https://thuviensach.vn

ĐẠI KIM TỰ THÁP Ở ĐÂU?
Tác giả: Dorothy, Thomas Hoobler , Jerry Hoare
Dịch thuật: Nguyệt Minh
Phát hành: Alphabooks
Nhà xuất bản: NXB Dân Trí
Đóng ebook: nguyenthanh-cuibap
Nguồn text: Waka 

https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

ĐẠI KIM TỰ THÁP Ở ĐÂU?

Đại Kim tự tháp Ai Cập là công trình kiến trúc nổi tiếng bậc nhất thế giới.
Chúng sừng sững bên ngoài Cairo, thủ đô và cũng là thành phố lớn nhất Ai
Cập. Gần như ai cũng từng xem qua tranh ảnh về chúng. Kim tự tháp nằm
trong số những công trình kỳ vĩ, cổ xưa nhất còn trường tồn đến ngày nay và là
đối tượng được nghiên cứu kỹ lưỡng nhất. Vào thời cổ đại, chúng là một trong
bảy kỳ quan thế giới.
Bảy kỳ quan thế giới cổ đại
Vào thế kỷ 1 và 2 trước Công nguyên, lữ khách Hy Lạp có thể tìm mua cẩm
nang hướng dẫn du lịch liệt kê những điểm tham quan ấn tượng. Bảy địa danh
trong số này trở nên nổi tiếng với tên gọi bảy kỳ quan thế giới. Ngoài Đại Kim
tự tháp còn có:
1) Vườn treo Babylon. Quốc vương Babylon kết hôn với một người con gái
đến từ xứ sở trồng nhiều cây cối. Nàng thương nhớ quê nhà da diết. Để làm vui
lòng nàng, nhà vua cho xây dựng một vườn treo vĩ đại tại đây.
2) Đền thờ Artemis ở Ephesus. Đức vua Lydia nổi tiếng giàu có đã cho xây
dựng đền thờ Artemis nguy nga ở Ephesus, thành phố nằm ở Thổ Nhĩ Kỳ ngày
nay.
3) Tượng thần Zeus ở Olympia. Bức tượng khổng lồ này được khảm ngà
voi, vàng và

đá quý.
4) Lăng mộ Mausoleum ở Halicarnassus. Mausolus, người cai trị giàu có
của đế quốc Ba Tư ra lệnh xây dựng lăng mộ khổng lồ cho mình và hoàng hậu.
Ngày nay, từ mausoleum được dùng để chỉ những ngôi mộ lớn.
5) Tượng thần Mặt trời trên đảo Rhodes. Để ăn mừng chiến thắng, người
dân Rhodes đã xây dựng bức tượng thần Mặt trời Helios khổng lồ tại bến cảng.
6) Ngọn hải đăng Alexandria. Người kế vị Alexander Đại đế cho xây dựng
ngọn hải đăng khổng lồ ở bến cảng thành phố Alexandria, Ai Cập để dẫn
đường cho những con tàu trên Địa Trung Hải.
Ngày nay, tất cả những kỳ quan này đều đã biến mất, ngoại trừ kim tự tháp.

