Tên eBook: Nhật Ký Mùa Hạ
Tác giả : Di Li
Thể loại: Tản văn, Truyện ngắn, Văn
học Việt nam
Công ty phát hành: Phương Đông
Nhà xuất bản: NXB Văn Học
Trọng lượng vận chuyển: 500 g
Kích thước: 13 x 20.5 cm
Số trang: 480
Ngày xuất bản: 08/2013

Hình thức: Bìa Mềm
Giá bìa: 110.000 ₫
Ebook: Đào Tiểu Vũ eBook
- http://www.dtv-ebook.com
Giới thiệu:
"51 câu chuyện có thật của tôi từ lúc tiểu
học đến năm thứ nhất đại học được sắp
xếp 3 phần theo thứ tự thời gian và tôi
luôn cố gắng trung thành với sự thật từ
lời thoại, cảm xúc cho đến từng chi tiết
nhỏ cho dù giá thử tôi bịa thêm tí chút thì
có thể câu chuyện sẽ hấp dẫn hơn. Mặc
dù cuốn sách được viết cho lứa tuổi
teen, nhưng tất cả các bạn đều đã đi qua

tuổi học trò kia mà, các bạn cũng đang
sở hữu vô số những hồi ức. Và khi đọc
cuốn sách này, nếu có lúc nào đó bạn
thoáng mỉm cười hoặc cay nơi khóe mắt,
ấy là tôi đã chia sẻ được với các bạn và
các bạn cũng đã đồng cảm với tôi.
Tất cả những người đọc Nhật ký mùa hạ
từ lúc còn bản thảo luôn nói rằng họ
thích nhân vật cô gái trong truyện, và sau
khi đọc, họ cảm thấy gần gũi và yêu quý
tôi hơn . Tôi cũng hy vọng, sau khi đọc
cuốn sách này, tôi sẽ trở nên thân thiết và
gần gũi hơn với các bạn. Lần đầu tiên tôi
viết cho tuổi teen và tôi đang rất lạc
quan về kết quả của cuốn sách. Sự lạc
quan này là phụ thuộc vào các bạn,
những độc giả vẫn luôn ủng hộ tôi từ

cuốn sách đầu tay cho đến giờ. Hơn 4
năm qua, tôi đã làm việc cật lực để thử
nghiệm nhiều thể loại và điều may mắn
nhất là tôi luôn tìm được sự ủng hộ nhiệt
thành của các bạn. Khi độc giả luôn ở
bên tác giả, đó chính là nguồn cổ vũ lớn
lao nhất cho người sáng tạo."
Mời các bạn đón đọc Nhật Ký mùa Hạ
của tác giả Di Li.
Con hãy xin lỗi đi
Mẹ bảo tôi sinh ra đã bướng bỉnh và
hung hãn. Hồi hơn một tuổi, mới chỉ biết
ngồi chứ chưa biết đi, không biết tôi hư
sao đó mà bà mắng tôi một trận.
- Con xin lỗi mẹ đi.

- Không. – Tôi lắc đầu.
Hơn chục lượt “Con xin lỗi mẹ đi” –
“Không” thì bà điên tiết mang tôi tít ra
ngoài bãi bóng. Bà đặt tôi xuống đất.
- Bây giờ con xin lỗi mẹ đi rồi mẹ bế
về, nếu không mẹ sẽ để con ở đây.
- Không.
- Xin lỗi mẹ đi.
- Bố. – Tôi mếu máo chỉ ra phía đường
đê cầu cứu.
- Bố đi suốt ngày. Bố về đây mẹ sẽ
đánh cho một trận.
- Không… Phải chiều… - Tôi lắp bắp.
- Không chiều gì hết. Cả bố cả con hư
là mẹ đánh cho một trận. Nào, xin lỗi mẹ

đi.
- Không.
Lần này thì bà hết chịu nổi. Bà đứng
phắt dậy rồi bỏ đi thật. Sân bóng rộng
mênh mông. Gió mùa hun hút thổi. Mùa
đông không có ai ra sân tập nên tôi ngồi
nhỏ thó như một chấm bi giữa nền trời
xám nhạt. Chừng rất lâu sau khi đã làm
xong một vài việc, bà mới quay lại đón
tôi. Nhìn con gái ngồi tròn xoe im lặng
như cục bông nhồi giữa bãi bóng, bà
quên hết những chuyện vừa rồi và muốn
ôm chặt con vào lòng. Nhưng vẫn cố giữ
nét mặt thản nhiên, bà nghiêm giọng:
- Bây giờ con xin lỗi mẹ đi rồi mẹ bế
về.

