MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ II
MÔN NGỮ VĂN, LỚP 9
NĂM HỌC: 2025-2026
THỜI GIAN LÀM BÀI: 90 PHÚT

Kĩ
TT
năng
1

2

Nội
dung/đơn vị
kiến thức

Đọc
hiểu

Truyện trinh
thám

Viết

Viết đoạn
văn nghị luận
xã hội
Viết bài văn
nghị luận văn
học
Tổng

Tỉ lệ %
Tỉ lệ chung

Tổng
% điểm

Mức độ nhận thức
Thông
Nhận biết hiểu

Vận
dụng

Vận
dụng
cao

2

2

1

0

40

1*

1*

1*

1*

20

1*

1*

1*

1*

20
20%

40
40%

60%

30
10
30%
10%
40%

40
100%

BẢNG ĐẶC TẢ
TT
1

2

Kĩ
năng

Đơn vị
kiến
thức / Kĩ
năng

Đọc
hiểu

Truyện
trinh thám

Viết

Viết đoạn
văn nghị
luận về sự
tồn tại của
cái thiện
và cái ác
trong cuộc
sống.
Viết bài
văn phân
tích tác
phẩm thơ

Tổng
Tỉ lệ %
Tỉ lệ chung

Mức độ đánh giá

Số câu hỏi theo mức độ
nhận thức
Nhận
biết

Nhận biết:
- Nhận biết đặc trưng thể loại, 2
được sử dụng trong văn bản.
Thông hiểu:
- Khái quát chủ đề, nội dung
chính, vấn đề chính…mà văn bản
đề cập.
- Hiểu được một số yếu tố trong
truyện trinh thám như: không
gian, thời gian, chi tiết, cốt truyện,
nhân vật chính, lời người kể
chuyện.
- Hiểu được quan điểm, tư tưởng,
… của tác giả.
Nhận biết: Xác định được kiểu
1*
bài và vấn đề nghị luận xã hội.
Thông hiểu: Hiểu được nội dung,
vấn đề nghị luận. Đảm bảo số câu.
Vận dụng: Vận dụng cách thức
xây dựng đoạn văn để viết đoạn.
Vận dụng cao: Liên hệ, mở rộng
được vấn đề đối với thực tế cuộc
sống. Rút ra ý nghĩa.
Nhận biết: - Viết đúng kiểu bài
theo phương thức nghị luận văn
học.
1*
Thông hiểu: - Bài viết có bố cục
rõ ràng, diễn đạt lưu loát, mạch
lạc, giàu cảm xúc.
- Chọn được những chi tiết tiêu
biểu.
Vận dụng: -Sắp xếp các chi tiết
hợp lí.
-Kết hợp một số dẫn chứng, lí lẽ
có sức thuyết phục.
Vận dụng cao: -Viết bài văn sáng
tạo, có sức thuyết phục.

Thông
hiểu

Vận
dụng
cao

Vận
Dụng

2
1

1*

1*

1*

2

1*

4
40

20
60

1*

1*

3
30

10
10
40

UBND XÃ
TRƯỜNG THCS
(Đế gồm 2 trang)

ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ II
Năm học: 2025 - 2026
Môn: Ngữ văn 9
Thời gian làm bài: 90 phút

