TRƯỜNG TH VÀ THCS KHÁNH THIỆN
ĐỀ CHÍNH THỨC (Mã 01)
DÀNH CHO HS KHUYẾT TẬT
(Gồm 02 trang)

ĐỀ KIỂM TRA GIỮA KÌ I
MÔN: NGỮ VĂN
LỚP 9 - NĂM HỌC 2025 – 2026
Thời gian làm bài: 90 phút
(Không kể thời gian phát đề)

Họ và tên học sinh: …………………………………………….. Lớp: 9A….
PHẦN I: ĐỌC HIỂU VĂN BẢN (5,0 ĐIỂM):
Đọc đoạn trích sau và thực hiện theo yêu cầu:
THOẠI KHANH THAY CHỒNG NUÔI MẸ
(Trích Thoại Khanh Châu Tuấn – khuyết danh)
Này đoạn Thoại Khanh ở nhà,
Chồng đi ứng cử1 kể đà bảy năm.
Phận đành cần kiệm khó khăn,
Bữa no bữa đói, thiết thân cơ hàn.
Quần áo rách rưới lang thang,
Làm thuê nuôi mẹ, phần nàng ăn rau.
Hai hàng nước mắt thấm bâu2
Tóc rối nùi đầu3, chẳng gỡ chẳng trâm.
Đêm đông gió lạnh căm căm,
Ôm mẹ vào lòng cho ấm mẹ ngơi.
Tóc dài lại đắp phía ngoài,
Giả làm mền chiếu, chi làm tấm thân.
Nàng rằng muốn xuống âm cung,
Cho tròn đạo chồng, mất thảo mẹ cha.
Biết ai nuôi dưỡng mẹ già
Hai hàng nước mắt nhỏ sa ròng ròng…
(Trích Kho tàng truyện Nôm khuyết danh, tập 2,
Nhiều tác giả, NXB Văn học, 2000)
Chú thích: Thoại Khanh – Châu Tuấn là một truyện thơ Nôm khuyết danh nổi tiếng
với nhân dân Nam Bộ. Chuyện kể về nàng Thoại Khanh là con gái của quan thừa
tướng nước Tống đẹp người, đẹp nết. Mồ côi cha mẹ sớm, nàng gặp chàng thư sinh
Châu Tuấn và kết duyên cùng chàng (Gặp gỡ). Gia biến và lưu lạc: Châu Tuấn đi thi
đỗ Trạng Nguyên, do từ chối hôn sự mà bị đi đày 17 năm. Thoại Khanh bị bạn chồng
dụ dỗ và đuổi đi. Hai mẹ con dắt nhau đi tìm Châu Tuấn, trải qua nhiều kiếp nạn. Đói
khát, nàng cắt thịt mình cho mẹ chồng ăn, lấy mắt mình nộp cho Ác thần để hắn khỏi
giết mẹ. Đoàn tụ: Thoại Khanh gặp lại Châu Tuấn, nàng được Phật cho mắt sáng trở
lại. Châu Tuấn làm vua hai nước, đầy đủ hạnh phúc, báo ân báo oán công bằng. Đoạn
trích trên là đoạn “ Thoại Khanh thay chồng nuôi mẹ”.
1. Ứng cử: ứng thí, dự thi
2. Thấm bâu: thấm áo
3. Nùi đầu: bù đầu
Thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 5:

Câu 1. (1,0 điểm) Đoạn trích thuộc thể loại nào trong các thể loại văn học mà em đã
học? Xác định thể thơ và phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích?
Câu 2. (1,0 điểm) Nêu một số chi tiết miêu tả cách đối xử của Thoại Khanh với mẹ
chồng.
Câu 3. (2,0 điểm) Trong các văn bản đã học ở chương trình lớp 9 hoặc các nhân vật
mà em biết trong văn học trung đại Việt Nam, em thấy có nhân vật nào có lòng hiếu
thuận giống với nhân vật Thoại Khanh trong đoạn trích? Từ đó hãy nhận xét về vẻ
đẹp của các nhân vật nữ trong văn học trung đại Việt Nam.
Câu 4. (1,0 điểm) Thông điệp nào trong đoạn trích có ý nghĩa nhất với em? Vì sao?
PHẦN II. LÀM VĂN (5,0 điểm):
Hai hàng nước mắt thấm bâu
Tóc rối nùi đầu, chẳng gỡ chẳng trâm.
Đêm đông gió lạnh căm căm,
Ôm mẹ vào lòng cho ấm mẹ ngơi.
Thoại Khanh trong câu chuyện đã không màng đến bản thân, hết lòng chăm lo cho
mẹ già trong hoàn cảnh khó khăn và lạnh giá.
Em hãy viết đoạn văn nghị luận (200 chữ) bàn về cách thể hiện tình yêu thương và
sự quan tâm đến cha mẹ của các bạn trẻ trong đời sống hiện đại ngày nay.
---------Hết--------- 

PHÊ DUYỆT CỦA TỔ CHUYÊN MÔN

Đỗ Thị Kim Thúy

Lâm Thượng, ngày 27 tháng 10 năm
2025
GIÁO VIÊN RA ĐỀ

Mông Quốc Chính

PHÊ DUYỆT CỦA BAN GIÁM HIỆU
HIỆU TRƯỞNG

Hoàng Chí Cốt