SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
…
ĐỀ THAM KHẢO

ĐỀ THI TUYỂN SINH LỚP 10 THPT NĂM HỌC 2026 - 2027
Môn thi: NGỮ VĂN
(Dành cho tất cả thí sinh)
Thời gian làm bài: 120 phút (không kể thời gian giao đề)

I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc đoạn thơ sau:
Làng tôi nằm dựa ven sông,
Con đường đất đỏ ngăn dòng nước xanh
Lối vào mấy xóm nhà tranh,
Bờ tre nhịp khúc yên lành từ xưa.

Rẫy mì nghiêng xuống vườn dưa
Hàng cau nương bóng hàng dừa xanh xanh
Trầu sang với mướp chung giàn
Mạ xanh cùng với ngô vàng sớm trưa.

Cuộc đời sớm nắng chiều mưa,
Dòng sông vẫn chảy từ xưa đến giờ.
Dâu già đợi mãn mùa tơ,
Lúa ôm bờ cỏ nằm mơ thanh bình…
Dân làng tôi sống hiền từ,
Như khoai với sắn, như dừa với cau.
Bốn mùa cuốc bẩm cày sâu,
Đói no đắp đổi, sang già không ham.

(Trích Làng tôi, Vũ Quỳnh Bang, 1952, theo thivien.net)
Thực hiện yêu cầu:
Câu 1. (0,5 điểm) Xác định thể thơ được sử dụng trong đoạn trích.
Câu 2. (0,5 điểm) Tìm 02 từ ngữ khắc họa bức tranh làng quê trong khổ thơ thứ nhất.
Câu 3. (1,0 điểm) Chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong câu thơ sau:
Dân làng tôi sống hiền từ,
Như khoai với sắn, như dừa với cau.
Câu 4. (1,0 điểm) Nêu ý nghĩa của câu thơ sau:
Cuộc đời sớm nắng chiều mưa,
Dòng sông vẫn chảy từ xưa đến giờ.
Câu 5. (1,0 điểm) Từ đoạn thơ, em rút ra bài học nào sâu sắc nhất cho bản thân và lí giải?
II. VIẾT (6,0 điểm)
Câu 1. (2,0 điểm) Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) ghi lại cảm nghĩ của em v ề đoạn th ơ
“Làng tôi” của Vũ Quỳnh Bang trong đoạn trích phần đọc hiểu.
Câu 2. (4,0 điểm) Gần đây, người dùng Internet trên thế giới đồng loạt “phát s ốt” trước s ự
xuất hiện của một công cụ AI (Artificial Intelligence-Trí tu ệ nhân t ạo) v ới tên g ọi Chat GPT.
Được mệnh danh là AI thông minh nhất thế giới, Chat GPT có th ể trò chuy ện, tạo văn b ản,
tạo ra những hình ảnh và video mới, thậm chí là làm thơ, vi ết code. V ới b ất c ứ câu h ỏi nào
mà người dùng đưa ra, dù thuộc lĩnh vực nào, Chat GPT đa phần có th ể tr ả l ời l ưu loát và vô
cùng tự nhiên. Em hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) v ới ch ủ đ ề: Phải chăng, trí
tuệ nhân tạo AI sẽ thay thế con người.

--------------------HẾT-------------------(Thí sinh không sử dụng tài liệu; Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm)

Họ và tên thí sinh: ……………………………………………………………………………………… Số báo danh: …..……...