- Không. – Tôi ngước đôi mắt đen trên
hai gò má đã đỏ ửng vì lạnh.
- Xin lỗi mẹ đi nào. – Giọng bà hầu
như đã chuyển sang năn nỉ.
- Không.
Tất nhiên nếu lúc ấy mẹ không nhượng
bộ thì khéo cho đến giờ tôi vẫn ngồi ở
ngoài bãi bóng.
Bà kể đi kể lại câu chuyện này ngót vài
chục lượt đến mức tôi phát thuộc lòng.
Có lần tôi tò mò hỏi về lý do tôi đã làm
gì nên tội để khiến bà kiên quyết bắt tôi
phải xin lỗi. Bà nói tôi… vô số tội, và
cái tội hôm đó như một giọt nước làm
tràn li. Tỉ như đang chơi vui trong công
viên mà bà phải cho tôi về vì đã đến giờ

cơm chiều thì lập tức tôi phản đối bằng
cách lăn xả vào mà cấu xé ngực áo mẹ.
Tỉ như đang đứng giữa sân ngắm chiếc
máy bay bay qua bầu trời rồi thoắt cái đã
không còn thấy nó đâu nữa thì tôi khóc cả
tiếng đồng hồ chỉ vì “Máy bay bay đi
mất rồi”. Mẹ nhắc lại câu chuyện này
bằng giọng vẫn còn tức anh ách cho dù
bao nhiêu năm đã trôi qua “Nó lại bắt
đền mình vì máy bay bay đi mất. Thế có
vô lý không”. Tuy nhiên mẹ cũng nói
rằng tôi có lòng tự trọng từ năm… một
tuổi. Lần nọ mẹ cho tôi sang nhà ngoại
chơi. Bà ngoại có một quầy bánh kẹo nho
nhỏ. Mẹ con tôi ngồi trông hàng cho bà
đi chợ. Tôi lặng im nhìn những lọ thủy
tinh đựng đủ loại bánh kẹo hấp dẫn, rồi
rất lâu sau, chừng như hết chịu đựng nổi,

tôi ngước lên nhìn mẹ:
- Mẹ ơi, bánh kẹo này không phải của
nhà mình đâu nhỉ.
Sau này, để bảo vệ lòng tự trọng và
kiêu hãnh của mình thì tôi cũng khiến cho
mẹ phát khổn khổ. Đại loại như một lần
đang chơi trong ngõ, tôi đùa cái Thư một
câu gì đó khiến nó nổi khùng lên vả tôi
một cái. Ngay lập tức tôi rút chiếc guốc
gỗ sơn xanh đỏ định tấn công trở lại. Một
đứa trẻ 10 tuổi dễ dàng tước chiếc guốc
trong tay đứa trẻ 5 tuổi. Tôi tức giận
chạy về nhà tìm một loại vũ khí khác hữu
dụng hơn. Tôi vào bếp, nhìn thấy cây đòn
gánh dùng để quẩy nước liền thốt lên
thành tiếng “Đây rồi”. Mẹ nhìn thấy tôi

vác đòn gánh ra ngõ, nhất là nhìn vẻ mặt
dữ tợn của tôi liền thất kinh.
- Con vác đòn gánh đi đâu đấy?
Tôi không nói gì, vẫn hầm hầm tức
giận lôi đòn gánh ra đầu ngõ. Mẹ vội vã
đi theo. Nhìn thấy tôi lao vào cái Thư,
mẹ cuống quýt giằng đòn gánh lại rồi lôi
tôi về nhà. Lúc ấy tôi mới bật khóc gào
lên “Mẹ lại bênh nó à”.
Ngõ 77 Đại Cồ Việt nhiều trẻ con, từ
lít nhít 3, 4 tuổi đến cỡ 13, 14. Song
dường như chưa có đứa trẻ nào tránh
được cuộc đụng độ với tôi. Và cha mẹ
tôi phát ngượng lên vì thi thoảng lại có
một bậc phụ huynh lôi con mình đến
trước cửa réo con ông bà đánh con tôi
bầm tím thế này. Tôi mới chừng 4, 5 tuổi