I. ĐỌC HIỂU (4.0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:
NĂM HẠT CAM KHÔ
(trích)
Hạ tuần tháng chín. Những ngọn gió thu phân thổi vào dữ dội, suốt ngày gió thét mưa gào.
Khi buổi chiều dần đến, cơn bão càng lồng lộn; trong ống khói, gió kêu khóc như một đứa trẻ.
Sherlock Holmes ngồi trầm tư ở một phía lò sưởi, tra cứu những hồ sơ hình sự.
Holmes lấy từ trong chọn ra một quả cam, xẻ thành từng mảnh, rồi bóp cho những hạt cam
rơi xuống bàn. Anh lấy năm hạt và nhét chúng vào một bì thư. Ở phía trên trong nắp phong bì,
anh viết: “A.H gửi cho J.C”. Rồi anh dán lại, đề địa chỉ người nhận: “Thuyền trưởng James
Calhoun, tàu Lone Star, tiểu bang Georgie”.
- Lá thư sẽ đợi hẳn khi hắn vào hải cảng - Anh cười khúc khích, nói: Lá thư sẽ cho hắn một
đêm không ngủ. Hắn sẽ thấy rằng mọi sự vùng vẫy đều vô ích, như điều mà chàng trai
Openshaw đã cảm nhận xưa kia.
Thuyền trưởng Calhoun là ai?
- Là thủ lĩnh của bọn đó.
- Anh tìm ra tung tích bọn chúng như thế nào?
Holmes lấy từ trong túi ra một tờ giấy lớn, đầy những cái tên và những con số chỉ ngày
tháng.
- Tôi đã mất cả một ngày để xem xét nhiều tập hồ sơ cũ, theo dõi lộ trình sẽ đi của tất cả
những tàu thủy đã cập bến Pondicherry vào tháng giêng và tháng hai năm 1883. Có 36 tàu
trọng tải
khá lớn được báo cáo là có mặt ở đó, trong những tháng này. Trong số đó, có một chiếc tàu
tên là Lone Star đã lôi cuốn sự chú ý của tôi, bởi vì nó mang tên của một tiểu bang của Mỹ.
- Tôi nghĩ là tiểu bang Texas.
Cho đến giờ tôi cũng không biết chắc là tiểu bang nào. Nhưng tôi đã biết chắc rằng đó là
một chiếc tàu gốc tại Mỹ.
- Sau đó, anh làm gì?
- Tôi lục soát những hồ sơ về Dundee và khi tôi thấy rằng chiếc thuyền buồm Lone Star có
mặt tại đây vào tháng giêng năm 1885, thì tôi không còn nghi ngờ gì nữa. Rồi tôi điều tra về
những con tàu hiện đang nằm tại cảng London.
- Gì cơ?
- Tuần trước, con tàu Lone Star đã đến đây. Tôi đi xuống bến tàu và thấy rằng nó đã nhổ
neo từ sáng sớm hôm nay, trên đường đến Savannah. Tôi đánh điện tới Gravesend, và được
biết rằng nó đã đi qua một thời gian trước đó, vì gió đang thổi về hướng đông, tôi chắc chắn
rằng bây giờ nó đã đi quá Goodwins, và cách đảo Wight không xa.
- Rồi anh sẽ làm gì?
- Ồ, tôi sẽ tóm cổ hẳn [...], và điện tín hẳn đã báo cho cảnh sát Savannah biết rằng cần phải
bắt giữ ba tên này về tội mưu sát.

Tuy thế, kẻ mưu sát chàng trai Openshaw không bao giờ nhận được những hạt cam. Năm
ấy, những cơn gió thu phân kéo dài rất lâu và khắc nghiệt. Chúng tôi mòn mỏi chờ tin con tàu
Lone Star của Sanvannah, nhưng bặt chim tăm cá. Sau cùng, chúng tôi nghe nói rằng, ở một
nơi nào đó ngoài xa khơi Đại Tây Dương, người ta thấy một cái cột buồm phía đuôi tàu bị vỡ
tan, đang lắc lư trên sóng. Trên đó, có khắc “L.S”.
(Trích Thám tử Sherlock Holmes, Sir Arthur Conan Doyle,
NXB Hồng Đức, 2018, tr. 300 - 317)
Câu 1. Văn bản “Năm hạt cam khô” thuộc thể loại nào?
Câu 2. Chi tiết “Anh lấy năm hạt và nhét chúng vào một bì thư” thể hiện điều gì?
Câu 3. Nêu đặc điểm của không gian trong văn bản “Năm hạt cam khô”.
Câu 4. Theo em, Sherlock Holmes là người như thế nào?
Câu 5. Từ câu chuyện em rút ra bài học gì?
II. VIẾT (6,0 điểm).
Câu 1 (2,0 điểm). Em hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng 7 đến 10 câu) về sự tồn tại của cái
thiện và cái ác trong cuộc sống.
Câu 2 (4,0 điểm). Phân tích bài thơ “Buổi gặt chiều” của Anh Thơ.
Mặt trời lặn, mây còn tươi ráng đỏ,
Cò từng đàn bay trắng cánh đồng xa.
Tiếng diều sáo véo von cùng tiếng gió,
Hòa nhịp nhàng giọng ả hát dân ca.
Trong đồng lúa tươi vàng bông rủ chín,
Những trai tơ từng bọn gặt vui cười.
Cùng trong lúc ông già che nón kín,
Ngồi đầu bờ hút thuốc thổi từng hơi.
Trên đê trắng, chỏm đầu phơ phất gió,
Lũ cu con mê mải chạy theo diều.
Bỏ mặc cả trâu bò nằm vệ cỏ,
Mắt mơ màng trong gợn gió hiu hiu.
(Tuyển tập Anh Thơ, NXB Văn học, 1987)
* Anh Thơ (1918 – 2005), tên thật là Vương Kiều Ân, các bút danh khác: Hồng Anh, Tuyết
Anh, Hồng Minh; là một nhà thơ nữ Việt Nam. Anh Thơ sáng tác từ sớm, năm 17 tuổi với tập
Bức tranh quê bà được nhận giải khuyến khích của Tự lực văn đoàn.
…………………………….Hết………………………………
HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ II
Môn : Ngữ văn 9
Năm học 2025-2026
Phần Câu
Đọc
1
hiểu

Nội dung

Truyện trinh thám
*HSKT trả lời được câu 1 ghi 3 điểm.