https://thuviensach.vn

Kim tự tháp không dành cho người sống. Đó là ngôi mộ của pharaoh, người
cai trị Ai Cập. Pharaoh là người kết nối giữa nhân dân Ai Cập và các vị thần.
Chính các pharaoh cũng tự xem mình là thần linh. Bất kỳ việc gì pharaoh
muốn thì thần dân đều phải hoàn thành. Vì vậy, khi pharaoh lệnh cho hàng
nghìn người làm việc cực nhọc suốt nhiều năm ròng để xây dựng mộ thất, họ
đều vâng lệnh.
Hơn một trăm kim tự tháp hiện vẫn tồn tại ở Ai Cập nhưng nhiều nơi chỉ
còn là phế tích đổ nát, hoang tàn. Ba kim tự tháp lớn nhất được biết đến với tên
gọi Đại Kim tự tháp. Kim tự tháp cổ nhất trong số đó được xây dựng cách đây
khoảng 4.500 năm.
Người Ai Cập cổ đại tin rằng sau khi băng hà, pharaoh sẽ tái sinh trong một
thế giới khác. Đó là lý do vì sao việc gìn giữ thi thể ngài và đặt nó ở những nơi
an toàn như bên trong kim tự tháp lại quan trọng đến vậy.
Trải qua quá trình ướp xác, thi thể biến thành xác ướp. Nó khô lại, được bảo
quản và bọc trong các dải vải lanh trước khi đặt vào quách. Người hầu của
pharaoh đặt thức ăn, đồ trang sức, đồ dùng và cơ man của báu vào kim tự tháp.
Pharaoh muốn đảm bảo ngôi mộ của họ không bị quấy rầy. Vì vậy, những
người xây dựng kim tự tháp cẩn thận che giấu đoạn đường dẫn đến căn phòng
chôn cất. Họ giăng bẫy bất kỳ ai cố gắng đột nhập. Dẫu vậy, kẻ trộm mộ vẫn
tìm được cách lẻn vào bên trong và đánh cắp kho báu.
Trải bao thế kỷ, Ai Cập dần suy tàn nhưng Đại Kim tự tháp vẫn tồn tại. Khi
tới đây, du khách sửng sốt trước những điều trông thấy. Chưa ai từng thấy điều
gì như vậy. Herodotus là sử gia người Hy Lạp từng đến Ai Cập vào thế kỷ 5
trước Công nguyên. Khi ấy, kim tự tháp đã hàng ngàn năm tuổi. Như bao
người khác, ông tự hỏi: “Ai có thể xây nên những kim tự tháp này? Họ đã làm
cách nào?”
Ngày nay, giới khoa học vẫn mải miết đi tìm lời giải đáp. Chúng ta biết
nhiều điều về Ai Cập hơn Herodotus nhưng bức màn bí ẩn vẫn chưa được vén
lên. Các nhà khoa học ngày càng có thêm nhiều khám phá mới nhưng kim tự
tháp vẫn ẩn chứa vô vàn bí mật.
Herodotus

https://thuviensach.vn

Sử gia người Hy Lạp Herodotus sinh ra vào khoảng năm 480 trước Công
nguyên. Ông là người châu Âu đầu tiên tới thăm và ghi chép lại về Ai Cập.
Ông đánh giá kỳ quan của Ai Cập “nhiều hơn bất kể xứ nào”. Ông miêu tả lại
quá trình ướp xác vẫn đang tồn tại khi ghé thăm nơi này. Ông cũng thuật lại
cách xây dựng kim tự tháp nhưng các nhà khoa học hiện đại cho rằng một số
phần chưa chính xác. Bởi thời điểm xây dựng kim tự tháp đã quá lâu.
Ông ghi chép lại chân thực về cuộc sống của người Ai Cập. Ông sửng sốt
khi lối sống đó khác biệt với người Hy Lạp. “Người Ai Cập dường như đảo
ngược lại hoàn toàn nguyên tắc thông thường của nhân loại.” Ông viết: “Phụ
nữ chợ búa và buôn bán còn đàn ông ở nhà và dệt vải! Đàn ông Ai Cập vác
hàng hóa bằng đầu còn phụ nữ đặt trên vai. Phụ nữ đứng khi tiểu tiện còn đàn
ông lại ngồi thụp.”
Herodotus ghi chép lại toàn bộ những điều ông có thể tìm thấy về lịch sử các
đất nước ông ghé qua. Ngày nay, ông được biết đến với biệt danh là “Cha đẻ
của sử học”.

