu mindmap đã chọn
Lưu ý: Ở bước này, giáo viên cần lựa chọn mẫu sơ đồ tư duy phù hợp
với nội dung bài học và cấu trúc kiến thức cần thể hiện. Ví dụ, nếu phần tóm
tắt nội dung bài học có 4 ý chính hoặc 4 nhánh kiến thức, thì nên chọn ngay
mẫu sơ đồ tư duy 4 nhánh có sẵn trên Canva. Việc lựa chọn mẫu phù hợp
ngay từ đầu không chỉ giúp đảm bảo tính thẩm mỹ và sự cân đối bố cục mà
còn giúp tiết kiệm đáng kể thời gian chỉnh sửa, sắp xếp lại nội dung.

10

Khi chọn mẫu, nên ưu tiên những sơ đồ có màu sắc hài hòa, phông
chữ rõ ràng, và không quá nhiều chi tiết trang trí để tránh gây rối mắt cho
học sinh. Một sơ đồ tư duy được thiết kế hợp lý sẽ giúp học sinh dễ quan sát,
dễ ghi nhớ các mối quan hệ giữa các khái niệm, đồng thời tăng tính hấp dẫn
cho bài giảng và góp phần làm nổi bật nội dung trọng tâm của bài học.

Hình 12. Copy nội dung vào tạo mindmap hoàn chỉnh
- Bước 4: Tải về và sử dụng sản phẩm. Sau khi hoàn thiện, có thể tải
sơ đồ về dưới dạng hình ảnh hoặc PDF, chia sẻ trong nhóm lớp hoặc trình
bày trực tiếp trong tiết học để cùng thảo luận và bổ sung.

Hình 13. Tải xuống dưới định dạng mong muốn
Việc sử dụng Canva để tạo sơ đồ tư duy không chỉ giúp học sinh ghi
nhớ kiến thức Vật lý một cách hệ thống mà còn rèn luyện khả năng tư duy
trực quan, sáng tạo và trình bày khoa học. Các sản phẩm được thiết kế mang
tính thẩm mỹ cao, giúp học sinh cảm thấy hứng thú hơn trong quá trình học
tập. Sự kết hợp giữa ChatGPT và Canva giúp học sinh vừa được hỗ trợ về
nội dung, vừa có môi trường sáng tạo hình ảnh, từ đó phát triển đồng thời tư
duy logic và năng lực thiết kế học tập trong thời đại số.
Tạo mô phỏng ảo bằng Canva AI
Trong dạy học Vật lý, việc trực quan hóa các hiện tượng và thí
nghiệm là yếu tố quan trọng giúp học sinh hiểu sâu bản chất của các quy luật
tự nhiên. Tuy nhiên, không phải lúc nào giáo viên cũng có đủ dụng cụ để
tiến hành thí nghiệm thực tế trên lớp. Canva AI mang đến một giải pháp hiện
đại: cho phép giáo viên và học sinh tạo ra các mô phỏng thí nghiệm ảo sinh
động, dễ hiểu và trực quan ngay trên nền tảng thiết kế trực tuyến. Công cụ
này giúp bài học trở nên hấp dẫn, đồng thời tạo cơ hội cho học sinh được
“trải nghiệm” và khám phá kiến thức bằng hình ảnh, chuyển động và tương
tác.

11

Các bước tiến hành:
- Bước 1: Xác định nội dung cần mô phỏng. Giáo viên lựa chọn thí
nghiệm hoặc hiện tượng vật lý cần minh họa. Việc xác định rõ mục tiêu giúp
quá trình thiết kế mô phỏng diễn ra chính xác và có trọng tâm.
- Bước 2: Truy cập Canva, sử dụng Canva AI. Giáo viên có thể chọn
phần Canva AI tại trang chủ hoặc chọn phần Canva AI tại cột công cụ.

Hình 14. Chọn Canva AI để sử dụng AI tạo thí nghiệm

Hình 15. Giao diện sử dụng Canva AI
- Bước 3: Chọn phần viết code cho tôi và nhập yêu cầu tạo thí nghiệm.

