I - NITƠ (khí không màu, không mùi, ít tan trong nước) N2 (-3,0,+1,+2,+3,+4,+5)

∆H = –92 kJ

(liti nitrua)

(magie nitrua)

(nhôm nitrua)

(H = +100 kJ

(nâu đỏ)

(đ.chế N2)

(điều chế N2)

(điều chế N2O5)




II – AMONIAC (khí mùi khai, tan nhiều trong nước) NH3 (-3)



(amoni sunfat: đạm 1 lá) hoặc


(amoni nitrat: đạm 2 lá)

(amoni hidrocacbonat)

(amoni clorua) (nhận biết NH3)















(điều chế NO)







(đ.chế NH3)

(natri amiđua)

(natri imiđua)

(natri nitrua)



(Đ/c NH3 PTN)






III - MUỐI AMONI (dễ tan, điện li mạnh) NH4+

(đ.chế NH3)

(nhận biết








(điều chế N2)

(điều chế N2O)






















* Phản ứng nhiệt phân:
( Muối amoni chứa gốc axit không mang tính OXH (HCl,H2CO3)
+ axit tương ứng
( Muối amoni chứa gốc axit mang tính OXH (HNO3, H2SO4)
+ H2O



IV - AXIT NITRIC (lỏng không màu, tan vô hạn) HNO3

























(điều chế NO2)

(đ.chế NO)




















Fe(OH)2 + 4HNO3 (đặc)
Fe(NO3)3 + NO2 + 3H2O






















(đ.chế HNO3)











(Đ/c HNO3 PTN)






* Tác dụng với HNO3 (đâm đặc, loãng, rất loãng, loãng lạnh)
Kim loại trước H
Kim loại sau H

HNO3 (đđ) + KL
M(NO3)m + NO2
+ H2O

HNO3 + KL
M(NO3)m +
+ H2O
(Loãng)


HNO3 + KL
M(NO3)m + NO2 + H2O
(trừ Pt, Au)

HNO3 + KL
M(NO3)m + NH4NO3 + H2O
(Rất loãng)


m = hóa trị cao
* Dãy hoạt động hóa học:
K Ba Ca Na Mg Al Mn Zn Cr Fe Ni Sn Pb H Cu Ag Hg Pt Au
* Sản phẩm khử:
- NO2 là chất khí màu nâu.
- NO là chất khí không màu, hóa nâu trong không khí.
- N2O là khí cười.
- N2 là chất khí không màu, không mùi, nhẹ hơn không khí.
- NH4NO3 là muối.
( Chú ý:
+ Các kim loại (Al, Fe, Cr) không tác dụng với HNO3 đặc nguội.
+ Pha HNO3 đậm đặc với HCl theo tỉ lệ 1:3 ta được nước cường thủy tan được cả Au, Pt.
+ Nước cường toan hòa tan được Au,Pt (không hòa tan được Ag do tạo AgCl không tan)
V - MUỐI NITRAT (dễ tan, điện li mạnh) NO3-



(thủy phân)









(Al,Be






















(nâu đỏ)
* Nhiệt phân:
+ M là kim loại K ( Ca
2M(NO3)n
2M(NO2)n +nO2
+ M là kim loại Mg ( Cu
2M(NO3)n
M2On +2nNO2 + nO2
+ M là kim loại sau Cu
M(NO3)n
M+NO2 + O2
* Chú ý: Nhiệt phân muối Fe(NO3)2 trong không khí sẽ tạo ra Fe2O3


VI – PHOTPHO (P trắng và P đỏ) (-3,0,+3,+5)

(canxiphotphua)



















(đ.chế P)
VII - AXIT PHOTPHORIC – MUỐI PHOTPHAT
Photphin: PH3