https://thuviensach.vn

CHƯƠNG 1
---❊ ❖ ❊---

TẶNG VẬT CỦA SÔNG NILE

  Chỉ quốc gia giàu có và hùng mạnh mới đủ tiềm lực xây dựng Đại Kim tự
tháp. Ai Cập thịnh vượng nhờ vị trí nằm dọc sông Nile. Sử gia Herodotus gọi
Ai Cập là “tặng vật của sông Nile” và ông đã hoàn toàn đúng.
Tặng vật quý giá nhất của sông Nile là đất đen màu mỡ được mang đến mỗi
năm vào mùa lũ. Ở một số nước, nông dân rất sợ lụt lội. Nhưng ở Ai Cập, lũ
lụt để lại lớp đất mới. Vùng được nước sông Nile bồi đắp được gọi là kemet –
vùng đất đen. Kemet trải rộng chừng 21 km. Còn lại hai bên bờ là deshret –
vùng đất đỏ, chính là sa mạc. Hầu hết dân Ai Cập đều sống ở miền đất đen,
gieo trồng lúa mì và lúa mạch. Những loại ngũ cốc này được tích trữ để sử
dụng quanh năm.
Vùng đất đỏ là rào chắn bảo vệ Ai Cập khỏi thế lực xâm lăng. Ở phía bắc,
sông Nile chia tách thành nhiều nhánh tạo thành đầm lầy. Kẻ thù khó lòng vượt
qua được vùng đất đỏ. Nhờ vậy, Ai Cập thanh bình, tránh được quân xâm lược
suốt nhiều thế kỷ.
Nếu không có dòng sông Nile, thợ thuyền không cách nào vận chuyển
những tảng đá khổng lồ đến địa điểm xây dựng kim tự tháp. Con đường trên
cát không thể chịu được trọng tải của vật nặng cỡ vậy nhưng thuyền và bè lại
có thể.
Ai Cập có chính quyền mạnh do pharaoh đứng đầu. Thể chế này là cần thiết
để xây dựng những công trình vĩ đại như kim tự tháp. Ban đầu, có hai cộng
đồng sinh sống dọc sông Nile. Một là Thượng Ai Cập nằm ở phía nam. Nghe
thì có vẻ lạ kỳ bởi theo bản đồ, hướng nam luôn luôn nằm ở phía dưới. Nhưng
sông Nile lại chảy từ phía nam về phía bắc, vì vậy Thượng Ai Cập nằm ở đầu
nguồn. Cộng đồng còn lại nằm phía xa cuối sông Nile, gần nơi con sông chia
khúc thành nhiều nhánh. Đó là Hạ Ai Cập.

https://thuviensach.vn

Khoảng năm 3100 trước Công nguyên, Narmer, người cai trị Thượng Ai
Cập đã chinh phục Hạ Ai Cập và thống nhất đất nước. Ông cho xây dựng kinh
đô mới nằm ở trung tâm hai miền. Thành phố này được biết tên với tên gọi
Memphis và có khoảng 30.000 người sinh sống. Vào thời bấy giờ, chưa từng
có thành phố nào trên thế giới rộng lớn đến vậy.
Người cai trị Ai Cập gọi là pharaoh nghĩa là “ngôi nhà vĩ đại”. Khi lên ngôi,
ngài được tôn là vua của Thượng và Hạ Ai Cập với vương miện kép trên đầu.
Sau khi nhà vua băng hà, con trai hoặc một thành viên trong hoàng tộc liền kế
vị. Bổn phận của pharaoh là giữ nền thịnh trị cho Ai Cập. Ngài bảo vệ Ai Cập
ngay cả khi đã qua đời. Điều này giải thích vì sao người Ai Cập lại đạt được
những thành tựu vượt bậc trong việc bảo quản thi hài nhà vua.
Pharaoh là người đứng đầu xã hội có cấu trúc tựa như kim tự tháp. Dưới
pharaoh là gia đình hoàng tộc và quan lại. Sau đó đến quý tộc sở hữu đất đai,
thư lại, thợ thủ công, nghệ sĩ, nông dân và nô lệ. Thư lại đóng vai trò quan
trọng trong xã hội bởi họ được học chữ tượng hình vô cùng phức tạp của Ai
Cập. Chiếm số đông là nông dân trồng lương thực và thợ xây kim tự tháp. Do
ruộng đồng màu mỡ, nhiều nông dân có thời gian tham gia xây dựng kim tự
tháp.
Những vị thần Ai Cập
Người Ai Cập có nhiều vị thần. Thần thường có thân người, đầu động vật.
Đầu động vật biểu thị địa vị của vị thần. Một trong những thần quan trọng nhất
là thần chim ưng Horus. (Chim ưng bay cao hơn bất kỳ sinh vật nào và quan
sát tất cả từ trên cao.) Trong chữ viết của người Ai Cập, hình ảnh thần xuất
hiện bên cạnh tên của pharaoh.

