UBND …
TRƯỜNG THCS …
(Đề thi có 02 trang)

ĐỀ MÔN: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 120 phút
(không kể thời gian phát đề)

I. ĐỌC – HIỂU (4.0 điểm)
Đọc câu chuyện sau và thực hiện các yêu cầu:
BỐ TÔI
Tôi đi học dưới đồng bằng. Còn bố tôi, từ nơi núi đồi hiểm trở, ông luôn dõi theo
tôi.
Bao giờ cũng vậy, ông mặc chiếc áo kẻ ô phẳng phiu nhất, xuống núi vào cuối
mỗi tuần. Ông rẽ vào bưu điện để nhận những lá thư tôi gửi. Lặng lẽ, ông vụng về mở
nó ra. Ông xem từng con chữ, lấy tay chạm vào nó, rồi ép vào khuôn mặt đầy râu của
ông. Rồi lặng lẽ như lúc mở ra, ông xếp nó lại, nhét vào bao thư. Ông ngồi trầm ngâm
một lúc, khẽ mỉm cười rồi đi về núi.
Về đến nhà, ông nói với mẹ tôi: “Con mình vừa gửi thư về”. Ông trao thư cho bà.
Bà lại cẩn thận mở nó ra, khen: “Con mình viết chữ đẹp quá! Những chữ tròn, thật
tròn, những cái móc thật bén. Chỉ tiếc rằng không biết nó viết gì. Sao ông không nhờ ai
đó ở bưu điện đọc giùm?”. Ông nói: “Nó là con tôi, nó viết gì tôi đều biết cả”. Rồi ông
lấy lại thư, xếp vào trong tủ cùng với những lá thư trước, những lá thư được bóc ra
nhìn ngắm, chạm mặt rồi cất vào, không thiếu một lá, ngay cả những lá đầu tiên nét
chữ còn non nớt…
Hôm nay là ngày đầu tiên tôi bước chân vào trường đại học. Một ngày khai
trường đầu tiên không có bố. Bố tôi đã mất. Nhưng tôi biết bố sẽ đi cùng tôi trên những
con đường mà tôi sẽ đi, suốt cả hành trình cuộc đời.
(Theo Bố tôi - Nguyễn Ngọc Thuần, NXB Hội nhà văn,
1992)
* Chú thích: Nguyễn Ngọc Thuần (1972), quê ỏ Tân Thiện, Hàm Tân, Bình Thuận,
là cây bút đầy triển vọng trong nền văn xuôi đương đại, thành viên Hội nhà văn Việt
Nam. Những trang viết của ông trong trẻo, ấm áp, khơi sâu vào thế giới nội cảm của con
người, văn phong cảm xúc, giàu chất thơ. Truyện ngắn “Bố tôi” của Nguyễn Ngọc
Thuần in trong Tuyển tập truyện ngắn hay viết cho thiếu nhi.
Câu 1 (0,5 điểm). Xác định ngôi kể truyện.
Câu 2 (0,5 điểm). Xác định và chỉ ra dấu hiệu lời dẫn trực tiếp trong đoạn văn
sau: Ông nói: “Nó là con tôi, nó viết gì tôi đều biết cả”. Rồi ông lấy lại thư, xếp vào
trong tủ cùng với những lá thư trước, những lá thư được bóc ra nhìn ngắm, chạm mặt
rồi cất vào, không thiếu một lá, ngay cả những lá đầu tiên nét chữ còn non nớt…”

