MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ I ( TỰ LUẬN)
MÔN: NGỮ VĂN LỚP 12
Năm học 2024-2025
Thời gian làm bài: 90 phút

1. Ma trận
TT

Kĩ
năng

1

Đọc

2

Viết

Nội dung kiến thức / Đơn vị kĩ
năng
- Thơ trữ tình
Hoặc
- Truyện
Viết văn bản nghị luận về một vấn đề
xã hội
Tổng
Tỉ lệ%

Tỉ
lệ

Mức độ nhận thức
Nhận Thông
biết
hiểu

Vận
dụng

2

2

1

1*

1*

1*

25% 45%
70%

Vận
dụng
cao

1

60

1*

40

20% 10%
30%

100

2. Bản đặc tả các mức độ kiểm tra, đánh giá giữa học kì 1
Môn : Ngữ văn, Lớp 12
TT

Kĩ
Đơn vị kiến
năng thức / Kĩ
năng

I.
Đọc
hiểu

Mức độ đánh giá

Thơ trữ Nhận biết:
tình hiện đại - Nhận biết được chủ thể trữ
tình trong bài thơ.
- Nhận biết được đề tài, ngôn
ngữ, thủ pháp nghệ thuật trong
thơ hiện đại.
Thông hiểu:
- Hiểu và lí giải được tác dụng
của biện pháp tu từ trong bài
thơ.
- Lí giải được vai trò của những
chi tiết quan trọng, hình tượng
trung tâm của bài thơ.

Số lượng câu hỏi theo
mức độ nhận thức
Nhận
biết

Thông Vận Vận
hiểu
dụng dụng
cao

2 TL

2 TL

Tổng
%

60

Vận dụng: Vận dụng được
kinh nghiệm đọc, trải nghiệm
về cuộc sống và kiến thức văn
học để đánh giá, phê bình văn
bản thơ, thể hiện được cảm
xúc, suy nghĩ của cá nhân về
tác phẩm.
Vận dụng cao: Đánh giá được
khả năng tác động của tác
phẩm văn học đối với người
đọc và tiến bộ xã hội theo quan
điểm cá nhân.
II.
Viết

Viết văn bản
nghị
luận
bàn về vấn
đề có liên
quan
đến
tuổi trẻ

Nhận biết:
- Xác định được yêu cầu về nội
dung và hình thức của bài văn
nghị luận.
- Nêu được cụ thể vấn đề xã
hội có liên quan đến tuổi trẻ.
- Xác định rõ được mục đích,
đối tượng nghị luận.
- Đảm bảo cấu trúc, bố cục của
một văn bản nghị luận.
Thông hiểu:
- Phân tích được lí do và các
phương diện liên quan đến tuổi
trẻ của vấn đề.
- Kết hợp được lí lẽ và dẫn
chứng để tạo tính chặt chẽ,
logic của mỗi luận điểm.
- Cấu trúc chặt chẽ, có mở đầu
và kết thúc gây ấn tượng; sử
dụng các lí lẽ và bằng chứng
thuyết phục, chính xác, tin cậy,
thích hợp, đầy đủ; đảm bảo
chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng
Việt.
Vận dụng:
- Đánh giá được ý nghĩa, ảnh
hưởng của vấn đề đối với tuổi
trẻ.
- Nêu được những bài học,
những đề nghị, khuyến nghị rút

1TL

1TL

ra từ vấn đề bàn luận.
Vận dụng cao:
- Sử dụng kết hợp các phương
thức miêu tả, biểu cảm, tự sự,
… để tăng sức thuyết phục cho
bài viết.
- Vận dụng hiệu quả những
kiến thức Tiếng Việt lớp 12 lớp
để tăng tính thuyết phục, sức
hấp dẫn cho bài viết.

25%

45%

20%

10%

100
%

3. ĐỀ KIỂM TRA
TRƯỜNG THPT NGUYỄN ........
Họ tên: ………………………… Lớp: ……
SBD: ………Phòng: …. …Mã đề: …….…
(Đề có 02 trang)

ĐỀ KIỂM TRA GIỮA KỲ I . NĂM HỌC 2024-2025
Môn: Ngữ Văn Khối: 12
Thời gian làm bài: 90 phút (Không kể thời gian phát đề)
Học sinh làm bài trên giấy làm bài

I.ĐỌC HIỂU ( 6 điểm)
Đọc đoạn thơ và thực hiện các yêu cầu bên dưới:

Tổ quốc là tiếng mẹ
Ru ta từ trong nôi
Qua nhọc nhằn năm tháng
Nuôi lớn ta thành người
Tổ quốc là mây trắng
Trên ngút ngàn Trường Sơn
Bao người con ngã xuống
Cho quê hương mãi còn
Tổ quốc là cây lúa
Chín vàng mùa ca dao
Như dáng người thôn nữ
Nghiêng vào mùa chiêm bao …
( Trích Tổ quốc là tiếng mẹ - Nguyễn Việt Chiến, nguồn:https://www.thivien.net)
Câu 1 (0,75 điểm). Xác định chủ thể trữ tình trong đoạn thơ.