https://thuviensach.vn

CHƯƠNG 2
---❊ ❖ ❊---

TỪ BÙN ĐẾN ĐÁ

  Lịch sử Ai Cập được chia theo các triều đại, khoảng thời gian một dòng tộc
nắm quyền cai trị đất nước. Có 31 triều đại, được chia thành ba giai đoạn lớn:
Tảo Vương quốc, Trung Vương quốc và Tân Vương quốc.
Ngay từ triều đại đầu tiên, pharaoh đã rất để tâm tới chuyện lăng mộ. Ban
đầu, pharaoh được chôn cất ở Abydos, phía tây sông Nile. Lăng mộ là căn
phòng nằm dưới lòng đất được khắc từ đá. Qua thời gian, lăng mộ lớn dần.
Chúng được lót bằng gạch bùn và bao quanh bởi ngôi mộ nhỏ chứa thi thể
người hầu được hiến tế để phục vụ đấng quân vương ở thế giới bên kia.
Mộ thất hoàng gia bắt đầu được xây cao bằng công trình gạch bùn có tên gọi
mastaba. Đó là những bệ đá với sườn dốc. Chúng cao tầm chín mét và có cửa
dẫn đến phòng chôn cất. Căn phòng bí mật này chứa nhiều vật báu.
Một trong những ngôi mộ lớn nhất thuở đầu gìn giữ thi thể nữ hoàng nhiếp
chính Merneith. Bà là vợ pharaoh Djet. Khi pharaoh băng hà, hoàng tử Den
vẫn còn quá nhỏ để cai trị đất nước. Bởi vậy Merneith phải thực thi bổn phận.
Các nhà khoa học coi bà là một pharaoh. Hầm mộ của bà được đặt gần lăng mộ
của các pharaoh nam giới khác. Nếu Merneith đích thực là pharaoh, bà sẽ là
một trong những nữ hoàng đầu tiên trên thế giới.
Pharaoh đầu tiên của triều đại thứ ba là Djoser. Ông bổ nhiệm nhiều người
tài vào các vị trí quan trọng. Một trong số đó là học giả Imhotep. Ông đã thiết
kế loại hầm mộ mới phô trương sức mạnh của Djoser. Đó làmastaba bằng đá
chứ không phải gạch bùn. Bên trên là mastaba thứ hai, nhỏ hơn. Tiếp theo là
bốn mastabakhác, lần lượt nhỏ hơn.
Kết quả đã tạo ra Kim tự tháp Bậc thang.
Nằm ở Saqqara, ngang qua sông Nile từ phía Memphis, Kim tự tháp Bậc
thang vẫn còn tồn tại đến ngày nay. Đó là công trình kiến trúc vĩ đại đầu tiên
được làm từ đá. Giống như những kim tự tháp khác, nó nằm ở phía tây sông

https://thuviensach.vn

Nile. Đây là hướng Mặt trời lặn bởi người Ai Cập tin rằng đó chính là thế giới
bên kia.
Và nó được xây để hóa vĩnh hằng. Năm 1924, khi nhà khảo cổ học Cecil
Firth khám phá bên trong Kim tự tháp Bậc thang, ông phát hiện ra một căn
phòng kín, không cửa nhưng có hai lỗ nhỏ ngang tầm mắt. Khi nhìn vào trong,
ông nhận ra mình nhìn chằm chằm vào bức tượng pharaoh Djoser đang ngồi.
Pharaoh đội một vương miện nemes[1]. Ban đầu hốc mắt được lấp đầy bằng
những quả cầu thủy tinh. Dù giờ đây chúng đều trống rỗng nhưng Firth đang
nhìn chằm chằm vào khuôn mặt của người đàn ông sống cách đó 4.500 năm.
[1]Loại

khăn trùm đầu kẻ sọc bao phủ toàn bộ phần cổ và phần sau đầu.

Một số kim tự tháp được xây dựng sau thời Djoser nhưng không mấy thành
công. Pharaoh Sneferu cai trị Ai Cập suốt khoảng thời gian dài. (Đa số các
chuyên gia cho rằng khoảng 24 năm.) Ông đã cố gắng xây kim tự tháp ba lần.
Có một lần bị sập. Lần khác là Kim tự tháp Cong vì góc tường gần sát đỉnh
tháp. Cuối cùng là Kim tự tháp Đỏ. Đó là kim tự tháp đầu tiên có tường vách
nhẵn mịn. Nó được gọi như vậy bởi trong lõi chứa sa thạch đỏ.
Ban đầu đá vôi trắng bao phủ lõi sa thạch đỏ tạo nên các mặt láng mịn.
Nhưng sau đó hầu hết đá vôi đều được lấy cho dự án xây dựng khác. Du khách
ngày nay khá quen với Kim tự tháp Đỏ bởi có thể đi bộ dọc hành lang của nó.
Các nhà khoa học tin rằng căn phòng chôn cất Sneferu vẫn còn nằm đâu đó
bên trong nơi này dù vẫn chưa được khám phá ra.