và cái đứa “bầm tím thế này” đôi khi còn
lớn hơn cả tôi nữa. Nhìn những vết đỏ
hằn năm đầu ngón tay còn nguyên trên hai
gò má bầu bĩnh trắng nõn của đứa bé,
hàng xóm xúm đông xúm đỏ xem rồi bình
luận, rồi nhìn tôi bằng ánh mắt của người
dân lương thiện nhìn kẻ côn đồ. Cha tôi
mẹ tôi cuống quýt suýt xoa đứa trẻ hàng
xóm rồi bắt tôi phải xin lỗi bạn. Tất
nhiên khi một tuổi tôi kiên quyết thà bị
bỏ rơi chứ không chịu xin lỗi thì năm
tuổi sao có thể làm được việc ấy, cho dù
bị cả xóm tẩy chay thì cũng thế thôi. Cha
mắng tôi một thôi một hồi, xoa vết đau
cho đứa trẻ, xin lỗi những người hàng
xóm rồi tất cả giải tán ai về nhà nấy.
Nhưng chỉ được vài hôm thì lịch sử lặp
lại. Lại lục tục có người dẫn con đến bắt

đền.
Cũng có lần chính tôi cũng bị “bầm
tím”. Ấy là khi tôi trêu chọc thằng Lộc
hàng xóm khiến nó điên tiết thụi cho tôi
một phát vào cánh tay. Thế là chiến tranh
nổ ra. Thằng Lộc con ông bà Thường, da
đen xì, người gày gò nhưng chắc nịch.
Nó hơn tôi hai tuổi, lại là con trai nên
khỏe hơn rất nhiều. Tôi thua cuộc. Nhưng
lần sau vẫn không chừa, và có lẽ ở trong
xóm ấy, kẻ mà tôi xích mích nhiều nhất là
thằng Lộc vì nó ở ngay sát vách nhà tôi.
Chúng tôi gặp nhau hàng ngày, chơi với
nhau hàng ngày và cũng thụi nhau hàng
ngày.
Những ngày đầu tiên vào lớp 1, tôi
được xếp ngồi bàn hai, cạnh một thằng

bé trắng trẻo cũng lại tên là Lộc. Một
bữa nọ, đang trong giờ tập viết, tôi hứng
chí ngoạch một gạch bút chì vào sách
Tiếng Việt của thằng Lộc. Tức thì nó thụi
một cái vào cánh tay tôi đau điếng. Tôi
thụi lại nó. Nó thụi lại tôi. Qua lại như
thế đến vài chục bận thì tôi chịu thua.
Nắm đấm của nó mạnh hơn nắm đấm của
tôi nhiều. Tôi ứa nước mắt, không phải
vì đau mà vì ấm ức không đánh lại được
thằng Lộc. Tuy nhiên cô Loan đã nhìn
thấy vụ ẩu đả. Cô lại gần hỏi xem có
chuyện gì. Thằng Lộc gân cổ tố cáo “Bạn
ấy vẽ bẩn vào sách của em”. Cô Loan
cau mày:
- Vẽ vào sách của bạn là sai rồi, lại
còn khóc nỗi gì.

Cũng giống như những người hàng
xóm, cô Loan đương nhiên không đứng
về phía tôi. Người ta không quen nhìn
thấy một đứa con gái nhỏ hành động như
thế. Ngay cả nếu thằng Lộc có sai, nó là
kẻ đánh tôi trước cho dù tôi chẳng gây
nên tội lỗi gì thì tôi cũng phải ngồi im
nhỏ lệ, hoặc chạy lên mách cô. Cô sẽ
trừng phạt kẻ có tội, rồi ôm tôi vào lòng
an ủi. Đằng này tôi cũng thượng cẳng
chân hạ cẳng tay chẳng kém gì một thằng
con trai gấu biển. Chưa kể tôi còn là kẻ
trêu chọc trước. Tôi luôn là kẻ trêu chọc
trước.
Đây không phải chuyện đùa. Chúng tôi
mới vào lớp 1, phải có nền nếp và giáo
dục, không thể cư xử hoang dã như những
đứa trẻ lang thang được. Cô cần phải

chấn chỉnh ngay chuyện này để răn đe
những trò khác. Cô nghiêm sắc mặt.
- Em xin lỗi bạn đi.
Tôi không thể nói “Không” như lúc còn
ở nhà với mẹ, nên đành giữ im lặng, mặt
cúi gằm ngắm nhìn ngón chân cái đang di
mãi trên nền đất.
- Em có lỗi, quay sang xin lỗi bạn đi.
Tôi vẫn im lặng. Cả lớp im lặng. Cuối
cùng cô cũng im lặng tống cổ tôi ra góc
lớp bắt đứng úp mặt vào tường.
Tuần đầu tiên đi học lớp 1 tôi đã bị
phạt đứng úp mặt vào tường vì tội gây gổ
đánh lộn và chống đối cô giáo. Tất nhiên
mẹ tôi không biết câu chuyện không vui
ấy, nếu như tôi không viết lại trên giấy

trắng mực đen này.
Những ngày đi học đầu tiên của tôi,
không phải để học chữ, vì tôi đã có thể
đọc báo từ năm bốn tuổi rưỡi rồi kia, mà
là để học cách xin lỗi, một điều tôi luôn
cảm thấy khó khăn khi phải mở lời… cho
đến tận mãi mãi sau này.