Câu 3 (1,0 điểm). Nêu tác dụng của biện pháp tu từ liệt kê trong những câu văn
sau: Lặng lẽ, ông vụng về mở nó ra. Ông xem từng con chữ, lấy tay chạm vào nó, rồi ép
vào khuôn mặt đầy râu của ông. Rồi lặng lẽ như lúc mở ra, ông xếp nó lại, nhét vào bao
thư.
Câu 4 (1,0 điểm). Mỗi khi xuống núi để nhận thư con, người bố lại “mặc chiếc
áo kẻ ô phẳng phiu nhất” có ý nghĩa gì?
Câu 5 (1,0 điểm). Hãy trình bày thông điệp sâu sắc nhất mà em nhận được từ văn
bản “Bố tôi” và lí giải ngắn gọn ý nghĩa thông điệp đó.
II. VIẾT (6,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm)
Em hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ), nêu cảm nhận về tình cảm của nhân
vật người bố dành cho con trong ngữ liệu ở phần Đọc - hiểu.
Câu 2 (4 điểm)
Viết bài văn nghị luận (khoảng 500 chữ) trình bày suy nghĩ của em về vấn đề:
Làm thế nào để rèn luyện thói quen đọc sách cho học sinh?
HẾT

HƯỚNG DẪN CHẤM
A. HƯỚNG DẪN CHUNG
Giám khảo cần nắm vững yêu cầu của Đáp án - Hướng dẫn chấm để đánh giá
tổng quát bài làm của học sinh, tránh việc chỉ quan tâm ý mà cho điểm một cách đơn
thuần. Do đặc trưng của môn Ngữ văn, tính chất của đề thi, đặc điểm của kì thi Tuyển
sinh vào lớp 10 THPT; trên cơ sở bám sát đáp án – hướng dẫn chấm và bài làm cụ thể
của học sinh, giám khảo chủ động, linh hoạt trong vận dụng tiêu chí cho điểm.
Trong quá trình chấm, giám khảo không áp đặt ý kiến chủ quan của người chấm
vào việc cho điểm bài thi. Tôn trọng và khuyến khích những bài làm sáng tạo, giàu cảm
xúc.
B. ĐÁP ÁN VÀ THANG ĐIỂM
Phần Câu
Đáp án
Điểm
I

ĐỌC - HIỂU
1
2

3

4
6

- Ngôi kể: ngôi thứ nhất
- Lời dẫn trực tiếp: Ông nói: “Nó là con tôi, nó viết gì tôi đều
biết cả”.
- Dấu hiệu nhận biết: Trích lại nguyên văn lời nói của nhân vật
người bố, lời trích để trong dấu ngoặc kép, ngăn cách giữa
nhân vật và lời nói của nhân vật có dấu hai chấm.
- Dấu hiệu của BPTT: Lần lượt liệt kê những hành động của
người cha: mở - xem - chạm - ép - xếp – nhét.
- Tác dụng:
+ Tăng sức gợi hình gợi cảm cho sự diễn đạt, giúp những câu
văn hay hơn, sinh động, hấp dẫn hơn.
+ Nhấn mạnh tình cảm của người cha bằng những hành động
thể hiện sự nâng niu, trân trọng với những lá thư như hiện thân
của đứa con. Từ đó cho thấy tình yêu thương của cha dành cho
con.
+ Qua câu chuyện, tác giả gửi gắm đến người đọc thông điệp về
tình cảm gia đình, nhắc nhở mỗi người phải biết nâng niu, trân
trọng những yêu thương, kì vọng của cha mẹ.
- Với bố, việc nhận thư của con là một sự kiện quan trọng.
- Hãnh diện về đứa con
Thông điệp từ tác phẩm:

4,0
0,5
0,5

0,25

0,25
0,25

0,25

0,5
0.5
1,0

- Tình phụ tử.
- Yêu thương, kính trọng, hiếu thảo với bố mẹ.
- Trân trọng tình cảm gia đình và sự kết nối giữa các thế hệ.
- Có ý thức xây dựng giá trị sống từ những điều bình dị.
- Gia đình là điểm tựa vững chắc của mỗi người, ...

(Học sinh có thể trình bày theo những cách khác nhau,tôn trọng
các giá trị đạo đúc và pháp luật, đảm bảo nổi bật thông điệp)
II
1

VIẾT

6,0

Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày cảm nhận của em
về tình cảm của nhân vật người bố dành cho con ở văn bản
phần Đọc – hiểu. 
a. Xác định yêu cầu về hình thức, dung lượng của bài viết: Hình
thức: đoạn văn. Dung lượng: khoảng 200 chữ. Thí sinh có thể
trình bày đoạn văn theo các hình thức khác nhau: diễn dịch, quy
nạp, móc xích, song hành hay tổng - phân - hợp.
b. Xác định vấn đề nghị luận: Tình cảm của người bố dành cho
con.
c. Đoạn văn đảm bảo các yêu cầu:
- Nội dung
+ Giới thiệu tác giả Nguyễn Ngọc Thuần và nêu cảm nhận
chung về tác phẩm.