https://thuviensach.vn

CHƯƠNG 3
---❊ ❖ ❊---

ĐẠI KIM TỰ THÁP GIZA

  Khufu là pharaoh kế vị Sneferu. Ông tạo ra một trong ba Đại Kim tự tháp
Giza. Đây là kim tự tháp thường thấy trong tranh ảnh về Ai Cập, nằm trong
danh sách những công trình kiến trúc vĩ đại nhất lịch sử. Chúng là lăng mộ
khổng lồ của Khufu cùng pharaoh đời sau – Khafre và Menkaure. Cả ba kim tự
tháp đều được xây dựng vào triều đại thứ tư (2613 - 2494 trước Công nguyên),
nằm ở cao nguyên Giza, ngoại thành thủ đô Cairo ngày nay.
Ban đầu Đại Kim tự tháp còn vĩ đại hơn nhiều so với thời nay. Chúng được
bao phủ bằng lớp đá vôi trắng mịn. Trên đỉnh kim tự tháp là chóp tháp được
mạ vàng. Giới khoa học cho rằng hình dạng kim tự tháp được thiết kế như một
tia nắng mặt trời. Thần Mặt trời Ra là vị thần tối cao của người Ai Cập.
Lõi kim tự tháp là đá granit và sa thạch vận chuyển về từ phía nam quanh
Aswan. Sau này hầu hết đá vôi trắng được dỡ bỏ và dùng cho những công trình
khác. Vì thế phần mà chúng ta thấy ngày nay chính là phần lõi.
Kim tự tháp không đứng một mình. Chúng là một phần trong tổng thể kiến
trúc khác bao gồm cả đền thờ. Tại đây, đồ ăn và thức uống được dâng cúng
hằng ngày cho pharaoh quá cố. Người Ai Cập tin rằng người chết cũng có nhu
cầu như người sống. Kim tự tháp và mastaba nhỏ hơn được xây dựng gần đó
dành cho hoàng thân cũng như đại thần.
Kim tự tháp Khufu (còn gọi là Cheops) cao 146 m. Đó là công trình bằng đá
lớn nhất và cao nhất thế giới trong suốt 4.000 năm. Dòng họ nhà Khufu rất lớn
và ông giao nhiệm vụ xây dựng kim tự tháp cho cháu trai Hemiunu. Lăng mộ
của Hemiunu nằm gần kim tự tháp Khufu.
Đá granit để xây kim tự tháp Khufu được vận chuyển từ cách đó hàng trăm
dặm. Chỉ có một cách duy nhất là dùng thuyền trôi dọc sông Nile. Nhưng Ai
Cập lại không có nhiều cây cối để làm thuyền. Vì vậy Khufu cử người đến