Đêm pháo hoa
Tối nay trên Bờ Hồ có bắn pháo hoa.
Mẹ thông báo như thế từ sáng sớm. Đó là
ngày 2.9.1982. Cha đi vắng nên chiều
hôm ấy mẹ nấu cơm sớm rồi đưa tôi lên
hồ Hoàn Kiếm. Tôi chưa được nhìn thấy
pháo hoa bao giờ. Pháo hoa là những
chùm li ti rực rỡ lóe sáng trên nền trời
đen thẫm. Còn pháo sáng to như chiếc
bóng đèn. Nó có màu xanh lá, đỏ cam và
tím hoa cà. Sau mỗi tiếng nổ lại một
chùm hoa cà hoa cải bay lên bầu trời.
Chúng nở xòe rồi thi nhau lao xuống mặt
hồ như dường những chấm sao có thể vụn
ra trên tóc tôi. Những tiếng pháo dồn dập
cuối cùng kết thúc cũng là lúc các quầng
sáng đan vào nhau huy hoàng chói lọi.
Xung quanh tôi người ta ồ lên thán phục.

Tiếng pháo lác đác ngớt dần rồi lịm tắt.
Những đốm sáng cuối cùng còn leo lét
cũng tắt hẳn trả lại bầu trời đêm tối mò
như cũ. Đúng lúc ấy thì xảy ra chuyện.
Những tiếng la hét nổi lên. Rồi người
ta xô đẩy, chen lấn, thúc cùi chỏ để thoát
ra khỏi đám đông. Cái gì thế? Mẹ nhìn
tôi bằng ánh mắt kinh ngạc. Bà vẫn bế tôi
trên tay, nhưng cánh tay siết chặt hơn như
sợ tôi rơi mất. Người ở đâu ra mà lắm
thế. Thậm chí còn đông hơn cả lúc xem
pháo hoa. Chúng tôi không thể vượt qua
được chỗ này. Mẹ tôi nhích dần từng
bước. Người ta vẫn la hét như thế. Có vẻ
như có người bị chen đến bẹp ruột. Tiếng
trẻ con khóc thảm thiết. Tiếng phụ nữ van
xin thôi đừng chèn ép. Tiếng mắng chửi.
Tiếng quát lác. Tôi lắp bắp “Dép…

dép”. Là đôi dép lê tôi bị người ta quẹt
vào chân sắp rơi đến nơi rồi.
- Thôi vứt dép đi. – Mẹ tôi rít lên.
Nhưng tôi tiếc đôi dép mới. Vẫn ngồi
trên sườn mẹ, tôi vừa cúi xuống vừa giơ
chân lên để rút chiếc dép. Nghiêng từng
bên một rồi cuối cùng cũng cầm được
đôi dép trên tay. Mới đầu chúng tôi đứng
ở góc đường Hàng Khay, chỗ đối diện
Bách Hóa tổng hợp (nay là Tràng Tiền
Plaza), loay hoay thế nào bị dồn tít lên
tận đền Bà Kiệu, kẹt cứng trong đám
đông đến hàng tiếng đồng hồ, trong khi lẽ
ra phải quay hướng ngược lại để rẽ vào
đường Bà Triệu hay phố Huế mới về đến
nhà.
Tôi đã từng nhìn thấy cảnh đông người

một lần rồi. Ấy là hôm cha tôi cho lên
Hàng Mã ngày Trung Thu, người cũng
chen cứng, nhưng không xô đẩy thế này.
Ông mua cho tôi cái trống rồi kiệu tôi lên
cổ. Tôi ngồi chễm chệ trên ấy, an lành và
thoải mái, vừa gõ trống vừa ngắm đoàn
người đang rồng rắn bên dưới. Nhưng
mẹ thì không biết kiệu lên cổ. Mẹ chỉ
biết bế cắp nách, và ghì rất chặt, sườn
vẹo hẳn sang một bên, vì rõ ràng chỉ cần
mẹ sơ ý hoặc bị đẩy mạnh khiến tôi rơi
xuống đất thì tôi sẽ bị cả ngàn bàn chân
dẫm đạp lên người. Mà mẹ đã bế tôi hơn
tiếng đồng hồ rồi, cánh tay bà có lẽ
không thể trụ lâu hơn được nữa. Đám
đông vẫn ào lên điên cuồng và hỗn loạn.
Không khí ngột ngạt, tù bức không thể
chịu nổi. Mẹ tôi trở nên kinh hoảng. Bà