2.0

1. + Người bố nghèo, quanh năm làm lụng vất vả trên vùng núi
cao: Bố ở vùng núi đồi hiểm trở, mỗi cuối tuần “đi chân đất
xuống núi” để nhận thư con, dõi theo mỗi bước trưởng thành
của con. Người bố nâng niu từng lá thư của con, chạm vào lá
thư mà xúc động như chạm vào chính đứa con của mình nhưng
bố không biết chữ. “Chỉ tiếc rằng không biết nó viết gì”. Cuộc
đời người bố vất vả như bao người dân nghèo ở vùng núi cao.
2. + Người bố có tình cảm mộc mạc, yêu thương con vô điều kiện:
Mỗi khi đi nhận thư con, bố “mặc chiếc áo kẻ ô phẳng phiu
nhất” cho thấy ông coi trọng tất cả những gì thuộc về đứa con.
Nhận thư con ông “trầm ngâm”, “khẽ mỉm cười” hạnh phúc.
Ông thấu hiểu và tin tưởng tuyệt đối vào con. Dù ông không biết
đọc, chỉ có thể nhìn ngắm những bức thư ấy nhưng ông gìn giữ
nó như báu vật “những lá thư được bóc ra nhìn ngắm, chạm

0,25

0,25

0,25
0,25

0,25

mặt rồi cất vào, không thiếu một lá”. Ông nói với vợ: “Nó là
con tôi, nó viết gì tôi đều biết cả”. Một người bố nghèo luôn yêu
thương, tin tưởng con, tình cảm bình dị mà sâu nặng.
3. - Nghệ thuật: Xây dựng nhân vật và tình huống gần gũi, đời
thường. Ngôn ngữ giản dị, mộc mạc, sự kết hợp giữa kể, tả, biểu
cảm tạo giọng điệu gần gũi, ấm áp phù hợp truyền tải thông điệp
về tình cảm gia đình, ...
d. Diễn đạt: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp.
e. Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận, có
cách diễn đạt mới mẻ.
PHẦN II: VIẾT VĂN
1. Bảo đảm đúng bố cục của bài văn nghị luận: Bảo đảm bố cục và
dung lượng (khoảng 500 chữ) của bài văn.
2. Xác định đúng yêu cầu của đề: Trình bày suy nghĩ về vấn đề: Học
sinh cần làm gì để xây dựng thói quen đọc sách?
3. Bài viết có thể triển khai theo nhiều cách khác nhau song phải
đảm bảo các ý sau:
a.Mở bài: Giới thiệu vấn đề cần giải quyết:
b.Thân bài:
* Giải thích: Đọc sách là quá trình tiếp nhận thông tin, kiến thức, tư
tưởng, tình cảm được thể hiện qua ngôn ngữ viết. Đọc sách không
chỉ giúp mở mang tri thức, bồi dưỡng tâm hồn mà còn rèn luyện tư
duy, khả năng phân tích, tổng hợp và đánh giá thông tin. Đối với học
sinh, đọc sách còn giúp các bạn hoàn thiện nhân cách, phát triển kỹ
năng sống, nâng cao khả năng giao tiếp và ứng xử.
* Vì sao cần giải quyết vấn đề?
- Thực trạng: Theo một khảo sát gần đây của Bộ Giáo dục và Đào
tạo, tỷ lệ học sinh đọc sách ngoài giờ lên lớp còn rất thấp. Chỉ có
khoảng 20% học sinh có thói quen đọc sách thường xuyên, trong khi
đó, phần lớn thời gian rảnh của các bạn dành cho việc sử dụng điện
thoại thông minh, chơi game và lướt mạng xã hội.
- Nguyên nhân:
+ Sự phát triển của công nghệ thông tin và sự hấp dẫn của các
phương tiện giải trí hiện đại đã khiến sách trở nên kém hấp dẫn trong
mắt học sinh.
+ Chương trình học quá tải, áp lực thi cử khiến học sinh không có