https://thuviensach.vn

Byblos, ngày nay là Lebanon, tìm mua cây tuyết tùng cổ thụ rồi chế tạo thành
thuyền. Hai con thuyền trong số đó được chôn gần kim tự tháp Khufu.
Đại Kim tự tháp thứ hai dành cho Khafre, con trai Khufu. Herodotus cho
rằng Khafre là một pharaoh tàn bạo. Khafre muốn kim tự tháp của mình lớn
hơn của vua cha. Dù kim tự tháp chỉ cao 136 m nhưng do được xây dựng trên
nền đất cao nên trông có vẻ lớn hơn. Chóp tháp của nó hiện vẫn còn nguyên
vẹn. Hai kim tự tháp còn lại ban đầu vẫn có chóp tháp nhưng sau đó bị trộm
cắp để lấy vàng.
Kim tự tháp thứ ba được Menkaure, cháu trai của Khufu xây dựng. Kim tự
tháp này nhỏ nhất trong ba kim tự tháp, chỉ cao 66 m.
Menkaure được đánh giá là một trong những quân vương nhân hậu nhất lịch
sử Ai Cập. Có lẽ là bởi ông không bắt dân chúng làm việc cực nhọc để xây
dựng kim tự tháp. Ông cũng nổi tiếng với những phán quyết công minh.
Thật khó tin nhưng vào thế kỷ 12, có một nhà cai trị từng muốn phá bỏ Đại
Kim tự tháp. Người Kurd lúc này đã chinh phục Ai Cập và vị vua cai trị muốn
xóa bỏ biểu tượng sức mạnh của đất nước này. Ông cử một đội thợ tới phá hủy
kim tự tháp Menkaure. Mỗi ngày, họ chỉ có thể dỡ một hoặc hai tảng đá và
phải xẻ nhỏ để chất lên xe mang đi. Cuối cùng, sau tám tháng, vị vua này cho
rằng đội thợ chỉ đang lãng phí thời gian. Nhưng một vết cắt lớn trên mặt kim tự
tháp Menkaure đã chỉ ra thiệt hại mà họ gây ra.
Đứng canh giữ cao nguyên Giza là bức tượng lớn nhất thế giới. Đó là tượng
đá nhân sư mình sư tử mặt người. (Khuôn mặt được cho là của Khafre.) Giữa
các bàn chân nhân sư là stela hay bia mộ của pharaoh đời sau. Trên stela kể lại
rằng pharaoh bị săn lùng ở Giza và ngủ thiếp đi. Trong giấc mơ, một vị thần
xuất hiện, ra lệnh cho ông dọn sạch cát bao phủ tượng nhân sư. Từ đó, nhiều
bức tượng nhân sư khác nhỏ hơn được xây dựng.
Những công trình cao nhất thế giới
Kim tự tháp Khufu là công trình cao nhất thế giới cho đến năm 1311 khi tòa
tháp cao 160 m được xây dựng ở thánh đường Lincoln, nước Anh. Năm 1549,
dông bão ập đến, thổi bay tòa tháp này và Kim tự tháp Khufu lại trở về vị trí
tòa nhà cao nhất thế giới thêm 340 năm. Sau đó, vào năm 1889, tháp Eiffel
được xây dựng xong tại Paris. Nó cao 324 m, tương đương tòa nhà 80 tầng.

https://thuviensach.vn

Triều đại thứ tư là thời kỳ hoàng kim trong xây dựng kim tự tháp. Các kim
tự tháp sau này thường nhỏ hơn bởi vào triều đại thứ năm và thứ sáu, lũ lụt
thường niên ít hơn trước. Vụ mùa thất bát dẫn đến nạn đói khiến ít thợ thuyền
đủ khả năng xây dựng kim tự tháp. Suốt nhiều thế kỷ, Ai Cập đã trải qua
những thăng trầm. Nhiều quốc gia ngoại bang đã xâm chiếm đất nước này.
Nhưng sau tất cả, Đại Kim tự tháp vẫn trường tồn.
Cha đẻ của bình gốm
William Flinders Petrie sinh vào năm 1853 tại Luân Đôn. Ngay từ nhỏ, ông
đã thích đo lường mọi thứ. Rồi ông đọc một cuốn sách cho biết phép đo của
kim tự tháp ẩn chứa nguồn gốc toán học. Vì vậy ông đến Ai Cập để tự mình
kiểm chứng. Sau hai năm làm việc miệt mài, ông kết luận tất cả phép đo trong
cuốn sách đều sai.
Quan trọng hơn, ông đã bắt đầu sưu tầm đồ gốm Ai Cập, thậm chí là cả
mảnh vỡ. Petrie nhận ra rằng phong cách đồ gốm thay đổi theo thời gian. Liên
hệ đồ gốm với đồ vật gần thời đó có thể tiết lộ món đồ đã bao năm tuổi. Ông
được mệnh danh là Abu Bagousheh, có nghĩa là cha đẻ của bình gốm.
Một trong những khám phá vĩ đại nhất của Petrie diễn ra vào năm 1903 tại
Abydos. Một người thợ tìm thấy bức tượng nhỏ không đầu. Petrie trông thấy
tên vị pharaoh dưới đáy và cho ngừng tất cả mọi việc. Khu vực gần nơi bức
tượng tìm thấy được đào xới cẩn thận và đặt lên sàng lọc. Cuối cùng đầu của
bức tượng được tìm thấy. Đó chính là hình ảnh duy nhất về Khufu, pharaoh đã
cho xây dựng Đại Kim tự tháp.