quay sang một người đàn ông trẻ mặc áo
kẻ sọc vừa vượt lên bên cạnh và nói
bằng giọng van xin.
- Chú ơi, chú thương mẹ con tôi. Chú
đưa mẹ con tôi ra ngoài với…
Người đàn ông tốt bụng liền đỡ tôi từ
tay mẹ rồi tiến lên trước mở đường, và
chỉ mươi phút sau đã dẫn mẹ tôi ra một
khoảng trống. Không khí trong lành mát
mẻ thổi lên từ lòng hồ rười rượi.
- Ôi, cảm ơn chú. – Mẹ chỉ líu ríu
được có thế rồi cuống cuồng bế tôi rẽ
sang hướng khác như thể đám đông điên
cuồng kia lại sắp ào lên đến nơi.
Người dẫn đường của chúng tôi cũng
lặng lẽ biến mất vào một con phố tối tăm

trong khu phố cổ. Lúc này bà mới nhìn
sang tôi ngạc nhiên.
- Con vẫn còn dép cơ à?
Bà bế rịt tôi trên tay vì sợ rơi mất con
gái, còn tôi giữ khư khư đôi dép nhựa vì
sợ rớt xuống thì mất dép. Mẹ tôi thì đã bị
mất dép từ lâu. Lúc này bà đi chân trần.
Gấu quần phăng đen rộng thùng thình kéo
lê trên nền đất.
Lúc chúng tôi ra đến phố Huế, có một
người phụ nữ cũng đang cõng một thằng
bé trạc tuổi tôi. Thằng bé khắp người bẩn
thỉu, lịm đi trên lưng mẹ nó. Mẹ tôi hốt
hoảng.
- Cháu có bị làm sao không chị?
Nhưng người mẹ kia dường như đang

hoảng loạn. Bà ta cứ bước thẳng mà
không nói năng gì. Vẻ mặt của bà ấy
khiến tôi kinh sợ. Không cần phải hỏi
han nhiều chúng tôi cũng hiểu rằng người
đàn bà đã làm rớt con xuống đất trong
lúc bị dồn ép quá thể. Có lẽ rất nhiều
đứa trẻ như thế trong đêm pháo hoa huy
hoàng vừa rồi.
Mãi khi về đến nhà mẹ tôi mới hoàn
hồn. Bà cho rằng bọn đạo chích đã lợi
dụng đêm pháo hoa để dồn ép gây hoảng
loạn nhằm móc ví tiền của khách đến
xem.
Tôi không ấn tượng nhiều về cảnh
tượng lộng lẫy của bầu trời pháo hoa
đêm hôm ấy, chỉ nhớ mãi nỗi hãi hùng
trên mặt đất, và khuôn mặt của người đàn

bà có đứa con bị rơi xuống đất.

Những buổi trưa hè
Nơi ở đầu tiên mà tôi từng nhìn thấy
trong đời là một ngôi nhà lợp mái ngói,
cửa ra vào đã bị long bản lề, ban ngày
cứ để mở thế, ban đêm bê cánh cửa che
tạm vào, coi như quy ước đấy là một
barrier để người lạ cấm xâm nhập tư gia
mà không được phép. Hàng xóm xung
quanh ngõ 77 Đại Cồ Việt đều như vậy,
rất ít nhà có cửa cho tử tế. Hoặc có cửa
thì đêm họ cũng mở ra cho mát. Chẳng ai
lo trộm. Nhà tôi cũng không lo trộm.
Chúng tôi chỉ có một tủ quần áo, ít chăn
màn, xoong nồi, chạn bát, thùng đựng gạo
và thứ giá trị nhất trong nhà là hai tủ sách
của cha tôi. Rất nhiều sách. Cho dù
chúng có in bằng giấy đen, mất bìa, thiếu
trang, long gáy, xơ nát thì vẫn cứ là có

