Cờ Lau Dựng Nước
Tác giả: Ngô Văn Phú
Thể loại: Văn học trong nước
-------------------------------Nguồn: http://vnthuquan.net
Convert (TVE): santseiya
Ngày hoàn thành: 26/08/2007
Nơi hoàn thành: Hà Nội
http://www.thuvien-ebook.com
Epub (2019): @lamtam, tve-4u.org

Chương 1

Ngô Quyền mất. Tin vua băng hà vừa loan ra, thì kinh thành, các
cửa đã đóng cả lại. Quân túc vệ, không cho các tướng vào chịu
tang. Một lúc sau từ trong cung điện Loa Thành lệnh được truyền ra:
– Vua đã mất cần người có chủ. Con vua là Xương Văn và
Xương Ngập còn chưa đủ lông cánh cần phải giúp dập. Dương
tướng quân tạm xưng là Bình Vương. Khi nào Xương Ngập, Xương
Văn cứng cáp sẽ lại trả ngôi vương như cũ.
Người trong thành nhao nhao:
– Dương Tam Kha, ỷ thế Dương quốc mẫu làm loạn rồi! Họ
Dương cướp ngôi vua rồi!...
Mọi người còn chưa biết tính sao. Ngô Xương Ngập là con
trưởng của Ngô Quyền, sợ cậu giết mình, liền đem thủy quân từ Loa
Thành, ra sông Nguyệt Đức, xuôi bến Bình Than qua Lục Đầu rồi về
đóng ở Nam Sách Giang.
Bấy giờ Lệnh Công là Phạm Phòng Át, đóng quân ở Trà Hương,
quân gia của Ngô Xương Ngập quá mỏng, không được bao nhiêu.
Còn đang lưỡng lự không biết đi đâu về đâu, thì có người hầu già,
níu áo lại, quỳ xuống bảo rằng:
– Phạm Lệnh Công ở gần đây, là người được dân chúng mến
đức, quân đông, thóc nhiều, ta có thể đến nương tựa được.
Ngô Xương Ngập đang bối rối, nói:
– Ta vừa thoát chết ở nơi hang hùm, lại thấy Phạm Lệnh Công ở
Trà Hương, nếu mò đến, liệu có gặp người tốt không. Chẳng may,
họ Phạm có lòng kia khác thì có khác gì tránh vuốt hùm lại mắc vào
nọc rắn.
Người hầu già nói:
– Phía sau Dương Nam Kha sai hai chỉ huy sứ là Dương Cát Lợi
và Đỗ Cảnh Thạc cất binh sầm sập tới, ta chỉ có vài trăm quân, đất
hiểm không có, quân thủy chỉ có vài chục chiếc thuyền, chống đỡ

làm sao nổi. Tôi nghe từ ngày Ngô chúa của chúng ta còn, Phạm
Phòng át đã khuyên vua không nên quá tin vào họ Dương. Nhưng
vua không nghe, do đó bị Dương quốc mẫu và Dương Tam Kha rèm
báng mà phải bỏ triều đình sang đất Nam Sách để trấn giữ phía
đông. Vua thuận nghe theo. Xem thế thì họ Phạm ghét họ Dương,
không ưa gì?
Ngô Xương Ngập vốn hay nghi ngờ, nói:
– Nhưng cha ta đã nghe Dương Tam Kha, đưa Phạm Lệnh Công
khỏi tước vị cao, phải ra đất ngoài trấn giữ, thì lòng dạ của ông đối
với họ Ngô, đâu còn như trước nữa?
Người hầu già nói:
– Phạm Lệnh Công không phải con người như thế đâu!
Đang nói chuyện thì thấy ở dưới sông một đoàn thuyền vun vút
lao lên, đôi bờ phía trên những toán kỵ binh đang phóng tới. Bụi cát
trên bờ sông khói bay mù mịt.
Ngô Xương Ngập chưa nhận ra đó là quân của ai, liền dàn
thuyền, sai quân thân tín, giương cung, lắp tên liều chết giao chiến.
Nhưng từ phía dưới, một thuyền lớn của chủ tướng có cột cờ lớn,
phấp phới bay một chữ Phạm, một viên tướng, chít khăn xanh, bận
áo màu son, thắt lưng xanh, kiếm đeo ở bên hông, đi hài đen, uy
nghi lẫm liệt, phóng thuyền lên, quát to:
– Không được bắn. Chỉ huy sứ Phạm Phòng Át đến đón thái tử
đây.
Ngô Xương Ngập thấy lời người hầu già quả là đúng, mừng lắm.
Đám quân lính của Xương Ngập thôi không ở thế quyết chiến nữa.
Phạm Lệnh Công nhìn thấy Ngô Xương Ngập, vái lạy mà kêu to lên
rằng:
– Viên tướng bất tài để thái từ phải long đong, triều đình rối loạn,
thật đắc tội. Xin thái tử hạ cố đến đất của hạ thần rồi mọi việc sẽ tính
sau.
Thái tử Ngô Xương Ngập, ân cần nhảy sang thuyền của Phạm
Lệnh Công, xúc động nói:

– Họ Ngô không nghe lời của tướng quân để đến nỗi này, mà
Xương Ngập lại được Lệnh Công tự đến đón, thế mới biết người
hiền, nghĩa sĩ, làm những việc mà kẻ tầm thường không làm nổi.
Rồi liền theo Phạm Phòng Át về Trà Hương. Mấy hôm sau quả
nhiên Dương Tam Kha sai các chỉ huy sứ Dương Cát Lợi, Đỗ Cảnh
Thạc đến bắt Ngô Xương Ngập.
Dương Cát Lợi cùng Đỗ Cảnh Thạc cho quân vây kín Trà Hương,
bắc loa gọi Phạm Phòng Át đem Ngô Xương Ngập ra nộp. Phạm
Phòng Át một mặt đem Xương Ngập giấu ở một nhà gia nô, còn
mình cưỡi ngựa, mặc giáp, đem quân ra trước trận, Lợi và Thạc vốn
cùng là nha tướng của Ngô Quyền xưa, từng quen biết Phạm Phòng
Át và biết rất nhiều chuyện về Phòng Át bị Dương Tam Kha và
Dương quốc mẫu lấn át dần, rồi đẩy ra đây.
Phạm Phòng Át vái chào Dương Cát Lợi và Đỗ Cảnh rồi nói:
– Chào hai vị tướng quân. Bình Vương sai hai ông đến đây tìm
Xương Ngập, vì biết Ngập chạy theo lối này! Nhưng ngả này chỉ là
một lối, nhỡ Xương Ngập chạy theo lối khác thì sao. Tôi mời hai vị
cứ cho quân vào lục soát, nhưng nếu không có Ngô Xương Ngập ở
Trà Hương, các vị sẽ là người thế nào, trước mặt quân sĩ của tôi
đây? Các vị sẽ ăn nói thế nào với Át này?
Đỗ Cảnh Thạc vốn rất kính nể Phạm Phòng Át đưa mắt nhìn
Dương Cát Lợi. Phạm Phòng Át nói luôn:
– Chúng ta phò Ngô Vương đánh Hoằng Tháo, tình xưa nghĩa cũ
đâu đã phai nhòa. Cho dù tôi có chứa Xương Ngập thì hai tướng
quân liệu có nỡ bắt tội át này không, khi át này sau trước hết lòng
với Ngô Chúa. Nếu hai vị cứ cố lập công với Bình Vương Dương
Tam Kha thì xin cứ dẫn quân vào.
Dương Cát Lợi cũng không phải là hạng người bỏ đi nên nghe
Phạm Phòng Át cũng thấy đôi chút hổ thẹn, liền vẫy tay ra lệnh cho
quân sĩ:
– Lui quân!
Về đến Loa Thành, Dương Tam Kha không thấy đem Xương
Ngập về liền bảo:

– Phòng Át không chịu nộp Xương Ngập cho ta ư?
Dương Cát Lợi và Đỗ Cảnh Thạc đều quỳ nói:
– Chúng tôi đã vây kín Trà Hương, nhưng Phòng Át thân ra nói
không giữ Ngô Xương Ngập.
Dương Tam Kha tức điên lên, vùng đứng dậy, đi đi lại lại trong
trướng, giọng bực bội:
– Đồ ngu, kẻ làm tướng phải biết rằng, khi đối phương nói không
là có. Hai người làm hỏng việc của ta mất rồi. Tức tốc phải đem
quân vây bắt lại ngay không thì Ngô Xương Ngập đi xa mất.
Phạm Phòng Át vừa gặp lại Xương Ngập, định là đưa Ngập đến
một nơi xa đất Trà Hương cho an toàn, thì lại thấy quân sĩ cho biết
Dương Cát Lợi và Đỗ Cảnh Thạc lại dẫn quân đến.
Lần này Phạm Phòng Át bảo Xương Ngập, mặc giả là gia nô, rồi
theo người đánh trâu ra đồng cày. Cùng lúc ấy Phạm Phòng Át lên
ngựa ra đón Dương Cát Lợi và Đỗ Cảnh Thạc. Vào đến nơi, Phạm
Phòng Át đã cười vang mà nói:
– Chắc là Bình Vương lại cho là tôi lừa hai vị tướng quân nên
mới gấp gáp cho quân vây lại đây, chứ gì? Thôi thôi, trăm nghe
không bằng một thấy, hai vị cứ vào trướng phủ của tôi thì sẽ rõ.
Phòng Át ân cần đón Dương Cát Lợi vào đất Trà Hương, dẫn đi
khắp trướng phủ, các ngõ ngách. Nhà nào Cát Lợi hoặc Cảnh Thạc
nghi ngờ muốn lục tìm, Phạm Phòng Át đều mở toang cửa cho hai
tướng xem xét đến từng xó vườn, từng xó bếp, từng gian buồng tối.
Dương Cát Lợi và Đỗ Cảnh Thạc đành lại phải dẫn quân về.
Dương Tam Kha thấy mặt hai người, lại thấy về tay không, liền
nói ngay:
– Có một thằng nhãi con chạy trốn, đã nhẵn cả mặt mà các ông
tìm không nổi là sao. Chẳng lẽ ta lại thân cầm quân đến vây chặt Trà
Hương ư? Các ông đã tìm những đâu?
Đỗ Cảnh Thạc và Dương Cát Lợi đem mọi việc bẩm lại. Dương
Tam Kha giậm chân, gắt ầmlên:
– Ngô Xương Ngập không ở Trà Hương thì ở đâu? Từ hôm nó
chạy trốn đến nay có mấy ngày. Cửa biển ta đã cho người bịt kín.

Đường lên An Bang quân tuần tiễu đã ngày đêm túc trực. Ngô
Xương Ngập mang theo cả vài chục chiếc thuyền, vài trăm quân
chứ có phải một mình, một ngựa đâu. Các ông chỉ cần hỏi dân
chúng dọc đường rút chạy của Xương Ngập là biết. Có thế mà cũng
không làm nổi.
Tam Kha lại kiên trì giục Dương Cát Lợi và Đỗ Cảnh Thạc quay
lại Trà Hương một lần nữa. Lần này Phạm Phòng Át lại bảo Xương
Ngập cải trang thành anh lính cắt cỏ ngựa, luẩn quẩn ngay bên
trướng phủ.
Quả nhiên, Đỗ Cảnh Thạc và Dương Cát Lợi cho quân lục tìm
các vùng sông lạch và hang động trên núi quanh Trà Hương mà
không lục soát ở trong làng nữa. Tìm đã chán chê, Cát Lợi và Cảnh
Thạc kéo quân định rút về. Phạm Phòng Át nói:
– Tôi và hai ông từng xông pha trước tên bay, dáo mác mà dựng
nền tự chủ, tôn phò Ngô Vương, chẳng lẽ lại không cùng nhau uống
một chén mọn được ư? Mà, tôi có phải là người làm phản gì đâu.
Đất của tôi, tôi giữ mà thôi. Hai ông việc gì mà ngại!
Cát Lợi và Cảnh Thạc nghe Phòng Át bước vào trướng phủ.
Phạm Phòng Át cho thịt một con dê béo, đánh tiết canh, quay trên
than và củi bồ đề, rồi lấy rượu ngon ra mời khách. Phòng Át nói:
– Tôi còn nhớ bữa đánh thắng Hoằng Tháo trên sông Bạch
Đằng, Ngô Tiên chúa khao quân, hôm đó thi uống rượu, tất cả đều
thua, cuối cùng chỉ còn tôi và hai ông đấu đến phút chót. Khi cạn ba
chén cuối cùng thì cả ba đều say rũ cả. Hôm sau vào xin lỗi tiên
chúa, Ngô Vương chỉ cười còn ban thưởng cho chúng ta mỗi người
một lạng vàng và năm lạng bạc. Hôm nay hai ông có dám đấu với tôi
nữa không?
Dương Cát Lợi và Đỗ Cảnh Thạc là người hào phóng, tình nghĩa,
nên bữa đó uống rất say, không còn nghi ngờ gì về Phòng Át nữa.
Khi Dương Cát Lợi và Đỗ Cảnh Thạc, lần thứ ba lại từ Trà
Hương trở về Loa Thành tay không, tiễn hai tướng đi rồi, Phạm
Phòng Át cho mời Ngô Xương Ngập đến, lạy bốn lạy, ứa nước mắt
mà nói:

– Tôi cũng muốn giữ thái tử lại, để nghĩ thêm kế về sau này.
Nhưng Dương Tam Kha là đứa xảo quyệt, không để cho yên. Ba lần
tôi đã lừa được Dương Cát Lợi và Đỗ Cảnh Thạc rồi, lần thứ tư
chắc không giữ nổi. Nếu xảy ra để thái tử gặp nạn ở đây thì tội của
Phạm Phòng Át này, rửa thế nào cho sạch. Vả lại Nam Sách Giang,
Trà Hương là đất trống trải, mà từ Loa Thành tiến xuống, chỉ mất vài
ngày đường sông, Dương Tam Kha quyết bắt Thái Tử, trước sau
thế nào cũng đạt được ý đồ của hắn. Xin thái tử hãy đến vùng đất
khác, kín đáo hơn, an toàn hơn, rồi mưu tính chuyện thu phục lòng
người nhớ đến cơ nghiệp của tiên chúa mà dấy binh trả thù.
Ngô Xương Ngập biết Phạm Phòng Át đã hết lòng với mình, nên
thuận đi khỏi Trà Hương.
Phạm Phòng Át cấp lương thực, cấp thuyền lại thân đem quân hộ
tống Ngô Xương Ngập ra khỏi đất mình rồi mới quay về Trà Hương.
Ngô Xương Ngập chạy đến Giao Thủy. Trần Lãm vốn cũng rất
mến phục Ngô Vương, nên có ý muốn đón về. Đinh Bộ Lĩnh can
rằng:
–Ta đang muốn gây dựng sự nghiệp, nay lại đón con vua cũ vào,
con e không có lợi.
Trần Minh Công hỏi:
– Sao lại không có lợi?
– Thưa cha, nếu như ta muốn tôn phò họ Ngô thì sao không đem
quân về đánh ngay Dương Tam Kha, để thiên hạ biết mình đường
đường chính chính mà cùng theo giúp. Sức ấy, bây giờ cha con ta
và binh sĩ ở Giao Thủy chưa làm nổi. Đã không làm nổi mà mình lại
chứa Xương Ngập thì e cũng bất cập.
– Mình có lòng thành, người ta gặp hoạn nạn, sao con lại cho là
bất cập?
– Tam Kha ngầm chứa mưu cướp ngôi vua từ lâu. Nó cứ tưởng
lên ngôi ai cũng phải theo. Nhưng rút cuộc thì những chỉ huy sứ của
Ngô Vương xưa, ai cũng thích hùng cứ một phương. Người có thể
giúp Xương Ngập là Phạm Lệnh Công, nhưng ông cũng không giúp,
mà chỉ hùng cứ ở mảnh đất của mình thôi. Cha con ta lấy sức quân,
sức tiềm chứa trong dinh phủ, chỉ bằng một nửa thế lực của Phạm

Lệnh Công, nếu giữ Xương Ngập, ắt Dương Tam Kha cất quân đến
đánh, thế là mất hết công sức ky cóp, nuôi quân, gây thế lực từ bấy
lâu nay. Cha nên nghĩ lại.
Nguyễn Bặc cũng bàn thêm:
– Minh Công nên theo ý của Đinh Bộ Lĩnh. Ngay cả Dương Tam
Kha không đem quân đến bắt Xương Ngập, trị chúng ta, mà Ngập
sau này tụ binh họp quân chống lại Dương, giành lại ngai vàng, ta
không theo, Ngập sẽ trị ta. Để Ngập ở lại khác gì, trong nhà có ngõ
ngách, lối quen đường tắt, Ngập sẽ biết cả. Điều đó cũng không có
lợi.
Trần Lãm nghe lời Đinh Bộ Lĩnh và Nguyễn Bặc, song trong lòng
còn chưa yên lại nói với hai tướng;
– Vậy bây giờ nên đối xử với Xương Ngập như thế nào?
Đinh Bộ Lĩnh bảo:
– Cha cứ để cho con và Nguyễn Bặc lo.
Rồi cho dăm thuyền chiến cũ nát, mấy tên quân ốm o, gầy yếu,
đến nơi cắm trại của Ngô Xương Ngập.
Ngập nhìn Bộ Lĩnh dẫn quân đến đã thấy ngao ngán. Lĩnh mang
đến trước dinh Ngô Xương Ngập, một con dê nhỏ, mươi vò rượu,
hai thúng gạo. Ngô Xương Ngập mời Đinh Bộ Lĩnh và Nguyễn Bặc
vào trong trướng.
Đinh Bộ Lĩnh sụp lạy rồi nói:
– Nghe tin thái tử vận hạn, Phạm Lệnh Công muốn giữ, cha nuôi
tôi muốn đến ra mắt, song vì dạo này người ốm yếu luôn, được tin
thái tử đến địa hạt mình, cha nuôi tôi gượng dậy lại. Không ra nổi
ngoài gió, nên sai tôi và Nguyễn Bặc đem chút lễ vật nhỏ của đất
nghèo, xin rước thái tử về dinh...
Ngô Xương Ngập nghĩ: “Mình đã mất kinh thành, đem thân đi
nhờ các tướng. Mạnh như Phạm Lệnh Công mà sợ thế lực của
Dương Nam Kha cũng bó tay, đẩy ta ra ngoài đất cát cứ của mình.
Ta cứ tưởng Trần Lãm ở Giao Thủy quân, lương cũng chẳng kém gì
Phòng Át, nhưng hóa ra quân, thuyền đều thứ bỏ đi, nhìn lễ vật họ
mang đến, thì biết họ cũng chẳng dư dả, hùng mạnh gì. Dương Tam