https://thuviensach.vn

CHƯƠNG 4
---❊ ❖ ❊---

XÂY DỰNG KIM TỰ THÁP

  Làm thế nào người Ai Cập có thể xây dựng kim tự tháp khổng lồ đến vậy?
Kim tự tháp Khufu chứa 2,3 triệu khối đá. Trung bình mỗi khối nặng 2,5 tấn,
tương đương với một chiếc xe bán tải loại nhỏ. Thậm chí một số khối đá được
sử dụng trong phòng chôn cất có thể nặng đến 80 tấn. Chiếc xe tải 18 bánh
hiện đại chỉ có thể chở 1/4 trọng tải đó, vậy mà người Ai Cập lại vận chuyển
đá bằng sức người.
Họ đã làm điều đó bằng cách nào? Thành thực là chẳng ai biết đáp án.
Nhưng giới khoa học đã có một vài phỏng đoán. Có thể những người thợ phải
cắt đá từ các mỏ đối diện sông Nile, thậm chí xa hơn về phía nam Aswan. Đội
thợ có thể đã sử dụng đục đồng dù không chiếc nào được tìm thấy trong mỏ đá.
Một cách cắt đá khác cũng được đề xuất. Đó là đưa mảnh gỗ vào vết nứt trên
đá. Sau đó đổ đầy nước vào vết nứt. Khi gỗ phồng lên, đá sẽ tự vỡ.
Mỗi pharaoh có thể tự chọn vị trí xây dựng kim tự tháp. Mặt đất phải bằng
phẳng và được nâng lên. Kim tự tháp được xây trên nền vuông, có bốn mặt.
Mỗi góc trỏ theo một hướng la bàn.
Điều thú vị nhất là phương thức di chuyển những khối đá khổng lồ. Đầu
tiên, chúng được chuyển lên thuyền gỗ tuyết tùng nhập từ Lebanon, rồi xuôi
theo sông Nile.
Từ sông, chúng được đưa đến công trường xây dựng. Người ta đã đặt ra vài
giả thuyết. Có thể kênh đào đã được xây dựng trên sông Nile. Có ý tưởng khác
cho rằng, những người thợ đã xây dựng con đường đá dẫn đến khu vực xây
kim tự tháp. Những tảng đá khổng lồ được kéo dọc theo con đường này bằng
xe trượt. (Xe có bánh dễ bị vỡ khi chở vật nặng.) Bức tranh trên tường lăng mộ
vẽ lại hình ảnh tốp thợ dùng dây kéo xe trượt bằng gỗ đang chở đá. Gần đây,
các nhà khoa học đã đưa ra giả thuyết về một phương pháp kéo đá đặc biệt trên
cát mịn.