giá trị hơn chăn màn và xoong nồi. Giá
trị với cha tôi chứ không giá trị với
trộm.
Nhưng rồi một đêm nọ, cả xóm nháo
nhác lên vì có tiếng hô trộm. Trộm mò
vào nhà bà Thường. Không hiểu sao trộm
lại mò vào nhà bà Thường. Bà Thường ở
ngay sát vách. Nhà bà nền đất chứ không
lát đá hoa giống nhà tôi. Ông bà Thường
có đến gần chục người con nhưng nghèo
nhất xóm. Đêm đến họ ngủ cả trong ngôi
nhà lợp giấy dầu bé tí tẹo. Trộm vào nhà
tôi đã thấy thất vọng, chui vào nhà bà
Thường dễ chừng muốn khóc. Nhưng
sáng hôm sau cả xóm quây lại để nghe bà
Thường kể chuyện trộm. Đấy là một “con
trộm”, bà Thường bảo thế. “Con trộm”
chít khăn xanh, che gần kín mặt. Nó lò dò

đi lại bên giường. Bà Thường giật mình
tỉnh giấc mới hét lên. “Con trộm” liền
chạy mất. Mẹ tôi sợ lắm, bảo nếu mẹ mà
nhìn thấy trộm đi lại bên giường thế chắc
không dám kêu. Tôi cũng sợ trộm, không
phải sợ trộm lấy đi đồ quý mà sợ nó chít
khăn xanh đi đi lại lại bên giường trong
bóng đêm. Sau rồi cha tôi cũng lắp lại
bản lề. Cửa ra vào đã có thể đóng lại
được.
Ngôi nhà đầu tiên của tôi còn có cả
một khu vườn phía sau. Ven bờ mương
ngập đầy bèo tây đã trồng sẵn một cây
chuối và vài thứ cây dại. Còn trên bờ
dậu ngăn cách với nhà hàng xóm leo đầy
râm bụt. Chỗ ấy mẹ tôi kê chiếc chuồng
gà. Những trưa mùa hè là thời khắc yên
tĩnh và tuyệt vời nhất trong ngày. Khi ấy,

mẹ tôi ngủ trưa, cả xóm ngủ trưa, cả
thành phố ngủ trưa, còn tôi tha thẩn một
mình trong vườn. Tôi có thể làm bất cứ
điều gì mà không bị rầy la. Đầu tiên tôi
tìm thấy một chiếc đinh và loay hoay cố
tìm cách đóng nó lên tường. Tôi dồn hết
sức mình giáng búa vào đinh. Được ba
phát như thế thì đinh chuội ra khỏi lớp
vữa tường, bàn tay cầm đinh trở thành
đích ngắm của búa. Tôi điếng người rơi
cả đinh lẫn búa, đành ngồi trên bậu cửa
sụt sịt chịu đau. Nhưng cũng chỉ được
một lúc, tôi lại tìm thấy một tảng thịt heo
trong bếp. Tôi chật vật lôi chiếc thớt gỗ
nghiến nặng gần bằng người ra giữa sân,
đặt tảng thịt lên mặt thớt rồi dùng dao
phay miệt mài băm thịt. Chừng nửa tiếng
sau mẹ tôi đã có món thịt băm trộn lẫn cả

đất cát và mùn thớt. Có bận tôi bắc ba
viên gạch nhỏ làm ông đầu rau. Lại kiếm
lá khô làm củi. Tôi thái nhỏ lá cây râm
bụt cho vào chiếc nồi đồ chơi bằng nhựa
rồi chế thêm nước vào. Cuối cùng là bắc
bếp, nổi lửa. Tôi ngồi nhìn lửa bắt lá khô
nỏ cháy đùng đùng và kinh ngạc khi thấy
chiếc nồi nhựa trong nháy mắt đã tan
chảy vào trong đống lửa. Mất chiếc nồi,
tôi lại tìm được một thứ khác để giải trí
cho hết buổi trưa.
Một trưa mùa hạ năm 1983, mẹ tôi
chạy đi đâu đó trong xóm. Tôi lại một
mình trong khu vườn sát bờ mương.
Đang loay hoay thái lá cây cho vào nồi
nấu canh, đột nhiên tôi thấy đất dưới
chân mình chao đảo, cả tôi nữa, cũng
chao đảo, như thể đang lơ lửng trong