0,25

0,25
0,25
4,0
0,25
0,25

0,25
0,25

0,5

thời gian dành cho việc đọc sách.
+Sự thiếu quan tâm của gia đình và nhà trường đối với việc khuyến
khích học sinh đọc sách.
+Thư viện trường học chưa được đầu tư đúng mức, sách báo chưa
phong phú, đa dạng, không đáp ứng được nhu cầu của học sinh.
- Hậu quả: Nếu tình trạng này không được cải thiện, học sinh sẽ
mất đi một kênh quan trọng để tiếp cận tri thức, phát triển tư duy và
hoàn thiện nhân cách. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến kết quả
học tập mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển lâu dài của các bạn
trong tương lai.
* Giải pháp giải quyết vấn đề
- Giải pháp từ bản thân học sinh:
+Tự giác đọc sách mỗi ngày: Dành ít nhất 30 phút mỗi ngày để đọc
sách, lựa chọn sách phù hợp với sở thích và trình độ.
+Tham gia các hoạt động đọc sách: Câu lạc bộ đọc sách, các nhóm
đọc sách trực tuyến, các sự kiện đọc sách cộng đồng.
+Chia sẻ niềm đam mê đọc sách: Giới thiệu sách hay cho bạn bè,
viết bài cảm nhận về sách, tham gia các diễn đàn đọc sách.
- Giải pháp từ gia đình:
+Tạo môi trường đọc sách thuận lợi: Thiết kế góc đọc sách ấm
cúng, trang bị đầy đủ các loại sách phù hợp với lứa tuổi và sở thích
của con.
+Làm gương cho con: Cha mẹ nên dành thời gian đọc sách mỗi
ngày, chia sẻ với con những cuốn sách hay, những câu chuyện ý
nghĩa.
+Khuyến khích và động viên: Khen ngợi khi con đọc sách, cùng con
thảo luận về nội dung sách, tạo không khí vui vẻ khi đọc sách.
+Hạn chế thời gian sử dụng thiết bị điện tử: Quy định thời gian sử
dụng hợp lý, khuyến khích con tham gia các hoạt động ngoài trời,
vui chơi cùng bạn bè.
- Giải pháp từ nhà trường:
+Tổ chức các hoạt động đọc sách đa dạng: Cuộc thi kể chuyện theo
sách, ngày hội đọc sách, giới thiệu sách mới, thành lập câu lạc bộ
đọc sách...
+Lồng ghép hoạt động đọc sách vào chương trình học: Yêu cầu học
sinh đọc sách tham khảo, viết bài cảm nhận, thuyết trình về sách...

1,5

+Xây dựng thư viện thân thiện: Cập nhật sách thường xuyên, tạo
không gian đọc sách thoải mái, tổ chức các buổi hướng dẫn sử dụng
sách ở thư viện.
+Phối hợp với phụ huynh: Tổ chức các buổi hội thảo, chia sẻ kinh
nghiệm về việc khuyến khích trẻ đọc sách.
(Lưu ý: Thí sinh có thể đề xuất luận điểm khác nhưng cần đảm bảo
lôgic và đúng vấn đề nghị luận; cần đưa ra dẫn chứng phù hợp
trong quá trình bàn luận)
* Mở rộng vấn đề, trao đổi quan điểm với ý kiến trái chiều hoặc
ý kiến khác.
c. Kết bài: Khẳng định lại vấn đề nghị luận và rút ra bài học.
4. Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng
Việt.
5. Sáng tạo: Bố cục mạch lạc, lời văn sinh động, sáng tạo. Có kỹ năng
viết mở rộng, so sánh.

- HẾT-

0,25
0,25

0,25
0,25