Kha vẫn theo hút ta. Đã dựa thì phải dựa vào tướng mạnh chứ dựa
vào thứ quân cùng, tướng kiệt thế này thì làm sao giữ nổi mạng.
Còn nói gì chấn hưng vương nghiệp cho họ Ngô”.
Liền đón Đinh Bộ Lĩnh và Nguyễn Bặc vào trướng hỏi han qua
loa, sai mở tiệc đãi Đinh Bộ Lĩnh và Nguyễn Bặc.
Đang lúc ăn cơm, Ngô Xương Ngập hỏi Bộ Lĩnh:
– Ta nghe nói tướng quân chọn một đội quân cờ lau, luyện tập
suốt ngày đêm, ăn thề kết nghĩa, mạnh lắm kia mà; sao quân sĩ đi
theo toàn thứ ốm yếu thế kia?
Đinh Bộ Lĩnh cười nói:
– Dân trong vùng yêu Lĩnh này nên cứ nói tôn lên, để người đời
cứ lầm thứ trò trẻ đánh trận giả ngày nào, với đội quân thực lực hôm
nay. Nếu có thuyền chiến đẹp, ngựa hay, thì tội gì Bộ Lĩnh phải đem
mấy cái thuyền nát đến đón thái tử. Ai mà chẳng muốn sang, có ai
lại cam phận hèn khi phải ra ngoài đối đáp đâu!
Ngô Xương Ngập càng tin ý nghĩ của mình đúng liền bảo Đinh Bộ
Lĩnh:
– Nhờ tướng quân về nói với Trần Minh Công rằng ta cảm ơn
thịnh tình của Minh Công. Ta không có ý định dừng lại đây, mà muốn
về Châu Ái...
Nói rồi chia tay Nguyễn Bặc và Đinh Bộ Lĩnh giong thuyền ra
biển. Đinh Bộ Lĩnh đem Nguyễn Bặc cũng mấy chiếc thuyền đi theo
tiễn đến tận cửa Thần Phù rồi mới quay trở lại...

Chương 2

Xương Ngập đi rồi, Dương Tam Kha bỗng hoang mang. Các viên
chỉ huy sứ, trấn giữ ở cõi xa, không ai chịu thần phục, trừ có hai viên
tướng là Dương Cát Lợi và Đỗ Cảnh Thạc.
Trong khi đó, nếu họ liên minh với nhau, lấy cớ giành lại cơ
nghiệp cho họ Ngô xưa, thì chỉ cần Phạm Phòng Át và Trần Lãm
hợp với nhau, đem quân đến Cổ Loa, đủ để Dương Tam Kha phải