Cán bộ coi thi 01: …………………………………….….…… Cán bộ coi thi 02: ……………………………………….…….
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
KỲ THI TUYỂN SINH LỚP 10 THPT NĂM HỌC 2026 - 2027
…
ĐÁP ÁN – THANG ĐIỂM VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM
ĐỀ THAM KHẢO

Môn thi: NGỮ VĂN
(Dành cho tất cả thí sinh)

I. LƯU Ý CHUNG
1. Đáp án được xây dựng theo yêu cầu đánh giá năng l ực nên giám kh ảo c ần t ập trung xem xét
phương hướng và cách thức giải quyết vấn đề của thí sinh; chú ý đánh giá n ội dung bài làm theo
hướng mở, khuyến khích sáng tạo, tránh áp đặt.
2. Giám khảo tuân thủ Đáp án, không tự xây d ựng đáp án khác. Đ ối v ới nh ững bài làm có ý t ưởng
riêng và cách diễn đạt, triển khai khác với Đáp án, giám kh ảo c ần xem xét tính thuy ết ph ục c ủa
bài viết để chấm điểm hợp lí.
3. Khi chấm bài, giám khảo đánh giá bao quát cả nội dung và hình th ức; phát hi ện và ch ấm đi ểm
đúng những bài viết có cá tính, sáng tạo, chân thực và trong sáng; tr ừ đi ểm phù h ợp đ ối v ới bài
mắc nhiều lỗi; đối với những câu trả lời sai hoặc không trả lời thì chấm điểm 0.
- Đối với phần đọc hiểu: Giám khảo đánh giá bài làm của thí sinh theo các yêu c ầu cần đ ạt v ề đ ọc
hiểu truyện của Chương trình Ngữ văn 2018, cụ thể:
+ Nhận biết và phân tích được một số yếu tố của truyện ngắn hiện đại; đánh giá đ ược vai trò
của những chi tiết quan trọng trong việc thể hiện nội dung văn bản.
+ Biết liên tưởng mở rộng vấn đề để hiểu sâu hơn văn bản được đọc.
Bài làm chỉ cần trả lời ngắn gọn, đúng yêu cầu tr ọng tâm c ủa các câu h ỏi đ ọc hi ểu; ch ấp nh ận
cách trình bày gạch đầu dòng các ý cần nêu.
- Đối với phần viết: Giám khảo cần xem xét, đánh giá bài làm của thí sinh theo các yêu c ầu c ần
đạt về viết văn nghị luận của Chương trình Ngữ văn 2018, cụ thể:
+ Xác định, triển khai và làm sáng tỏ được vấn đề nghị luận theo m ột cấu trúc ch ặt chẽ, có m ở
đầu và kết thúc rõ ràng.
+ Trình bày rõ được quan điểm và hệ thống các luận điểm phù hợp với b ố c ục đo ạn văn ho ặc bài
văn nghị luận; bảo đảm yêu cầu cả về ý tưởng và hành văn.
+ Lựa chọn được các thao tác nghị luận phù hợp; trình bày, s ử d ụng các lí lẽ xác đáng và b ằng
chứng thuyết phục.
+ Thể hiện được ý tưởng cá nhân, có cách nhìn mang đậm cá tính.
II. ĐÁP ÁN, THANG ĐIỂM VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM
Phầ Câu
Nội dung
Điểm
n
I
ĐỌC HIỂU
4,0
1

2

3

Thể thơ: Lục bát
Hướng dẫn chấm:
- Trả lời như đáp án: 0,5 điểm
Từ ngữ khắc họa bức tranh làng quê: ven sông, con đường đ ất đ ỏ, dòng
nước xanh, nhà tranh, bờ tre.
Hướng dẫn chấm:
- Trả lời từ 02 hình ảnh trở lên theo đáp án: 0,5 điểm
- Trả lời được 01 hình ảnh: 0,25 điểm
- Nếu ghi lại nguyên văn câu thơ: không cho điểm
- Chỉ ra được biện pháp tu từ so sánh: Dân làng được ví như khoai với
sắn, như dừa với cau.
- Phân tích được tác dụng của biện pháp tu từ so sánh:

0,5

0,5

1,0

4

5

II
1

+ Nhấn mạnh sự gắn bó tự nhiên, thân thuộc, gần gũi, hài hòa, mật thi ết
của người dân với người dân và thể hiện cảm tình cảm yêu mến, trân
trọng của tác giả đối với con người quê hương.
+ Tăng tính gợi hình, gợi cảm, giúp câu thơ trở nên sinh động.
Hướng dẫn chấm:
- Trả lời được như Đáp án: 1,0 điểm
- Trả lời được biện pháp tu từ so sánh như Đáp án: 0,25 điểm
- Trả lời được yêu cầu về phân tích tác dụng:
+ Trả lời được ý 1: 0,5 điểm (Trong đó: ý “Th ể hiện s ự gắn bó gi ữa ng ười
với người” chấm 0,25 điểm; ý “Thể hiện tình cảm của tác giả với con
người quê hương” chấm 0,25 điểm)
+ Trả lời được ý 2: 0,25 điểm
- Ý nghĩa của câu thơ:
+ Làm nổi bật sự đối lập giữa cuộc đời nhiều biến động, thăng trầm v ới
hình ảnh dòng sông tượng trưng cho sự bền bỉ, liên tục, trường tồn.
+ Thể hiện sự gắn bó, tình yêu, niềm tự hào, niềm tin vào s ự vững b ền
của những giá trị tốt đẹp luôn được lưu giữ.
Hướng dẫn chấm:
- Trả lời như Đáp án: 1,0 điểm
- Trả lời được ý 1: 0,75 điểm (trong đó nêu đ ược “s ự đ ối lập gi ữa hai câu
thơ” được 0,5 điểm; lí giải nghĩa của câu thơ thứ nhất và ý nghĩa c ủa câu
thơ thứ hai “cuộc đời nhiều biến động, thăng trầm” , “ dòng sông bền bỉ,
liên tục, trường tồn” chấm 0,25 điểm)
- Trả lời được ý 2: 0,25 điểm
- Thí sinh tự rút ra bài học sâu sắc nhất đối với bản thân.
Ví dụ: trân trọng vẻ đẹp bình dị, yêu thiên nhiên, t ự hào về quê h ương,
đất nước, gắn bó với cội nguồn, biết cảm nhận sự bình yên của cuộc
sống,…
- Lí giải thuyết phục, sâu sắc, phù hợp với quy luật cu ộc s ống, chu ẩn
mực đạo đức, xã hội, quy định của pháp luật.
Hướng dẫn chấm:
- Nêu được một bài học sâu sắc: 0,25 điểm
- Lí giải: 0,75 điểm
VIẾT
Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) ghi lại cảm nghĩ của em về đoạn
thơ “Làng tôi” của Vũ Quỳnh Bang trong đoạn trích phần đọc hiểu.
a, Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn:
Xác định đúng yêu cầu về hình thức và dung lượng trong khoảng 200
chữ. Đoạn văn có thể trình bày theo cách diễn d ịch, quy nạp, phối hợp,
móc xích hoặc song song.
Hướng dẫn chấm:
- Bảo đảm yêu cầu về dung lượng 200 chữ (±100 chữ)
- Đảm bảo yêu cầu về mặt hình thức.
b, Xác định đúng vấn đề:
Cảm nghĩ về đoạn trích “Làng tôi” của Vũ Quỳnh Bang
Hướng dẫn chấm:
- Xác định đúng vấn đề nghị luận.