không khí. Tôi quẳng cả nồi lẫn ông đầu
rau giữa sân rồi vội vã chui tọt lên
giường nằm đắp chăn bông trong lúc trời
còn đang nóng đến phát sốt. Tôi nghĩ tôi
bị ốm. Ốm thì phải đắp chăn. Nhưng lại
nghĩ những lần trước tôi ốm không giống
như thế này. Đây là một cảm giác kỳ lạ
chưa từng gặp bao giờ. Ngay cả khi đang
nằm trong chăn bông, cái giường dưới
lưng tôi cũng đung đưa như một chiếc
thuyền. Tôi nghĩ mình sắp chết.
Mãi lâu sau mẹ mới chạy về. Nhìn thấy
tôi nằm đắp chăn bông giữa trời nóng
nực, bà nghĩ rằng đó lại là một trò chơi
mới của tôi.
- Vừa động đất đấy con ạ.
Động đất? Chiếc giường và mặt đất đã

không còn lúc lắc nữa. Giờ tôi chỉ thấy
khắp mình toát mồ hôi như lúc chui vào
chăn xông nước lá sau kỳ lên sởi.
Ngày hôm đó cả xóm bàn tán ồn ã về
vụ động đất. Có người nói động đất làm
đổ sập cả một khu tập thể năm tầng.
Nhưng kể từ đó cho đến giờ, tôi chưa
thấy mặt đất ở thành phố này rung chuyển
thêm lần nào nữa.
Chú thích
Năm 1983, trận động đất ở đông bắc
Tuần Giáo (Lai Châu) có cường độ 6,8
richter đã khiến Hà Nội bị rung chấn lên
cấp 6

Món bánh caramen
Suốt những năm tháng rất dài, món ăn
yêu thích nhất của tôi luôn là bánh
caramen. Mẹ tôi có thể làm loại bánh
này. Nếu không thế, những năm đầu thập
niên 80 cũng khó tìm thấy một cửa hàng
bán thứ đồ dessert ngon và sang trọng
nhường ấy. Mẹ biết làm nhiều món ăn
độc đáo vì thời Pháp, bà ngoại tôi có
một cửa hàng ăn và ông ngoại là người
nếu không sành ăn nhất thì cũng nhì,
không nhì thì… cũng ba ở đất Hà thành.
Vì thế món bánh caramen có tính gia
truyền, làm nó khá là cầu kỳ, nhưng
nguyên liệu thì đơn giản, chỉ cần sữa
đặc, trứng gà và đường kính. Có vậy thôi
nhưng chẳng mấy khi tôi được ăn
caramen. Chúng tôi luôn luôn không đủ

nguyên liệu. Một sáng nọ, mẹ bảo tôi.
- Hôm nay mẹ làm bánh caramen.
Cả ngày hôm ấy lòng tôi dậy lên một
niềm vui âm ỉ. Từ sáng đến chiều nước
miếng ứa ra liên tục trong miệng tôi. Vui
chán rồi lại đâm lo. Nhỡ đâu chiều nay
nhà tôi có khách. Họ sẽ đến đúng lúc mẹ
đang làm bánh caramen và chúng tôi
không thể không đem bánh ra đãi họ. Rồi
ai thì cũng thích caramen cả. Họ cho
rằng trẻ con 5 tuổi chẳng nên ăn nhiều đồ
ngọt. Họ sẽ ăn hết bánh của tôi mất.
Sau bữa cơm trưa, mẹ bắt đầu túc tắc
chuẩn bị nguyên liệu. Chúng tôi có một
quả trứng gà, một ít sữa đặc ông Thọ
dính ở đáy hộp. Vậy là đủ để làm bánh.
Đầu tiên mẹ sẽ hớt lòng đỏ, đánh tan thật

bông lên như kem. Sau đó pha nước sôi
với sữa. Mẹ trưng nước hàng đổ xuống
đáy nắp phích, rồi sau rốt trộn kem trứng
với sữa đổ lên trên. Cái nắp phích ấy sau
khi hấp cách thủy sẽ thành món bánh
caramen có khuôn hình tròn. Bánh được
đặt trong tủ lạnh vài giờ rồi đổ ra đĩa
một cách dễ dàng. Giờ sẽ là chiếc bánh
thơm ngậy vị sữa, thơm bùi vị trứng gà
và thơm lựng vị đường trưng hơi đắng.
Nó còn có hai tầng màu vàng và nâu sẫm
rất đẹp mắt. Ngắm mãi thì thật thèm mà
ăn thì thật tiếc. Nhà không có tủ lạnh nên
tôi không được ăn bánh caramen ướp
lạnh bao giờ, nhưng cho dù có tủ lạnh thì
tôi cũng khó lòng mà đợi được đến lúc
ấy. Tôi luôn ăn caramen nóng hôi hổi,
vừa ăn vừa thổi phù phù. Mẹ bảo chỗ