Điểm
0,5 điểm

2
3

4

Viết

5
1

- Sherlock Holmes đã sử dụng đúng thủ đoạn của hung thủ để
trừng phạt hung thủ về mặt tâm lí.
- Không gian hẹp,
- Không gian rộng.
- Không gian mang tính hành trình của vụ án.
- Không gian đa dạng, biến đổi linh hoạt.
- Sherlock Holmes là một người cần mẫn, nghiêm túc trong
công việc, chịu khó tìm tòi, nghiên cứu những vấn đề liên quan
đến công việc của mình, có óc phán đoán nhanh, linh nhạy;
phân tích sắc sảo, logic, quyết tìm ra sự thật; căm phẫn và quyết
tiêu diệt cái xấu, cái ác.
Bài học về lẽ sống thiện ác ở đời; theo lẽ nhân quả, báo ứng.
Viết đoạn văn nghị luận về sự tồn tại của cái thiện và cái ác trong
cuộc sống.
*HSKT viết được 1 câu mở đoạn được 2 điểm.
a. Yêu cầu về hình thức, kĩ năng:
Đảm bảo đoạn văn nghị luận có bố cục mạch lạc, sử dụng linh
hoạt các kiểu câu và có sự liên kết chặt chẽ giữa các câu, các ý
trong đoạn văn. Có cách diễn đạt trong sáng độc đáo, thể hiện
những suy nghĩ, kiến giải mới mẻ về vấn đề nghị luận.
b. Yêu cầu về kiến thức:
Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần giới thiệu
được vấn đề cần bàn luận, nêu rõ lí do và quan điểm của bản
thân, hệ thống luận điểm chặt chẽ, lập luận thuyết phục, sử
dụng dẫn chứng thuyết phục. Sau đây là một hướng gợi ý:
- Khái niệm về cái thiện và cái ác:
+ Cái thiện: Lòng nhân ái, sự giúp đỡ và tình thương giữa con
người.
+ Cái ác: Ích kỷ, bạo lực, gây đau khổ và tổn thương cho người
khác.
- Mối quan hệ đối lập và song hành giữa cái thiện và cái ác:
+ Cái thiện và cái ác luôn tồn tại song song, tạo nên sự đa dạng
trong cuộc sống.
+ Mỗi cá nhân đều có khả năng thể hiện cái thiện và ác, tùy vào
hoàn cảnh và lựa chọn.
- Tác động của cái thiện và cái ác đối với xã hội:
+ Cái thiện thúc đẩy sự phát triển của xã hội, mang lại hạnh
phúc và hòa bình.
+ Cái ác gây ra đau khổ, mâu thuẫn và sự bất ổn trong cộng
đồng.
- Tầm quan trọng của việc phát huy cái thiện và kiềm chế cái
ác:
+ Mỗi người cần nuôi dưỡng cái thiện, đồng thời kiểm soát và
kiềm chế cái ác trong bản thân.

0,5 điểm
1,0 điểm

1,0 điểm
1,0 điểm
2,0 điểm

0,25 điểm
1,5 điểm

+ Xây dựng một xã hội công bằng, nhân văn nhờ vào sự lan tỏa
của cái thiện. Có sự sáng tạo trong cách viết.
c. Có sự sáng tạo trong cách viết.
0,25 điểm
Viết bài văn phân tích bài thơ “Buổi gặt chiều” của Anh Thơ.
4,0 điểm
*HSKT viết được tên bài thơ và tác giả 2 điểm.
a. Đảm bảo thể thức của bài văn: Bài viết có bố cục rõ ràng, diễn
0,25 điểm
đạt lưu loát, mạch lạc, giàu cảm xúc.
b. Xác định đúng nội dung chủ yếu cần bày tỏ cảm xúc. Phân tích
0,25 điểm
bài thơ
c. Triển khai hợp lý nội dung bài văn:
- Sắp xếp các chi tiết hợp lí.
- Kết hợp một số dẫn chứng, lí lẽ có sức thuyết phục.
Có thể viết theo dàn ý sau:
I. Mở bài
2 Giới thiệu tác giả Anh Thơ:
Giới thiệu bài thơ “Gặt buổi chiều”: bức tranh sinh động về cảnh
lao động và sinh hoạt nơi đồng quê lúc chiều tà.
3,0 điểm
II. Thân bài
1. Bức tranh thiên nhiên buổi chiều trên cánh đồng
2. Bức tranh lao động trên cánh đồng
3. Bức tranh sinh hoạt làng quê thanh bình
4. Đặc sắc nghệ thuật
III. Kết bài
Khẳng định lại giá trị của bài thơ: “Gặt buổi chiều”
d. Sáng tạo: Cách diễn đạt độc đáo, suy nghĩ sâu sắc, sáng tạo.
0,25 điểm
e. Chính tả, dùng từ, đặt câu: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp,
0,25 điểm
ngữ nghĩa tiếng Việt.