1,0

1,0

6,0
2,0
0,25

0,25

- Cảm nhận được cả về nội dung và nghệ thuật của đoạn trích.
c, Yêu cầu cụ thể:
Xác định được các ý phù hợp để làm rõ nội dung biểu c ảm. Thí sinh
triển khai đoạn văn theo trình tự hợp lí, và sử dụng đúng các kĩ năng
nghị luận.
c1. Cảm nghĩ về nội dung đoạn thơ:
+ Hình tượng làng quê: Làng quê hiện lên với vẻ đẹp thanh bình, m ộc
mạc, gần gũi, mang đậm hồn quê Việt Nam. Những hình ảnh nh ư “con
đường đất đỏ”, “bờ tre”, “nhà tranh”, “dòng sông” gợi nên không gian
sống êm đềm, thân thương.
+ Hình ảnh lao động, sinh hoạt của người dân: Cuộc s ống hi ện lên qua
những công việc và sinh hoạt thường nhật: “rẫy mì nghiêng xuống vườn
dưa”, “mạ xanh cùng với ngô vàng sớm trưa”,… Tất cả tạo nên b ức tranh
sinh động, gắn bó giữa con người và thiên nhiên, giữa lao đ ộng và đ ời
sống.
+ Hình tượng con người quê hương: Người dân hiện lên với tính cách
hiền hậu, chất phác, chịu thương chịu khó, “sống hiền từ như khoai với
sắn, như dừa với cau”. Họ cam chịu, kiên cường, không đòi hỏi vật chất
cao sang, sống bình dị, đậm chất làng quê Việt.
+ Tình cảm, cảm xúc của tác giả: Thể hiện tình yêu sâu đ ậm với quê
hương; sự trân trọng những con người thôn dã, yêu cuộc s ống bình d ị,
chất phác. Gợi một cảm xúc hoài niệm, thân thương, và niềm tự hào về
một làng quê thanh bình, bền bỉ trong bao biến thiên của thời cuộc.
c2. Cảm nghĩ về các yếu tố nghệ thuật
+ Thể thơ lục bát: Gần gũi với ca dao, dân ca, tạo nhịp điệu nhẹ nhàng,
dễ đi vào lòng người.
+ Ngôn ngữ mộc mạc mà giàu hình ảnh: Sử dụng từ ngữ đời thường
nhưng giàu giá trị gợi hình, gợi cảm: “bờ tre nhịp khúc yên lành”, “m ạ
xanh”, “ngô vàng”, “lúa ôm bờ cỏ nằm mơ thanh bình”…
+ Giọng thơ trìu mến, thiết tha: Giọng điệu thơ sâu l ắng, nhẹ nhàng,
giàu cảm xúc, đan xen giữa tự sự và trữ tình.
+ Sử dụng đa dạng và hiệu quả các biện pháp tu t ừ: So sánh, đi ệp ng ữ,
ẩn dụ – góp phần làm nổi bật vẻ đẹp làng quê và con người miền quê.
Hướng dẫn chấm:
- Cảm nghĩ về nội dung: 0,75 điểm; nghệ thuật: 0,25 điểm.
- Cảm nghĩ sâu sắc, thuyết phục: cảm nghĩ về nội dung, mạch c ảm xúc,
những yếu tố nghệ thuật và tác dụng của chúng trong vi ệc th ể hiện ch ủ
đề, thông điệp của đoạn thơ một cách đầy đủ, sâu sắc, thuyết ph ục (1,0
điểm).
- Cảm nghĩ chưa sâu sắc, thuyết phục: cảm nghĩ về nội dung, m ạch c ảm
xúc, những yếu tố nghệ thuật và tác dụng của chúng trong vi ệc th ể hi ện
nội dung, thông điệp của đoạn thơ nhưng chưa đầy đủ, ch ưa sâu s ắc (0,5
- 0,75 điểm).
- Cảm nghĩ chung chung, không bám sát vào từ ng ữ, hình ảnh c ủa bài th ơ
(0,25 điểm).
d. Diễn đạt:
Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết đoạn văn.