Câu 2 (0,75 điểm).Tìm những từ ngữ, hình ảnh khắc họa hình tượng Tổ quốc trong
đoạn thơ.
Câu 3(1,5 điểm). Chỉ ra và nêu tác dụng của một biện pháp tu từ được sử dụng trong
khổ thơ sau:
"Tổ quốc là cây lúa
Chín vàng mùa ca dao
Như dáng người thôn nữ
Nghiêng vào mùa chiêm bao."
Câu 4 (1,5 điểm). Vai trò của các hình ảnh tượng trưng như "mây trắng," "cây lúa," và
"dáng người thôn nữ" trong đoạn thơ là gì?
Câu 5(1,0 điểm). Tác giả sử dụng các hình ảnh 'tiếng mẹ,' 'mây trắng,' và 'cây lúa' để
làm nổi bật ý nghĩa thiêng liêng của Tổ quốc. Những hình ảnh này gợi cho anh/chị suy
nghĩ gì về sự hy sinh của con người đối với quê hương?
Câu 6 ( 0,5 điểm). Từ nội dung gợi ra qua đoạn thơ, anh/chị thấy mình cần làm gì để
góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc giàu đẹp?
II.VIẾT (4.0 điểm)

Hãy viết bài nghị luận (600 chữ) trình bày suy về tầm quan trọng của thái độ ứng
xử trước những lời phê bình đối với giới trẻ hiện nay.
_____________________________________Hết______________________________

4. ĐÁP ÁN
TRƯỜNG THPT NGUYỄN THỊ ĐỊNH

HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ KIỂM TRA GIỮA KÌ I
NĂM HỌC 2024 -2025
Môn Ngữ Văn – Khối 12. ( Hướng dẫn chấm có 02 trang)

A. Hướng dẫn chung
1. Giám khảo cần nắm vững yêu cầu hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bài làm của thí
sinh, tránh đếm ý cho điểm.
2. Do đặc trưng của bộ môn Văn nên giám khảo cần chủ động, linh hoạt trong việc vận dụng
đáp án, thang điểm; khuyến khích bài viết có cảm xúc, sáng tạo.
3.Việc chi tiết hóa điểm số của các ý(nếu có) phải đảm bảo không sai lệch với tổng điểm của
mỗi ý và được thống nhất trong nhóm chấm.
B. Đáp án và thang điểm
Phần Câu Nội dung
I
ĐỌC HIỂU
1
Chủ thể trữ tình trong đoạn thơ là người con của Tổ quốc,

bày tỏ tình yêu và lòng biết ơn sâu sắc đối với quê hương, đất
nước.

Điểm
6,0
0, 75

2

- Các từ ngữ, hình ảnh khắc họa hình tượng Tổ quốc trong
đoạn thơ bao gồm: "tiếng mẹ," "mây trắng," "Trường Sơn,"
"cây lúa," "mùa ca dao," "dáng người thôn nữ."

0, 75

3

-Biện pháp tu từ được sử dụng trong khổ thơ là so sánh:
"Như dáng người thôn nữ
Nghiêng vào mùa chiêm bao."
Tác dụng :
-Gợi ra hình ảnh cụ thể sinh động về hình ảnh người thôn nữ
được so sánh với dáng lúa nghiêng vào giấc mơ, tạo nên sự
mềm mại, dịu dàng và trữ tình, giúp lời thơ ấn tượng, giàu
cảm xúc
-Điều này khắc họa vẻ đẹp mộc mạc, chân chất của quê
hương Việt Nam, đồng thời thể hiện tình yêu sâu đậm của
con người với mảnh đất nuôi dưỡng họ.
Các hình ảnh : "mây trắng," "cây lúa," và "dáng người thôn
nữ" tượng trưng cho vẻ đẹp của thiên nhiên và con người
Việt Nam.
+"Mây trắng" gợi lên sự thanh cao và bền bỉ.
+"cây lúa" tượng trưng cho sức sống, sự no ấm và lao động
vất vả của người dân
+ "dáng người thôn nữ" là hình ảnh của sự dịu dàng, chất
phác, và gắn bó với quê hương.
Những hình ảnh này tạo nên tính trữ tình và làm nổi bật tình
yêu đất nước, cùng với sự hy sinh của bao thế hệ để bảo vệ
và gìn giữ quê hương.
-Hình ảnh "tiếng mẹ," "mây trắng," và "cây lúa" mà tác giả
sử dụng đều là những biểu tượng rất gần gũi, thân thuộc
trong đời sống của mỗi con người, đặc biệt là trong văn hóa
Việt Nam. Mỗi hình ảnh đều mang những ý nghĩa sâu sắc về
tình yêu quê hương và sự hy sinh âm thầm vì Tổ quốc.