đối phó chật vật rồi. Dương bí kế liền vào hầu Dương Thái Hậu.
Thái hậu nói:
– Ta đã bảo, cậu không nghe. Ngô Vương là bậc anh hùng, lại là
con rể của cha ta là Dương Đình Nghệ, cậu cứ phò các cháu có
phải là vinh hiển một đời không? Lại cứ khăng khăng cho rằng, cơ
nghiệp của họ Ngô suy cho kỹ là do họ Dương mà có, bây giờ cậu
chỉ lấy lại từ tay họ Ngô thôi. Lộc trời phải có phúc phận, lại phải là
người quên mình lúc Đại Việt nguy nan mới đáng hưởng. Điều ấy
Ngô Vương có mà cậu không có! Cậu cứ tưởng làm cho họ Dương
nhà ta vinh quang hơn cả thời cha ta làm thứ sử Giao Châu, biết
đâu lại làm cho họ Dương mang tiếng với thiên hạ!
Dương Tam Kha vò đầu, bứt tai hỏi:
– Thái hậu ban lời xem bây giờ Dương Tam Kha này phải như
thế nào?
Thái hậu nói:
– Ta nói cậu nghe thì nghe, không nghe thì thôi, kẻo lại bảo ta vì
họ Ngô không vì họ Dương, vì chồng con mà quên mất ruột thịt.
Việc nước không phải trò đùa! Nếu cậu khôn ngoan hãy đi đón Ngô
Xương Ngập và Ngô Xương Văn về.
Dương Tam Kha thấy Thái hậu nói có lý nhưng lại nghĩ: nếu đón
cả hai đứa cháu về, chúng nó cấu kết với nhau, chống lại mình thì
khác gì nuôi ong tay áo! Vả lại Xương Ngập bị mình cướp ngôi, lại
truy đuổi bức bách đến ráo riết, nên Ngập oán mình từ lâu, chi bằng
đón Ngô Xương Văn về là hơn. Liền đem quân đi đón Xương Văn
về nhận làm con. Ngô Xương Văn tuy ghét Dương Tam Kha, nhưng
vì hai em là Ngô Càn Hưng và Ngô Nam Hưng còn nhỏ, lại nể mẹ là
ruột thịt của Bình Vương Dương Tam Kha nên chịu lạy cậu làm
nghĩa phụ và chịu sự sai khiến của Tam Kha.
Lúc ấy, được tin Trần Minh Công và Đinh Bộ Lĩnh đem quân đến
thôn Đường và thôn Nguyễn, Dương Tam Kha gọi Ngô Xương Văn
cùng hai viên tướng thân cận nhất, cho đem một ngàn chiếc thuyền
đến đánh.
Ngô Xương Văn, Dương Cát Lợi, Đỗ Cảnh Thạc đem quân đi
ngay.

Ngày đầu tiên, hai bên giáp trận, bên kia Đinh Bộ Lĩnh dẫn Đinh
Điền và Nguyễn Bặc dàn quân thủy giáp chiến. Bộ Lĩnh bầy thế trận
xa xa, gần gần, cờ xí rợp trên sóng nước và hai bên bờ sông.
Dương Cát Lợi và Đỗ Cảnh Thạc vốn đã nghe danh của Bộ Lĩnh,
nay thấy dàn trận thủy chiến khá mạch lạc, cứ ngây người mà nhìn,
cùng phán đoán xem, các đám cờ trong sương khói kia, đâu là hư,
đâu là thực.
Ngô Xương Văn cũng đang suy nghĩ nên đánh vào chỗ nào trước
thì mới phá được thế trận của quân xứ Giao Thủy.
Chợt nghe thấy một tiếng khỏe mà vang, một thuyền chiến lớn có
đủ quân lính, thủy thủ rẽ nước tiến lên hàng trận, phía sau có bốn
thuyền do bốn tướng sát kề hộ tống.
Đinh Bộ Lĩnh rút từ ngang người một bông lau, giơ lên cao mà
nói:
– Bạn cũ, bạn cũ có nhớ ta không? Ta là Ðinh Bộ Lĩnh đây! Đinh
Bộ Lĩnh con nha tướng Ðinh Công Trứ đấy mà!
Thấy không khí hòa dịu, không gay gắt, Ngô Xương Văn cũng ân
cần trả lời:
– Đinh Bộ Lĩnh còn nhớ đến Ngô Xương Văn này ư? Chốc đã
hơn hai chục năm rồi đấy nhỉ! Anh bây giờ khác quá, nếu không
xưng danh, tôi không nhận ra đấy!
Đinh Bộ Lĩnh cười hỏi:
– Liệu anh có thúc quân đánh nhau với tôi không đấy? Nếu đánh
nhau tôi xin nghênh tiếp. Nhưng bây giờ là trận mạc thật sự, máu
chảy đầu rơi đấy, không như thuở trước tôi với anh, theo cha lên
phủ thứ sử, đánh nhau theo trò trẻ con đâu.
Ngô Xương Văn nói:
– Tôi vâng mệnh cha nuôi là Bình Vương đến hỏi tội cha con anh.
Nếu anh chịu quy phục thì việc gì phải quyết chiến!
Đinh Bộ Lĩnh cười to mà nói:
– Nếu như Ngô Vương còn thì cha con tôi thế nào chẳng theo về.
Còn như gã Dương Tam Kha kia, là đồ bất nghĩa, phản lại Ngô Tiên
Chúa, cướp quyền của cháu, thiên hạ khinh bỉ phỉ nhổ, coi như loại