12

Hình 16. Chọn viết code cho tôi tại canva AI

Lưu ý:
- Tại bước này, giáo viên nên mô tả thật cụ thể và chi tiết nội dung của
thí nghiệm, bao gồm mục đích, dụng cụ, hóa chất, các bước tiến hành, hiện
tượng quan sát được và kết quả mong đợi. Càng mô tả rõ ràng thì thí nghiệm
ảo hoặc mô phỏng được tạo ra càng chính xác, sinh động và phù hợp với nhu
cầu dạy học thực tế.
- Ngoài ra, giáo viên có thể kết hợp sử dụng các chatbot trí tuệ nhân
tạo như ChatGPT, Gemini, hay Google AI Studio để hỗ trợ trong việc tạo
prompt (câu lệnh mô tả). Các công cụ này giúp giáo viên chuyển ý tưởng thí
nghiệm thành mô tả ngắn gọn, chính xác, có ngôn ngữ phù hợp với hệ thống
AI, đồng thời gợi ý thêm các yếu tố sáng tạo như hiệu ứng, góc nhìn, màu
sắc hoặc cách hiển thị kết quả.
Ví dụ giáo viên cần tạo một prompt để tạo mô phỏng về sự chuyển
thể, có thể nhờ ChatGPT tạo prompt với câu lệnh như sau:
“Tôi muốn tạo một mô phỏng ảo về sự chuyển thể, tạo prompt giúp
tôi”.

Hình 17. Nhờ ChatGPT tạo prompt thiết kế thí nghiệm

13

Hình 18. Canva xử lý yêu cầu và tạo thí nghiệm
- Bước 4: Sau khi tạo xong, giáo viên có thể chuyển vào giao diện
chỉnh sửa như bài giảng bình thường, khi này có thể chèn trực tiếp vào bài
giảng trên canva và sử dụng hoặc xuất bản dưới dạng trang web.
Ví dụ minh họa: Một số mô phỏng, thí nghiệm ảo trong chương Vật
lý nhiệt tạo bằng Canva AI trong dạy học môn Vật lý 12
Việc ứng dụng Canva AI trong tạo mô phỏng ảo không chỉ giúp giáo
viên đổi mới phương pháp dạy học theo hướng hiện đại, trực quan và lấy học
sinh làm trung tâm, mà còn mở ra cơ hội để các tiết học Vật lý trở nên hấp
dẫn, gần gũi và giàu tính khám phá hơn. Thông qua những mô phỏng sinh
động, học sinh có thể tự quan sát, phân tích và rút ra kết luận khoa học mà
không cần phụ thuộc hoàn toàn vào thí nghiệm thật. Đồng thời, Canva AI
còn là công cụ hiệu quả giúp giáo viên tiết kiệm thời gian chuẩn bị bài giảng,
tăng tính tương tác, và phát triển năng lực số cho cả người dạy lẫn người
học. Biện pháp này, vì thế, góp phần quan trọng trong việc nâng cao chất
lượng dạy học Vật lý và đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục trong thời đại
chuyển đổi số hiện nay.
Tạo trò chơi tương tác bằng Canva AI
Trò chơi học tập là một trong những phương pháp hiệu quả giúp học
sinh hứng thú, chủ động và ghi nhớ kiến thức lâu hơn. Với sự hỗ trợ của
Canva AI, giáo viên có thể dễ dàng thiết kế các trò chơi tương tác trực tuyến
sinh động, giúp học sinh vừa học, vừa chơi, vừa củng cố kiến thức. Canva
AI không chỉ giúp tạo mẫu trò chơi nhanh chóng mà còn cho phép chèn câu
hỏi, hiệu ứng, hình ảnh và hoạt động tương tác, phù hợp với từng chủ đề Vật
lý.
Các bước tiến hành:
Về cơ bản, quá trình thực hiện tương tự như Tạo mô phỏng ảo bằng
Canva AI, nhưng ở đây trọng tâm là thiết kế các trò chơi tương tác học tập
thay vì mô phỏng thí nghiệm nên prompt sẽ khác đi.
Tương tự như tạo thí nghiệm, mô phỏng ảo, prompt tạo trò chơi mô tả
càng cụ thể, chi tiết thì sản phẩm tạo được càng phù hợp.

14

Hình 19. Nhờ Gemini AI hỗ trợ tạo prompt
Ví dụ giáo viên cần tạo một prompt để tạo trò chơi bức tranh bí ẩn ôn
tập kiến thức về nội năng và dẫn dắt vào bài học mới, có thể nhờ Gemini AI
tạo prompt với câu lệnh như sau:
“Tôi muốn tạo trò chơi bức tranh bí ẩn với 4 mảnh ghép ôn tập kiến
thức về nội năng và dẫn dắt vào bài học mới qua hình ảnh về nhiệt kế, hãy
viết