1,5

4

5

-Những hình ảnh này gợi nhắc đến sự hy sinh âm thầm
nhưng to lớn của con người dành cho quê hương, không chỉ
qua những cuộc chiến tranh bảo vệ đất nước, mà còn qua
công việc, sự kiên trì, và lòng yêu nước trong cuộc sống hàng
ngày. Đó là những giá trị truyền thống mà mỗi cá nhân đóng
góp để gìn giữ, xây dựng và bảo vệ quê hương qua từng thế
hệ.

1,5

1,0

*HS có thể trả lời khác, có lí giải hợp lí vẫn tính điểm
6

II

Từ nội dung đoạn thơ, Con người thấy rằng để góp phần
xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, mỗi người cần sống có trách
nhiệm, cống hiến cho xã hội, và trân trọng những giá trị văn
hóa, lịch sử mà ông cha ta đã gìn giữ. Đồng thời, cần nỗ lực
học tập, lao động, phát triển kinh tế để góp phần làm giàu
đẹp đất nước.
*HS có thể nêu được những ý kiến khác phù hợp với chuẩn
mực đạo đức vẫn cho điểm
VIẾT

0,5

a. Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận
Mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển khai được vấn đề, kết
bài khái quát được vấn đề.

0, 25

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận : Tầm quan trọng của
thái độ ứng xử trước những lời phê bình đối với giới trẻ hiện
nay.

0.5

c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm về thái
độ ứng xử trước những lời phê bình và việc rèn luyện kỹ
năng này đối với tuổi trẻ.
Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần vận
dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và
dẫn chứng. Dưới đây là một vài gợi ý cần hướng tới:
* Mở bài: Giới thiệu ngắn gọn vấn đề: Tầm quan trọng của
thái độ ứng xử trước những lời phê bình đối với giới trẻ hiện
nay.
*Thân bài.
Gợi ý :
*Mở bài
- Giới thiệu vấn đề: Lời phê bình và ứng xử trước những lời
phê bình là một phần không thể thiếu trong cuộc sống.
- Đặt vấn đề: Tầm quan trọng thái độ ứng xử với những lời
phê bình là một kỹ năng cần thiết mà tuổi trẻ cần rèn luyện.
- Dẫn dắt vào luận điểm: Nêu tầm quan trọng của việc ứng
xử đúng đắn với lời phê bình trong quá trình trưởng thành
và phát triển của tuổi trẻ.

2,5

4,0

I+II

*Thân bài
-Giải thích vấn đề
+ Lời phê bình: Là những nhận xét, góp ý về một hành vi,
kết quả hay tính cách của một người nhằm mục đích giúp họ
nhận ra sai lầm và hoàn thiện bản thân.
+Thái độ ứng xử với lời phê bình: Là cách một người tiếp
nhận, suy nghĩ và phản ứng khi nhận được những lời góp ý,
nhận xét.
+ Tầm quan trọng: Việc tiếp nhận phê bình tích cực là một
kỹ năng quan trọng, giúp người trẻ học hỏi và phát triển bản
thân.
- Bàn luận : Tầm quan trọng của thái độ ứng xử trước những
lời phê bình đối với giới trẻ hiện nay là cần thiết.
+ Những lợi ích thái độ ứng xử đúng đắn với phê bình giúp
xây dựng mối quan hệ xã hội tích cực và bền vững.
+ Thái độ ứng xử trước phê bình thể hiện sự trưởng thành
và có tinh thần trách nhiệm
+ Tiếp nhận lời phê bình giúp rèn luyện, khắc phục hạn chế,
khuyết điểm bản lĩnh và khả năng đối mặt với khó khăn
- Bàn bạc, trao đổi ý kiến trái chiều
* Kết bài: Khẳng định lại vấn đề: Thái độ ứng xử với lời phê
bình là một kỹ năng cần thiết mà tuổi trẻ cần rèn luyện.
- Ý nghĩa: Tiếp nhận phê bình đúng đắn không chỉ giúp hoàn
thiện bản thân mà còn giúp xây dựng các mối quan hệ tốt
đẹp, góp phần vào sự thành công trong tương lai.
- Kêu gọi: Mỗi người trẻ cần học cách tiếp nhận, phân tích
và rút ra bài học từ những lời phê bình để trưởng thành và
vững vàng hơn trong cuộc sống.
d. Chính tả, ngữ pháp
Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt.
e. Sáng tạo
- Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn
đạt mới mẻ.

0,25
0,5
10