1,0

0,25

2

Lưu ý: Trừ điểm mắc lỗi (diễn đạt, chính tả, dùng từ và viết câu):
- Trừ 0,25 điểm nếu đoạn văn mắc từ 4 - 6 lỗi;
- Không chấm vượt quá 1,0 điểm của cả câu nếu đoạn văn mắc trên 6 lỗi.
e. Sáng tạo:
Thể hiện được cảm xúc về bài thơ, có cách diễn đạt mới mẻ, sáng tạo .
Hướng dẫn chấm:
- Hành văn mạch lạc, không gò bó, thể hiện chân thật cảm xúc
- Có những ý đột phá ra ngoài đáp án.
Gần đây, người dùng Internet trên thế giới đồng loạt “phát sốt” trước
sự xuất hiện của một công cụ AI (Artificial Intelligence-Trí tu ệ nhân
tạo) với tên gọi Chat GPT. Được mệnh danh là AI thông minh nh ất
thế giới, Chat GPT có thể trò chuyện, tạo văn bản, tạo ra những hình
ảnh và video mới, thậm chí là làm thơ, viết code. Với bất cứ câu h ỏi
nào mà người dùng đưa ra, dù thuộc lĩnh vực nào, Chat GPT đa ph ần
có thể trả lời lưu loát và vô cùng tự nhiên. Em hãy vi ết bài văn ngh ị
luận (khoảng 600 chữ) với chủ đề: Phải chăng, trí tuệ nhân tạo AI sẽ
thay thế con người.
a. Đảm bảo cấu trúc của một bài văn nghị luận.
Giới thiệu vấn đề nghị luận; Thân bài: làm rõ được vấn đ ề nghị luận,
triển khai được luận điểm; Kết bài: khái quát được nội dung ngh ị lu ận.
Dung lượng bài viết khoảng 600 chữ.
Hướng dẫn chấm:
- Bảo đảm yêu cầu về dung lượng 600 ± 200 chữ.
- Đảm bảo bốc cục đủ ba phần: Mở bài, thân bài, kết bài.
b, Xác định được yêu cầu của kiểu bài và vấn đề nghị luận.
Vấn đề đặt ra: Phải chăng trí tuệ nhân tạo AI sẽ thay thế con người?
Hướng dẫn chấm: Xác định đúng vấn đề nghị luận: 0,25 điểm
c, Đề xuất hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận.
c1. Viết được mở bài và kết bài cho bài văn nghị luận xã hội
- Mở bài: Giới thiệu được vấn đề nghị luận.
- Kết bài: Khẳng định lại vấn đề nghị luận.
c2. Giải thích được vấn đề nghị luận
- Trí tuệ nhân tạo (AI): Là công nghệ mô phỏng trí tuệ con người, có kh ả
năng học hỏi, xử lý dữ liệu và phản hồi thông minh.
- Thay thế con người: Nghĩa là AI đảm nhiệm các công việc vốn thuộc về
con người, có nguy cơ khiến con người mất vai trò trong lao đ ộng và
sáng tạo.
- Khẳng định: Trí tuệ nhân tạo tuy phát triển mạnh mẽ và h ỗ tr ợ con
người nhiều mặt, nhưng không thể thay thế hoàn toàn con ng ười vì AI
thiếu những yếu tố đặc trưng riêng biệt như cảm xúc, đ ạo đ ức và kh ả
năng sáng tạo.
c3. Phân tích, chứng minh được vấn đề nghị luận
- Phân tích, chứng minh tại sao AI có thể thay thế con ng ười ở m ột m ức
độ nhất định:
+ AI giúp tự động hóa nhiều công việc: sản xuất, dịch vụ, truyền thông,...
+ AI hoạt động hiệu quả, nhanh chóng, không mệt mỏi, xử lý d ữ liệu
khổng lồ.