https://thuviensach.vn

Khi đá được chuyển đến công trường xây dựng, vấn đề mới lại nảy sinh:
Làm sao di chuyển chúng lên mặt kim tự tháp. Sử dụng đường dốc bằng đá
hoặc gỗ dường như là câu trả lời duy nhất. Một công ty kỹ thuật hiện đại chứng
minh rằng 18 người đàn ông có thể kéo khối đá nặng 2,5 tấn lên từng đoạn dốc
với tốc độ 0,3 m/s.
Điều đó đặt ra hai câu hỏi khác: mất bao lâu để hoàn thành công việc và cần
bao nhiêu nhân lực? Sử gia Hy Lạp cổ đại Herodotus cho rằng hàng nghìn nô
lệ đã tham gia xây dựng kim tự tháp. Nhưng giới khoa học hiện đại tỏ ra hoài
nghi. Bởi họ đã tìm thấy di tích khu định cư của đám thợ.
Ở đó có nhà cửa cùng quần áo nam giới, phụ nữ và thậm chí là đồ chơi trẻ
em. Điều đó có nghĩa là thợ xây sống chung với gia đình. Bằng chứng còn cho
thấy họ ăn bánh mì, hành, tỏi và uống bia ba lần một ngày. Vào cuối tuần (một
tuần có chín ngày) theo lịch Ai Cập, họ tiệc tùng với cá nướng, gà, rượu. Đồ ăn
này thịnh soạn hơn những gì nô lệ có.
Có một lực lượng lao động làm việc thường trực tại kim tự tháp. Vào mùa
lụt lại có thêm nông dân giúp đỡ. Đổi lại, có lẽ nông dân sẽ được giảm thuế.
Giới khoa học sử dụng nhiều mô hình thiết kế trên máy tính để tính toán số
lượng nhân công. Với Đại Kim tự tháp Khufu, dự đoán có khoảng 15.000 30.000 người làm trong ít nhất mười năm. Kim tự tháp phải được hoàn thành
trước khi pharaoh băng hà. (Nhà thờ Đức Bà Paris cũng mất gần 200 năm để
xây dựng từ năm 1163 đến năm 1345.)
Thợ thuyền được chia thành từng nhóm 200 người. Sau đó, mỗi nhóm lại
chia thành tốp 20 người. Một số tự hào về công việc đến nỗi họ để lại tên trên
bức tường bên trong kim tự tháp như: “Nhóm chiến thắng”, “Nhóm bền vững”
và thậm chí là “Nhóm say xỉn”. Có nhóm còn viết: “Bạn bè của Khufu”.
Thông thường, kim tự tháp được xây dựng từ trong ra ngoài. Thực phẩm,
quần áo, kho báu nhà vua cần ở thế giới bên kia được đặt vào phòng chôn cất
khi vẫn còn mở ra bên ngoài. Sau đó, phần còn lại được xây bao quanh. Hành
lang hẹp dùng để nối căn phòng với thế giới bên ngoài.
Người Ai Cập biết rõ bọn trộm thường đánh cắp kho báu trong lăng mộ. Vì
vậy, họ xây dựng những căn phòng giả và hành lang dài dẫn đến hư không.

https://thuviensach.vn

Thật nguy hiểm nếu bước chân vào mê cung mà không biết rõ con đường ra
vào chính xác.
Những kẻ trộm mộ
Kim tự tháp Khafre là kim tự tháp duy nhất trong ba Đại Kim tự tháp còn
nguyên vẹn đến thời hiện đại. Năm 1818, nhà sưu tầm người Italia là Giovanni
Belzoni đã khám phá ra lối vào nhỏ. Dẫu lối vào này chỉ cao 1,2 m, rộng 1 m,
ông vẫn cố lách vào. Chuyện này quả thực chẳng dễ dàng bởi Belzoni cao gần
2 m. Nhưng ông chẳng tìm thấy gì trong căn phòng chôn cất ngoại trừ quan tài
trống rỗng với chiếc nắp vỡ nằm lăn lóc trên mặt đất. Những kẻ trộm mộ thời
cổ đại đã tìm đến nơi này trước ông.
Gần như tất cả kim tự tháp và lăng mộ đá đều bị trộm vì kho báu. Trộm mộ
là việc làm nguy hiểm bởi người xây dựng kim tự tháp đã giăng bẫy bắt trộm
khắp nơi. Nhưng các nhà khoa học cho rằng một số kẻ là thợ xây kim tự tháp
nên biết cách tránh xa bẫy.

https://thuviensach.vn

CHƯƠNG 5
---❊ ❖ ❊---

CUỘC SỐNG VĨNH HẰNG

  Bởi tự coi mình là thần, pharaoh hy vọng sau khi băng hà sẽ sang thế giới
bên kia và sống cùng thần linh. Kim tự tháp là nơi thi hài pharaoh được bảo vệ
nghiêm ngặt.
Cuộc sống vĩnh hằng bắt đầu bằng hành trình băng qua thế giới dưới lòng
đất. Ka hay sức sống thoát khỏi cơ thể sau khi chết và ba hay linh hồn sẽ rời
theo sau khi thi thể được chôn cất. Thần Horus dẫn người chết đến đại sảnh
chờ phán xét. Đợi sẵn ở đó là Anubis, vị thần có đầu là chó rừng. (Chó rừng
nổi tiếng với việc đào mộ và ăn xác chết.) Ông đặt trái tim người chết lên trên
một bên cân, đối trọng là chiếc lông chim. Osiris, người cai quản địa ngục,
đứng xem xét cùng các vị th