nguyên liệu này chỉ đủ làm hai chiếc
caramen nhỏ, nhưng mẹ sẽ nhường cho
tôi cả hai.
Mẹ bắt đầu đánh tan kem trứng rồi đổ
tất cả vào lon sữa bò, lại đánh tiếp cho
trứng sữa quyện với nhau thật kỹ. Xem
mẹ làm bánh cũng đem lại niềm vui
sướng có lẽ chỉ kém lúc ăn bánh một
chút thôi. Tôi nhảy chân sáo xung quanh
mặc cho mẹ phàn nàn rằng tôi nên ngồi
yên một chỗ, rồi sẽ nhanh có bánh, đi đi
lại lại thế mẹ sốt ruột lắm.
Trộn trứng sữa xong, mẹ để lon sữa bò
sang một bên để pha đường trưng. Thế là
xong một nửa công đoạn rồi. Giờ chỉ còn
đổ bánh vào hấp cách thủy nữa thôi. Tôi
vẫn lượn như đèn cù, miệng lặp đi lặp

lại một câu duy nhất.
- Bánh sắp được chưa hả mẹ? Bánh
sắp được chưa hả mẹ?
Bạn đã bao giờ nghe nhắc đến từ
“Bước chân định mệnh” chưa? Những
bước chân định mệnh luôn xuất hiện
đúng vào lúc khó ngờ nhất, ngay cả khi
chúng ta chẳng hề mong chờ nó. Trong
lúc phấn khích vì bị dạ dày kích động,
cái cẳng chân quen thuộc của tôi đã sút
trúng vào lon sữa bò khiến nó đổ lăn
kềnh. Trứng sữa thi nhau nối đuôi bò ra
giữa sàn theo hình dáng một vũng nước.
Tôi đứng khựng lại như tức thì bị hóa đá.
Mẹ phát vào mông tôi rõ đau và mắng
vài câu gì đó mà tôi không thể nghe rõ

nữa. Khuôn mặt tôi lúc ấy người ta có
thể dùng được nhiều từ để miêu tả: thộn
mặt, thuỗn mặt, ngẩn mặt, đần mặt hay
nghệt mặt. Chọn cách nào cũng phù hợp
cả.
Mẹ đứng lên đi tìm giẻ lau để thu dọn
món bánh caramen. Vừa dọn mẹ vừa lẩm
bẩm.
- Thôi, mất ăn.
Câu này thực còn đau hơn cái phát
mông vừa rồi.
Đã nhiều năm trôi qua và mỗi lần ăn
một chiếc bánh caramen, không khi nào
tôi thôi không nhớ lại lon sữa bò bị đá
lăn lông lốc lúc ấy. Và cũng chưa khi nào
tôi thấy người ta làm bánh ngoài tiệm

ngon hơn mẹ làm cho tôi trong một chiếc
nắp phích đã ngả màu.

Đồng tiền vàng
Ở trong xóm, đứa trẻ giàu có nhất là
cái Thanh con nhà chú Hồng. Nó giàu có
vì trong khi tất cả chúng tôi mặc quần
chữa lại từ quần áo cũ của người lớn thì
nó được mặc váy. Trong khi món quà vặt
ngon nhất đời của chúng tôi là nước pha
với đường kính thì nó có hẳn một chiếc
kẹo cao su. Hôm đó nó kiêu hãnh nhai
kẹo cao su trước một đám trẻ con xúm
đông xúm đỏ xung quanh. Ngần ấy con
mắt dán vào đôi môi mỏng dính của cái
Thanh mà trong ấy rõ ràng có một chiếc
kẹo rất thần kỳ, chỉ có thể nhai mà không
được nuốt.
- Nó như thế nào, có dai không? Thằng Lộc hỏi.

- Không, mềm lắm, rất ngon. – Cái
Thanh vừa đung đưa hai bên hàm vừa
lúng búng trả lời.
- Kẹo có vị gì? – Cái Hà tròn mắt hỏi.
Cái Hà là cháu gọi tôi bằng cô, vì cha tôi
gọi ông nội nó bằng anh. Chúng tôi vừa
là hàng xóm vừa là những người họ hàng
xa.
- Thơm mùi bạc hà, lại cay cay nữa.
- Lỡ nuốt vào bụng thì làm sao?
- Thì chết người đấy, bụng sẽ nổ tung
ra.
Tôi lắc đầu quay đi vẻ chán nản.
- Nhai thế thì mỏi miệng chết.
- Ừ, chả thích… Thà uống nước đường

thì đỡ ph