cáo, cầy... Tôi mà theo ư! Thật là sỉ nhục. Trận tôi đã bầy, anh cứ
vào, tôi sẽ sẵn sàng nghinh đón. Nhưng nếu tôi bắt sống rồi giết
anh, thì anh liệu còn khôi phục cơ nghiệp họ Ngô được chăng? Ngô
Xương Ngập còn bị xua đuổi, nữa là thân anh. Thằng Tam Kha chỉ
mượn anh để đối phó với các viên tướng cũ. Anh hết lòng với cha
nuôi, đến khi dẹp hết các chỉ huy sứ ở các vùng đất cho Dương Tam
Kha, thì đến lượt anh sẽ rụng đầu trước lưỡi gươm của hắn đấy.
Thôi chào anh.
Nói rồi cất tiếng cười vang, lui quân về giữ thế trận.
Ngô Xương Văn, Dương Cát Lợi, Đỗ Cảnh Thạc nhìn nhau rồi
đều lui quân. Hai bên đều đối mặt trong thế kìm giữ.
Ngô Xương Văn đêm ấy thức đến tận sáng không ngủ nổi. Lời
của Đinh Bộ Lĩnh không phải là lời khiêu khích, mà chính là ý tứ gợi
mở cho mình để biết đâu là phải, trái, từ đó mà hành động.
Ngô Xương Văn lui quân về Từ Liêm, đóng cả ngàn chiến thuyền
ở một căn cứ thủy quân.
Đêm ấy, Ngô Xương Văn cho mời Dương Cát Lợi và Đỗ Cảnh
Thạc đến mà hỏi:
– Ta hỏi hai tướng, tiên vương của ta công lao với đất nước này
như thế nào? Các ông trước đây đều là tướng của cha ta. Khi giành
được ngôi báu, cha ta đối xử với các tướng sĩ, không quên công, từ
một kẻ chèo thuyền và coi ngựa. Tướng nào công lớn, thưởng lớn,
công nhỏ thưởng nhỏ, do đó mà vua tôi như cha con, trên dưới một
lòng. Ta biết các ông chưa quên được tiên vương đâu.
Đỗ Cảnh Thạc và Dương Cát Lợi đưa mắt nhìn nhau rồi cúi đầu
không nói gì cả.
Ngô Xương Văn nhắp một ngụm trà, nói tiếp:
– Ta lần đầu tiên cầm quân đi đánh thôn Đường và thôn Nguyễn,
gặp Đinh Bộ Lĩnh. Ta biết quân sĩ rất có tâm phù tá cho ta, sẵn sàng
chết vì ta. Nhưng may thay, Đinh Bộ Lĩnh vốn là bạn thuở nhỏ của
ta, trong lòng cũng trọng tiên vương ta, nên mới không đổ máu. Sự
nghiệp họ Ngô sẽ cứu vãn được, nếu được các ông phù trợ. Đỗ
Cảnh Thạc còn ngại Dương Cát Lợi là người thân của Dương Tam
Kha nên chờ chưa nói. Dương Cát Lợi cúi đầu, suy nghĩ lung lắm.