0,25

4,0

0,25

0,5

2,5

- Phân tích, chứng minh tại sao AI không thể thay thế hoàn toàn con
người:
+ AI thiếu cảm xúc, đạo đức và tư duy sáng tạo nên không thể thay th ế
con người trong các lĩnh vực đòi hỏi nhân văn và sáng tạo nh ư giáo d ục,
y tế, nghệ thuật,...
+ AI vẫn phụ thuộc vào con người để lập trình và kiểm soát; n ếu b ị l ạm
dụng có thể gây hậu quả nghiêm trọng, do đó con người vẫn giữ vai trò
trung tâm trong việc điều phối và định hướng công nghệ.
- Phân tích, chứng minh được ý nghĩa, hậu quả của vấn đề nghị luận:
+ AI giúp con người làm việc, học tập hiệu quả hơn, đ ồng th ời góp phần
hiện đại hóa các lĩnh vực như y tế, giáo dục, giao thông, kinh t ế và qu ản
lý, từ đó thúc đẩy sự phát triển bền vững của xã hội.
+ Một số ngành nghề sẽ bị AI thay thế, gây ra tình trạng thất nghi ệp; cá
nhân lạm dụng AI sẽ làm giảm khả năng tư duy, sáng t ạo của não b ộ;
tăng nguy cơ bị mất an toàn mạng; đạo đức xã hội bị suy giảm; …
c4. Mở rộng, nâng cao được vấn đề nghị luận và rút ra bài học
- Mặc dù AI giúp nâng cao hiệu quả công việc, một s ố người lo ng ại nó
sẽ thay thế hoàn toàn con người và gây mất việc làm. Tuy nhiên, AI ch ỉ
hỗ trợ con người, không thể thay thế hoàn toàn khả năng sáng t ạo, c ảm
xúc và đạo đức. Vì vậy, AI và con người cần cùng phát triển, b ổ tr ợ l ẫn
nhau.
- Rút ra bài học: trong thời đại AI phát triển, mỗi cá nhân cần nâng cao
hiểu biết, mở rộng tầm nhìn, đồng thời có ý thức học hỏi, thích nghi và
phát huy giá trị con người để làm chủ công nghệ, góp ph ần xây d ựng xã
hội văn minh, phát triển.
Lưu ý: Thí sinh có thể bày tỏ suy nghĩ và quan điểm riêng, nh ưng ph ải
phù hợp với chuẩn mực đạo đức và pháp luật.
Hướng dẫn chấm:
c1: 0,5 điểm
- Biết dẫn dắt và nêu vấn đề nghị luận: 0,25 điểm
- Biết khẳng định vấn đề nghị luận: 0,25 điểm
c2: 0,5 điểm
- Giải thích được hai cụm từ “Trí tuệ nhân tạo” và “Thay thế con người”
- Giải thích được 1 cụm từ vẫn chấm 0,25 điểm
- Giải thích khái quát vấn đề nghị luận: 0,25 điểm
c3: 1,0 điểm
- Làm rõ được nguyên nhân “vì sao”: 0,5 điểm; làm rõ đ ược 1 nguyên nhân
chấm 0,25 điểm
- Phân tích, chứng minh được ý nghĩa, hậu quả: 0,5 điểm
+ Phân tích được ý nghĩa đối với cá nhân và xã hội: 0,25 điểm; phân tích
được 1 ý vẫn chấm 0,25 điểm
+ Phân tích được hậu quả đối với xã hội: 0,25 điểm; phân tích được 1 ý
vẫn chấm 0,25 điểm
c4: 0,5 điểm
- Mở rộng nâng cao được vấn đề nghị luận: 0,25 điểm; trả lời được 1 ý
vẫn chấm 0,25 điểm
- Rút ra được bài học: 0,25 điểm; trả lời được 1 ý vẫn chấm 0,25 điểm

e. Chính tả, ngữ pháp.
Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt.
Hướng dẫn chấm:
Trừ điểm mắc lỗi (diễn đạt, chính tả, dùng từ và viết câu):
- Trừ 0,25 điểm nếu bài văn mắc từ 6 – 8 lỗi;
- Không chấm quá 2,0 điểm của cả câu nếu bài văn mắc trên 12 lỗi.
f. Sáng tạo.
Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt m ới
mẻ.
Hướng dẫn chấm:
- Ý mới có sức thuyết phục: 0,25 điểm
- Diễn đạt tinh tế, độc đáo: 0,25 điểm
TỔNG ĐIỂM
--------------------HẾT--------------------

0,25

0,5

10