Ngô Xương Văn lại ra sức thuyết phục hai tướng:
– Đức của Ngô Tiên Chúa ta, thấm khắp tận lòng dân. Chính lệnh
của cha ta không ai là không theo. Do đó toàn cõi Lĩnh Nam này mới
thu về một mối. Không may, người mất đi. Bình Vương Dương Tam
Kha làm việc bất nghĩa, cướp ngôi của anh em ta. Tội ấy thật trời
không dung, đất không tha. Do đó, các tướng cũ của tiên vương ta
không theo, còn khinh bỉ cho Dương là kẻ phản phúc. Người nào
cũng giữ nguyên vùng đất của họ. Nay sai bọn ta đi thu phục, thế là
chúng ta đã vô tình tiếp tay cho tội ác, lòng dạ chúng ta trong sáng
cũng bị việc mờ tối của Tam Kha làm cho thiên hạ khinh nhờn. Các
ông từng là kẻ đuổi Hoằng Tháo, theo tiên vương ta lập công, lẽ nào
chịu tiếng xấu để cho đời sau mai mỉa!
Dương Cát Lợi cắn môi, gật đầu bảo:
– Hậu chúa nói rất phải. Chúng tôi chưa quên họ Ngô đâu. Bây
giờ hậu chúa nên tính sao?
Ngô Xương Văn được lời, nói ngay:
– Ta muốn quay về đánh úp Bình Vương để khôi phục lại cơ
nghiệp của tiên vương ta, có nên không?
Đỗ Cảnh Thạc thấy Dương Cát Lợi đã xiêu lòng liền hăng hái nói:
- Việc hợp với lòng thiên hạ, kẻ trượng phu ở trên đời, sao lại
không làm.
Ngô Xương Văn hội quân sĩ lại, đem lời tâm huyết nói trước hàng
quân. Đám quân lính cũ của Ngô Vương đều hô ran:
– Hậu chủ vạn tuế, vạn vạn tuế!
Ngô Xương Ngập kéo quân gấp về Loa Thành, chia làm ba mũi,
bao vây, tiến thẳng vào hậu cung, bắt sống Dương Tam Kha.
Quân sĩ trong kinh thành thấy Ngô Xương Văn quay lại đánh
thành, bắt Dương Tam Kha, đều đem quân đến quy phục.
Ngô Xương Văn lên ngôi xưng là Nam Tấn Vương, giữ nguyên
triều nghi như cũ. Phong chức đầu triều cho Dương Cát Lợi và Đỗ
Cảnh Thạc, đón mẹ và hai em vào cung điện như cũ.
Ngô Xương Văn hỏi ý Đỗ Cảnh Thạc về xử sự với Dương Nam
Kha. Thạc tâu:

– Kẻ kia đã bức thái tử, giam lỏng hai em và Thái hậu, nhà vua
còn chần chừ gì nữa mà không giết đi...
Vốn là người nhân hậu, Ngô Xương Văn không nỡ mang tiếng
giết cha nuôi, đồng thời là cậu ruột của mình. Nam Tấn Vương liền
hỏi Dương Cát Lợi. Cát Lợi ngẫm nghĩ một lúc rồi thưa:
– Bình Vương tội rất lớn. Nhưng nghĩ, khi cướp ngôi, chưa giết
một người thân thích nào của tiên vương. Đó chẳng phải cũng là
tình nghĩa hay sao? Còn như việc đuổi theo thái tử Ngô Xương
Ngập cũng là chuyện cưỡi lưng hổ rồi, phóng lao thì phải theo lao
thôi, nếu ta giết Dương Tam Kha, e rằng, thiên hạ cho nhà vua là
hẹp hòi, thiếu ân nghĩa.
Ngô Xương Văn thấy Dương Cát Lợi nói rất trúng ý mình, liền
bảo:
– Bình Vương đối với ta, dù sao cũng có ơn riêng, ta đâu nỡ giết
cậu ruột! Tuy nhiên không thể giữ ở kinh đô được, e đem lòng kia
khác. Nói rồi viết chiếu giáng Dương Tam Kha làm Chương Dương
Công, ban cho ấp phong ở đó và bức phải đi khỏi kinh thành ngay.
Ngô Xương Văn vốn là người thương người, trọng lễ. Khi sắp
xếp triều đình ở Loa Thành xong, một bận vào hầu mẹ, Dương Thái
Hậu nói:
– Con là người có chí khí, đã lấy lại được cơ nghiệp họ Ngô từ
tay cậu Kha. Lại không nỡ bỏ cái thân tàn của cậu. Mẹ và hai em
giờ được hưởng phú quý cùng con. Nhưng anh cả con là Ngô
Xương Ngập, đáng lý nó được làm vua, do bị cậu bức bách, trôi nổi
tận đâu đâu, ta thương nó lắm!
Ngô Xương Văn hỏi Thái hậu:
– Ý mẹ thế nào?
– Ta muốn con đón anh con về cùng ở ngôi để lo việc thiên hạ...
Ngô Xương Văn nghĩ lâu lắm, mời Đỗ CảnhThạc lên, nói lại ý của
Thái hậu, rồi bảo Thạc bầy kế cho.
Đỗ Cảnh Thạc nói:
– Không nên mời về, mà chỉ cho Xương Ngập một thực ấp. Đã
ngồi lên ngai vàng, thì chỉ một ông vua thôi. Hậu chủ nên tính kỹ.

Xương Văn hỏi D